URSYNOTEKA NAGŁOS - podcast dla tych, którzy chcą słuchać kultury – dosłownie i w przenośni.
URSYNOTEKA NAGŁOS to podcast, w którym Beata Zaborek, Teresa Drozda i Mirosław Pawłowski zapraszają do wspólnego odkrywania świata kultury – tej lokalnej i tej bardziej uniwersalnej. Inspiruje ich URSYNOTEKA - Biblioteka Publiczna im. Juliana Ursyna Niemcewicza – miejsce spotkań i fascynujących zasobów.
To podcast dla tych, którzy chcą słuchać kultury – dosłownie i w przenośni.
Oskary: światła, kamera, emocje!
2026-02-17 13:00:00
W 11. odcinku URSYNOTEKI NAGŁOS Teresa Drozda i Beata Zaborek rozmawiają o Oscarach, czekając na to, co się wydarzy podczas 98. ceremonii, która odbędzie się 15 marca 2026.
Punktem wyjścia są dwie książki o historii i kulisach Nagrody Akademii: „Oskary. Sekrety największej nagrody filmowej” Katarzyny Czajki-Kominiarczuk oraz klasyczna „Historia filmowego Oscara” Marka Hendrykowskiego.
Lista wspominanych tytułów poniżej.
A Wy? Którym filmom kibicujecie?
Tytuły (prawie wszystkie) wspominanych w odcinku filmów:
Grzesznicy (Sinners)
Jedna bitwa po drugiej (One Battle After Another)
Frankenstein (reż. Guillermo del Toro)
Wartość sentymentalna (Sentimental Value)
Hamnet
Pan Nikt kontra Putin (Mr. Nobody mod Putin)
Sny o pociągach (Train Dreams)
Wielki Marty (Marty Supreme)
Bugonia
oraz
Franz Kafka/Franz
Wszystko o Ewie (All About Eve)
Titanic
La La Land
Irlandczyk (The Irishman)
Chłopięcy świat (This Boy’s Life)
Co gryzie Gilberta Grape (What’s Eating Gilbert Grape)
Sonata
Zbrodnia Doskonała
2026-01-20 13:00:01
Czym jest zbrodnia doskonała – i czy zawsze musi oznaczać morderstwo?
W nowym odcinku URSYNOTEKI NAGŁOS Beata Zaborek i Teresa Drozda przyglądają się motywowi perfekcyjnie zaplanowanej zbrodni oraz równie precyzyjnego śledztwa w filmie, literaturze i teatrze.
Rozmowa prowadzi od klasyki kina noir i Hitchcocka, przez kultowe filmy o napadach i oszustwach, aż po współczesne seriale oraz spektakle teatralne, w których kluczową rolę odgrywa planowanie, cisza, cierpliwość i konsekwencje raz podjętych decyzji. Obok krwawych dramatów pojawiają się także historie opowiadane z humorem, dystansem i musicalowym rozmachem.
To odcinek pełen dygresji, kulturowych skojarzeń i poleceń – od Szekspira i Machulskiego, przez hollywoodzkie thrillery, aż po musicalowe adaptacje powieści kryminalnych. Dla tych, których fascynuje nie tylko sama zbrodnia, ale przede wszystkim mechanizm jej planowania oraz cena, jaką płaci się za doskonałość.
Wspominane i omawiane tytuły:
Książki
Dziwny przypadek psa nocną porą
Powieści kryminalne Marka Krajewskiego
Filmy
Podwójne ubezpieczenie
Rififi
Gorączka
Miasto złodziei
Nieznajomi z pociągu
Vabank
Vabank II czyli Riposta
Vinci
Zbrodnia doskonała
M jak morderstwo
Ocean’s Eleven
Napad na ekspres
Skazani na Shawshank
Zielona mila
Prawdziwa zbrodnia
Chicago
Seriale
Dom z papieru
CSI: Kryminalne zagadki
Arsène Lupin
Dynastia
Odcinek Świąteczny
2025-12-16 12:59:51
Świąteczny odcinek podcastu URSYNOTEKA NAGŁOS poświęcony jest Bożemu Narodzeniu w różnych tekstach kultury. Teresa Drozda i Beata Zaborek rozmawiają o książkach i filmach, które pokazują święta zarówno w tonie ciepłym i magicznym, jak i gorzkim, trudnym czy nieoczywistym.
Punktem wyjścia są osobiste lektury dzieciństwa, klasyczne teksty kultury oraz współczesne powieści, ale rozmowa szybko rozszerza się o kino polskie, światowe i czeskie świąteczne tradycje ekranowe.
Gościem specjalnym odcinka jest Andrzej M. Grabowski – pisarz, autor książek dla dzieci i młodzieży, czechofil i znawca twórczości Haška oraz Hrabala. W rozmowie pojawiają się wątki pamięci rodzinnej i świątecznych rytuałów.
To odcinek o potrzebie magii, wspólnoty i opowieści – tych czytanych, oglądanych i przekazywanych przy stole.
A oto lista wspominanych tytułów:
Książki i teksty literackie:
Wanda Wasilewska – Pokój na poddaszu
Maria Paszyńska – Cuda codzienności (cykl powieściowy)
Gustaw Herling-Grudziński – Inny świat
Charles Dickens – Opowieść wigilijna
Hans Christian Andersen – Dziewczynka z zapałkami
Agatha Christie – Morderstwo w Boże Narodzenie
Bolesław Prus – Wigilia (nowela)
Andrzej M. Grabowski – Wojna na pięknym brzegu
Andrzej M. Grabowski – Do usłyszenia. O ślimakach, które nie są mięczakami
Filmy:
Żółty szalik
Holiday
To właśnie miłość
Cud na 34. ulicy
Grinch: Świąt nie będzie
Listy do M (seria filmów)
Kevin sam w domu
Pelíšky (Pod jednym dachem)
Szklana pułapka (część pierwsza, 1988)
Cicha noc
Święto przebiśniegu (adaptacja prozy Bohumila Hrabala)
Inne utwory i odniesienia kulturowe
Jaroslav Hašek – Przygody dobrego wojaka Szwejka
Bohumil Hrabal – twórczość (wspominana kontekstowo)
Piosenka: Już pierwsza gwiazdka (słowa: Andrzej M. Grabowski, muzyka: Krzysztof Marzec, wykonanie: Fasolki)
(00:00) Wstęp
(01:17) "Pokój na poddaszu" - Wanda Wasilewska
(04:26) Maria Paszyńska, Gustaw Herling-Grudziński, Jerzy Pilch
(07:52) Różnorodność filmów bożonarodzeniowych
(10:05) Andrzej Marek Grabowski - gość specjalny
(20:23) "Wojna na Pięknym Brzegu" oraz "Do usłyszenia! O ślimakach, które nie są mięczakami" - książki Andrzeja M. Grabowskiego
(27:07) Prezenty świąteczne i wątki czeskie
(37:07) Czesko-amerykańsko-norweskie dygresje świąteczne
(43:03) "Opowieść wigilijna" i nasze gorące życzenia świąteczne
Sagi
2025-11-18 13:00:00
W listopadowym odcinku podcastu URSYNOTEKA NA GŁOS Teresa Drozda, Beata Zaborek i Mirosław Pawłowski rozmawiają o sagach – rodzinnych opowieściach, które splatają losy bohaterów z historią, przemianami społecznymi, a przy tym są pełne emocji. W rozmowie przewijają się klasyczne powieści, kultowe seriale i współczesne bestsellery. To podróż przez dekady literatury i filmu, a także przez wspomnienia czytelnicze i telewizyjne.
W tle refleksje o tym, dlaczego wracamy do sag, jak łączą pokolenia i czemu wciąż chcemy wiedzieć, co stanie się z bohaterami w następnym tomie lub odcinku.
Książki:
Alex Haley – Korzenie
Karin Lednicka – Krzywy kościół
Ałbena Grabowska – Stulecie Winnych
Małgorzata Gutowska-Adamczyk – Cukiernia pod Amorem
Winston Graham – Saga rodu Poldarków
John Galsworthy – Saga rodu Forsyte’ów
Élisabeth Barbier – Panie na Mogadorze
Małgorzata Musierowicz – cykl Jeżycjada
Lucy Maud Montgomery – Ania z Zielonego Wzgórza (tłum. Anna Bańkowska)
Edna Ferber – Olbrzym
Weronika Marczak – Rodzina Monet
Elżbieta Cherezińska – cykl Północna droga
Irwin Shaw – Pogoda dla bogaczy
Maria Dąbrowska – Noce i dnie
Lucinda Riley – cykl Siedem sióstr
Filmy i seriale:
Korzenie – serial na podstawie powieści Alexa Halleya
Północ–Południe – serial według powieści Johna Jakesa
Stulecie Winnych – serial na podstawie prozy Ałbeny Grabowskiej
W Jezioranach – radiowa saga Andrzeja Mularczyka
Matysiakowie – radiowa saga
Sami swoi, Nie ma mocnych, Kochaj albo rzuć, Sami swoi. Początek – filmowa saga rodzin Kargulów i Pawlaków
Saga rodu Forsyte’ów – adaptacje BBC z 1967 i 2002 roku
Panny z Mogadoru – serial według powieści Élisabeth Barbier
Olbrzym (Giant, 1956, reż. George Stevens)
Wikingowie – serial (2013–2020)
Pogoda dla bogaczy (Rich Man, Poor Man, 1976)
Noce i dnie – film w reżyserii Jerzego Antczaka (1975)
Zawartość odcinka:
(00:00) Intro
(00:00) Do usłyszenia!
(00:21) "Korzenie" - Alex Haley
(04:30) "Północ-Południe" - John Jakes (serial na podstawie książki)
(09:05) "Krzywy Kościół" - Karin Lednicka
(15:47) "Stulecie Winnych" - Ałbena Grabowska (powieść i serial)
(19:59) Sagi-słuchowiska: "W Jezioranach", "Matysiakowie" oraz dygresyjnie "Sami swoi"
(24:11) "Cukiernia pod Amorem" - Małgorzata Gutowska-Adamczyk
(28:04) "Saga Rodu Poldarków" - Winston Graham oraz "Saga rodu Forsyte'ów" - John Galsworthy (powieści i serialena ich podstawie)
(31:54) "Panie na Mogadorze" - na podstawie powieści Élisabeth Barbier (serial)
(34:08) "Jeżycjada" - książki Małgorzaty Musierowicz oraz "Ania z Zielonego Wzgórza" Lucy Maud Montgomery
(39:10) "Olbrzym" - Edna Ferber (film i powieść)
(41:58) "Rodzina Monet" - Weronika Marczak
(46:11) Serial "Wikingowie" i sagi Elżbiety Cherezińskiej
(51:05) "Pogoda dla bogaczy" - Irwin Shaw (powieść i serial)
(53:20) "Noce i dnie" - Maria Dąbrowska (powieść i film)
(55:08) "Siedem sióstr" - Lucinda Riley
(56:37) Do usłyszenia!
Realizm Magiczny
2025-10-21 13:00:00
W tym odcinku URSYNOTEKI NAGŁOS Beata Zaborek, Mirosław Pawłowski i Teresa Drozda zapraszają do świata, w którym realne spotyka się z nierealnym. Rozmawiają o magii w literaturze, filmie i teatrze — tej, która rodzi się z codzienności, z ludzkiej wyobraźni i z tęsknoty za tym, co niewytłumaczalne.
Wśród poleceń pojawiają się m.in. filmy Jana Jakuba Kolskiego, Bille Augusta i Guillermo del Toro, powieści Olgi Tokarczuk, Wiesława Myśliwskiego i Bruno Schulza, a także spektakl „Baron Münchausen dla dorosłych” z Teatru Narodowego.
To rozmowa o magii zaklętej w literaturze i kinie, o polskim realizmie magicznym i o tym, że cuda wcale nie muszą być z innego świata.„Gwiezdny pył” – reż. Andrzej Kondratiuk
„Jasminum” – reż. Jan Jakub Kolski
„Grający z talerza” – reż. Jan Jakub Kolski
„Żurek” – reż. Ryszard Brylski (na podstawie opowiadań Olgi Tokarczuk z tomu „Gra na wielu bębenkach”)
„Sanatorium pod Klepsydrą” – reż. Wojciech Jerzy Has (na podstawie Brunona Schulza)
„Rękopis znaleziony w Saragossie” – reż. Wojciech Jerzy Has
„Dom dusz” (The House of the Spirits, 1993) – reż. Bille August, na podstawie powieści Isabel Allende
„Pelle zwycięzca” (Pelle erobreren, 1987) – reż. Bille August
„Rodzinna opowieść” / The Best Intentions (Den goda viljan, 1992) – reż. Bille August, scen. Ingmar Bergman
„Siódma pieczęć” – reż. Ingmar Bergman
„Źródło” – reż. Ingmar Bergman
„Fanny i Aleksander” – reż. Ingmar Bergman
„Kajtek Czarodziej” – reż. Magdalena Łazarkiewicz (na podstawie książki Janusza Korczaka „Kajtuś Czarodziej”)
„Konopielka” – reż. Witold Leszczyński (na podstawie powieści Edwarda Redlińskiego)
„Szeptuchy” – reż. Małgorzata Szyszka (film dokumentalny)
„Kruk” – serial, w którym pojawia się postać szeptuchy
„Pożegnanie z Marią” – reż. Filip Zylber (wspomniana postać zielarki grana przez Danutę Szaflarską)
„Skrzypek na dachu” – reż. Norman Jewison
„Labirynt fauna” (El laberinto del fauno, 2006) – reż. Guillermo del Toro
„Kształt wody” (The Shape of Water, 2017) – reż. Guillermo del Toro
Książki i opowiadania
„Kulka z chleba” – Jan Jakub Kolski
„Historia kina w Popielawach” – Jan Jakub Kolski
„Dom dzienny, dom nocny” – Olga Tokarczuk
„Prawiek i inne czasy” – Olga Tokarczuk
„Empuzjon” – Olga Tokarczuk
„Gra na wielu bębenkach” – Olga Tokarczuk
„Widnokrąg” – Wiesław Myśliwski
„Kamień na kamieniu” – Wiesław Myśliwski
„Sklepy cynamonowe” – Bruno Schulz
„Sanatorium pod Klepsydrą” – Bruno Schulz
„Dom dusz” – Isabel Allende
„Kajtuś czarodziej” – Janusz Korczak
„Akademia Pana Kleksa”, „Podróże Pana Kleksa”, „Triumf Pana Kleksa” – Jan Brzechwa
„Klechdy sezamowe”, „Napój cienisty”, „Dziejba leśna”, „Skrzypek opętany” – Bolesław Leśmian
„Konopielka” – Edward Redliński
Seria „Kwiat paproci” (w tym „Szeptucha”) – Katarzyna Berenika Miszczuk
Spektakle teatralne
„Widnokrąg” – Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach, reż. Michał Kotański
„Baron Münchausen dla dorosłych” – Teatr Narodowy w Warszawie, tekst i reż. Maciej Wojtyszko
(00:00) Intro
(00:21) Definiujemy temat, czyli Sierotka Marysia i Kopciuszek
(04:14) Gwiezdny pył - reż. Andrzej Kondratiuk
(07:55) Jan Jakub Kolski - filmy i książki
(13:40) Olga Tokarczuk i Wiesław Myśliwski
(16:36) "Widnokrąg" - reż. Michał Kotański, Teatr im. Żeromskiego w Kielcach
(21:41) Bruno Schulz i dygresje, m.in. "Baron Münchhausen dla dorosłych" - reż. Maciej Wojtyszko, Teatr Narodowy w Warszawie
(26:13) "Dom dusz" - powieść Isabel Allende i film pod tym samym tytułem w reż. Billego Augusta
(32:23) Janusz Korczak i jego "Kajtuś Czarodziej"
(35:59) Jan Brzechwa i jego "Pan Kleks" - trzy części
(39:57) Bolesław Leśmian
(42:38) Edward Redliński i jego "Konopielka" oraz dygresje
(48:36) Ostatnie polecenia magiczne
(50:58) Podsumowanie tematu
Kilometry znaczeń
2025-09-23 13:00:00
W nowej "URSYNOTECE NAGŁOS" Teresa Drozda, Beata Zaborek i Mirosław Pawłowski wyruszają w podróż przez „kilometry znaczeń”. Rozmawiają o motywie drogi w kulturze, o tym, co znaczy być w drodze i co ta droga zmienia w bohaterach. Sięgają po filmy, książki i spektakle, w których podróż staje się próbą, przygodą i przemianą nie tylko miejsc, lecz także samego siebie. Od klasyki kina po filmy nowe i niezależne, od dziecięcych wędrówek po metaforyczne podróże w głąb własnego świata. Ten odcinek to pełna emocji opowieść o tym, dokąd może prowadzić droga.(00:00) Wstęp
(00:20) Lessie, wróć! (Lassie Come Home, 1943) – reż. Fred M. Wilcox, na podstawie powieści Erica Knighta
(05:58) Karavan [Kamper] (2025) – reż. Zuzana Kirchnerová
(09:23) Ułaskawienie (2018) – reż. Jan Jakub Kolski
(11:11) Baryłeczka - adaptacje filmowe i teatralne na podstawie opowiadania Guy de Maupassanta
(12:57) Pociąg (1959) – reż. Jerzy Kawalerowicz
(15:00) Thelma i Louise (Thelma & Louise, 1991) – reż. Ridley Scott
(16:23) Camper (2023) – reż. Łukasz Suchocki
(19:26) Fortepian (The Piano, 1993) – reż. Jane Campion i Kolory raju (Rang-e Khoda, 1999) – reż. Majid Majidi
(22:58) Pyza na polskich dróżkach, Bolek i Lolek oraz Koziołek Matołek
(27:17) Pachnidło: Historia mordercy (Perfume: The Story of a Murderer, 2006) – reż. Tom Tykwer, na podstawie powieści Patricka Süskinda
(31:01) Martyna Wojciechowska i Beata Pawlikowska
(33:35) Złap zająca (Uhvati zeca) – Lana Bastašić
(35:28) Może (morze) wróci - Bartek Sabela oraz Było sobie morze… - reż. Joanna Kożuch
(37:21) Kobieta z wydm - Kōbō Abe
(39:23) Trzask Prask - reż. Krzysztof Zygucki na podstawie książki „Dwie powieści ruchu” Mateusza Górniaka
(41:56) Uciekinierki - reż. Wojciech Adamczyk
(44:33) I jeszcze dygresje książkowo-filmoweFilmy:
Lessie wróć (Lassie Come Home, 1943) – reż. Fred M. Wilcox, na podstawie powieści Erica Knighta
Karavan [Kamper] (2025) – reż. Zuzana Kirchnerová
Ułaskawienie (2018) – reż. Jan Jakub Kolski
Dyliżans (Stagecoach, 1939) – reż. John Ford
Pociąg (1959) – reż. Jerzy Kawalerowicz
Thelma i Louise (Thelma & Louise, 1991) – reż. Ridley Scott
Camper (2023) – reż. Łukasz Suchocki
Fortepian (The Piano, 1993) – reż. Jane Campion
Kolory raju (Rang-e Khoda, 1999) – reż. Majid Majidi
Pachnidło: Historia mordercy (Perfume: The Story of a Murderer, 2006) – reż. Tom Tykwer, na podstawie powieści Patricka Süskinda
Było sobie morze… (Once There Was a Sea…, 2021) – reż. Joanna Kożuch (film animowany, dokument)
Doskonały świat (A Perfect World, 1993) – reż. Clint Eastwood
Podróż za jeden uśmiech (1972, serial TV) – reż. Stanisław Jędryka
Ich noce (It Happened One Night, 1934) – reż. Frank Capra
Taksówkarz (Taxi Driver, 1976) - reż. Martin Scorsese
Przygody Bolka i Lolka – koncepcja Alfred Ledwig, realizacja m.in. Władysław Nehrebecki
Książki:
Lessie wróć – Eric Knight
Pyza na polskich dróżkach – Hanna Januszewska, il. Adam Kilian
Przygody Koziołka Matołka – Kornel Makuszyński, il. Marian Walentynowicz
Ilustrator. Przygody ojca Koziołka Matołka tylko dla dorosłych – Marek Górlikowski
Pachnidło (Das Parfum) – Patrick Süskind
książki Martyny Wojciechowskiej (np. Kobieta na krańcu świata)
książki Beaty Pawlikowskiej (podróżnicze i reporterskie)
Złap zająca (Uhvati zeca) – Lana Bastašić
Może (morze) wróci – Bartek Sabela
Kobieta z wydm (Suna no onna) – Kōbō Abe
Podróż na południe (Cesta na jih) – Michal Ajvaz, tłum. Leszek Engelking
Spektakle
Trzask Prask – reż. Krzysztof Zygucki, TR Warszawa (na podstawie książki Dwie powieści ruchu Mateusza Górniaka)
Rękopis znaleziony w Saragossie – reż. Grzegorz Jarzyna, Teatr Polski w Warszawie
Uciekinierki (Les Fugueuses) – reż. Wojciech Adamczyk, Teatr Ateneum w Warszawie
Taksówka – reż. Igor Gorzkowski (archiwalny spektakl)
Biografie - część I
2025-08-19 13:00:00
Biografie – czytamy je, oglądamy, chodzimy na spektakle oparte na cudzym życiu. Czego tak naprawdę w nich szukamy? W 5 odcinku „Ursynoteki nagłos” Teresa Drozda, Beata Zaborek i Mirosław Pawłowski rozmawiają o tym, jak cudze losy potrafią wciągnąć bardziej niż fikcja. Z Marią Konopnicką podróżujemy, z Jadwigą Stańczakową stajemy na głowie, z Simoną Kossak wchodzimy do Puszczy, a z Jerzym Kukuczką i Wandą Rutkiewicz zdobywamy ośmiotysięczniki. Są też inni...Zawartość odcinka:
00:00 Intro
00:22 Teresa Drozda z nominacją do tytułu Mistrza Mowy Polskiej
02:06 "Dezorientacje. Biografia Marii Konopnickiej" i inne książki Magdaleny Grzebałkowskiej
08:24 "Jadwiga Opowieść o Stańczakowej" Justyny Sobolewskiej i teatr biografii Agnieszki Przepiórskiej
14:50 Książki o Simonie Kossak
15:45 "Panna doktór Sadowska" Wojciecha Szota
17:11 "1989. Pozytywny mit" Marcina Napiórkowskiego, Mirosława Wlekłego i Katarzyny Szyngiery
23:47 Książki biograficzne Mariusza Urbanka
30:42 Jędrusik, Dygat, Osiecka i inni
34:55 Biografie Polaków-światowców
40:16 Jerzy Kukuczka i Wanda Rutkiewicz
42:42 "Braunek. Biografia" Joanny Podsadeckiej
44:53 Książki biograficzne Piotra Lipińskiego
47:25 Filmowe biografie Marii Callas i Elvisa
49:49 O biografiach Wiery Gran i Ryszarda Kapuścińskiego
53:14 "Gombrowicz" Klementyny Suchanow i seria biograficzna wydawnictwa Czarne
55:44 Dziękujemy i do usłyszenia!
Lista przywoływanych książek:
1. Magdalena Grzebałkowska – *Dezorientacje. Biografia Marii Konopnickiej*
2. Magdalena Grzebałkowska – *Komeda. Osobiste życie jazzu*
3. Magdalena Grzebałkowska – *Beksińscy. Portret podwójny*
4. Magdalena Grzebałkowska – *Ksiądz Paradoks. Biografia Jana Twardowskiego*
5. Justyna Sobolewska – *Jadwiga. Biografia Stańczakowej*
6. Anna Kamińska – *Simona. Opowieść o niezwyczajnym życiu Simony Kossak*
7. Lech Wilczek – *Moje życie z Simoną Kossak*
8. Wojciech Szot – *Panna doktór Sadowska*
9. Marcin Napiórkowski, Katarzyna Szyngiera, Mirosław Wlekły – *1989. Pozytywny mit*
10. Mariusz Urbanek – *Broniewski. Miłość, wódka, polityka*
11. Mariusz Urbanek – *Tuwim. Wylękniony bluźnierca*
12. Mariusz Urbanek – *Brzechwa. Nie dla dzieci*
13. Mariusz Urbanek – *Makuszyński. O jednym takim, któremu ukradziono słońce*
14. Mariusz Urbanek – *Genialni. Lwowska szkoła matematyczna*
15. Mariusz Urbanek – *Profesor Weigl i karmiciele wszy*
16. Mariusz Urbanek – *Marian Eile. Poczciwy cynik z „Przekroju”*
17. Remigiusz Grzela – *Z kim tak ci będzie źle jak ze mną? Historia Kaliny Jędrusik i Stanisława Dygata*
18. Marta Orzeszyna – *Antoine de Paris. Polski geniusz światowego fryzjerstwa*
19. Andrzej Krakowski – *Pollywood. Jak stworzyliśmy Hollywood*
20. Dariusz Kortko, Marcin Pietraszewski – *Kukuczka. Opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście*
21. Anna Kamińska – *Wanda. Opowieść o sile życia i śmierci. Historia Wandy Rutkiewicz*
22. Joanna Podsadecka – *Braunek. Biografia*
23. Piotr Lipiński – *Bierut. Kiedy partia była bogiem*, *Cyrankiewicz. Wieczny premier*, *Gomułka. Władzy nie oddamy*, *Wasilewska. Czarno-biała*
24. Agata Tuszyńska – *Oskarżona: Wiera Gran*
25. Artur Domosławski – *Kapuściński non-fiction*
26. Klementyna Suchanow – *Gombrowicz* t. 1 i 2, seria „Biografie” wyd. Czarne
Lista przywoływanych filmów, seriali i spektakli:
1. *Maria* 2024, reż. Pablo Larraín
2. *Jackie* 2016, reż. Pablo Larraín
3. *Spencer* 2021, reż. Pablo Larraín
4. *Elvis* 2022, reż. Baz Luhrmann
5. *Romeo i Julia* 1996, reż. Baz Luhrmann
6. *Moulin Rouge!* 2001, reż. Baz Luhrmann
7. *Wielki Gatsby* 2013, reż. Baz Luhrmann
8. *Bo we mnie jest seks* 2021, reż. Katarzyna Klimkiewicz
9. Serial *Osiecka* 2020
10. *Parę osób, mały czas* 2005, reż. Andrzej Barański
11. *Simona Kossak* 2014, reż. Adrian Panek
12. Musical *1989* reż. Katarzyna Szyngiera
13. *Jadwiga* – monodram Agnieszki Przepiórskiej Mazowiecki Instytut Kultury,
14. *M. Faktor. Narodziny Piękna* – reż. Agata Biziuk, Teatr Żydowski
15. *Wanda Rutkiewicz. Ostatnia wyprawa* 2024, reż. Eliza Kubarska
Wakacje z kulturą!
2025-07-22 13:05:05
Co czytać i oglądać w wakacje? W czwartym odcinku podcastu "Ursynoteka NAGŁOS" rozmawiamy o przygodzie, nostalgii, spontanicznych decyzjach i wypoczynku – tym prawdziwym, z książką i lodami w ręku. Wracamy do Juliusza Verne’a i podróżujemy do Włoch z Audrey Hepburn, Mattem Damonem i ... Julianem Ursynem Niemcewiczem. Przypominamy wakacyjne filmy, które warto obejrzeć wspólnie – od „Mikołajka” i „Za dużego na bajki” po „Mamma Mię” i czarno-białą wersję „Utalentowanego pana Ripley’a”.
Rozważamy, czy warto jeszcze podsuwać dzieciom Pana Samochodzika i dlaczego książki podróżnicze mogą być najlepszymi przewodnikami po świecie – i po sobie.
W finale: kartki z wakacji, czyli Tadeusz Różewicz, Zbigniew Herbert i my sami. Bo każda kartka to dokument.
Do słuchania z książką w dłoni i uśmiechem pod słońcem.
Lista wspominanych tytułów:
Gdy budzi się miłość! Romans - gatunek bliski sercu
2025-06-17 13:00:00
W trzecim odcinku podcastu „Ursynoteka na głos” Teresa Drozda, Beata Zaborek i Mirosław Pawłowski rozmawiają o książkach, filmach i spektaklach teatralnych, w których główną rolę odgrywa miłość. Polecają kilkadziesiąt tytułów - klasyków i nowości. Pełen pasji i anegdot odcinek to przewodnik po kulturowych ścieżkach miłości, który inspiruje do dalszych poszukiwań.
Wśród polecanych i wymienianych tytułówe są m.in.:
KSIĄŻKI:
Pokój na poddaszu – Wanda Wasilewska
Mała księżniczka – Frances Hodgson Burnett
Trędowata – Helena Mniszkówna
Chłopi – Władysław Reymont
Lalka – Bolesław Prus
Sońka – Ignacy Karpowicz
Pachnidło – Patrick Süskind
Nigdy w życiu! – Katarzyna Grochola
Namiętnik,
Trans – Manuela Gretkowska
Seria Magnolia – Grażyna Jeromin-Gałuszka
FILMY:
Fortepian,
Stowarzyszenie Umarłych Poetów,
Love Story,
Przełamując fale (Breaking the Waves),
Casablanca, Przeminęło z wiatrem,
Titanic,
Tajemnica Brokeback Mountain,
Zakochany Szekspir
Tragarz puchu,
SPEKTAKLE TEATRALNE:
Titanic – reż. Michał Siegoczyński – Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu
Chłopi – reż. Wojciech Kościelniak – Teatr Muzyczny w Gdyni (Baduszkowa); reż. Radek Stępień – Teatr Ludowy w Krakowie
4.48 Psychosis – reż. Grzegorz Jarzyna – TR Warszawa;
Tchnienie – reż. Grzegorz Małecki – Teatr Narodowy
Tramwaj zwany pożądaniem – reż. Krzysztof Warlikowski (Nowy Teatr), Bogusław Linda (Teatr Ateneum), Małgorzata Bogajewska (Teatr Ochoty)
Anioły w Ameryce – reż. Krzysztof Warlikowski – Nowy Teatr;
Jak być kochaną – reż. Lena Frankiewicz – Teatr Narodowy Wzrusz moje serce – reż. Artur Tyszkiewicz – Teatr Ateneum
Zawartość odcinka:
(00:00) Intro
(00:14) Wprowadzenie do tematu odcinka
(04:45) Najlepsze filmowe melodramaty wszechczasów
(12:46) Miłość w kryzysie
(22:56) Trudne historie kresowe
(26:30) Teatralne opowiadanie historii miłosnych
(30:10) Gatunkowa "literatura kobieca"
(37:19) Literatura otulająca i krzepiąca
(42:39) Pocałunki na ekranie
(47:15) Dziękujemy i zapraszamy do dyskusji
Oprawa graficzna: Piotr Rudź
Oprawa muzyczna: Konrad Leśniak
Zdjęcia użyte w pliku video pochodzą z zasobów Ursynoteki i ogólnie dostępnych materiałów.
Podsumowanie Festiwalu "Zakręceni Literaturą" i nie tylko...
2025-05-20 13:00:00
Kiedy pistolet po raz pierwszy trafił na ekran?
Jak wyglądała ursynowska biblioteka Vincenta Severskiego i gdzie swoją pierwszą powieść napisała Izabela Janiszewska?
Kiedy powstała pierwsza polska powieść kryminalna?
Drugi odcinek podcastu URSYNOTEKA NAGŁOS odpowiada na te i wiele innych pytań.
Jest spotkaniem z kryminałem — literackim, filmowym i serialowym.
Beata Zaborek, Mirosław Pawłowski i Teresa Drozda rozmawiają o I Festiwalu „Zakręceni Literaturą”, irańskim filmie "Nasienie świętej Figi" i amerykańskiej klasyce kina akcji, czyli filmie "Gorączka". Przywołują polskie seriale i książki, w których zbrodnia to tylko punkt wyjścia.
Przypominają, że kryminał to nie tylko gatunek — to narzędzie do opowiadania o emocjach, lękach i fascynacjach.
(00:00) Intro
(00:18) O festiwalu "Zakręceni literaturą"
(04:23) O filmie "Nasienie św. Figi"
(08:16) O książce Mariusza Klareckiego "Zrabowana Warszawa" oraz garść dygresji
(17:05) Seriale kryminalne a ich pierwowzory literackie oraz dygresje
(23:23) Najlepsze polskie seriale kryminalne
(26:55) Film "Gorączka" z roku 1995 z Alem Pacino oraz Robertem De Niro w głównych rolach
(32:14) Słówko o kryminałach na scenach teatralnych
(34:43) Kryminały na półkach bibliotecznych i księgarskich
(41:47) Pierwszy polski kryminał, czyli "Czerwony błazen" kończy 100 lat
(45:27) Dziękujemy i zapraszamy do dyskusjiOprawa graficzna: Piotr Rudź
Oprawa muzyczna: Konrad Leśniak
Zdjęcia użyte w pliku video pochodzą z zasobów Ursynoteki i ogólnie dostępnych materiałów.Książka dr Mariusza Klareckiego dostępna tutaj:
https://www.gov.pl/web/kultura/zrabowana-warszawa-straty-w-prywatnych-zbiorach-i-artystycznych-kolekcjach-mieszkancow-warszawy-w-latach-19391945