Pismo do słuchania
Pismo do słuchania to kolekcja treści audio sygnowanych marką „Pisma”. Teraz możesz uzyskać do nich dostęp także dzięki subskrypcji na Spotify za 9,99 zł.
Zyskaj dostęp do: Audioseriali Pisma, sześciu sezonów Śledztwa Pisma oraz podcastów.
Chcesz mieć dostęp do pełnego cyfrowego archiwum „Pisma”? Skorzystaj z oferty Pismo do słuchania dostępnej na stronie: magazynpismo.pl/pismo-do-sluchania. Wybierając tę opcję, wspierasz produkcję nowych audioseriali i zyskujesz dostęp do wydań audio miesięcznika.
Słuchaj, jak Ci wygodnie, tam, gdzie lubisz. Co tydzień nowa historia.
Kategorie:
Kryminalne
Kryminalne
Glony na zdrowie
2025-08-04 20:00:00
Rozwijają się na ziemi od przeszło 1,5 mld lat, ale długo pozostawały niezauważone. Aż okazało się, że są pomocne w walce z głodem. Imponują składem i zbawiennym wpływem na ludzkie zdrowie. Nie mam wątpliwości, że ich kariera dopiero się rozkręca. Zapraszam na 14. odcinek podcastu „Jak naprawić przyszłość” poświęcony glonom. W poprzednim odcinku opowiadałam dużo o sposobach zasysania dwutlenku węgla z atmosfery – tych naturalnych, ale przede wszystkim o tych, z którymi eksperymentuje człowiek, żeby oddalić widmo katastrofy klimatycznej. O jednym, bardzo ważnym naturalnym pochłaniaczu CO2 nie wspomniałam. Uznałam, że ten wciąż niedoceniany wytwór natury zasługuje na osobny odcinek. A gdyby się tak zastanowić, to pewnie nie na jeden, ale nawet i kilka odcinków. O niezwykłych właściwościach alg oraz o niemal nieskończonych możliwościach wykorzystania ich na wielu polach porozmawiam z dwojgiem gości: ✎ Marianną Medyńską, kucharką, autorką bloga Coutellerie.pl, która nie tylko serwuje wodorosty na różne sposoby swoim gościom w restauracji, ale jeszcze sama je łowi na północno-zachodnich wybrzeżach Norwegii. Marianna aktualnie pracuje na jednej z wysp archipelagu Lofoty. ✎ Prof. Marcinem Dębowskim, dyrektorem Instytutu Inżynierii i Ochrony Środowiska na Uniwersytecie Warmińsko- Mazurskim, który specjalizuje się m.in. w energetyce odnawialnej oraz badaniach wykorzystujących biomasę mikroglonów jako cenne źródło energii. A jeśli po wysłuchaniu odcinka będziecie mieli ochotę na eksperymentowanie z wodorostami w kuchni - poniżej publikuję przepis na makaron z morską truflą: 50 g masła kilka liści szałwii lub rozmarynu 25 ml wytrawnego białego wina 1 łyżeczka z górką suszonych wodorostów truflowych 200 g krótkiego makaronu, np. cavatelli 60 g parmezanu do podania: skórka cytryny, usmażona bułka tarta, więcej parmezanu. Przygotuj brązowe masło. Rozpuść je w rondelku, dodaj szałwię lub rozmaryn i „smaż” na średnim ogniu, aż masło zacznie się pienić i pachnieć orzechowo. Kiedy piana zacznie się zmniejszać, dodaj wino, intensywnie mieszając, i jeszcze chwilę gotuj. Na koniec wmieszaj wodorosty i odstaw całość do przestudzenia. W międzyczasie zetrzyj drobno parmezan. Podgrzej wodę na makaron i, kiedy zawrze, porządnie ją osól (powinna smakować jak morze). Ugotuj makaron al dente (czas będzie zależny od jego rodzaju), następnie odcedź, zachowując kubek wody. Do makaronu dodaj parmezan i kilka chlustów wody z gotowania, podgrzewając całość na małym ogniu, aż kluski otoczy emulsja. Wówczas dodaj całą zawartość garnka z wodorostowo-ziołowym masłem i wszystko dokładnie wymieszaj. Podgrzewaj przez około minutę. Przełóż na talerze, każdą porcję udekoruj drobno startą skórką z cytryny, chrupiącą bułką tartą i dodatkowym parmezanem. Smacznego! ----- Źródła 1. O eutrofizacji i innych problemach Bałtyku więcej przeczytasz na stronie WWF #godzinadlabałtyku. Link znajdziesz tu: https://www.wwf.pl/godzina-dla-ziemi-2021 2. Wystąpienie Tima Flannery'ego na TED: https://www.ted.com/talks/tim_flannery_can_seaweed_help_curb_global_warming/transcript?language=pl#t-502622
Rozwijają się na ziemi od przeszło 1,5 mld lat, ale długo pozostawały niezauważone. Aż okazało się, że są pomocne w walce z głodem. Imponują składem i zbawiennym wpływem na ludzkie zdrowie. Nie mam wątpliwości, że ich kariera dopiero się rozkręca. Zapraszam na 14. odcinek podcastu „Jak naprawić przyszłość” poświęcony glonom.
W poprzednim odcinku opowiadałam dużo o sposobach zasysania dwutlenku węgla z atmosfery – tych naturalnych, ale przede wszystkim o tych, z którymi eksperymentuje człowiek, żeby oddalić widmo katastrofy klimatycznej. O jednym, bardzo ważnym naturalnym pochłaniaczu CO2 nie wspomniałam. Uznałam, że ten wciąż niedoceniany wytwór natury zasługuje na osobny odcinek. A gdyby się tak zastanowić, to pewnie nie na jeden, ale nawet i kilka odcinków.
O niezwykłych właściwościach alg oraz o niemal nieskończonych możliwościach wykorzystania ich na wielu polach porozmawiam z dwojgiem gości:
✎ Marianną Medyńską, kucharką, autorką bloga Coutellerie.pl, która nie tylko serwuje wodorosty na różne sposoby swoim gościom w restauracji, ale jeszcze sama je łowi na północno-zachodnich wybrzeżach Norwegii. Marianna aktualnie pracuje na jednej z wysp archipelagu Lofoty.
✎ Prof. Marcinem Dębowskim, dyrektorem Instytutu Inżynierii i Ochrony Środowiska na Uniwersytecie Warmińsko- Mazurskim, który specjalizuje się m.in. w energetyce odnawialnej oraz badaniach wykorzystujących biomasę mikroglonów jako cenne źródło energii.
A jeśli po wysłuchaniu odcinka będziecie mieli ochotę na eksperymentowanie z wodorostami w kuchni - poniżej publikuję przepis na makaron z morską truflą:
50 g masła
kilka liści szałwii lub rozmarynu
25 ml wytrawnego białego wina
1 łyżeczka z górką suszonych wodorostów truflowych
200 g krótkiego makaronu, np. cavatelli
60 g parmezanu
do podania: skórka cytryny, usmażona bułka tarta, więcej parmezanu.
Przygotuj brązowe masło. Rozpuść je w rondelku, dodaj szałwię lub rozmaryn i „smaż” na średnim ogniu, aż masło zacznie się pienić i pachnieć orzechowo. Kiedy piana zacznie się zmniejszać, dodaj wino, intensywnie mieszając, i jeszcze chwilę gotuj. Na koniec wmieszaj wodorosty i odstaw całość do przestudzenia.
W międzyczasie zetrzyj drobno parmezan. Podgrzej wodę na makaron i, kiedy zawrze, porządnie ją osól (powinna smakować jak morze). Ugotuj makaron al dente (czas będzie zależny od jego rodzaju), następnie odcedź, zachowując kubek wody. Do makaronu dodaj parmezan i kilka chlustów wody z gotowania, podgrzewając całość na małym ogniu, aż kluski otoczy emulsja. Wówczas dodaj całą zawartość garnka z wodorostowo-ziołowym masłem i wszystko dokładnie wymieszaj. Podgrzewaj przez około minutę. Przełóż na talerze, każdą porcję udekoruj drobno startą skórką z cytryny, chrupiącą bułką tartą i dodatkowym parmezanem.
Smacznego!
-----
Źródła
1. O eutrofizacji i innych problemach Bałtyku więcej przeczytasz na stronie WWF #godzinadlabałtyku. Link znajdziesz tu: https://www.wwf.pl/godzina-dla-ziemi-2021
2. Wystąpienie Tima Flannery'ego na TED: https://www.ted.com/talks/tim_flannery_can_seaweed_help_curb_global_warming/transcript?language=pl#t-502622
Fake (news) to the future, czyli o kłamstwie w przyszłości
2025-08-04 20:00:00
Co to jest deepfake, jak wygląda w praktyce pranie informacji, czy w Polsce działają rosyjskie trole i jak rozpoznać fake newsa? O tym rozmawiam z Beatą Biel, szefową rady Fundacji Reporterów, dziennikarką i specjalistką ds. szkoleń mediów, która kieruje serwisem weryfikującym fałszywe informacje: konkret24.tvn24.pl. Będzie też o ofiarach "metody na żołnierza" i o fejkach przyszłości. Jakich narzędzi będą używali uczestnicy przyszłych wojen informacyjnych do manipulowania opinią publiczną? Czy w walce o prawdę pomoże nam sztuczna inteligencja? Jak będziemy weryfikować wiadomości w 2050 roku? O swoich wizjach opowiadają Rafał Madajczak, twórca Aszdziennika, popularnego satyrycznego serwisu ze zmyślonymi wiadomościami oraz Adam Malczak, rzecznik Google'a. Posłuchajcie piątego odcinka podcastu "Jak naprawić przyszłość?" -------------------------------------- A na koniec obiecany zestaw przydatnych narzędzi pomagających w weryfikacji treści. Znajdziecie go również wraz z linkami na naszej stronie www.magazynpismo.pl. ✎ Fake News Alert – rozszerzenie do przeglądarki Google Chrome pozwiadamiające użyrkownika, gdy natrafi na fałszywą informację. ✎ Fake News Detector - narzędzie opiera się na technologii sztucznej inteligencji i rozróżnia nieprawdziwe informacje na podstawie treści, stylu, układu strony, domeny, słów kluczowych czy popularności. ✎ Fotoforensic - narzędzie pozwalające wykryć fotomontaż. ✎ Storyful Multisearch - pozwala na wyszukiwanie i sprawdzanie informacji na kilku platformach social media jednocześnie. ✎ Who.Is - tu sprawdzisz, kto jest właścicielem danej domeny. ✎ Tineye.com oraz Google Reverse Image Search - odwrócone wyszukiwanie, narzędzie pozwalające sprawdzić pochodzenie zdjęć. ✎ Intel Techniques i peoplefindThor - narzędzia do przeszukiwania Facebooka. ✎ InVID jest bardzo pomocną wtyczką i narzędziem do weryfikowania zdjęć. ✎ ‘YouTube Data Viewer’- narzędzie do odwróconego wyszukiwania filmów na youtube udostępnione przez Amnesty International USA. ✎ Watchframebyframe.com/ i wtyczka Frame by Frame Chrome pomagają przeglądać wideo na youtube klatka po klatce. ✎ Wpisz dowolną lokalizację w GeoSearchTool, a narzędzie wyświetli wszystkie otagowane geograficznie wideo z tego miejsca. ✎ RevEye wtyczka pozwalające na wyszukiwanie zdjęć służących jako zdjęcie-okładka do wideo na youtube. ------------------------------ Tekst jest częścią cyklu Jak naprawić internet? Mecenasem cyklu jest Facebook.
Co to jest deepfake, jak wygląda w praktyce pranie informacji, czy w Polsce działają rosyjskie trole i jak rozpoznać fake newsa? O tym rozmawiam z Beatą Biel, szefową rady Fundacji Reporterów, dziennikarką i specjalistką ds. szkoleń mediów, która kieruje serwisem weryfikującym fałszywe informacje: konkret24.tvn24.pl.
Będzie też o ofiarach "metody na żołnierza" i o fejkach przyszłości. Jakich narzędzi będą używali uczestnicy przyszłych wojen informacyjnych do manipulowania opinią publiczną? Czy w walce o prawdę pomoże nam sztuczna inteligencja? Jak będziemy weryfikować wiadomości w 2050 roku?
O swoich wizjach opowiadają Rafał Madajczak, twórca Aszdziennika, popularnego satyrycznego serwisu ze zmyślonymi wiadomościami oraz Adam Malczak, rzecznik Google'a.
Posłuchajcie piątego odcinka podcastu "Jak naprawić przyszłość?"
--------------------------------------
A na koniec obiecany zestaw przydatnych narzędzi pomagających w weryfikacji treści. Znajdziecie go również wraz z linkami na naszej stronie www.magazynpismo.pl.
✎ Fake News Alert – rozszerzenie do przeglądarki Google Chrome pozwiadamiające użyrkownika, gdy natrafi na fałszywą informację.
✎ Fake News Detector - narzędzie opiera się na technologii sztucznej inteligencji i rozróżnia nieprawdziwe informacje na podstawie treści, stylu, układu strony, domeny, słów kluczowych czy popularności.
✎ Fotoforensic - narzędzie pozwalające wykryć fotomontaż.
✎ Storyful Multisearch - pozwala na wyszukiwanie i sprawdzanie informacji na kilku platformach social media jednocześnie.
✎ Who.Is - tu sprawdzisz, kto jest właścicielem danej domeny.
✎ Tineye.com oraz Google Reverse Image Search - odwrócone wyszukiwanie, narzędzie pozwalające sprawdzić pochodzenie zdjęć.
✎ Intel Techniques i peoplefindThor - narzędzia do przeszukiwania Facebooka.
✎ InVID jest bardzo pomocną wtyczką i narzędziem do weryfikowania zdjęć.
✎ ‘YouTube Data Viewer’- narzędzie do odwróconego wyszukiwania filmów na youtube udostępnione przez Amnesty International USA.
✎ Watchframebyframe.com/ i wtyczka Frame by Frame Chrome pomagają przeglądać wideo na youtube klatka po klatce.
✎ Wpisz dowolną lokalizację w GeoSearchTool, a narzędzie wyświetli wszystkie otagowane geograficznie wideo z tego miejsca.
✎ RevEye wtyczka pozwalające na wyszukiwanie zdjęć służących jako zdjęcie-okładka do wideo na youtube.
------------------------------
Tekst jest częścią cyklu Jak naprawić internet? Mecenasem cyklu jest Facebook.
Recykling nie działa. Czym zastąpić plastik?
2025-08-04 20:00:00
W jednym z opowiadań Olgi Tokarczuk cały ziemski plastik pożerają bakterie. Czy to zwykłe science fiction? Czym zastąpić plastik i co zrobić z miliardami ton tworzyw sztucznych, które już wyprodukowaliśmy? Czy segregacja śmieci ma sens? Jak naprawdę wygląda recykling plastiku i jak rozwiązać problem jednorazowych opakowań? O tym wszystkim porozmawiam w piętnastym odcinku podcastu Jak naprawić przyszłość. Impulsem do nagrania tego odcinka było obserwowanie efektów unijnego zakazu sprzedaży plastikowych produktów jednorazowych – sztućców, słomek, patyczków do uszu – który wszedł w życie na początku lipca tego roku. A właściwie braku efektów, bo Polska nie wprowadziła na czas odpowiednich przepisów, które tę unijną dyrektywę pozwoliłyby wykonywać. Z ostatnich wypowiedzi ministra klimatu i środowiska Michała Kurtyki wynikało, że będzie na nie trzeba czekać najpewniej do jesieni. Tymczasem wakacje są okresem, kiedy jemy więcej śmieciowego jedzenia w jednorazowych opakowaniach – kupujemy rybkę na tacce, która po chwili ląduje w śmietniku, czy piwo z nalewaka w plastikowym kubku. Już dziś co drugi śmieć znaleziony na plaży to jednorazowy kubek albo innego rodzaju opakowanie. Zanim zdążymy z ustawą, mamy szansę dołożyć światu więcej odpadów niż przez resztę roku. O lukach i absurdach związanych z krajową czy unijną polityką walki z plastikiem, a nade wszystko o skutecznych strategiach, które moglibyśmy wdrożyć w najbliższej przyszłości, porozmawiam z Michałem Pacą, ekspertem ds. gospodarki odpadami, autorem bloga Sortownia Opinii, zaangażowanym w takie inicjatywy jak „Las na zawsze” oraz „School of Life”. W drugiej części podcastu będziecie mogli posłuchać dr. Macieja Guzika, mikrobiologa z Instytutu Katalizy i Fizykochemii Powierzchni im. Jerzego Habera PAN w Krakowie, który pracuje nad wykorzystaniem zestresowanych bakterii do produkcji bioplastiku. Zapraszam! Barbara Sowa
W jednym z opowiadań Olgi Tokarczuk cały ziemski plastik pożerają bakterie. Czy to zwykłe science fiction? Czym zastąpić plastik i co zrobić z miliardami ton tworzyw sztucznych, które już wyprodukowaliśmy? Czy segregacja śmieci ma sens? Jak naprawdę wygląda recykling plastiku i jak rozwiązać problem jednorazowych opakowań? O tym wszystkim porozmawiam w piętnastym odcinku podcastu Jak naprawić przyszłość.
Impulsem do nagrania tego odcinka było obserwowanie efektów unijnego zakazu sprzedaży plastikowych produktów jednorazowych – sztućców, słomek, patyczków do uszu – który wszedł w życie na początku lipca tego roku. A właściwie braku efektów, bo Polska nie wprowadziła na czas odpowiednich przepisów, które tę unijną dyrektywę pozwoliłyby wykonywać. Z ostatnich wypowiedzi ministra klimatu i środowiska Michała Kurtyki wynikało, że będzie na nie trzeba czekać najpewniej do jesieni. Tymczasem wakacje są okresem, kiedy jemy więcej śmieciowego jedzenia w jednorazowych opakowaniach – kupujemy rybkę na tacce, która po chwili ląduje w śmietniku, czy piwo z nalewaka w plastikowym kubku. Już dziś co drugi śmieć znaleziony na plaży to jednorazowy kubek albo innego rodzaju opakowanie. Zanim zdążymy z ustawą, mamy szansę dołożyć światu więcej odpadów niż przez resztę roku.
O lukach i absurdach związanych z krajową czy unijną polityką walki z plastikiem, a nade wszystko o skutecznych strategiach, które moglibyśmy wdrożyć w najbliższej przyszłości, porozmawiam z Michałem Pacą, ekspertem ds. gospodarki odpadami, autorem bloga Sortownia Opinii, zaangażowanym w takie inicjatywy jak „Las na zawsze” oraz „School of Life”.
W drugiej części podcastu będziecie mogli posłuchać dr. Macieja Guzika, mikrobiologa z Instytutu Katalizy i Fizykochemii Powierzchni im. Jerzego Habera PAN w Krakowie, który pracuje nad wykorzystaniem zestresowanych bakterii do produkcji bioplastiku.
Zapraszam!
Barbara Sowa
Nieludzki ping-pong na granicy
2025-08-04 20:00:00
Kto zyskuje na budowie antyimigranckiej twierdzy? Jak pogodzić skuteczną kontrolę granic z zasadami humanitaryzmu? Kto pojawi się przy polskiej granicy za rok, dwa, a kto będzie szukał u nas schronienia za lat trzydzieści, gdy będziemy się mierzyć ze skutkami kryzysu klimatycznego? Moimi gościniami są dwie znakomite ekspertki: ✎ Anna Alboth, dziennikarka i aktywistka, która została nominowana w 2018 roku do pokojowej Nagrody Nobla za inicjatywę Marsz dla Aleppo, obecnie związana z Minority Rights Group, gdzie prowadzi programy dla dziennikarzy. ✎ Agnieszka Kosowicz, założycielka i prezeska fundacji Polskie Forum Migracyjne, która ma na koncie wiele projektów dotyczących integracji cudzoziemców i dialogu międzykulturowego, jednym z nich jest choćby „Migroteka”, czyli inicjatywa, który wyposaża sieć polskich bibliotek w literaturę dotyczącą migracji, uchodźstwa i międzykulturowości. Zapraszam! Barbara Sowa Tutaj znajdziecie link do zbiórki organizowanej przez Grupę Granica: https://zrzutka.pl/kk4yh2 Osobną zbiórkę organizują Medycy na Granicy: https://pomagam.pl/medycynagranicy A tutaj znajdziecie zebrane w jednym miejscu informacje dotyczące zbiórek rzeczy i protestów: https://obywatele.news/uchodzcy/?fbclid=IwAR3IOBxhrB7znmLavrjP26OsAjIoHryF9a4qeF6hgSzib9F0gYPTo_PZmmE
Kto zyskuje na budowie antyimigranckiej twierdzy? Jak pogodzić skuteczną kontrolę granic z zasadami humanitaryzmu? Kto pojawi się przy polskiej granicy za rok, dwa, a kto będzie szukał u nas schronienia za lat trzydzieści, gdy będziemy się mierzyć ze skutkami kryzysu klimatycznego?
Moimi gościniami są dwie znakomite ekspertki:
✎ Anna Alboth, dziennikarka i aktywistka, która została nominowana w 2018 roku do pokojowej Nagrody Nobla za inicjatywę Marsz dla Aleppo, obecnie związana z Minority Rights Group, gdzie prowadzi programy dla dziennikarzy.
✎ Agnieszka Kosowicz, założycielka i prezeska fundacji Polskie Forum Migracyjne, która ma na koncie wiele projektów dotyczących integracji cudzoziemców i dialogu międzykulturowego, jednym z nich jest choćby „Migroteka”, czyli inicjatywa, który wyposaża sieć polskich bibliotek w literaturę dotyczącą migracji, uchodźstwa i międzykulturowości.
Zapraszam!
Barbara Sowa
Tutaj znajdziecie link do zbiórki organizowanej przez Grupę Granica: https://zrzutka.pl/kk4yh2
Osobną zbiórkę organizują Medycy na Granicy: https://pomagam.pl/medycynagranicy
A tutaj znajdziecie zebrane w jednym miejscu informacje dotyczące zbiórek rzeczy i protestów: https://obywatele.news/uchodzcy/?fbclid=IwAR3IOBxhrB7znmLavrjP26OsAjIoHryF9a4qeF6hgSzib9F0gYPTo_PZmmE
Syntetyczne lasy uratują klimat? O technologiach zasysania CO2
2025-08-04 20:00:00
Zastanawialiście się nad tym, ile drzew musielibyśmy posadzić, aby wchłonęły cały dwutlenek węgla, który ludzkość wyprodukowała przez ostatnie sto lat? O światowych eksperymentach z „syntetycznym lasem", o debacie wokół technologii wychwytywania dwutlenku węgla i barierach na drodze do ich komercjalizacji porozmawiam w 13 odcinku podcastu „Jak naprawić przyszłość?”. Andri Snaer Magnason w eseju „O czasie i wodzie” wydanym nakładem wydawnictwa Karakter przewiduje, że największy postęp XXI wieku będzie związany z przechwytywaniem, likwidacją i rozwojem metod pozyskiwania dwutlenku węgla prosto z powietrza. Powołuje się na rozmowę z jedną z pierwszych na świecie likwidatorek CO2 i przytacza przykład największej elektrowni geotermalnej na Islandii, gdzie opracowano technologię zamieniania tego gazu w skałę. Brzmi intrygująco, prawda? Jak cudowne remedium na zbliżającą się katastrofę klimatyczną. Skoro to dwutlenek węgla jest jednym z głównych sprawców przegrzania klimatu, to dlaczego tylko ograniczać jego emisję? Dlaczego nie zassać gazu, który już wysłaliśmy do atmosfery i unieszkodliwić go, a najlepiej wyprodukować zeń użyteczne dobra i w ten sposób uratować ziemię? Ale..., no właśnie, o tych wszystkich „ale” porozmawiam w najnowszym podkaście. Moimi gośćmi będą: – prof Szymon Malinowski, dyrektor Instytutu Geofizyki Uniwersytetu Warszawskiego, współzałożyciel portalu naukaoklimacie.pl, który promuje rzetelną wiedzę na temat globalnego ocieplenia i bohater dokumentu, zatytułowanego „Można Panikować”. – Marek Józefiak, rzecznik prasowy Greenpeace Polska, specjalista z zakresu prawa ochrony środowiska Unii Europejskiej. Zapraszam! Źródła: – Wystąpienie Jennifer Wilcox na TED: https://www.youtube.com/watch?v=XY_lzonfE3I – Andri Snaer Magnason, „O czasie i wodzie”, 2020, Wydawnictwo Karakter – Bill Gates, „Jak ocalić świat od katastrofy klimatycznej?", 2021, Agora
Zastanawialiście się nad tym, ile drzew musielibyśmy posadzić, aby wchłonęły cały dwutlenek węgla, który ludzkość wyprodukowała przez ostatnie sto lat?
O światowych eksperymentach z „syntetycznym lasem", o debacie wokół technologii wychwytywania dwutlenku węgla i barierach na drodze do ich komercjalizacji porozmawiam w 13 odcinku podcastu „Jak naprawić przyszłość?”.
Andri Snaer Magnason w eseju „O czasie i wodzie” wydanym nakładem wydawnictwa Karakter przewiduje, że największy postęp XXI wieku będzie związany z przechwytywaniem, likwidacją i rozwojem metod pozyskiwania dwutlenku węgla prosto z powietrza. Powołuje się na rozmowę z jedną z pierwszych na świecie likwidatorek CO2 i przytacza przykład największej elektrowni geotermalnej na Islandii, gdzie opracowano technologię zamieniania tego gazu w skałę.
Brzmi intrygująco, prawda? Jak cudowne remedium na zbliżającą się katastrofę klimatyczną.
Skoro to dwutlenek węgla jest jednym z głównych sprawców przegrzania klimatu, to dlaczego tylko ograniczać jego emisję? Dlaczego nie zassać gazu, który już wysłaliśmy do atmosfery i unieszkodliwić go, a najlepiej wyprodukować zeń użyteczne dobra i w ten sposób uratować ziemię? Ale..., no właśnie, o tych wszystkich „ale” porozmawiam w najnowszym podkaście.
Moimi gośćmi będą:
– prof Szymon Malinowski, dyrektor Instytutu Geofizyki Uniwersytetu Warszawskiego, współzałożyciel portalu naukaoklimacie.pl, który promuje rzetelną wiedzę na temat globalnego ocieplenia i bohater dokumentu, zatytułowanego „Można Panikować”.
– Marek Józefiak, rzecznik prasowy Greenpeace Polska, specjalista z zakresu prawa ochrony środowiska Unii Europejskiej.
Zapraszam!
Źródła:
– Wystąpienie Jennifer Wilcox na TED: https://www.youtube.com/watch?v=XY_lzonfE3I
– Andri Snaer Magnason, „O czasie i wodzie”, 2020, Wydawnictwo Karakter
– Bill Gates, „Jak ocalić świat od katastrofy klimatycznej?", 2021, Agora
Przyszłość na haju. Czy zaleją nas nowe narkotyki?
2025-08-04 20:00:00
Do tematu dzisiejszego odcinka zainspirowały mnie prace nad drugim sezonem Śledztwa Pisma. Jeśli jeszcze nie słuchaliście wciągającej, reporterskiej opowieści o parze oszustów Mirka Wlekłego, to nadrabiajcie zaległości. Drugi sezon planujemy wypuścić jesienią. Będzie poświęcony zupełnie innej historii. Tym razem robimy dziennikarskie śledztwo na Dolnym Śląsku. Żadnych szczegółów nie mogę jeszcze zdradzić, oprócz tego, że w pojawia się w nim wątek narkotyków. Jak wygląda sytuacja? Kim jest i co bierze statystyczny użytkownik substancji psychotropowych? Jak my, jako państwo, jesteśmy w stanie dziś pomóc osobom uzależnionym? O tym wszystkim rozmawiam z Bartoszem Michalewskim, terapeutą i pracownikiem redukcji szkód z Monaru w Krakowie, od 3 lat związanym z Drop-in Krakowska 19. Posłuchajcie! Barbara Sowa
Do tematu dzisiejszego odcinka zainspirowały mnie prace nad drugim sezonem Śledztwa Pisma. Jeśli jeszcze nie słuchaliście wciągającej, reporterskiej opowieści o parze oszustów Mirka Wlekłego, to nadrabiajcie zaległości. Drugi sezon planujemy wypuścić jesienią. Będzie poświęcony zupełnie innej historii. Tym razem robimy dziennikarskie śledztwo na Dolnym Śląsku. Żadnych szczegółów nie mogę jeszcze zdradzić, oprócz tego, że w pojawia się w nim wątek narkotyków.
Jak wygląda sytuacja? Kim jest i co bierze statystyczny użytkownik substancji psychotropowych? Jak my, jako państwo, jesteśmy w stanie dziś pomóc osobom uzależnionym? O tym wszystkim rozmawiam z Bartoszem Michalewskim, terapeutą i pracownikiem redukcji szkód z Monaru w Krakowie, od 3 lat związanym z Drop-in Krakowska 19. Posłuchajcie!
Barbara Sowa
Jak naprawić szkołę? Wyciągnijmy lekcję z pandemii
2025-08-04 20:00:00
Jak będzie wyglądała szkoła przyszłości? Wiem, że dziś, kiedy nawet boiska są zamknięte, a zdalne nauczanie prawie rozłożyło cały system na łopatki, to pytanie wydaje się kuriozalne. Ale zastanówcie się. Historia uczy, że nawet najgorszy kryzys może być impulsem do zmian na lepsze. I o takich potencjalnych zmianach będę rozmawiać w dzisiejszym odcinku. Moim Gościem jest prof. Lech Mankiewicz, dyrektor Centrum Fizyki Teoretycznej Polskiej Akademii Nauk. Postać niezwykła. „Superbelfer”, który działa aktywnie w światowym ruchu zachęcającym nauczycieli i rodziców do oswajania się z technologią w szkołach. Prof. Mankiewicz jest też prezesem Fundacji Edukacja dla Przyszłości, która prowadzi polską wersję Khan Academy. O swojej wizji przyszłości opowie też Paula Bruszewska, prezeska Fundacji „Zwolnieni z Teorii”. W tworzeniu tego odcinka pomogli mi również czytelnicy Pisma. Wielkie podziękowania dla Magdy Moskal, Antoniny Wójtowicz i Marcina Bartosika. A poniżej obiecane obiecane w podcaście odnośniki: Blog i wystąpienie na TEDx Oktawii Gorzeńskiej: https://gorzenska.com https://www.youtube.com/watch?v=6XzSfY4wHgg Khan Academy: https://pl.khanacademy.org Zwolnieni z Teorii: https://zwolnienizteorii.pl ---------------------------------------------------------------- Barbara Sowa
Jak będzie wyglądała szkoła przyszłości? Wiem, że dziś, kiedy nawet boiska są zamknięte, a zdalne nauczanie prawie rozłożyło cały system na łopatki, to pytanie wydaje się kuriozalne. Ale zastanówcie się. Historia uczy, że nawet najgorszy kryzys może być impulsem do zmian na lepsze. I o takich potencjalnych zmianach będę rozmawiać w dzisiejszym odcinku.
Moim Gościem jest prof. Lech Mankiewicz, dyrektor Centrum Fizyki Teoretycznej Polskiej Akademii Nauk. Postać niezwykła. „Superbelfer”, który działa aktywnie w światowym ruchu zachęcającym nauczycieli i rodziców do oswajania się z technologią w szkołach. Prof. Mankiewicz jest też prezesem Fundacji Edukacja dla Przyszłości, która prowadzi polską wersję Khan Academy.
O swojej wizji przyszłości opowie też Paula Bruszewska, prezeska Fundacji „Zwolnieni z Teorii”.
W tworzeniu tego odcinka pomogli mi również czytelnicy Pisma. Wielkie podziękowania dla Magdy Moskal, Antoniny Wójtowicz i Marcina Bartosika.
A poniżej obiecane obiecane w podcaście odnośniki:
Blog i wystąpienie na TEDx Oktawii Gorzeńskiej:
https://gorzenska.com
https://www.youtube.com/watch?v=6XzSfY4wHgg
Khan Academy: https://pl.khanacademy.org
Zwolnieni z Teorii: https://zwolnienizteorii.pl
----------------------------------------------------------------
Barbara Sowa
16 h pracy dziennie? Roboty nie będą narzekać
2025-08-04 20:00:00
16 godzin pracy dziennie? Czemu nie 24? Roboty już to potrafią. Zamiast promować pracoholizm, lepiej zastanówmy się nad konsekwencjami automatyzacji. Jaki zawód wybrać? Jakie kompetencje szkolić, by utrzymać się na powierzchni cyfrowej rewolucji i nie dać się sztucznej inteligencji wysłać na technologiczne bezrobocie? Pesymiści, którzy obawiają się, że roboty wyprą człowieka z rynku pracy, i optymiści, którzy powitają je jako dawno wypatrywaną pomoc, zgadzają się co do jednego: automatyzacja powiększy kompetencyjną dyskryminację. A w grupie najbardziej zagrożonych znajdą się kobiety. Jak temu zapobiec? Jak powstrzymać rozwój pracowniczego prekariatu? Jaką rolę w tym procesie powinno odegrać państwo? O tym wszystkim porozmawiamy w siedemnastym odcinku podcastu Jak naprawić przyszłość? Moimi rozmówczyniami będą: ✎ Nathalie Berger, współautorka filmu dokumentalnego Witamy na stażu, który możecie oglądać w ramach tegorocznego HER Docs Film Festival. ✎ dr hab. Renata Włoch, socjolożka i politolożka, która obecnie łączy pracę na Wydziale Socjologii UW oraz w Digital Economy Lab, interdyscyplinarnym ośrodku badawczym Uniwersytetu Warszawskiego. Zapraszam! Barbara Sowa *Tekst Jędrzeja Malko (także w wersji do słuchania, dostępnej dla prenumeratorów) na temat dochodu gwarantowanego znajdziecie tutaj: https://magazynpismo.pl/idee/studium/dochod-gwarantowany-jerzej-malko/ Tutaj znajdziecie wszystkie potrzebne informacje o festiwalu HERDocs: https://www.herdocs.pl A poniżej lista autorów i książek cytowanych przez moją rozmówczynię: - Kate Crawford, "Atlas of AI", - Kenneth Cukier, Viktor Mayer-Schönberger, and Francis de Véricourt, Framers: "Human advantage in an age of technology and turmoil"; - Nick Couldry, Ulises A. Mejias, "The costs of connection: How data is colonizing human life and appropriating It for capitalism"; - Richard Susskind, Daniel Susskind, "Przyszłość zawodów. Jak technologia zmieni pracę ekspertów?" - Shoshana Zuboff, "Wiek kapitalizmu inwigilacji. Walka o przyszłość ludzkości na nowej granicy władzy." Montaż: Jakub Dowgird
16 godzin pracy dziennie? Czemu nie 24? Roboty już to potrafią. Zamiast promować pracoholizm, lepiej zastanówmy się nad konsekwencjami automatyzacji.
Jaki zawód wybrać? Jakie kompetencje szkolić, by utrzymać się na powierzchni cyfrowej rewolucji i nie dać się sztucznej inteligencji wysłać na technologiczne bezrobocie? Pesymiści, którzy obawiają się, że roboty wyprą człowieka z rynku pracy, i optymiści, którzy powitają je jako dawno wypatrywaną pomoc, zgadzają się co do jednego: automatyzacja powiększy kompetencyjną dyskryminację. A w grupie najbardziej zagrożonych znajdą się kobiety. Jak temu zapobiec? Jak powstrzymać rozwój pracowniczego prekariatu? Jaką rolę w tym procesie powinno odegrać państwo?
O tym wszystkim porozmawiamy w siedemnastym odcinku podcastu Jak naprawić przyszłość?
Moimi rozmówczyniami będą:
✎ Nathalie Berger, współautorka filmu dokumentalnego Witamy na stażu, który możecie oglądać w ramach tegorocznego HER Docs Film Festival.
✎ dr hab. Renata Włoch, socjolożka i politolożka, która obecnie łączy pracę na Wydziale Socjologii UW oraz w Digital Economy Lab, interdyscyplinarnym ośrodku badawczym Uniwersytetu Warszawskiego.
Zapraszam!
Barbara Sowa
*Tekst Jędrzeja Malko (także w wersji do słuchania, dostępnej dla prenumeratorów) na temat dochodu gwarantowanego znajdziecie tutaj: https://magazynpismo.pl/idee/studium/dochod-gwarantowany-jerzej-malko/
Tutaj znajdziecie wszystkie potrzebne informacje o festiwalu HERDocs: https://www.herdocs.pl
A poniżej lista autorów i książek cytowanych przez moją rozmówczynię:
- Kate Crawford, "Atlas of AI",
- Kenneth Cukier, Viktor Mayer-Schönberger, and Francis de Véricourt, Framers: "Human advantage in an age of technology and turmoil";
- Nick Couldry, Ulises A. Mejias, "The costs of connection: How data is colonizing human life and appropriating It for capitalism";
- Richard Susskind, Daniel Susskind, "Przyszłość zawodów. Jak technologia zmieni pracę ekspertów?"
- Shoshana Zuboff, "Wiek kapitalizmu inwigilacji. Walka o przyszłość ludzkości na nowej granicy władzy."
Montaż: Jakub Dowgird
Wiersz poetki od miłości
2025-08-04 08:30:00
Inspiracja do dzisiejszego odcinka przyszła nie wprost z poezji, a z reportażu. A konkretnie – z biografii. Otóż ukazał się niedawno Zgiełk serca. Opowieść o Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej autorstwa Małgorzaty Czyńskiej, który to tekst pozwolił mi poznać na nowo poetkę-bohaterkę i jej wiersze. Przyznam – dotąd czytane przeze mnie niezbyt często i chyba niesprawiedliwie. Dzięki Czyńskiej wróciłam do twórczości autorki, która traktowana była przez sobie współczesnych protekcjonalnie, a jej wiersze – nierzadko pogardliwie etykietowane, jako „tkliwie kobiece pisanie”, niepoważne, błahe. I z większą uwagą i otwartością pozwoliłam sobie samej zachwycić się bogactwem poezji Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej. Posłuchajcie! Magdalena Kicińska --- Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz. https://magazynpismo.pl/prenumerata/miesieczny-dostep-online-audio/ Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Inspiracja do dzisiejszego odcinka przyszła nie wprost z poezji, a z reportażu. A konkretnie – z biografii. Otóż ukazał się niedawno Zgiełk serca. Opowieść o Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej autorstwa Małgorzaty Czyńskiej, który to tekst pozwolił mi poznać na nowo poetkę-bohaterkę i jej wiersze. Przyznam – dotąd czytane przeze mnie niezbyt często i chyba niesprawiedliwie. Dzięki Czyńskiej wróciłam do twórczości autorki, która traktowana była przez sobie współczesnych protekcjonalnie, a jej wiersze – nierzadko pogardliwie etykietowane, jako „tkliwie kobiece pisanie”, niepoważne, błahe. I z większą uwagą i otwartością pozwoliłam sobie samej zachwycić się bogactwem poezji Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej.
Posłuchajcie!
Magdalena Kicińska
---
Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.
https://magazynpismo.pl/prenumerata/miesieczny-dostep-online-audio/
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Spiskowa teoria wszystkiego. Zwiastun audioserialu
2025-07-31 16:19:38
Mirosław Wlekły w nowym audioserialu Pisma podąża tropem teorii spiskowych. Sprawdza, z czego czerpią swoją siłę, kto je szerzy i dlaczego są tak atrakcyjne? Posłuchaj o nanobotach w szczepionkach, kłamstwach podstępnych klimatystów. śmiercionośnych smartfonach, Ukraińskich faszystach i i niemieckich książętach. W tej wyliczance słychać absurd. Tymczasem teorie spiskowe to misterne konstrukcje utkane z półprawd, niedomówień i manipulacji danymi. Audioserial „Spiskowa Teoria Wszystkiego” to reporterska historia opowiadana tydzień po tygodniu. Pierwszy odcinek udostępniamy bezpłatnie. Kolejne są dostępne tylko dla dla prenumeratorów miesięcznika „Pismo. Magazyn Opinii” oraz subskrybentów Pisma do słuchania i Radia 357. Słuchaj już od 7. sierpnia. Pismo do słuchania to kolekcja starannie wyselekcjonowanych treści audio sygnowanych marką „Pisma”. Subskrybuj, aby uzyskać dostęp do wszystkich audioseriali, podcastów, reportaży i opowiadań. Co tydzień słuchaj kolejnej historii na magazynpismo.pl. Autor: Mirosław Wlekły. Producent wykonawczy: Piotr Nesterowicz. Producent: Mateusz Roesler. Weryfikacja faktów: Marcin Czajkowski. Grafika: Tomasz Kaczkowski. Muzyka: Konrad Leśniak. Lektorzy: Maciej Więckowski i Magdalena Celmer. Konsultacje i montaż: Agnieszka Szwajgier, Sounds and Stories. Realizacja dźwięku: Julia Nowaczyńska. Nagrania zrealizowano w studiu Radia 357. Sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich.
Mirosław Wlekły w nowym audioserialu Pisma podąża tropem teorii spiskowych. Sprawdza, z czego czerpią swoją siłę, kto je szerzy i dlaczego są tak atrakcyjne? Posłuchaj o nanobotach w szczepionkach, kłamstwach podstępnych klimatystów. śmiercionośnych smartfonach, Ukraińskich faszystach i i niemieckich książętach. W tej wyliczance słychać absurd. Tymczasem teorie spiskowe to misterne konstrukcje utkane z półprawd, niedomówień i manipulacji danymi.
Audioserial „Spiskowa Teoria Wszystkiego” to reporterska historia opowiadana tydzień po tygodniu. Pierwszy odcinek udostępniamy bezpłatnie. Kolejne są dostępne tylko dla dla prenumeratorów miesięcznika „Pismo. Magazyn Opinii” oraz subskrybentów Pisma do słuchania i Radia 357. Słuchaj już od 7. sierpnia.
Pismo do słuchania to kolekcja starannie wyselekcjonowanych treści audio sygnowanych marką „Pisma”. Subskrybuj, aby uzyskać dostęp do wszystkich audioseriali, podcastów, reportaży i opowiadań. Co tydzień słuchaj kolejnej historii na magazynpismo.pl.
Autor: Mirosław Wlekły. Producent wykonawczy: Piotr Nesterowicz. Producent: Mateusz Roesler. Weryfikacja faktów: Marcin Czajkowski. Grafika: Tomasz Kaczkowski. Muzyka: Konrad Leśniak. Lektorzy: Maciej Więckowski i Magdalena Celmer. Konsultacje i montaż: Agnieszka Szwajgier, Sounds and Stories. Realizacja dźwięku: Julia Nowaczyńska. Nagrania zrealizowano w studiu Radia 357.
Sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich.