Otulina o sztuce
Nazywam się Aleksandra Janiszewska-Cardone, jestem historyczką sztuki, kuratorką i kustoszką
w Muzeum Narodowym w Warszawie.
W ramach Otuliny dzielę się moją wiedzą o sztuce dawnej, czyli na tyle nam odległej w czasie, że straciliśmy klucz do jej odczytywania. Wspólnie będziemy szukać drogi powrotu do czerpania z radości z historii sztuki: malarstwa, rysunku, grafiki i rzeźby.
Wóz z sianem (Bosch) | s04 e14
2025-07-19 00:00:00
Jheronimus Bosch, "Wóz z sianem", ok. 1512-1515, Prado w Madrycie. Opowiadam o: - symbolice siana, - upadłych aniołach, - miłości do sztuki Filipa II i o wszystkich innych zagadkach związanych z tym obrazem. Bo niewiele wiemy na pewno o tym, co Bosch chciał opowiedzieć poprzez tę kompozycję (poza tym, że trzeba się mieć na baczności, żeby nie skończyć w piekle). ... ❤️ Otulina o sztuce powstaje dzięki wsparciu Patronek i Patronów w serwisie Patronite. Bez Was tworzenie tego podcastu nie byłoby możliwe. Jeśli chcesz dołączyć do tego zacnego grona, zajrzyj tutaj: https://patronite.pl/otulina_o_sztuce ❤️
Jheronimus Bosch, "Wóz z sianem", ok. 1512-1515, Prado w Madrycie.
Opowiadam o:
- symbolice siana,
- upadłych aniołach,
- miłości do sztuki Filipa II
i o wszystkich innych zagadkach związanych z tym obrazem.
Bo niewiele wiemy na pewno o tym, co Bosch chciał opowiedzieć poprzez tę kompozycję (poza tym, że trzeba się mieć na baczności, żeby nie skończyć w piekle).
...
❤️ Otulina o sztuce powstaje dzięki wsparciu Patronek i Patronów w serwisie Patronite. Bez Was tworzenie tego podcastu nie byłoby możliwe. Jeśli chcesz dołączyć do tego zacnego grona, zajrzyj tutaj:
https://patronite.pl/otulina_o_sztuce ❤️
Wenus Velázqueza | s04 e13
2025-07-05 07:49:22
Diego Velázquez namalował "Wenus z lustrem" i tyle wiemy na pewno o obrazie, który znajduje się w National Gallery w Londynie. O całej reszcie opowiadam w odcinku. Posłuchasz o kuszeniu, nagości i podwójnych standardach. Dowiesz się: - czym kusi Wenus na obrazie Velázqueza, - czemu w Hiszpanii kolekcjonowano akty namalowane jedynie przez artystów z innych krajów, - co łączy Inkwizycję z algorytmem współczesnych platform społecznościowych.
Diego Velázquez namalował "Wenus z lustrem" i tyle wiemy na pewno o obrazie, który znajduje się w National Gallery w Londynie. O całej reszcie opowiadam w odcinku.
Posłuchasz o kuszeniu, nagości i podwójnych standardach.
Dowiesz się:
- czym kusi Wenus na obrazie Velázqueza,
- czemu w Hiszpanii kolekcjonowano akty namalowane jedynie przez artystów z innych krajów,
- co łączy Inkwizycję z algorytmem współczesnych platform społecznościowych.
Rubens z żoną | s04 e12
2025-06-21 17:45:45
Dziękuję moim Patronkom i Patronom w serwisie Patronite za to, że wciąż mogę tworzyć Otulinę o sztuce ! A bohaterem odcinka jest Autoportret Rubensa z żoną Isabellą Brant z 1609 roku, obecnie w Starej Pinakotece w Monachium. Posłuchajcie o tym, co ciekawego wydarzyło się w 1609 roku i czemu było to niezwykłe. Dowiecie się też o tradycji znaczenia gestu złączonych dłoni, o symbolice ogrodów oraz o specjalnym znaczeniu wiciokrzewu. Oraz o tym komu wolno było nosić szpadę w czasach Rubensa! Napiszcie w komentarzu, jak Wam się podobało :) ... Karnety na cykl w lipcu Wiele hałasu o nic do kupienia tu: https://app.evently.pl/events/9372-wiele-halasu-o-nic-nagosc-i-inne-skandale-w-sztuce
Dziękuję moim Patronkom i Patronom w serwisie Patronite za to, że wciąż mogę tworzyć Otulinę o sztuce!
A bohaterem odcinka jest Autoportret Rubensa z żoną Isabellą Brant z 1609 roku, obecnie w Starej Pinakotece w Monachium.
Posłuchajcie o tym, co ciekawego wydarzyło się w 1609 roku i czemu było to niezwykłe.
Dowiecie się też o tradycji znaczenia gestu złączonych dłoni, o symbolice ogrodów oraz o specjalnym znaczeniu wiciokrzewu. Oraz o tym komu wolno było nosić szpadę w czasach Rubensa!
Napiszcie w komentarzu, jak Wam się podobało :)
...
Karnety na cykl w lipcu Wiele hałasu o nic do kupienia tu: https://app.evently.pl/events/9372-wiele-halasu-o-nic-nagosc-i-inne-skandale-w-sztuce
Sypialnia van Gogha | s04 e11
2025-06-06 22:43:13
Zarzekałam się, że Vincent van Gogh nigdy nie zostanie bohaterem mojego podcastu. Niesłusznie. Miałam ochotę na nostalgiczną opowieść i przypomniałam sobie o jego "Sypialni w Arles". Dowiecie się: - kto stoi za współczesną sławą Vincenta van Gogha, - o jego znajomości z Paulem Gauguinem, - gdzie Vincent spędził swój najbardziej płodny okres w twórczości, - i co łączy go z zespołem The Beatles. ❤️ Otulina o sztuce powstaje dzięki wsparciu Patronek i Patronów w serwisie Patronite. Bez Was tworzenie tego podcastu nie byłoby możliwe. Jeśli chcesz dołączyć do tego zacnego grona, zajrzyj tutaj: https://patronite.pl/otulina_o_sztuce ❤️
Zarzekałam się, że Vincent van Gogh nigdy nie zostanie bohaterem mojego podcastu. Niesłusznie. Miałam ochotę na nostalgiczną opowieść i przypomniałam sobie o jego "Sypialni w Arles".
Dowiecie się:
- kto stoi za współczesną sławą Vincenta van Gogha,
- o jego znajomości z Paulem Gauguinem,
- gdzie Vincent spędził swój najbardziej płodny okres w twórczości,
- i co łączy go z zespołem The Beatles.
❤️ Otulina o sztuce powstaje dzięki wsparciu Patronek i Patronów w serwisie Patronite. Bez Was tworzenie tego podcastu nie byłoby możliwe. Jeśli chcesz dołączyć do tego zacnego grona, zajrzyj tutaj:
https://patronite.pl/otulina_o_sztuce ❤️
Miłosne wybory | s04 e10
2025-05-24 11:26:32
Czy wybory w miłości mają sens? Czy możliwy jest wybór idealny? A może zawsze obarczony jest jakimś błędem? Na te pytania poszukuje odpowiedzi Jan Steen w obrazie "Wybór między bogactwem a miłością" (Muzeum Narodowe w Warszawie). Opowiadam też: - jakie były symbole w malarstwie holenderskim, - jaki związek ma ten obraz z utworami, które napisał Gerbrand Bredero, - o izbach retorycznych w XVII wieku. ... ❤️ Otulina o sztuce powstaje dzięki wsparciu Patronek i Patronów w serwisie Patronite. Bez Was tworzenie tego podcastu nie byłoby możliwe. Jeśli chcesz dołączyć do tego zacnego grona, zajrzyj tutaj: https://patronite.pl/otulina_o_sztuce ❤️
Czy wybory w miłości mają sens? Czy możliwy jest wybór idealny? A może zawsze obarczony jest jakimś błędem?
Na te pytania poszukuje odpowiedzi Jan Steen w obrazie "Wybór między bogactwem a miłością" (Muzeum Narodowe w Warszawie).
Opowiadam też:
- jakie były symbole w malarstwie holenderskim,
- jaki związek ma ten obraz z utworami, które napisał Gerbrand Bredero,
- o izbach retorycznych w XVII wieku.
...
❤️ Otulina o sztuce powstaje dzięki wsparciu Patronek i Patronów w serwisie Patronite. Bez Was tworzenie tego podcastu nie byłoby możliwe. Jeśli chcesz dołączyć do tego zacnego grona, zajrzyj tutaj:
https://patronite.pl/otulina_o_sztuce ❤️
Kaplica Sykstyńska | s04 e09
2025-05-09 23:29:04
Kaplica Sykstyńska to wiele więcej niż tylko freski, które namalował Michał Anioł (choć opowieści o jego zmaganiach z własnymi emocjami, mogłyby wypełnić cały odcinek). To przede wszystkim budynek zmieniający się w czasie, zyskujący nowe dekoracje, tracący swoje cenne ozdoby w ataku wojsk i będący świadkiem wyborów kolejnych papieży. A ja opowiadam po trochu o każdym z tych aspektów. * fact check: sklepienie w kaplicy nie jest krzyżowe, tylko kolebkowe z lunetami. Przejęzyczyłam się. A tu można obejrzeć wirtualnie Sykstynę: https://www.museivaticani.va/content/museivaticani/en/collezioni/musei/cappella-sistina/tour-virtuale.html Jeśli chcesz wesprzeć moją pracę z Otuliną, możesz zostać Patronem tutaj: https://patronite.pl/otulina_o_sztuce
Kaplica Sykstyńska to wiele więcej niż tylko freski, które namalował Michał Anioł (choć opowieści o jego zmaganiach z własnymi emocjami, mogłyby wypełnić cały odcinek).
To przede wszystkim budynek zmieniający się w czasie, zyskujący nowe dekoracje, tracący swoje cenne ozdoby w ataku wojsk i będący świadkiem wyborów kolejnych papieży.
A ja opowiadam po trochu o każdym z tych aspektów.
* fact check: sklepienie w kaplicy nie jest krzyżowe, tylko kolebkowe z lunetami. Przejęzyczyłam się.
A tu można obejrzeć wirtualnie Sykstynę:
Jeśli chcesz wesprzeć moją pracę z Otuliną, możesz zostać Patronem tutaj: https://patronite.pl/otulina_o_sztuce
Listy miłosne Gabriel Metsu | s04 e08
2025-04-26 11:14:17
Maj miesiącem najlepszym na miłość! A ona niejedno ma oblicze. Posłuchajcie jak Holendrzy romansowali w XVII wieku. Gabriel Metsu stworzył pendants (w odcinku tłumaczę, czym one są) "Mężczyzna piszący list" i "Kobieta czytająca list" pod koniec swojego krótkiego życia. Dzisiaj uznawane są nie tylko za jego dwa najlepsze obrazy, ale jako jedne z najwybitniejszych dzieł malarstwa holenderskiego w XVII wieku. Opowiadam, co łączy je z obrazami, które namalował Johannes Vermeer i Pieter de Hooch, jak można odczytywać symbolikę ukazanych na nich przedmiotów oraz o tym jak działała wymiana listów, zanim udało się stworzyć uniwersalny system pocztowy. Jeśli chcesz posłuchać więcej o rozmaitych obliczach miłości w sztuce, w maju 2025 prowadzę cykl spotkań online w Fundacji Art Transfer: https://bit.ly/4jSU4W4 ... ❤️ Otulina o sztuce powstaje dzięki wsparciu Patronek i Patronów w serwisie Patronite. Bez Was tworzenie tego podcastu nie byłoby możliwe. Jeśli chcesz dołączyć do tego zacnego grona, zajrzyj tutaj: https://patronite.pl/otulina_o_sztuce ❤️
Maj miesiącem najlepszym na miłość! A ona niejedno ma oblicze. Posłuchajcie jak Holendrzy romansowali w XVII wieku.
Gabriel Metsu stworzył pendants (w odcinku tłumaczę, czym one są) "Mężczyzna piszący list" i "Kobieta czytająca list" pod koniec swojego krótkiego życia. Dzisiaj uznawane są nie tylko za jego dwa najlepsze obrazy, ale jako jedne z najwybitniejszych dzieł malarstwa holenderskiego w XVII wieku.
Opowiadam, co łączy je z obrazami, które namalował Johannes Vermeer i Pieter de Hooch, jak można odczytywać symbolikę ukazanych na nich przedmiotów oraz o tym jak działała wymiana listów, zanim udało się stworzyć uniwersalny system pocztowy.
Jeśli chcesz posłuchać więcej o rozmaitych obliczach miłości w sztuce, w maju 2025 prowadzę cykl spotkań online w Fundacji Art Transfer: https://bit.ly/4jSU4W4
...
❤️ Otulina o sztuce powstaje dzięki wsparciu Patronek i Patronów w serwisie Patronite. Bez Was tworzenie tego podcastu nie byłoby możliwe. Jeśli chcesz dołączyć do tego zacnego grona, zajrzyj tutaj:
https://patronite.pl/otulina_o_sztuce ❤️
Opłakiwanie Annibale Carracci | s04 e07
2025-04-12 09:05:13
Bohaterem odcinka jest "Opłakiwanie" namalowane przez Annibale Carracciego ok. 1604 roku. Obraz znajduje się w kolekcji National Gallery w Londynie. Opowiadam z okazji Wielkanocy o przyjaźni i miłości, które są potrzebne w chwilach największego kryzysu, a które malarz (nieświadomie?) umieścił w centrum swojej kompozycji. Usłyszycie też o tym: - kim były trzy Marie, - czemu manieryzm nie sprawdził się w sztuce religijnej, - czym była akademia w Bolonii, - czego od sztuki wymagał Kościół katolicki w obliczu reformacji, - dlaczego Caravaggio nie do końca pasował do tej oficjalnej, kontrreformacyjnej wizji. ... ❤️ Jeśli uważasz treści Otuliny o sztuce za wartościowe, zostań jej Patronką/Patronem na https://patronite.pl/otulina_o_sztuce ❤️
Bohaterem odcinka jest "Opłakiwanie" namalowane przez Annibale Carracciego ok. 1604 roku. Obraz znajduje się w kolekcji National Gallery w Londynie.
Opowiadam z okazji Wielkanocy o przyjaźni i miłości, które są potrzebne w chwilach największego kryzysu, a które malarz (nieświadomie?) umieścił w centrum swojej kompozycji.
Usłyszycie też o tym:
- kim były trzy Marie,
- czemu manieryzm nie sprawdził się w sztuce religijnej,
- czym była akademia w Bolonii,
- czego od sztuki wymagał Kościół katolicki w obliczu reformacji,
- dlaczego Caravaggio nie do końca pasował do tej oficjalnej, kontrreformacyjnej wizji.
...
❤️ Jeśli uważasz treści Otuliny o sztuce za wartościowe, zostań jej Patronką/Patronem na https://patronite.pl/otulina_o_sztuce ❤️
Bartholomeus van der Helst "Autoportret" | s04 e06
2025-03-28 22:06:56
Marzec kończymy opowieścią o "Autoportrecie" Batholomeusa van der Helsta z Muzeum Narodowego w Warszawie. Opowiadam Wam o tym: - czy oryginał musi być tylko jeden, - jak kupowano obrazy w XVII wieku, - kim jest tajemnicza kobieta ukazana w miniaturze na obrazie, - i czemu malarz ukazał się w szlafroku. ... ❤️ Otulina o sztuce powstaje dzięki wsparciu Patronek i Patronów. Bez Was tworzenie tego podcastu nie byłoby możliwe. Jeśli chcesz dołączyć do tego zacnego grona, zajrzyj tutaj: https://patronite.pl/otulina_o_sztuce ❤️
Marzec kończymy opowieścią o "Autoportrecie" Batholomeusa van der Helsta z Muzeum Narodowego w Warszawie.
Opowiadam Wam o tym:
- czy oryginał musi być tylko jeden,
- jak kupowano obrazy w XVII wieku,
- kim jest tajemnicza kobieta ukazana w miniaturze na obrazie,
- i czemu malarz ukazał się w szlafroku.
...
❤️ Otulina o sztuce powstaje dzięki wsparciu Patronek i Patronów. Bez Was tworzenie tego podcastu nie byłoby możliwe. Jeśli chcesz dołączyć do tego zacnego grona, zajrzyj tutaj:
https://patronite.pl/otulina_o_sztuce ❤️
Uczta Estery | s04 e05
2025-03-14 23:00:00
W marcu opowiadam Wam kobiece historie. Dziś o Esterze z Księgi Estery i obrazie namalowanym przez Pietera Lastmana z Muzeum Narodowego w Warszawie. Opowiadam o - nauczycielu Rembrandta i jego stylu - losach biblijnej Estery - tym, czemu Estera stała się bohaterką w XVII wiecznej Holandii .... ❤️ Otulina o sztuce powstaje dzięki wsparciu Patronek i Patronów w serwisie Patronite. Bez Was tworzenie tego podcastu nie byłoby możliwe. Jeśli chcesz dołączyć do tego zacnego grona, zajrzyj tutaj: https://patronite.pl/otulina_o_sztuce ❤️
W marcu opowiadam Wam kobiece historie. Dziś o Esterze z Księgi Estery i obrazie namalowanym przez Pietera Lastmana z Muzeum Narodowego w Warszawie.
Opowiadam o
- nauczycielu Rembrandta i jego stylu
- losach biblijnej Estery
- tym, czemu Estera stała się bohaterką w XVII wiecznej Holandii
....
❤️ Otulina o sztuce powstaje dzięki wsparciu Patronek i Patronów w serwisie Patronite. Bez Was tworzenie tego podcastu nie byłoby możliwe. Jeśli chcesz dołączyć do tego zacnego grona, zajrzyj tutaj: https://patronite.pl/otulina_o_sztuce ❤️