ITM Pytania Ostateczne

Podcast świeckich katolików którego zadaniem jest obserwacja współczesnych zmian społecznych, w szczególności kulturalnych, religijnych i politycznych. Nasi redaktorzy analizują i opisują rzeczywistość za pośrednictwem debaty w takich dziedzinach jak ekonomia, polityka, antropologia, filozofia, historia, kultura, w oparciu o wartości proponowane przez katolicką naukę społeczną oraz myśl Jana Pawła II.


Odcinki od najnowszych:

Gdy praktyki nie zbliżają do Boga
2024-02-01 15:52:38

Granica między pewną formą religijności a religijnością neurotyczną jest płynna i czasem trudno stwierdzić, czy mamy jeszcze do czynienia ze zdrowiem, czy już z zaburzeniem. Owocami tej zdrowej, dojrzałej religijności są: większa wolność, poszerzenie świadomości oraz dojrzalsza relacja ze sobą, bliźnimi oraz Bogiem. W rozmowie z diakonem stałym Marcinem Gajdą staramy się wyłapać przejawy tej niedojrzałej religijności oraz znaleźć sposoby jak wyjść z tych postaw ku wierze, która wyzwala, a nie więzi.

Granica między pewną formą religijności a religijnością neurotyczną jest płynna i czasem trudno stwierdzić, czy mamy jeszcze do czynienia ze zdrowiem, czy już z zaburzeniem. Owocami tej zdrowej, dojrzałej religijności są: większa wolność, poszerzenie świadomości oraz dojrzalsza relacja ze sobą, bliźnimi oraz Bogiem. W rozmowie z diakonem stałym Marcinem Gajdą staramy się wyłapać przejawy tej niedojrzałej religijności oraz znaleźć sposoby jak wyjść z tych postaw ku wierze, która wyzwala, a nie więzi.

O dogmatach w nauce. Czy światopogląd naukowy został nam narzucony?
2024-01-11 15:00:00

Powstanie nowożytnej nauki nierzadko bywa przedstawiane jako wyzwolenie się ludzkiej myśli spod wpływu zabobonów, mitów i pustych spekulacji dzięki heroicznym wysiłkom takich wybitnych postaci jak Kopernik lub Galileusz, którzy na podstawie swoich skrupulatnych dociekań i w sposób jednoznaczny wykazali fałszywość dominującego w średniowieczu obrazu świata. Tymczasem dokumenty historyczne wskazują, że na powstawanie naukowego obrazu świata, istotny wpływ miały różne zjawiska społeczne, takie jak hermetyczny kult Słońca (skłaniający do heliocentryzmu), powstawanie nowoczesnego państwa i jego centralizacja oraz strach ówczesnych elit przed chaosem społecznym wywoływanym przez spory religijne i zdobywające coraz większą popularność w okresie wczesnonowożytnym praktyki magiczne i okultystyczne. Z autorem książki Jak sfałszowaliśmy historię nauki , doktorem Mikołajem Brykczyńskim, rozmawialiśmy na temat tego w jakim stopniu wspomniane powyżej czynniki miały wpływ na powstanie i upowszechnienie się myślenia naukowego. Dodatkowo, poruszyliśmy temat tego, jakie współcześnie siły i zjawiska społeczne mają wpływ na obraz świata powszechnie postrzegany jako naukowy. Rozmowę poprowadzili Marcin Worek i Bartosz Kurkowski.

Powstanie nowożytnej nauki nierzadko bywa przedstawiane jako wyzwolenie się ludzkiej myśli spod wpływu zabobonów, mitów i pustych spekulacji dzięki heroicznym wysiłkom takich wybitnych postaci jak Kopernik lub Galileusz, którzy na podstawie swoich skrupulatnych dociekań i w sposób jednoznaczny wykazali fałszywość dominującego w średniowieczu obrazu świata. Tymczasem dokumenty historyczne wskazują, że na powstawanie naukowego obrazu świata, istotny wpływ miały różne zjawiska społeczne, takie jak hermetyczny kult Słońca (skłaniający do heliocentryzmu), powstawanie nowoczesnego państwa i jego centralizacja oraz strach ówczesnych elit przed chaosem społecznym wywoływanym przez spory religijne i zdobywające coraz większą popularność w okresie wczesnonowożytnym praktyki magiczne i okultystyczne.

Z autorem książki Jak sfałszowaliśmy historię nauki, doktorem Mikołajem Brykczyńskim, rozmawialiśmy na temat tego w jakim stopniu wspomniane powyżej czynniki miały wpływ na powstanie i upowszechnienie się myślenia naukowego. Dodatkowo, poruszyliśmy temat tego, jakie współcześnie siły i zjawiska społeczne mają wpływ na obraz świata powszechnie postrzegany jako naukowy. Rozmowę poprowadzili Marcin Worek i Bartosz Kurkowski.

O. Stanisław Jaromi: Czyńmy sobie ziemię kochaną!
2023-12-14 13:50:03

4 października 2023 roku papież Franciszek wydał adhortację Laudate Deum poświęconą kryzysowi klimatycznemu. 8 lat po opublikowaniu encykliki Laudato si Ojciec Święty ponownie zwraca uwagę jak fundamentalne znaczenie dla świata ma temat ekologii. Biskup Rzymu w krótkim dokumencie nie tylko diagnozuje bieżące problemy z perspektywy naukowej, ale pokazuje jak troska o stworzenie jest naturalnie wpisana w życie duchowe wyznawców Jezusa. Razem z o. Stanisławem Jaromim, franciszkaninem, wyróżnionym tytułem Człowieka Roku Polskiej Ekologii 2016 wspólnie zastanowimy się jak wkroczyć na ścieżkę nawrócenia ekologicznego.

4 października 2023 roku papież Franciszek wydał adhortację Laudate Deum poświęconą kryzysowi klimatycznemu. 8 lat po opublikowaniu encykliki Laudato si Ojciec Święty ponownie zwraca uwagę jak fundamentalne znaczenie dla świata ma temat ekologii. Biskup Rzymu w krótkim dokumencie nie tylko diagnozuje bieżące problemy z perspektywy naukowej, ale pokazuje jak troska o stworzenie jest naturalnie wpisana w życie duchowe wyznawców Jezusa. Razem z o. Stanisławem Jaromim, franciszkaninem, wyróżnionym tytułem Człowieka Roku Polskiej Ekologii 2016 wspólnie zastanowimy się jak wkroczyć na ścieżkę nawrócenia ekologicznego.

Podzielone biało-czerwone sukno
2023-11-16 17:09:41

Synod o synodalności, afera w Dąbrowie Górniczej, wybory parlamentarne w Polsce to tylko niektóre wydarzenia, które przyniosła kalendarzowa jesień. Wspomniane sytuacje budzą nie tylko intensywne emocje, ale wymagają również głębszej analizy oraz refleksji. W rozmowie z księdzem profesorem Andrzejem Kobylińskim rozmawiamy o przyszłym kształcie Kościoła oraz sytuacji z jaką będziemy mierzyli się w Polsce w najbliższej przyszłości.

Synod o synodalności, afera w Dąbrowie Górniczej, wybory parlamentarne w Polsce to tylko niektóre wydarzenia, które przyniosła kalendarzowa jesień. Wspomniane sytuacje budzą nie tylko intensywne emocje, ale wymagają również głębszej analizy oraz refleksji. W rozmowie z księdzem profesorem Andrzejem Kobylińskim rozmawiamy o przyszłym kształcie Kościoła oraz sytuacji z jaką będziemy mierzyli się w Polsce w najbliższej przyszłości.

Czy trzeba być przydatnym, żeby być człowiekiem?
2023-11-10 10:13:37

Jak nauczyć się być człowiekiem? Czy w ogóle można nauczyć się być człowiekiem i na czym miałoby to polegać? Temat wychowania dotyka każdego, chociażby dlatego, że każdy został jakoś wychowany.  W rodzinie, w szkole, na studiach i w pracy jesteśmy socjalizowani, przyuczani do wielu ról społecznych i zdobywamy różne mniej lub bardziej potrzebne umiejętności. Czy jednak przybliża nas to do tego, jak być człowiekiem? Czy odpowiada na pytania o to, jak radzić sobie z różnymi rozterkami i niepokojami egzystencjalnymi, które trapią  dziś ludzi? I na czym w ogóle miałoby polegać uczenie się bycia człowiekiem? Tego rodzaju zagadnienia zostały poruszone z doktorem Michałem Płóciennikiem w rozmowie, którą poprowadzili Marcin Worek i Bartosz Kurkowski.

Jak nauczyć się być człowiekiem? Czy w ogóle można nauczyć się być człowiekiem i na czym miałoby to polegać?

Temat wychowania dotyka każdego, chociażby dlatego, że każdy został jakoś wychowany.  W rodzinie, w szkole, na studiach i w pracy jesteśmy socjalizowani, przyuczani do wielu ról społecznych i zdobywamy różne mniej lub bardziej potrzebne umiejętności. Czy jednak przybliża nas to do tego, jak być człowiekiem? Czy odpowiada na pytania o to, jak radzić sobie z różnymi rozterkami i niepokojami egzystencjalnymi, które trapią  dziś ludzi? I na czym w ogóle miałoby polegać uczenie się bycia człowiekiem?

Tego rodzaju zagadnienia zostały poruszone z doktorem Michałem Płóciennikiem w rozmowie, którą poprowadzili Marcin Worek i Bartosz Kurkowski.

Czy wyłonienie się świadomości z materii przypomina czary?
2023-10-14 13:51:07

Pogląd, zgodnie z którym świadomość wyłania się z powodu zachodzenia różnych skomplikowanych procesów w mózgu, wydaje się najbardziej standardowy lub bliski współczesnemu zdrowemu rozsądkowi. Z drugiej strony, jak zauważył Thomas Huxley, wyłonienie się świadomości w wyniku aktywacji tkanki nerwowej, wydaje się równie niewytłumaczalne jak pojawienie się Dżina, gdy Aladyn pociera swoją lampę. Owo wyłonienie się świadomości przypomina zatem zjawiska, które potocznie określane są jako czary. Czy jednak współcześnie, wobec względnie dojrzałych i wciąż dynamicznie rozwijających się neuronauk, tego rodzaju poczucie magiczności i niewytłumaczalności świadomości nie powinno gdzieś ulecieć? Zagadnienie to i jemu pokrewne zostały poruszone w rozmowie z profesorem Maciejem Dombrowskim, specjalistą od emergentyzmu i filozofii umysłu. Rozmowę prowadzili Marcin Worek i Bartosz Kurkowski.

Pogląd, zgodnie z którym świadomość wyłania się z powodu zachodzenia różnych skomplikowanych procesów w mózgu, wydaje się najbardziej standardowy lub bliski współczesnemu zdrowemu rozsądkowi. Z drugiej strony, jak zauważył Thomas Huxley, wyłonienie się świadomości w wyniku aktywacji tkanki nerwowej, wydaje się równie niewytłumaczalne jak pojawienie się Dżina, gdy Aladyn pociera swoją lampę. Owo wyłonienie się świadomości przypomina zatem zjawiska, które potocznie określane są jako czary.

Czy jednak współcześnie, wobec względnie dojrzałych i wciąż dynamicznie rozwijających się neuronauk, tego rodzaju poczucie magiczności i niewytłumaczalności świadomości nie powinno gdzieś ulecieć?

Zagadnienie to i jemu pokrewne zostały poruszone w rozmowie z profesorem Maciejem Dombrowskim, specjalistą od emergentyzmu i filozofii umysłu. Rozmowę prowadzili Marcin Worek i Bartosz Kurkowski.

Synod o synodalności: Wokół realnych szans na odnowę Kościoła
2023-09-30 13:31:49

Synod o synodalności – zwieńczenie reform papieża Franciszka, czy wypadek przy pracy? Wokół realnych szans na odnowę Kościoła 4 października 2023 r. rozpocznie się sesja XVI Zwyczajnego Zgromadzenia Ogólnego Biskupów, którego temat brzmi: Dla Kościoła Synodalnego: uczestnictwo, komunia i misja. Pierwszy raz od czasu powołania Synodu Biskupów (w 1965 r.) tematem synodu będzie synodalność… Czy to pleonazm, i czy rozmowa o istocie synodu ma sens? – na to pytanie postarają się odpowiedzieć: prowadząca rozmowę dr Maria Ciostek i Piotr Pietryga.

Synod o synodalności – zwieńczenie reform papieża Franciszka, czy wypadek przy pracy? Wokół realnych szans na odnowę Kościoła

4 października 2023 r. rozpocznie się sesja XVI Zwyczajnego Zgromadzenia Ogólnego Biskupów, którego temat brzmi: Dla Kościoła Synodalnego: uczestnictwo, komunia i misja. Pierwszy raz od czasu powołania Synodu Biskupów (w 1965 r.) tematem synodu będzie synodalność… Czy to pleonazm, i czy rozmowa o istocie synodu ma sens? – na to pytanie postarają się odpowiedzieć: prowadząca rozmowę dr Maria Ciostek i Piotr Pietryga.

bp Michał Janocha: Dla was jestem biskupem
2023-09-29 18:55:03

Ostatnią adhortacją wydaną przed śmiercią Jana Pawła II jest Pastores gregis, poświęcona posłudze biskupiej. Jak wygląda codzienność biskupa? Czy pełnia święceń powoduje, że trudności nagle znikają? W rozmowie z Biskupem Michałem Janochą poznajemy nie tylko osobistą historię życia hierarchy, ale również lepiej rozumiemy z jakimi wyzwaniami mierzą się pasterze Kościoła w Polsce.

Ostatnią adhortacją wydaną przed śmiercią Jana Pawła II jest Pastores gregis, poświęcona posłudze biskupiej. Jak wygląda codzienność biskupa? Czy pełnia święceń powoduje, że trudności nagle znikają? W rozmowie z Biskupem Michałem Janochą poznajemy nie tylko osobistą historię życia hierarchy, ale również lepiej rozumiemy z jakimi wyzwaniami mierzą się pasterze Kościoła w Polsce.

Koniec katolipy
2023-09-29 18:50:00

Dnia 6 sierpnia 2023 roku zakończyły się 38. Światowe Dni Młodzieży. Gdy emocje dotyczące tego wydarzenia nieco już ostygły, razem z księdzem Tomaszem Koprianiukiem, Dyrektorem Krajowego Biura Organizacyjnego Światowe Dni Młodzieży w Polsce, podsumowujemy to istotne spotkanie młodych całego świata z papieżem Franciszkiem, mówimy o szansach oraz kontrowersjach związanych z przebiegiem uroczystości w Lizbonie. Rozmowę prowadzi Mikołaj Musiał.

Dnia 6 sierpnia 2023 roku zakończyły się 38. Światowe Dni Młodzieży. Gdy emocje dotyczące tego wydarzenia nieco już ostygły, razem z księdzem Tomaszem Koprianiukiem, Dyrektorem Krajowego Biura Organizacyjnego Światowe Dni Młodzieży w Polsce, podsumowujemy to istotne spotkanie młodych całego świata z papieżem Franciszkiem, mówimy o szansach oraz kontrowersjach związanych z przebiegiem uroczystości w Lizbonie.

Rozmowę prowadzi Mikołaj Musiał.

Adam Jank: Gdzie zaczyna się świadomość?
2023-09-29 18:43:38

Świadomość jest dla nas tym, co najbliższe, najbardziej znane, prawdziwie bezpośrednie. Tymczasem współczesne spory na temat jej statusu i przyczyn – zwłaszcza w obliczu coraz intensywniej prowadzonych badań w obszarze neuronauk – wskazują, że stanowi ona jedną z najbardziej kontrowersyjnych i problematycznych zagadek, z którą mierzą się nauka i filozofia. W tym kontekście, coraz częściej pojawiają się głosy, że w obliczu problemu świadomości musimy zmienić sposób uprawiania nauki oraz zacząć uwzględniać zupełnie nowego rodzaju dane, które tradycyjna nauka systematycznie ignoruje. Takie podejście proponuje jeden z czołowych współczesnych filozofów umysłu, Filip Goff, w swojej książce „Błąd Galileusza. Fundamenty nowej nauki o świadomości”. Jednocześnie filozof ten broni dość egzotycznego i mało znanego stanowiska, jakim jest panpsychizm. Zgodnie z nim świadomość jest czymś fundamentalnym i wszechobecnym. Czy jednak istnieją jakiekolwiek racje za przyjęciem tego rodzaju poglądu? Czy rzeczywiście nauka musi zostać zrewolucjonizowana, aby można było naukowo rozważać i badać świadomość? Te i inne zagadnienia są poruszone w rozmowie z Adamem Jankiem, którą prowadzą Marcin Worek i Bartosz Kurkowski w „Pytaniach ostatecznych”.

Świadomość jest dla nas tym, co najbliższe, najbardziej znane, prawdziwie bezpośrednie. Tymczasem współczesne spory na temat jej statusu i przyczyn – zwłaszcza w obliczu coraz intensywniej prowadzonych badań w obszarze neuronauk – wskazują, że stanowi ona jedną z najbardziej kontrowersyjnych i problematycznych zagadek, z którą mierzą się nauka i filozofia. W tym kontekście, coraz częściej pojawiają się głosy, że w obliczu problemu świadomości musimy zmienić sposób uprawiania nauki oraz zacząć uwzględniać zupełnie nowego rodzaju dane, które tradycyjna nauka systematycznie ignoruje. Takie podejście proponuje jeden z czołowych współczesnych filozofów umysłu, Filip Goff, w swojej książce „Błąd Galileusza. Fundamenty nowej nauki o świadomości”. Jednocześnie filozof ten broni dość egzotycznego i mało znanego stanowiska, jakim jest panpsychizm. Zgodnie z nim świadomość jest czymś fundamentalnym i wszechobecnym. Czy jednak istnieją jakiekolwiek racje za przyjęciem tego rodzaju poglądu? Czy rzeczywiście nauka musi zostać zrewolucjonizowana, aby można było naukowo rozważać i badać świadomość?

Te i inne zagadnienia są poruszone w rozmowie z Adamem Jankiem, którą prowadzą Marcin Worek i Bartosz Kurkowski w „Pytaniach ostatecznych”.

Informacja dotycząca prawa autorskich: Wszelka prezentowana tu zawartość podkastu jest własnością jego autora

Wyszukiwanie

Kategorie