Podcast Historyczny
Dla każdego, kto uważa, że historia jest nudna. Zawsze uważałem, że historia pisze najlepsze scenariusze - tym podcastem udowadniam, że tak właśnie jest. W każdym epizodzie wybieram temat, o którym sam chciałbym słuchać. Nie praktykuję dłużyzn, zalewania datami, recytowania życiorysów.
Upadek Bizancjum – Tysiąc Lat Umierania Imperium Wschodniorzymskiego!
2026-01-06 20:00:00
Najpierw upadło imperium, które rządziło całym znanym światem. Potem — imperium, które udawało, że tamtego upadku nigdy nie było. Bizancjum. „Nowy Rzym” nad Bosforem. Państwo, które przez kolejne stulecia potrafiło przeżyć rzeczy, po których większość cywilizacji już by się nie podniosła — i które mimo to, krok po kroku, uczyło się powolnego końca.
W tym odcinku przechodzimy przez cały długi proces upadku Bizancjum: od momentu, gdy Zachód się rozsypuje (476), aż po 53 dni oblężenia Konstantynopola w 1453 roku. To historia o państwie, które raz jeszcze próbuje być Rzymem — z tą samą dumą, tymi samymi rytuałami, tą samą wiarą w wyjątkowość… tylko z coraz mniejszą mapą i coraz większymi rachunkami do zapłacenia.
Po drodze poznamy m.in.:
-
Justynian i „szczyt, który był początkiem końca”: wielkie odbudowy, wielkie ambicje i ich cena (w tym Hagia Sophia).
-
Kryzys VII wieku: Persowie, potem Arabowie — i imperium, które kurczy się gwałtownie, jakby ktoś spuszczał z niego powietrze.
-
Konstantynopol jako twierdza: temy, logistyka przetrwania i legenda greckiego ognia — narzędzia, które potrafiły kupować czas.
-
Ikonoklazm — czyli wojna o obraz, która jest też wojną o władzę.
-
Macedońską odbudowę i „kruchy renesans”, a potem moment, gdy złota zbroja zaczyna zachodzić rdzą.
-
Manzikert (1071) i XI-wieczny kryzys: pęknięcie, po którym nic już nie wraca do dawnej normy.
-
Epokę krucjat: Bizancjum między krzyżem a półksiężycem — sojusze, lęki i rachunek cynizmu.
-
Rok 1204: cios z Zachodu, czyli IV krucjata, zdrada z rąk chrześcijan i rozszarpane serce imperium.
-
Paleologowie: odzyskane ruiny (1261) i długa agonia — w cieniu rodzących się Osmanów.
-
Ostatnie pokolenie cesarzy: próby „kupowania czasu”, negocjacje, unie, łatanie murów… aż wreszcie przychodzi dzień, którego wszyscy się domyślali.
-
Oblężenie 1453: Mehmed II, bombardy, mur Teodozjusza, garstka obrońców i finał, który zamyka tysiąc lat.
A na koniec — na koniec zostanie nam pytanie: co naprawdę upada, gdy upada imperium? Bo czasem nie chodzi tylko o miasto i datę w podręczniku. Czasem chodzi o to, jak długo da się podtrzymywać płomień, gdy świat wokół zmienia zasady gry.
Timeline:
0:00 Intro
2:55 PROLOG: Miasto, które umierało tysiąc lat
6:28 ROZDZIAŁ I: Podsumowanie historii Imperium Rzymskiego, do momentu upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego
12:48 Bizancjum – czym było tak naprawdę?
19:01 ROZDZIAŁ II: Justynian: Szczyt, który był początkiem końca (VI w.)
26:24 Hagia Sophia
32:03 Dalsze losy Justyniana i Bizancjum
37:23 ROZDZIAŁ III: Świat wymyka się z rąk: Persowie, Arabowie i kurczenie się imperium (VII w.)
41:14 Herakliusz - cesarz
45:33 Mahomet i Islam
51:04 ROZDZIAŁ IV: Twierdza nad Bosforem; Temy, Grecki Ogień i Oblężone Miasto (VII i VIII w.)
55:38 Grecki Ogień
59:05 Walki z Arabami, VIII wiek, oblężenie Konstantynopola 717/718
1:03:47 Ikonoklazm
1:09:16 ROZDZIAŁ V: Oddech między burzami: Macedońska odbudowa i kruchy renesans (IX – X wiek)
1:16:19 Po kampaniach Bazylego II; kłopoty i cienie Bizancjum
1:21:20 ROZDZIAŁ VI: Złota zbroja zachodzi rdzą; kryzys XI wieku i Manzikert (1025-1081)
1:27:57 Bitwa pod Manzikertem 1071 r.
1:34:06 ROZDZIAŁ VII: Między krzyżem a półksiężycem; Aleksy Komnen i epoka Krucjat (1081-1204 r.)
1:37:33 Początek Krucjat
1:42:25 Manuel I, Bitwa pod Myriokefalon 17 września 1176, Aleksy II, Andronik I
1:49:46 ROZDZIAŁ VIII: 1204 – zdrada z Zachodu i rozszarpane serce imperium (IV Krucjata)
1:55:19 Oblężenie Konstantynopola przez chrześcijańskich Krzyżowców
2:02:03 ROZDZIAŁ IX: Paleologowie: odzyskanie ruiny i początek długiej agonii (1261 – ok. 1400 r.)
2:06:39 Po odzyskaniu Konstantynopola w 1261 r.
2:12:21 Dalsze losy Bizancjum za Paleologów
2:20:24 Narodziny Państwa Osmanów
2:24:56 ROZDZIAŁ X: Ostatnie pokolenie – między Florencją a Ankarą (ok. 1400-1453 r.)
2:35:39 Mehmed II
2:43:29 ROZDZIAŁ XI – 53 dni, które zamknęły tysiąc lat; oblężenie i upadek Konstantynopola (1453)
2:47:16 Początek oblężenia Konstantynopola 1453 r.
2:56:25 Zdobycie Konstantynopola
3:02:35 Po zdobyciu Konstantynopola
3:06:44 EPILOG: Co naprawdę upada, kiedy upada imperium?
3:13:31 Outro, Patroni, Ciekawostka
Moja książka „Historia dla Odważnych” – kup szybko i bezpiecznie na https://odwaga.alt.pl
Indianie: Historia, którą próbowano wymazać.
2025-12-08 20:00:00
To nie tyle opowieść o „dzikim Zachodzie”, co o świecie, który istniał na długo przed Kolumbem - i o tym, co się z nim stało, gdy na horyzoncie pojawiły się europejskie żagle. W tym odcinku ruszamy śladem rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej: od pierwszych łowców sprzed kilkunastu tysięcy lat, przez potężne miejskie centra jak Cahokia i skalne miasta Indian Pueblo, po Konfederację Irokezów, która stworzyła jeden z najciekawszych systemów politycznych swoich czasów.
Potem przychodzi kontakt z Europą: Kolumb, wyprawy, choroby, misje chrześcijańskie, pierwsze wojny i zderzenie dwóch zupełnie różnych wizji świata. Opowiadam o wojnach z XVII i XVIII wieku, o tym, jak rodziły się Stany Zjednoczone - i co to oznaczało dla plemion, które nie były zaproszone do stołu, przy którym dzielono ich ziemie.
Kulminacją historii Indian jest XIX wiek: ustawa o przesiedleniach, Szlak Łez Czirokezów, ostatnie wojny na preriach, Ustawa Dawesa i system rezerwatów, Taniec Duchów i masakra pod Wounded Knee, która symbolicznie zamyka epokę Wojen Indian.
Ale na tym historia się nie kończy. W XX wieku pojawia się cichy opór, raporty o nadużyciach, próby reform, a wreszcie ruch Red Power, okupacja Alcatraz i Wounded Knee 1973 - to momenty, w których rdzenni Amerykanie mówią głośno: „my wciąż tu jesteśmy”.
To odcinek o utracie ziemi, języka i wolności, ale też o pamięci i przetrwaniu. O tym, jak łatwo wymazać kogoś z mapy - i jak trudno wymazać go z historii.
Dobrego słuchania!
Rafał ✨
Timeline:
0:00 Intro
1:40 ROZDZIAŁ I: Ci naprawdę pierwsi Amerykanie (ok 15.000 PNE – 1500 NE)
7:06 Indiańskie złożone kultury i społeczności (1000 PNE – 1500 NE)
12:32 Cahokia – miasto Indian Missisipi
18:17 Duchowość i kosmologia Indian
26:08 Kopiec Mnichów, Duchowość kultury Missisipi
36:52 Upadek Cahokii i transformacja religijna
41:55 Indianie Pueblo; Hohokam
49:19 Konferedracja Irokezów
1:00:01 Rola kobiet u Indian; Matrylinearność
1:06:48 Ameryki przed kontaktem z Europą – Podsumowanie dotychczasowej historii
1:12:43 ROZDZIAŁ II: Pierwszy kontakt z Europą; 1492-1700
1:16:08 Krzysztof Kolumb
1:26:12 Po Kolumbie – kolejni kolonizatorzy po 1492 r.
1:30:01 Anglia, Francja, Holandia – dalsza kolonizacja
1:39:51 Dlaczego Indianie od razu nie walczyli z Europejczykami?
1:42:47 Bakterie i choroby przywiezione z Europy
1:47:37 Choroby jako broń
1:50:34 Alkohol i Dieta
1:54:45 Misjonarze i Chrześcijaństwo
1:58:57 ROZDZIAŁ III: Początek Wojen Indian (1600-1800)
2:00:33 Wojna Króla Filipa
2:06:53 Konfederacja Irokezów – Mistrzowie sprawnej dyplomacji
2:11:23 Rewolucja Amerykańska
2:18:38 ROZDZIAŁ IV: Szlak Łez i przymusowe deportacje Indian (lata 1830 i dalsze)
2:28:39 Szlak Łez
2:34:03 ROZDZIAŁ V: Ostatni Krzyk Plemion – ostatnie lata woje i asymilacja kulturowa (1850-1930)
2:40:36 Wielka Wojna Siuksów i Little Bighorn
2:46:14 Ustawa Dawesa i Asymilacja Kulturowa (1887-1930)
2:49:54 Taniec Duchów; Wounded Knee
2:53:51 Asymilacja Kulturowa
2:58:43 ROZDZIAŁ VI: Cichy Opór – XX wiek i współczesność
3:04:51 Czerwona Siła
3:09:01 Wounded Knee (ponownie – 1973 r.)
3:12:36 Od lat 80-tych do współczesności
3:17:41 Epilog: Trwanie
3:19:06 Outro
3:21:18 Patroni
3:22:50 Ciekawostka
✨ Jeśli Ci się podoba – Zostań Patronem! https://patronite.pl/podcasthistoryczny
Droga do Niepodległości - O tym, jak odzyskaliśmy wolność!
2025-11-09 20:00:44
Oto opowieść o tym, jak odzyskaliśmy wolność! Pokażę Wam, jak Polska wróciła na mapę nie jednym „cudem”, tylko sumą przygotowań, wyborów i odwagi tysięcy ludzi.
Moja książka -„Historii dla Odważnych” – teraz 10% RABATU i DARMOWA DOSTAWA”
Prohibicja i Al Capone - Jak zakaz alkoholu zmienił Amerykę w imperium mafii!
2025-10-19 20:00:23
Ten odcinek to historia zakazu, który miał uszlachetnić naród, a wypchnął alkohol do podziemia i wyniósł na szczyt królów przestępczego biznesu. Na czele tej epoki stał zaś on— Al Capone.
-- Partnerem odcinka jest sklep z oponami OPONEO.PL - atrakcyjne ceny, szybka wysyłka oraz bogaty katalog modeli na każdą kieszeń. Zachęcam, sam korzystam ➡️ https://www.oponeo.pl/podcast-historyczny
Oponeo #ZmieniamyOponyNaLepsze #wspolpracareklamowaWyobraźcie sobie miasto, w którym bar jest nielegalny, policja jest umowna, a szklanka zakazanego trunku smakuje jak małe zwycięstwo nad systemem. Taki był świat Prohibicji. W tym odcinku opowiadam, jak ruch trzeźwości i 18. Poprawka otworzyły drzwi do podziemia, jak rodziły się speakeasies i „bathtub gin”, jak działał przemyt przez Detroit i Windsor - i dlaczego Chicago stało się stolicą nowoczesnej mafii.
W centrum tej historii mamy prawdziwych ludzi. Są walki gangów, jest słynny 14 lutego 1929 r., ale przede wszystkim jest pytanie: co się dzieje, gdy prawo odkleja się od codzienności obywateli?
To odcinek o Ameryce lat 20., ale także o nas: o skutkach prostych recept na złożone problemy, o tym, jak łatwo idea staje się pretekstem, i jak trudno później posprzątać.
Dobrego słuchania! Rafał
Timeline:
0:00 Intro 5:16 Partner Odcinka: Oponeo.PL 5:43 ROZDZIAŁ I: Ziarno trzeźwości; skąd wziął się pomysł na zakaz? 14:56 Początek walki z alkoholem w USA 20:54 Amerykańska specyfika problemu z alkoholem 25:59 Anti Saloon League – Liga Antysalonowa 29:22 Partner odcinka: Oponeo.pl 33:49 ROZDZIAŁ II: Ustawa, która miała uleczyć Amerykę; narodziny podziemia. 18 Poprawka i „Volstead Act” 37:23 Początek prohibicji, narodziny podziemia 42:17 Skąd amerykanie brali alkohol w czasach prohibicji? 51:17 ROZDZIAŁ III: Zgniłe miasto i jego władca – Chicago i Al Capone 55:38 Chicago – stolica prohibicji 58:22 Al Capone 1:04:28 Droga Ala Capone do samodzielnej władzy 1:11:12 14 Lutego 1929 r. – Dzień Świętego Walentego 1:18:15 ROZDZIAŁ IV: Upadek Prohibicji, upadek Ala Capone 1:23:24 Przebudzenie ameryki, uchylenie prohibicji 1:26:27 Al Capone – upadek 1:29:52 Podatki – ostateczny cios w Ala Capone 1:39:05 Epilog – Hydra. Co zostawiła nam prohibicja? 1:41:15 Przypomnienie o partnerze odcinka – Oponeo.pl 1:42:02 Outro 1:43:46 Patroni 1:45:14 Ciekawostka
Moja ksiażka „Historia dla Odważnych” – kup szybko i bezpiecznie na https://odwaga.alt.pl
Naród bez Państwa - Historia Polski 1795-1864 [Zabory, Legiony, Napoleon, Powstania]
2025-09-28 20:00:53
Co dzieje się z narodem, gdy traci państwo - ale nie pamięć? Ten odcinek to opowieść o życiu Polaków pod zaborami i o tym, jak przez całe pokolenia podtrzymywali w sobie wiarę, że „Polska nie zginęła”!
Partnerem tego odcinka jest Bank Millennium, oferujący Konto Mój Biznes z kartą debetową Visa dla jednoosobowych działalności gospodarczych i wspierający przedsiębiorców w prowadzeniu biznesów od samego ich początku. Szczegóły TUTAJ ✨
Aleksander Wielki - Podboje i Upadek! Jak jeden człowiek podbił świat!
2025-09-07 20:00:43
To opowieść o zwycięstwach i klęskach, o granicach ludzkiej wytrzymałości i obsesji, która zamienia wodza w legendę. Kim naprawdę był Aleksander? Twórcą nowego świata - czy niszczycielem, który nie potrafił się zatrzymać?
Przed Wami historia młodego Macedończyka, który wyruszył w podróż, by zmienić świat. Uczeń Arystotelesa, syn króla Filipa II i królowej Olimpias, marzyciel zapatrzony w Achillesa. Zjednoczył Grecję, przekroczył Hellespont, zniszczył potęgę Persji, został faraonem w Egipcie i królem królów w Babilonie.
Ale im dalej szedł, tym bardziej gubił samego siebie. Armia się buntowała. Przyjaciele odchodzili. Granice imperium zacierały się w piaskach pustyń i dżunglach Indii. A on sam zaczął wierzyć, że jest istotą ponadludzką.
W tym odcinku Podcastu Historycznego opowiadam o drodze Aleksandra: od dzieciństwa w cieniu Filipa II, przez pierwsze triumfy pod Granikiem i Issos, po apogeum chwały w bitwie pod Gaugamelą. Zajrzymy do Egiptu i słynnej wyroczni w oazie Siwa, przejdziemy przez dramatyczne kampanie w Baktrii i Indiach, by dotrzeć aż do tragicznego finału w Babilonie w 323 r. p.n.e. A na koniec zastanowimy się – kim był Aleksander?
Dobrego słuchania! Rafał
Timeline: 0:00 Intro 1:26 Prolog: Echo Wśród Ruin 5:42 Rozdział I: Dziecko Dwóch Światów. 8:47 Filip II – ojciec Aleksandra 12:48 Falanga Macedońska 20:29 Polityka Filipa II; Bitwa pod Cheroneą 338 pne. 28:37 Olimpias (Matka Aleksandra) 32:42 Edukacja pod okiem Arystotelesa 39:45 Atmosfera gęstnieje; pierwsze spiski na dworze. 43:35 Rozdział II – Król Chory na Nieśmiertelność. Zamach na Filipa II i przejęcie tronu (336 r p.n.e) 48:28 Bunt greckich polis i zniszczenie Teb ( 335 r p.n.e) 52:04 Rozdział III: Marzenie o Azji; Plany inwazji na Persję odziedziczone po Filipie. 59:24 Przekroczenie cieśniny Hellespont 334 r. p.n.e. 1:03:46 Początek kampanii – bitwa nad Granikiem (334 r. pne) 1:08:03 Oblężenie Halikarnasu (334/333 r. p.n.e) 1:12:25 Rozdział IV: Pierwsze Starcie z Dariuszem III; Bitwa pod Issoss 333 r. p.n.e. 1:17:11 Zdobycie perskiego obozu i wzięcie w niewolę rodziny królewskiej 1:21:38 Rozdział V: Egipt, Faraon i Bóg. Oblężenie Tyru. 1:26:26 Wejście do Egiptu bez walki (332 r. p.n.e) Wyrocznia Amona w oazie Siwa. 1:30:06 Założenie Aleksandrii 1:32:59 Rozdział VI: Apogeum: Gaugamela (331 r.p.n.e) 1:39:53 Skutki bitwy pod Gaugamelą; ucieczka Dariusza, dalsze natarcie Aleksandra 1:43:44 Śmierć Dariusza i przejęcie imperium. 1:47:21 Rozdział VII: Imperium-Labirynt; podbój Baktrii i Sogdiany 1:53:16 Małżeństwo z Roksaną 327 r. p.n.e 1:55:19 Napięcia wśród Macedończyków – bunty i spiski 1:59:29 Imperium jak Labirynt 2:02:17 Rozdział VIII – Indie – granica wytrzymałości; przekroczenie Indusu 2:07:51 Bitwa nad Hydaspes (326 r. p.n.e) 2:12:56 Podsumowanie dotychczasowej historii 2:16:13 Bunt nad Hyphasis (rzeka Bjas) 2:18:37 Powrót i marsz przez pustynię Geodrozji (325 r. p.n.e.) 2:22:42 Rozdział IX – Babilon: koniec mitu. Powrót do centrum imperium i plany nowych podbojów. 2:28:56 Śmierć Aleksandra Wielkiego 323 r. pne 2:31:19 Rozdział X: Rozpad Imperium; dziedzictwo 2:37:03 Aleksander jako wzorzec dla późniejszych wodzów 2:39:49 Epilog: Twórca czy Niszczyciel? 2:41:54 Outro 2:43:50 Patronite 2:45:20 Ciekawostka
Zostań Patronem! https://patronite.pl/podcasthistoryczny Wsparcie jednorazowe: https://suppi.pl/podcasthistoryczny
Źródła: https://pastebin.com/FU8sTj4n TT: https://twitter.com/sadowski_rafal IG: https://www.instagram.com/rafal_sadowskii
Patroni: https://pastebin.com/KE4LcYLT Dziękuję, że towarzyszycie mi na pokładzie tego statku podczas podróży przez fale historii!
Historia Polski: Rozbiory!
2025-07-21 20:00:00
To historia o zdradzie, krótkowzroczności elit, wielkiej geopolityce i narodzie, który utracił swoją państwowość nie od razu - lecz kawałek po kawałku.
W XVIII wieku Polska nie upadła nagle. Nie było jednej decydującej bitwy, jednego momentu klęski. Był za to długi proces osłabienia, w którym decyzje – albo ich brak – podejmowano przez dekady. To opowieść o kraju, który gasł powoli, stając się najpierw pionkiem, a potem łupem w rękach sąsiadów.
W prologu przypomnimy losy Polski – od czasów Słowian aż po Sejm Niemy z 1717 roku – by pokazać, jak długa i złożona była droga ku upadkowi.
W pierwszej części skupimy się na kontekście międzynarodowym. Zobaczycie, jak Rosja, Prusy i Austria – początkowo bez planu rozbiorów – zaczęły postrzegać Polskę jako strefę wpływów, a następnie jako wspólny problem do rozwiązania. Prześledzimy ich strategie, ambicje i motywacje.
Opowiemy o podwójnej elekcji z 1733 roku, kiedy jednocześnie wybrano dwóch królów - Leszczyńskiego i Augusta III - i o wojnie o sukcesję polską. Zajrzymy do konfederacji dzikowskiej i poznamy konsekwencje tych wydarzeń dla suwerenności państwa.
Omówimy rządy Augusta III Sasa - króla nieobecnego, którego panowanie upłynęło pod znakiem zrywanych sejmów, paraliżu instytucji i dominacji magnaterii. Zrozumiecie mechanizmy działania liberum veto i dowiecie się, jak wyglądała rywalizacja stronnictw magnackich: Familii Czartoryskich i obozu Potockich.
W kolejnej części przeniesiemy się do czasów ostatniego monarchy - Stanisława Augusta Poniatowskiego. Prześledzimy drogę, która wyniosła go na tron: od misji dyplomatycznej w Petersburgu, przez romans z Katarzyną II, po elekcję z 1764 roku - przeprowadzoną w atmosferze presji militarnej i politycznej ze strony Rosji.
Opowiemy o reformach Poniatowskiego: Komisji Skarbowej, Szkole Rycerskiej, wsparciu dla oświecenia i kultury. Ale także o przeszkodach, które spotkał - rosyjskiej ingerencji, oporze konserwatywnej szlachty, presji ze strony mocarstw.
Prześledzimy sejm repninowski, porwania senatorów, konfederację barską i wydarzenia prowadzące do I rozbioru w 1772 roku.
Zobaczymy też ostatnie próby ratowania państwa: Sejm Czteroletni, uchwalenie Konstytucji 3 Maja, II rozbiór, Insurekcję Kościuszkowską i ostateczny - III rozbiór Polski w 1795 roku.
I wreszcie - zadamy sobie pytanie, które wraca zawsze, gdy kończy się jakaś epoka: czy ten koniec naprawdę był nieunikniony?
Dobrego słuchania! Rafał
Timeline: 0:00 Intro 3:10 Patroni 4:18 Prolog – podsumowanie losów Polski, od Słowian do Sejmu Niemego 1717 r. 9:25 Rozdział I : Przeddzień; Stanisław Leszczyński i August III Sas; 12:00 Rosja, Prusy, Austria – trzech adwersarzy 22:21 August II i Stanisław Leszczyński 28:45 August III Sas 1733-1763 34:56 Dalsze rządy Augusta III. Wołanie o reformy, podsumowanie. 36:42 Rozdział II: Ostatni Król – Stanisław August Poniatowski 41:45 Stanisław August Poniatowski – kim był? 49:51 1764 r. Elekcja nowego króla – Poniatowskiego 52:22 Poniatowski – Rządy 1:01:02 Przeddzień I Rozbioru Polski 1:02:38 Rozdział III: Dramat w Trzech Aktach. I-szy Rozbiór Polski 1772 r. 1:11:18 Po I-szym Rozbiorze Polski 1:15:50 Sejm Rozbiorowy 1773-1775 r. 1:20:08 Rok 1775 i kolejne lata po I-szym Rozbiorze Polski 1:24:41 Sejm Wielki (Czteroletni) – 1788 r. 1:26:52 Konstytucja 3 Maja – 1791 r. 1:29:15 Po Sejmie Wielkim. Zalążek Buntu. 1:31:48 Konfederacja Targowicka – 18/19 Maja 1792 r. 1:40:29 II-gi Rozbiór Polski 1793 r. 1:45:28 Tadeusz Kościuszko 1:48:11 Insurekcja Kościuszkowska 1794 r. 1:50:21 Bitwa pod Racławicami 4 kwietnia 1794 r. 1:55:47 III-ci rozbiór Polski – 1795 r. 1:59:55 Epilog: Koniec Państwa, Początek Narodu 2:02:07 Outro 2:04:34 Ciekawostka
Źródła: https://pastebin.com/W09aUS2S TT: https://twitter.com/sadowski_rafal IG: https://www.instagram.com/rafal_sadowskii
Patroni: https://pastebin.com/kaVRXaFx Dziękuję, że towarzyszycie mi na pokładzie tego statku podczas podróży przez fale historii! ✨
Zostań Patronem na https://patronite.pl/podcasthistoryczny
Najgłębiej: Rów Mariański i historia sięgania dna oceanu!
2025-06-11 20:00:52
Zapraszam Was w podróż, która zabierze Was dalej niż Everest i dalej niż Księżyc. Do miejsca, gdzie cisza jest absolutna, a ciśnienie – miażdżące. Na samo dno Ziemi.
To nie jest opowieść o zdobywaniu szczytów ani o podboju kosmosu. To historia tych, którzy wybrali inny kierunek– w dół, ku ciemności, pod powierzchnię fal, tam gdzie kończy się światło, a zaczyna cisza i miażdżące ciśnienie. "Najgłębiej" to podróż na samo dno Rowu Mariańskiego – do Głębi Challengera, najgłębszego znanego miejsca na Ziemi.
W tym odcinku zabieram Was w opowieść o największej nieznanej przestrzeni na naszej planecie. O marzeniach, obsesjach i ryzyku tych, którzy postanowili sięgnąć tam, gdzie człowiek nie powinien przeżyć. O ludziach, którzy dla nauki, dla chwały albo z czystej ciekawości zeszli w mrok, który przez wieki inspirował legendy o Krakenach, Lewiatanach i potworach z dawnych map.
Poznacie początki tej fascynacji: od starożytnych nurków z Grecji i Bizancjum, przez średniowiecznych poławiaczy pereł, aż po pionierów technologii, którzy budowali pierwsze dzwony nurkowe i skafandry. Usłyszycie o Edmundu Halleyu – znanym głównie z astronomii – który jako jeden z pierwszych zszedł w ciemność głębin. O braciach Deane i Auguście Siebe, których konstrukcje zmieniły nurkowanie w coś więcej niż desperacki skok w nieznane.
Ale prawdziwy wyścig na dno zaczął się w XX wieku. Wspólnie z Williamem Beebe i Otisem Bartonem zanurzymy się w batysferze niemal kilometr pod powierzchnię oceanu, by później śledzić dramatyczne losy załogi USS Squalus – okrętu podwodnego, który zamienił się w stalowy grób. I wreszcie dotrzemy do przełomowego momentu: zejścia batyskafu Trieste, w którym Don Walsh i Jacques Piccard jako pierwsi ludzie w historii sięgnęli dna Rowu Mariańskiego, niemal 11 kilometrów pod wodą.
To jednak nie koniec historii. Porozmawiamy o tym, co dzieje się na tych głębokościach: o potworach, które być może tam istnieją, o życiu, które przetrwało w warunkach, jakie wydają się niemożliwe. Dowiecie się też, jak technologia XXI wieku – z Jamesem Cameronem i batyskafem Deepsea Challenger oraz misjami Limiting Factor Victora Vescovo – pozwoliła ponownie spojrzeć w otchłań.
Dlaczego to robimy? Dlaczego z takim uporem schodzimy tam, gdzie każdy metr w dół to walka o życie? Czy to tylko ciekawość, czy coś głębszego – pragnienie sprawdzenia, gdzie naprawdę kończy się świat?
Dobrego słuchania! Rafał
Timeline:
0:00 Intro 0:58 Rozdział I: Pod Powierzchnią. Co skrywa woda? 4:41 Mitologiczne wizje głębin: Lewiatan, Kraken, morskie potwory ze średniowiecznych map. 8:16 Pierwsze próby zanurzenia: nurkowie z antycznej Grecji, średniowieczni poławiacze pereł. 15:38 Rozdział II: Początki podwodnej pasji; XVII wiek: Pierwsze dzwony nurkowe Edmunda Halleya – pionierzy schodzą w całkowitą ciemność. 19:58 XVIII–XIX w.: Pierwsze skafandry nurkowe(bracia Deane), pierwsze porażki i ofiary. 22:20 August Siebe – wynalazca hełmu nurkowego, pierwsze zejścia głębiej niż 50 metrów. 30:05 Rozdział 3: Gdzie jest dno? - XIX i XX wiek; HMS Challenger (1872–1876): pierwsze mapowanie dna oceanicznego i odkrycie Głębi Challengera 40:05 Kultura strachu: Juliusz Verne i„20 000 mil podmorskiej żeglugi”, obsesja potworami i tym, co nieznane. 44:01 Rozdział 4- XX wiek - ryzyko i ofiary. William Beebe i Otis Barton (1930–1934): batysfera schodząca na głębokość 923 metrów. 52:56 Katastrofa USS Squalus (1939 r. ) – tragiczne zatonięcie okrętu podwodnego, desperackie próby ratunkowe. 59:29 Rozdział 5: Wyścig na dno – Trieste i Głębia Challengera (1950–1960) 1:05:20 Auguste Piccard i Batyskaf 1:09:01 Zimna Wojna 1:13:34 Batyskaf „Trieste”schodzi na dno Rowu Mariańskiego 1:19:04 Co dalej? 1:24:11 Epilog: Niedocenieni 1:26:12 Outro 1:27:43 Patroni 1:29:00 Ciekawostka
Zostań Patronem na: https://patronite.pl/podcasthistoryczny