O Auschwitz
Oficjalny podcast Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau.
Historia obozu Auschwitz jest niezwykle złożona. Łączył on dwie funkcje: obozu koncentracyjnego i ośrodka zagłady. Nazistowskie Niemcy prześladowały w nim różne grupy ludzi, a kompleks obozowy nieustannie rozbudowywano i przekształcano. W podcaście „O Auschwitz” mówimy o historii obozu oraz o naszej współczesnej pamięci o tym szczególnym miejscu.
Bardzo prosimy o wsparcie naszej misji i udostępnianie naszych podcastów w mediach społecznościowych.
Lekcje online: http://lekcja.auschwitz.org
Kategorie:
Historia
Historia
"O Auschwitz" (odc. 68): Marsze ewakuacyjne w relacjach Ocalałych i innych naocznych świadków
2026-01-17 09:00:00
17 stycznia 1945 roku esesmani rozpoczęli ewakuację obozu Auschwitz. Około 56 tysięcy więźniów i więźniarek pod eskortą uzbrojonych esesmanów wymaszerowało z różnych części kompleksu obozowego w kierunku Wodzisławia Śląskiego oraz Gliwic. Ofiarami tak zwanych Marszów Śmierci padło kilka tysięcy więźniów i więźniarek. W podcaście o „Auschwitz” przytaczamy fragmenty relacji świadków dotyczące tych wydarzeń. ===== Ilustracja: Zbigniew Otfinowski, Marsz ewakuacyjny (1946). Zbiory Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau. ===== Fragmenty relacji, czytanych przez lektorów, pochodzą z Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau: Teofil Balcarek, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 115, k. 204-205. Israel Berkowski, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 35, k. 29. Wanda Bienioszek, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 116, s. 176. Wanda Błachowska-Tarasiewicz, APMAB, Zespół Wspomnienia, t. 1, k. 19-20. Józef Ciepły, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 86, k. 48, 127-128. Jan Dziopek, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 10, k. 29. Jan Dziopek, APMA-B, Zespół Wspomnienia, t. 50, k. 138-143. Róża Dryjańska, APMA-B, Zespół Wspomnienia, t. 88, k. 211,233. Ilona Engelova, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 80, k. 171. Abraham Dawid Feffer, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 16, k.54. Jan Gabryś, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 104, k. 138-140. Janina Hinczowa, APMA-B, Zespół Wspomnienia, t. 62, k. 60. Irena Konieczna, APMAB. Zespół Oświadczenia, t. 113, k. 130. Wanda Koprowska, APMA-B, Zespół Wspomnienia, t. 13, k.66-68. Eulalia Kurdej, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 66, k. 142. Erwin Olszówka, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 72, k. 138. Antonina Piątkowska, APMA-B, Zespół Wspomnienia, t. 85, k.45 Franciszka Pieczka, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 88b, k.133. Ilona Strusińska, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 80, k. 170. Marii Śleziona, APMAB. Inne Zespoły (IZ) – 27/3. Maria Ślisz, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 61, k. 134. Zofia Stępień-Bator, APMAB, Zespół Wspomnienia, t. 74, k.167. Maria Świderska, APMA-B, Zespół Wspomnienia, t. 21, k. 85, 88. Józef Tabaczyński, APMAB, Zespół Oświadczenia, t. 44, k. 60-63. Anna Tytoniak, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 12a, k. 198 Jan Wawrosz, APMA-B, Zespół Wspomnienia t. 1, k. 59. Franciszek Wieszała, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 16, k.81. Helena Włodarska, APMA-B, Zespół Wspomnienia, t. 66, k. 78. Jadwiga Zając, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 139, k. 13-15. Leszek Zienc, APMA-B, Zespół Wspomnienia, t. 2, k. 226. Natan Żelechower, „Siedem obozów”, [w:] Wspomnienia, t. 83, k. 68-72, APMA-B. Maria Żumańska, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 4, k. 420.
17 stycznia 1945 roku esesmani rozpoczęli ewakuację obozu Auschwitz. Około 56 tysięcy więźniów i więźniarek pod eskortą uzbrojonych esesmanów wymaszerowało z różnych części kompleksu obozowego w kierunku Wodzisławia Śląskiego oraz Gliwic.
Ofiarami tak zwanych Marszów Śmierci padło kilka tysięcy więźniów i więźniarek.
W podcaście o „Auschwitz” przytaczamy fragmenty relacji świadków dotyczące tych wydarzeń.
=====
Ilustracja:
Zbigniew Otfinowski, Marsz ewakuacyjny (1946). Zbiory Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau.
=====
Fragmenty relacji, czytanych przez lektorów, pochodzą z Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau:
Teofil Balcarek, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 115, k. 204-205.
Israel Berkowski, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 35, k. 29.
Wanda Bienioszek, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 116, s. 176.
Wanda Błachowska-Tarasiewicz, APMAB, Zespół Wspomnienia, t. 1, k. 19-20.
Józef Ciepły, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 86, k. 48, 127-128.
Jan Dziopek, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 10, k. 29.
Jan Dziopek, APMA-B, Zespół Wspomnienia, t. 50, k. 138-143.
Róża Dryjańska, APMA-B, Zespół Wspomnienia, t. 88, k. 211,233.
Ilona Engelova, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 80, k. 171.
Abraham Dawid Feffer, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 16, k.54.
Jan Gabryś, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 104, k. 138-140.
Janina Hinczowa, APMA-B, Zespół Wspomnienia, t. 62, k. 60.
Irena Konieczna, APMAB. Zespół Oświadczenia, t. 113, k. 130.
Wanda Koprowska, APMA-B, Zespół Wspomnienia, t. 13, k.66-68.
Eulalia Kurdej, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 66, k. 142.
Erwin Olszówka, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 72, k. 138.
Antonina Piątkowska, APMA-B, Zespół Wspomnienia, t. 85, k.45
Franciszka Pieczka, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 88b, k.133.
Ilona Strusińska, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 80, k. 170.
Marii Śleziona, APMAB. Inne Zespoły (IZ) – 27/3.
Maria Ślisz, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 61, k. 134.
Zofia Stępień-Bator, APMAB, Zespół Wspomnienia, t. 74, k.167.
Maria Świderska, APMA-B, Zespół Wspomnienia, t. 21, k. 85, 88.
Józef Tabaczyński, APMAB, Zespół Oświadczenia, t. 44, k. 60-63.
Anna Tytoniak, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 12a, k. 198
Jan Wawrosz, APMA-B, Zespół Wspomnienia t. 1, k. 59.
Franciszek Wieszała, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 16, k.81.
Helena Włodarska, APMA-B, Zespół Wspomnienia, t. 66, k. 78.
Jadwiga Zając, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 139, k. 13-15.
Leszek Zienc, APMA-B, Zespół Wspomnienia, t. 2, k. 226.
Natan Żelechower, „Siedem obozów”, [w:] Wspomnienia, t. 83, k. 68-72, APMA-B.
Maria Żumańska, APMA-B, Zespół Oświadczenia, t. 4, k. 420.
"O Auschwitz" (odc. 67): Instytut Higieny SS
2025-12-11 07:47:00
Instytut Higieny Waffen-SS i Policji w obozie Auschwitz powstał jesienią 1942 roku. Do jego zadań należało m.in. wykonywanie badań higienicznych i bakteriologicznych dla oddziałów SS, niemieckiego wojska, policji i dla obozów koncentracyjnych, w tym dla całego kompleksu obozowego Auschwitz. O działalności Instytutu, który więźniów obozu wykorzystywał zarówno do pracy, jak i jako obiekty badań opowiada dr Teresa Wontor-Cichy z Centrum Badań Muzeum Auschwitz.
Instytut Higieny Waffen-SS i Policji w obozie Auschwitz powstał jesienią 1942 roku. Do jego zadań należało m.in. wykonywanie badań higienicznych i bakteriologicznych dla oddziałów SS, niemieckiego wojska, policji i dla obozów koncentracyjnych, w tym dla całego kompleksu obozowego Auschwitz. O działalności Instytutu, który więźniów obozu wykorzystywał zarówno do pracy, jak i jako obiekty badań opowiada dr Teresa Wontor-Cichy z Centrum Badań Muzeum Auschwitz.
"O Auschwitz" (odc. 66): Szkolenie ideologiczne załogi SS
2025-11-15 09:14:00
Jak wyglądało szkolenie ideologiczne esesmanów z załogi KL Auschwitz i jaki był wpływ ideologii narodowego socjalizmu na funkcjonowanie tej formacji SS, opowiada dr Agnieszka Kita, zastępca kierownika Archiwum Muzeum Auschwitz.
Jak wyglądało szkolenie ideologiczne esesmanów z załogi KL Auschwitz i jaki był wpływ ideologii narodowego socjalizmu na funkcjonowanie tej formacji SS, opowiada dr Agnieszka Kita, zastępca kierownika Archiwum Muzeum Auschwitz.
"O Auschwitz" (odc. 65): Proces Rudolfa Hössa i procesy innych członków załogi SS z Auschwitz
2025-10-13 07:17:00
W niemieckim nazistowskim obozie Auschwitz służyło łącznie około 8200 esesmanów oraz około 200 nadzorczyń. O tym, jak przebiegał proces powojennego karania członków załogi SS, w tym pierwszego komendanta obozu Rudolfa Hössa, opowiada dr Wojciech Płosa, kierownik Archiwum Muzeum Auschwitz.
W niemieckim nazistowskim obozie Auschwitz służyło łącznie około 8200 esesmanów oraz około 200 nadzorczyń.
O tym, jak przebiegał proces powojennego karania członków załogi SS, w tym pierwszego komendanta obozu Rudolfa Hössa, opowiada dr Wojciech Płosa, kierownik Archiwum Muzeum Auschwitz.
"O Auschwitz" (odc. 64): Blok 11 w KL Auschwitz
2025-09-08 08:00:00
Blok 11 w obozie Auschwitz I był miejscem odizolowanym od reszty obozu. Pełnił on m.in funkcję więzienia obozowego, miejsca egzekucji, czy siedziby karnej kompanii. O szczególnej historii tzw. Bloku Śmierci opowiada dr Adam Cyra z Centrum Badań Muzeum Auschwitz.
Blok 11 w obozie Auschwitz I był miejscem odizolowanym od reszty obozu. Pełnił on m.in funkcję więzienia obozowego, miejsca egzekucji, czy siedziby karnej kompanii. O szczególnej historii tzw. Bloku Śmierci opowiada dr Adam Cyra z Centrum Badań Muzeum Auschwitz.
"O Auschwitz" (odc. 63): Kary stosowane w KL Auschwitz
2025-08-04 08:00:00
W obozie Auschwitz istniał system karania więźniów za złamanie regulaminu obozowego. Dodatkowo załoga SS oraz więźniowie funkcyjni wymierzali tzw. kary nieregulaminowe. O rodzajach kar i przewinieniach, za które więźniowie lub więźniarki mogli zostać ukarani opowiada dr Piotr Setkiewicz, kierownik Centrum Badań Muzeum Auschwitz.
W obozie Auschwitz istniał system karania więźniów za złamanie regulaminu obozowego. Dodatkowo załoga SS oraz więźniowie funkcyjni wymierzali tzw. kary nieregulaminowe. O rodzajach kar i przewinieniach, za które więźniowie lub więźniarki mogli zostać ukarani opowiada dr Piotr Setkiewicz, kierownik Centrum Badań Muzeum Auschwitz.
"O Auschwitz" (odc. 62): Współczesne wyzwania edukacji w Miejscu Pamięci Auschwitz
2025-07-02 10:00:00
W Miejscu Pamięci od 2005 roku działa Międzynarodowe Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście, powołane do istnienia w wyniku starań Ocalałych z Auschwitz. O tym jak dziś wygląda edukacja Miejscu Pamięci i jakie stoją przed nią wyzwania w kontekście współczesności rozmawiają dyrektor Muzeum dr Piotr Cywiński i dyrektor Centrum Edukacji Andrzej Kacorzyk.
W Miejscu Pamięci od 2005 roku działa Międzynarodowe Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście, powołane do istnienia w wyniku starań Ocalałych z Auschwitz. O tym jak dziś wygląda edukacja Miejscu Pamięci i jakie stoją przed nią wyzwania w kontekście współczesności rozmawiają dyrektor Muzeum dr Piotr Cywiński i dyrektor Centrum Edukacji Andrzej Kacorzyk.
"O Auschwitz" (odc. 61): Historia edukacji w Miejscu Pamięci Auschwitz
2025-06-30 10:30:00
Edukacja w Miejscu Pamięci Auschwitz realizowana była od momentu utworzenia Muzeum w 1947 r., a pierwszymi przewodnikami byli Ocalali, którzy opowiadali odwiedzającym o tragicznej historii obozu ze swojej osobistej perspektywy. To w wyniku starań Ocalałych w 2005 roku powstało Międzynarodowe Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście. O początkach jego istnienia, pierwszych projektach edukacyjnych i o ważnych wyzwaniach opowiada pierwsza dyrektor Centrum Edukacji – Krystyna Oleksy.
Edukacja w Miejscu Pamięci Auschwitz realizowana była od momentu utworzenia Muzeum w 1947 r., a pierwszymi przewodnikami byli Ocalali, którzy opowiadali odwiedzającym o tragicznej historii obozu ze swojej osobistej perspektywy.
To w wyniku starań Ocalałych w 2005 roku powstało Międzynarodowe Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście. O początkach jego istnienia, pierwszych projektach edukacyjnych i o ważnych wyzwaniach opowiada pierwsza dyrektor Centrum Edukacji – Krystyna Oleksy.
"O Auschwitz" (odc. 60): Więźniowie z paragrafu 175 w KL Auschwitz
2025-06-26 06:19:38
Paragraf 175 niemieckiego kodeksu karnego penalizował kontakty homoseksualne między mężczyznami. Jedną z możliwych kar było osadzenie w obozie koncentracyjnym. Także w obozie Auschwitz była niewielka grupa mężczyzn skazanych za homoseksualizm. O prześladowaniach homoseksualnych mężczyzn w nazistowskich Niemczech oraz o powojennej pamięci o ich losach opowiada dr Agnieszka Kita, zastępca kierownika Archiwum Muzeum Auschwitz. --- Polecamy także naszą lekcję internetową poświęconą tej grupie więźniów obozu autorstwa Bogdana Piętki z Centrum Badań Muzeum Auschwitz.
Paragraf 175 niemieckiego kodeksu karnego penalizował kontakty homoseksualne między mężczyznami. Jedną z możliwych kar było osadzenie w obozie koncentracyjnym. Także w obozie Auschwitz była niewielka grupa mężczyzn skazanych za homoseksualizm.
O prześladowaniach homoseksualnych mężczyzn w nazistowskich Niemczech oraz o powojennej pamięci o ich losach opowiada dr Agnieszka Kita, zastępca kierownika Archiwum Muzeum Auschwitz.
---
Polecamy także naszą lekcję internetową poświęconą tej grupie więźniów obozu autorstwa Bogdana Piętki z Centrum Badań Muzeum Auschwitz.
"O Auschwitz" (odc. 59): Blok nr 10 w Auschwitz I
2025-05-12 07:19:04
Blok 10 w obozie Auschwitz I był tzw. blokiem eksperymentalnym. Lekarze SS przeprowadzali w nim eksperymenty medyczne poświęcone m.in. sterylizacji. Dlaczego to właśnie ten blok stał się miejscem przeprowadzania medycznych eksperymentów, kim byli lekarze, którzy tam pracowali i jakie losy spotkały ich ofiary opowiada Teresa Wontor-Cichy z Centrum Badań Muzeum Auschwitz. ===== Lekcja internetowa o zbrodniczej medycynie: https://lekcja.auschwitz.org/2022_medycyna_pl
Blok 10 w obozie Auschwitz I był tzw. blokiem eksperymentalnym. Lekarze SS przeprowadzali w nim eksperymenty medyczne poświęcone m.in. sterylizacji. Dlaczego to właśnie ten blok stał się miejscem przeprowadzania medycznych eksperymentów, kim byli lekarze, którzy tam pracowali i jakie losy spotkały ich ofiary opowiada Teresa Wontor-Cichy z Centrum Badań Muzeum Auschwitz.
=====
Lekcja internetowa o zbrodniczej medycynie: https://lekcja.auschwitz.org/2022_medycyna_pl