Pogawędnik filozoficzny

Porozmawiajmy o filozofii i jej okolicach - jak się ją studiuje, jak się w niej i dla niej pracuje, jakie stawia wyzwania, przysparza trudności, ale i jakimi obdarza radościami. Rzeczowo, ale nie zawsze w akademickim tonie. Serio, ale nie bardzo poważnie. W duchu pogawędki, niekoniecznie konwersatorium. Pogawędnik redagują pracownicy i doktoranci Instytutu Filozofii UMK w Toruniu: Marcin T. Zdrenka, Adam Grzeliński, Piotr Domeracki i Dawid Wincław, wspierani przez studentów i studentki toruńskiej filozofii, wspólnotę jej przyjaciół oraz zespół Katedry Historii Filozofii, Filozofii Systematycznej i Etyki IF UMK.Główny temat muzyczny - Waldemar Bata. Patronat medialny: dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!" (https://filozofuj.eu/​). Zapraszamy do kontaktu: pogawednik.filozoficzny@gmail.com


Odcinki od najnowszych:

ZAPOWIEDŹ - O leniach i bumelantach (a właściwie konferencji o nich)
2022-07-04 06:00:00

11 lipca zapraszamy na relację z konferencji pt. "Lenie, bumelanci, niebieskie ptaki" (seminarium im. prof. Piotra Kowalskiego). Naszymi przewodnikami będą dr Małgorzata Czapiga-Klag i dr Michał Rydlewski z Instytutu Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego. Pogadamy o ciekawej idei corocznych spotkań w Lądku-Zdroju, wspomnimy prof. Piotra Kowalskiego. Będzie także mowa o acedii u Michela Houellebecqa (z prof. Krystyną Modrzejewska z Uniwersytetu Opolskiego) oraz o problemie mediatyzacji (z dr. Michałem Rydlewskim i dr. Dominikiem Lewińskim z Uniwersytetu Wrocławskiego).

11 lipca zapraszamy na relację z konferencji pt. "Lenie, bumelanci, niebieskie ptaki" (seminarium im. prof. Piotra Kowalskiego).
Naszymi przewodnikami będą dr Małgorzata Czapiga-Klag i dr Michał Rydlewski z Instytutu Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego.
Pogadamy o ciekawej idei corocznych spotkań w Lądku-Zdroju, wspomnimy prof. Piotra Kowalskiego. Będzie także mowa o acedii u Michela Houellebecqa (z prof. Krystyną Modrzejewska z Uniwersytetu Opolskiego) oraz o problemie mediatyzacji (z dr. Michałem Rydlewskim i dr. Dominikiem Lewińskim z Uniwersytetu Wrocławskiego).

O filozofii z laureatami Olimpiady Filozoficznej 2022
2022-06-27 06:00:00

Nie mogliśmy sobie odmówić wizyty w Warszawie na finałowym spotkaniu XXXIV Olimpiady Filozoficznej, której od dawna mocno kibicujemy. Posłuchajcie jak ciekawie o filozofii mówią dwaj Laureaci I miejsca ( ex æquo ) Jakub Kloza i Mateusz Mularczyk. Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!" https://filozofuj.eu/ ​   

Nie mogliśmy sobie odmówić wizyty w Warszawie na finałowym spotkaniu XXXIV Olimpiady Filozoficznej, której od dawna mocno kibicujemy. Posłuchajcie jak ciekawie o filozofii mówią dwaj Laureaci I miejsca (ex æquo) Jakub Kloza i Mateusz Mularczyk.

Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/​   

O wartościach w Sokołowsku
2022-06-20 06:00:00

Zapraszamy na pogawędkę poświęconą wartościom. Pretekstem jest konferencja, która odbyła się niedawno w Sokołowsku pt. "Myślenie według wartości - zmierzch czy świt?" Naszym przewodnikiem jest dr Marcin Stabrowski z Instytutu Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego, który opowiada o samym spotkaniu, ale przed wszystkim próbuje nas przekonać, że pojęcie "wartość" nie tylko nie jest anachroniczne, ale wciąż inspirujące w filozofii, kulturoznawstwie czy naukach społecznych. Ocinek nadajemy jednocześnie z Wrocławia, Wałbrzycha, Sokołowska i Torunia. Ot, magia podkastu. Za dodatkowo magiczny splot okoliczności uznajemy fakt, że właśnie w Sokołowsku toczy się akcja najnowszej powieści Olgi Tokarczuk pt. "Empuzjon". Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!" https://filozofuj.eu/ ​   

Zapraszamy na pogawędkę poświęconą wartościom. Pretekstem jest konferencja, która odbyła się niedawno w Sokołowsku pt. "Myślenie według wartości - zmierzch czy świt?"
Naszym przewodnikiem jest dr Marcin Stabrowski z Instytutu Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego, który opowiada o samym spotkaniu, ale przed wszystkim próbuje nas przekonać, że pojęcie "wartość" nie tylko nie jest anachroniczne, ale wciąż inspirujące w filozofii, kulturoznawstwie czy naukach społecznych.
Ocinek nadajemy jednocześnie z Wrocławia, Wałbrzycha, Sokołowska i Torunia. Ot, magia podkastu. Za dodatkowo magiczny splot okoliczności uznajemy fakt, że właśnie w Sokołowsku toczy się akcja najnowszej powieści Olgi Tokarczuk pt. "Empuzjon".

Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/​   

O kamieniu filozofcznym
2022-06-06 06:00:00

Tym razem gościmy prof. Radosława Kazibuta z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a tematem rozmowy jest... kamień filozoficzny. Dowiadujemy się, że wielki wkład w poznanie tego tajemniczego przedmiotu miał nasz rodak, słynny w całej Europie Michał Sędziwoj, autor "Traktatu o kamieniu filozoficznym".  Podczas rozmowy staramy się nieco odrzeć to pojęcie z hermetycznej tajemniczości, tropimy jego historię nie tylko w alchemii, ale także w psychoanalizie oraz współczesnej nauce. Nasz rozmówca opowiada, że u podstaw pojęcia kamienia filozoficznego tkwiło przekonanie o jedności zasad przyrody, to samo, które przyświeca nauce od samych początków. Historia kamienia filozoficznego nie jest zatem wcale tak odległa, jak można by sądzić. Odcinek ilustrujemy obrazem Josepha Wrighta of Derby pt. "The Alchemist Discovering Phosphorus", 1771, Derby Museum and Art Gallery. Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!" https://filozofuj.eu/ ​   

Tym razem gościmy prof. Radosława Kazibuta z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a tematem rozmowy jest... kamień filozoficzny.
Dowiadujemy się, że wielki wkład w poznanie tego tajemniczego przedmiotu miał nasz rodak, słynny w całej Europie Michał Sędziwoj, autor "Traktatu o kamieniu filozoficznym".  Podczas rozmowy staramy się nieco odrzeć to pojęcie z hermetycznej tajemniczości, tropimy jego historię nie tylko w alchemii, ale także w psychoanalizie oraz współczesnej nauce. Nasz rozmówca opowiada, że u podstaw pojęcia kamienia filozoficznego tkwiło przekonanie o jedności zasad przyrody, to samo, które przyświeca nauce od samych początków. Historia kamienia filozoficznego nie jest zatem wcale tak odległa, jak można by sądzić.

Odcinek ilustrujemy obrazem Josepha Wrighta of Derby pt. "The Alchemist Discovering Phosphorus", 1771, Derby Museum and Art Gallery.

Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/​   

O skuteczności, spektakularności i wydajności (zamiast prawdy, piękna i dobra)
2022-05-23 06:00:00

Zapraszamy na rozmowę z prof. Danielem Sobotą z Instytutu Filozofii i Socjologii PAN o domniemanym kryzysie klasycznej opowieści Platona o prawdzie, dobru i pięknie. Nasz Gość twierdzi, że należy pożegnać te anachroniczne kategorie i zastąpić je nowymi, bardziej adekwatnie opisującym świat - czyli skutecznością, spektakularnością i wydajnością.  Rozmowę prowadzimy w miejscu magicznym – Sokołowsku koło Wałbrzycha w Górach Kamiennych, gdzie odbyła się konferencja „Myślenie według wartości – zmierzch czy świt?”. Ale to opowieść na osobny odcinek, który nadamy już wkrótce. Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!" https://filozofuj.eu/ ​   

Zapraszamy na rozmowę z prof. Danielem Sobotą z Instytutu Filozofii i Socjologii PAN o domniemanym kryzysie klasycznej opowieści Platona o prawdzie, dobru i pięknie. Nasz Gość twierdzi, że należy pożegnać te anachroniczne kategorie i zastąpić je nowymi, bardziej adekwatnie opisującym świat - czyli skutecznością, spektakularnością i wydajnością. 

Rozmowę prowadzimy w miejscu magicznym – Sokołowsku koło Wałbrzycha w Górach Kamiennych, gdzie odbyła się konferencja „Myślenie według wartości – zmierzch czy świt?”. Ale to opowieść na osobny odcinek, który nadamy już wkrótce.

Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/​   

O jutrzejszej bitwie morskiej
2022-05-09 06:00:00

Rozmawiamy o greckim filozofie Diodorze Kronosie, który z pytania Arystotelesa "czy jutro będzie bitwa morska?" wywiódł pewne niepokojące twierdzenie. Mianowicie, że w świecie empirii nie istnieją czyste możliwości, a więc to, co jest możliwe, musi się kiedyś zdarzyć. To z kolei sugeruje jakąś formę determinizmu - skoro nie ma możliwości, które nie są i nigdy nie będą zrealizowane. Naszym przewodnikiem jest prof. Tomasz Jarmużek z Katedry Logiki Instytutu Filozofii UMK, autor książki "On the Sea Battle Tomorrow That May Not Happen. A Logical and Philosophical Analysis of the Master Argument". Odcinek ilustrujemy fragmentem grafiki Gabriela de Saint-Aubin "Bitwa pod Eknomos" z ok. 1753. Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!" https://filozofuj.eu/ ​   

Rozmawiamy o greckim filozofie Diodorze Kronosie, który z pytania Arystotelesa "czy jutro będzie bitwa morska?" wywiódł pewne niepokojące twierdzenie. Mianowicie, że w świecie empirii nie istnieją czyste możliwości, a więc to, co jest możliwe, musi się kiedyś zdarzyć. To z kolei sugeruje jakąś formę determinizmu - skoro nie ma możliwości, które nie są i nigdy nie będą zrealizowane.
Naszym przewodnikiem jest prof. Tomasz Jarmużek z Katedry Logiki Instytutu Filozofii UMK, autor książki "On the Sea Battle Tomorrow That May Not Happen. A Logical and Philosophical Analysis of the Master Argument".

Odcinek ilustrujemy fragmentem grafiki Gabriela de Saint-Aubin "Bitwa pod Eknomos" z ok. 1753.

Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/​   

O filozofii, książkach i maszynach. Wycieczka do Londynu
2022-04-25 06:00:00

Tym razem zapraszamy na wycieczkę do Londynu. Odwiedzamy Bibliotekę Brytyjską, Towarzystwo Królewskie i Muzeum Nauki – wszędzie tam szukamy śladów dawnych filozofów. Przyglądamy się filozoficznemu stołowi, pompie próżniowej i dawnemu mikroskopowi. Próbujemy odpowiedzieć na pytanie, dlaczego na wystawie portretów słynnych siedemnastowiecznych myślicieli znajdują się wizerunki Roberta Boyle’a i Isaaca Newtona, brak jednak obrazu przedstawiającego Johna Locke’a. Niedawno obchodziliśmy międzynarodowy dzień książki, dlatego też opowiadamy o księgozbiorze Locke’a oraz przybliżamy historię jednej z największych światowych bibliotek. Ponieważ jednak lektura bez filiżanki kawy to nie lektura, odwiedzamy także biblioteczną kawiarnię i kosztujemy jej smakołyki. Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!" https://filozofuj.eu/ ​

Tym razem zapraszamy na wycieczkę do Londynu. Odwiedzamy Bibliotekę Brytyjską, Towarzystwo Królewskie i Muzeum Nauki – wszędzie tam szukamy śladów dawnych filozofów. Przyglądamy się filozoficznemu stołowi, pompie próżniowej i dawnemu mikroskopowi. Próbujemy odpowiedzieć na pytanie, dlaczego na wystawie portretów słynnych siedemnastowiecznych myślicieli znajdują się wizerunki Roberta Boyle’a i Isaaca Newtona, brak jednak obrazu przedstawiającego Johna Locke’a.
Niedawno obchodziliśmy międzynarodowy dzień książki, dlatego też opowiadamy o księgozbiorze Locke’a oraz przybliżamy historię jednej z największych światowych bibliotek. Ponieważ jednak lektura bez filiżanki kawy to nie lektura, odwiedzamy także biblioteczną kawiarnię i kosztujemy jej smakołyki.

Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/

O etyce radykalnej jako emancypacji wobec wojny i pokoju
2022-04-11 06:00:00

Zapraszamy do wysłuchania rozmowy z dr. Konradem Rejmanem, pedagogiem i filozofem związanym z Dolnośląską Szkołą Wyższą we Wrocławiu. Kiedy w odcinku 68. mówiliśmy o wojnie, przyznaliśmy, że niewiele umiemy o niej powiedzieć jako filozofowie. Teraz będziemy mogli to zmienić, dzięki lekturze książki naszego Rozmówcy pt. "Etyka radykalna jako emancypacja. O wojnie i pokoju z perspektywy pedagogicznej". Szczególnego znaczenia nabiera fakt, że praca ta ukazała się na kilka dni przed rosyjską agresją na Ukrainę. I jeszcze słówko o oprawie graficznej odcinka. Uznaliśmy, że lepiej niż znowu ilustrować wojnę, spróbować wyrazić ideę pokoju.  Stąd ten tajemniczy uśmiech, który można odnieść do spokoju, ahimsy czy afirmacji życia. Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!" https://filozofuj.eu/ ​   

Zapraszamy do wysłuchania rozmowy z dr. Konradem Rejmanem, pedagogiem i filozofem związanym z Dolnośląską Szkołą Wyższą we Wrocławiu.
Kiedy w odcinku 68. mówiliśmy o wojnie, przyznaliśmy, że niewiele umiemy o niej powiedzieć jako filozofowie. Teraz będziemy mogli to zmienić, dzięki lekturze książki naszego Rozmówcy pt. "Etyka radykalna jako emancypacja. O wojnie i pokoju z perspektywy pedagogicznej". Szczególnego znaczenia nabiera fakt, że praca ta ukazała się na kilka dni przed rosyjską agresją na Ukrainę.

I jeszcze słówko o oprawie graficznej odcinka. Uznaliśmy, że lepiej niż znowu ilustrować wojnę, spróbować wyrazić ideę pokoju.  Stąd ten tajemniczy uśmiech, który można odnieść do spokoju, ahimsy czy afirmacji życia.

Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/​   

O mapie, kompasie, treningu i starych bukłakach
2022-03-28 06:00:00

Zapraszamy na rozmowę o mapie, kompasie i treningu, czyli etyce cnót Alasdaira MacIntyre'a, teorii prawa naturalnego Johna Finnisa i koncepcji sumienia Johna Henry'ego Newmana. I jeszcze młodym winie w starych bukłakach. Jak to wszystko spiąć ze sobą, a w dodatku przekonać nas, że z tego przepisu powstać może obiecująca etyka dla postchrześcijańskiej epoki opowiada prof. Sebastian Gałecki z Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie. Odcinek ilustrujemy obrazem "Trzej filozofowie na tle krajobrazu" Giorgione, ok. 1505, Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!" https://filozofuj.eu/ ​ 

Zapraszamy na rozmowę o mapie, kompasie i treningu, czyli etyce cnót Alasdaira MacIntyre'a, teorii prawa naturalnego Johna Finnisa i koncepcji sumienia Johna Henry'ego Newmana. I jeszcze młodym winie w starych bukłakach.
Jak to wszystko spiąć ze sobą, a w dodatku przekonać nas, że z tego przepisu powstać może obiecująca etyka dla postchrześcijańskiej epoki opowiada prof. Sebastian Gałecki z Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie.

Odcinek ilustrujemy obrazem "Trzej filozofowie na tle krajobrazu" Giorgione, ok. 1505, Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu

Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/​ 

O Marii i Stanisławie Ossowskich, czyli naukowych parach
2022-03-14 06:00:00

Zapraszamy na rozmowę półprywatną, ale ważną i dotykającą kwestii uniwersalnej. Z doktor Moniką Kwiecińską-Zdrenką z Instytutu Socjologii UMK w Toruniu przyglądamy się problemowi uprawiania nauki w parach i z jakimi się to wiąże wyzwaniamy. Ciekawi nas zwłaszcza sytuacja badaczek i zjawisko "ograniczonej kanonizacji" wobec pozycji, jakie zajmują ich mężowie-badacze. Kanwą rozmowy jest krótka historia pary naukowców Marii i Stanisława Ossowskich. I jeszcze to: choć rozmawiamy rodzinnie, to nie beztrosko. Bo myślami jesteśmy z Tymi, których rodziny są teraz brutalnie rozdzielone przez rosyjską agresję. Więcej znajdziecie w specjalnym numerze “International Review of Sociology”, Volume 31, Issue 1 (2021), pod adresem: https://www.tandfonline.com/toc/cirs20/31/1 Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!" https://filozofuj.eu/ ​ 

Zapraszamy na rozmowę półprywatną, ale ważną i dotykającą kwestii uniwersalnej.
Z doktor Moniką Kwiecińską-Zdrenką z Instytutu Socjologii UMK w Toruniu przyglądamy się problemowi uprawiania nauki w parach i z jakimi się to wiąże wyzwaniamy. Ciekawi nas zwłaszcza sytuacja badaczek i zjawisko "ograniczonej kanonizacji" wobec pozycji, jakie zajmują ich mężowie-badacze. Kanwą rozmowy jest krótka historia pary naukowców Marii i Stanisława Ossowskich.
I jeszcze to: choć rozmawiamy rodzinnie, to nie beztrosko. Bo myślami jesteśmy z Tymi, których rodziny są teraz brutalnie rozdzielone przez rosyjską agresję.

Więcej znajdziecie w specjalnym numerze “International Review of Sociology”, Volume 31, Issue 1 (2021), pod adresem: https://www.tandfonline.com/toc/cirs20/31/1

Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/​ 

Informacja dotycząca prawa autorskich: Wszelka prezentowana tu zawartość podkastu jest własnością jego autora

Wyszukiwanie

Kategorie