Podkast O Języku "Językowe kontrowersje"
Podkast O JĘZYKU "Językowe kontrowersje" powstały z umiłowania do językoznawstwa i języków obcych – zajmujemy się nimi naukowo i zawodowo, dlatego chcemy dzielić się naszą wiedzą z szerszą publicznością. Zapraszamy ciekawych gości. Opowiadamy o językach i o języku samym w sobie z wielu różnych perspektyw.
Podkast powstał w ramach serwisu "Portal O języku":
Insta: https://www.instagram.com/o.jezyku/
Fb: https://www.facebook.com/o.jezyku
Patronite: https://patronite.pl/o.jezyku
Język wilamowski: mały język, wielka historia | dr Tymoteusz Król i Andrzej Żak
2025-12-30 17:30:21
W dzisiejszym odcinku zabieramy Was do Wilamowic – miejsca, gdzie język wilamowski (wymysiöeryś) nie tylko przetrwał, ale dzięki tytanicznej pracy lokalnej społeczności budzi się do nowego życia. Naszymi przewodnikami są dr Tymoteusz Król – etnolog, aktywista i rodzimy użytkownik wilamowskiego, który uczył się języka bezpośrednio od najstarszych mieszkańców, oraz Andrzej Żak – językoznawca z PAN, który bada wilamowski od strony strukturalnej i fonetycznej. W rozmowie cofamy się do korzeni, by wyjaśnić, skąd ten tajemniczy język wziął się pod Bielskiem-Białą. Przyglądamy się też procesowi ożywiania mowy, która była skazana na zniknięcie. Dyskutujemy o tym, jak nauka zderza się z polityką, analizujemy kulisy walki o status języka regionalnego i niedawne weto prezydenta. To opowieść o języku, który przetrwał mimo zakazów i braku woli politycznej. W tym odcinku dowiecie się: Czym dokładnie jest język wilamowski – dlaczego mimo germańskiego pochodzenia tak mocno przesiąkł polską gramatyką i słownictwem? Na czym polega rewitalizacja języka w praktyce – jak uczy się młode pokolenie mowy, której przekaz międzypokoleniowy został brutalnie przerwany? Jak język z XIII wieku radzi sobie w dobie nowych techonologii i jak tworzy się w nim nowe słowa? Dlaczego wilamowski nie jest „zepsutym niemieckim” i jak nauka obala krzywdzące stereotypy o „mieszankach językowych”? Jak wygląda walka o prawny status języka regionalnego i dlaczego argumenty lingwistyczne przegrywają z decyzjami politycznymi? Materiały i linki: https://muzeum.wilamowice.pl/ Podręcznik: https://muzeum.wilamowice.pl/sites/default/files/2024/09/551/Podr%C4%99cznik%20j%C4%99zyka%20wilamowskiego%20%5BPOL-WYM%5D.pdf KURS WILAMOWSKIEGO: https://muzeum.wilamowice.pl/aktualnosc/4708-kurs-jezyka-wilamowskiego-line _____ Podkast Językowe Kontrowersje powstał w ramach projektu "O języku". Zajrzyjcie na nasze profile na Instagramie i Facebooku: https://www.instagram.com/o.jezyku https://www.facebook.com/o.jezyku O gościach: Tymoteusz Król − adiunkt w Instytucie Slawistyki Polskiej Akademii Nauk oraz postdoc w Centrum Studiów Regionalnych Uniwersytetu Ostrawskiego. Socjolingwista, folklorysta i etnolog. Wilamowianin, aktywista na rzecz rewitalizacji języka wilamowskiego, badacz kultury Wilamowian i pogranicza śląsko-małopolskiego. Członek Stowarzyszenia „Wilamowianie” oraz Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego. Autor licznych artykułów i książek dotyczących Wilamowian. Współpracuje z Centrum Zaangażowanych Badań nad Ciągłością Kulturową Wydziału „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego. Andrzej Żak − doktorant w Szkole Doktorskiej „Anthropos” IPAN, doktorat pisze w Instytucie Slawistyki PAN. Kieruje grantem NCN Preludium na temat korelatów akustycznych akcentu wyrazowego w języku kaszubskim. Interesuje się fonetyką, fonologią i językami mniejszościowymi. ---- INTRO: Simon Marx https://simonmarx.bandcamp.com/album/a-hollow-triangle-a-bar-with-teeth
W dzisiejszym odcinku zabieramy Was do Wilamowic – miejsca, gdzie język wilamowski (wymysiöeryś) nie tylko przetrwał, ale dzięki tytanicznej pracy lokalnej społeczności budzi się do nowego życia.
Naszymi przewodnikami są dr Tymoteusz Król – etnolog, aktywista i rodzimy użytkownik wilamowskiego, który uczył się języka bezpośrednio od najstarszych mieszkańców, oraz Andrzej Żak – językoznawca z PAN, który bada wilamowski od strony strukturalnej i fonetycznej.
W rozmowie cofamy się do korzeni, by wyjaśnić, skąd ten tajemniczy język wziął się pod Bielskiem-Białą. Przyglądamy się też procesowi ożywiania mowy, która była skazana na zniknięcie.
Dyskutujemy o tym, jak nauka zderza się z polityką, analizujemy kulisy walki o status języka regionalnego i niedawne weto prezydenta. To opowieść o języku, który przetrwał mimo zakazów i braku woli politycznej.
W tym odcinku dowiecie się:
- Czym dokładnie jest język wilamowski – dlaczego mimo germańskiego pochodzenia tak mocno przesiąkł polską gramatyką i słownictwem?
- Na czym polega rewitalizacja języka w praktyce – jak uczy się młode pokolenie mowy, której przekaz międzypokoleniowy został brutalnie przerwany?
- Jak język z XIII wieku radzi sobie w dobie nowych techonologii i jak tworzy się w nim nowe słowa?
- Dlaczego wilamowski nie jest „zepsutym niemieckim” i jak nauka obala krzywdzące stereotypy o „mieszankach językowych”?
- Jak wygląda walka o prawny status języka regionalnego i dlaczego argumenty lingwistyczne przegrywają z decyzjami politycznymi?
Materiały i linki:
KURS WILAMOWSKIEGO: https://muzeum.wilamowice.pl/aktualnosc/4708-kurs-jezyka-wilamowskiego-line
_____
Podkast Językowe Kontrowersje powstał w ramach projektu "O języku".
Zajrzyjcie na nasze profile na Instagramie i Facebooku:
https://www.instagram.com/o.jezyku
https://www.facebook.com/o.jezyku
O gościach:
Tymoteusz Król − adiunkt w Instytucie Slawistyki Polskiej Akademii Nauk oraz postdoc w Centrum Studiów Regionalnych Uniwersytetu Ostrawskiego. Socjolingwista, folklorysta i etnolog. Wilamowianin, aktywista na rzecz rewitalizacji języka wilamowskiego, badacz kultury Wilamowian i pogranicza śląsko-małopolskiego. Członek Stowarzyszenia „Wilamowianie” oraz Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego. Autor licznych artykułów i książek dotyczących Wilamowian. Współpracuje z Centrum Zaangażowanych Badań nad Ciągłością Kulturową Wydziału „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego.
Andrzej Żak − doktorant w Szkole Doktorskiej „Anthropos” IPAN, doktorat pisze w Instytucie Slawistyki PAN. Kieruje grantem NCN Preludium na temat korelatów akustycznych akcentu wyrazowego w języku kaszubskim. Interesuje się fonetyką, fonologią i językami mniejszościowymi.
----
INTRO:
Simon Marx https://simonmarx.bandcamp.com/album/a-hollow-triangle-a-bar-with-teeth
Nie tylko język gruziński: języki i polityczne rozdroża Gruzji | z dr Klaudią Kosicińską
2025-09-24 18:01:02
Czy wiecie, jak po gruzińsku nazywa się Gruzja i dlaczego ta nazwa tak wiele mówi o tożsamości jej mieszkańców? W dzisiejszym odcinku zabieramy Was w podróż do Sakartwelo – kraju o niezwykle bogatej kulturze, skomplikowanej historii i fascynującym krajobrazie językowym. Naszą przewodniczką jest dr Klaudia Kosicińska – antropolożka i kartwelistka z Uniwersytetu Adama Mickiewicza, która spędziła w Gruzji ponad pięć lat, badając życie na pograniczu gruzińsko-azerbejdżańskim i sytuację najliczniejszej mniejszości w kraju. W rozmowie poruszamy nietypowe i rzadko omawiane tematy, które pozwolą Wam zrozumieć współczesną Gruzję daleko poza turystycznymi stereotypami o winie i chaczapuri. W tym odcinku dowiecie się: Jak wygląda językowy tygiel Gruzji – od oficjalnego gruzińskiego, przez języki mniejszości, po wciąż obecny rosyjski i coraz popularniejszy angielski. Na czym polega fenomen gruzińskiej gościnności i tradycyjnej biesiady, czyli supry , prowadzonej przez mistrza ceremonii – tamadę . Jakie są relacje polsko-gruzińskie i dlaczego Lech Kaczyński jest w Gruzji upamiętniony pomnikiem za wsparcie podczas wojny w 2008 roku. Z jakimi wyzwaniami mierzą się mniejszości etniczne, w tym najliczniejsza mniejszość azerbejdżańska , i jak państwo próbuje włączyć je w życie społeczne. Jak historyczne napięcia z Rosją i obecna, niestabilna sytuacja polityczna kształtują przyszłość kraju i jego młodych obywateli. Materiały i linki polecane przez naszą gościnię: https://www.cebam.pl/dr-klaudia-kosici%C5%84ska Festiwal Kina Gruzińskiego Gamardżoba Kino https://www.facebook.com/gamardzoba.kino https://chaikhana.media/en https://oc-media.org/ https://jam-news.net/ https://jezykikaukazu.pl/ https://www.dwutygodnik.com/artykul/11461-za-wariatke.html https://www.polakogruzin.pl/polecane-ksiazki-o-gruzji/v https://jezykikaukazu.pl/kaukazomaniacy-30/ https://www.rferl.org/Georgia https://crrc.ge/ O gościni: Klaudia Kosicińska jest pracowniczką Centrum Badań Migracyjnych Instytutu Antropologii i Etnologii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jest związana z Gruzją od 2014 roku, gdzie studiowała i prowadziła badania nad migracjami i mobilnością mniejszości azerbejdżańskiej oraz gruzińską literaturą i językiem, była też zaangażowana w projekty NGO'sowe. Od 2017 roku współorganizuje Festiwal Kina Gruzińskiego Gamardżoba Kino w Warszawie.
Czy wiecie, jak po gruzińsku nazywa się Gruzja i dlaczego ta nazwa tak wiele mówi o tożsamości jej mieszkańców? W dzisiejszym odcinku zabieramy Was w podróż do Sakartwelo – kraju o niezwykle bogatej kulturze, skomplikowanej historii i fascynującym krajobrazie językowym.
Naszą przewodniczką jest dr Klaudia Kosicińska – antropolożka i kartwelistka z Uniwersytetu Adama Mickiewicza, która spędziła w Gruzji ponad pięć lat, badając życie na pograniczu gruzińsko-azerbejdżańskim i sytuację najliczniejszej mniejszości w kraju.
W rozmowie poruszamy nietypowe i rzadko omawiane tematy, które pozwolą Wam zrozumieć współczesną Gruzję daleko poza turystycznymi stereotypami o winie i chaczapuri.
W tym odcinku dowiecie się:
- Jak wygląda językowy tygiel Gruzji – od oficjalnego gruzińskiego, przez języki mniejszości, po wciąż obecny rosyjski i coraz popularniejszy angielski.
- Na czym polega fenomen gruzińskiej gościnności i tradycyjnej biesiady, czyli supry, prowadzonej przez mistrza ceremonii – tamadę.
- Jakie są relacje polsko-gruzińskie i dlaczego Lech Kaczyński jest w Gruzji upamiętniony pomnikiem za wsparcie podczas wojny w 2008 roku.
- Z jakimi wyzwaniami mierzą się mniejszości etniczne, w tym najliczniejsza mniejszość azerbejdżańska, i jak państwo próbuje włączyć je w życie społeczne.
- Jak historyczne napięcia z Rosją i obecna, niestabilna sytuacja polityczna kształtują przyszłość kraju i jego młodych obywateli.
Materiały i linki polecane przez naszą gościnię:
https://www.cebam.pl/dr-klaudia-kosici%C5%84ska
Festiwal Kina Gruzińskiego Gamardżoba Kino https://www.facebook.com/gamardzoba.kino
https://www.dwutygodnik.com/artykul/11461-za-wariatke.html
https://www.polakogruzin.pl/polecane-ksiazki-o-gruzji/v
https://jezykikaukazu.pl/kaukazomaniacy-30/
O gościni:
Klaudia Kosicińska jest pracowniczką Centrum Badań Migracyjnych Instytutu Antropologii i Etnologii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jest związana z Gruzją od 2014 roku, gdzie studiowała i prowadziła badania nad migracjami i mobilnością mniejszości azerbejdżańskiej oraz gruzińską literaturą i językiem, była też zaangażowana w projekty NGO'sowe. Od 2017 roku współorganizuje Festiwal Kina Gruzińskiego Gamardżoba Kino w Warszawie.
Kto mówi w imieniu narodu? Język jako narzędzie władzy w białoruskim dyskursie politycznym | dr Anton Dinerstein
2025-05-01 18:45:51
W jaki sposób język kształtuje nasze rozumienie polityki, władzy i narodu – zwłaszcza w kontekście autorytarnego państwa? W rozmowie z białoruskim badaczem Antonem Dinersteinem (Instytut Slawistyki PAN) analizujemy mechanizmy białoruskiego dyskursu politycznego: jak słowa takie jak władza , naród czy państwo zmieniają znaczenie w zależności od kontekstu i ideologii. Rozmawiamy o personifikacji instytucji, propagandzie, języku oporu i o tym, dlaczego sposób mówienia może mieć realne konsekwencje społeczne. Nasza rozmowa to też zaproszenie do refleksji nad tym, jak język polityki działa również w innych krajach, również w Polsce. W tym odcinku poruszamy m.in. takie tematy jak: Jak język kształtuje nasze myślenie o władzy i państwie w kontekście Białorusi Różnice między pojęciami „naród”, „ludzie” i „nacja” w języku rosyjskim i polskim Jak dyskurs polityczny może wspierać autorytaryzm Rola propagandy: czym jest, jak działa i dlaczego nie zawsze ją rozpoznajemy Jak władza używa języka, by delegitymizować sprzeciw i opór Język jako forma działania i jako narzędzie kontroli Czym jest metonimia i jak działa w polityce Białoruski jako język kultury, oporu i folkloryzacji: czy mówienie po białorusku jest polityczne? Jak unikać manipulacji w języku: na co zwracać uwagę, czytając wiadomości Co oznacza „Zachód” i dlaczego to pojęcie bywa niebezpiecznie abstrakcyjne Język jako przestrzeń dla tożsamości i samoorganizacji społecznej _____ Rozmowa spisana po polsku: https://www.o-jezyku.pl/2025/05/01/kto-mowi-w-imieniu-narodu-o-tym-jak-jezyk-buduje-wladze-rozmowa-z-dr-antonem-dinersteinem/ _____ Podkast powstał w ramach projektu "O języku". Po więcej treści językoznawczych zajrzyjcie na nasze profile na Instagramie i Facebooku: https://www.instagram.com/o.jezyku https://www.facebook.com/o.jezyku
W jaki sposób język kształtuje nasze rozumienie polityki, władzy i narodu – zwłaszcza w kontekście autorytarnego państwa?
W rozmowie z białoruskim badaczem Antonem Dinersteinem (Instytut Slawistyki PAN) analizujemy mechanizmy białoruskiego dyskursu politycznego: jak słowa takie jak władza, naród czy państwo zmieniają znaczenie w zależności od kontekstu i ideologii. Rozmawiamy o personifikacji instytucji, propagandzie, języku oporu i o tym, dlaczego sposób mówienia może mieć realne konsekwencje społeczne.
Nasza rozmowa to też zaproszenie do refleksji nad tym, jak język polityki działa również w innych krajach, również w Polsce.
W tym odcinku poruszamy m.in. takie tematy jak:
- Jak język kształtuje nasze myślenie o władzy i państwie w kontekście Białorusi
- Różnice między pojęciami „naród”, „ludzie” i „nacja” w języku rosyjskim i polskim
- Jak dyskurs polityczny może wspierać autorytaryzm
- Rola propagandy: czym jest, jak działa i dlaczego nie zawsze ją rozpoznajemy
- Jak władza używa języka, by delegitymizować sprzeciw i opór
- Język jako forma działania i jako narzędzie kontroli
- Czym jest metonimia i jak działa w polityce
- Białoruski jako język kultury, oporu i folkloryzacji: czy mówienie po białorusku jest polityczne?
- Jak unikać manipulacji w języku: na co zwracać uwagę, czytając wiadomości
- Co oznacza „Zachód” i dlaczego to pojęcie bywa niebezpiecznie abstrakcyjne
- Język jako przestrzeń dla tożsamości i samoorganizacji społecznej
_____
Rozmowa spisana po polsku: https://www.o-jezyku.pl/2025/05/01/kto-mowi-w-imieniu-narodu-o-tym-jak-jezyk-buduje-wladze-rozmowa-z-dr-antonem-dinersteinem/
_____
Podkast powstał w ramach projektu "O języku".
Po więcej treści językoznawczych zajrzyjcie na nasze profile na Instagramie i Facebooku:
Potęga języka: jak języki kształtują nasz umysł i rzeczywistość | rozmowa z prof. Vioricą Marian
2025-02-28 15:29:17
An Interview with Prof. Viorica Marian, a World-Renowned Expert on Multilingualism from Northwestern University in Chicago. The conversation in English starts at 01:04 // Rozmowa z prof. Vioricą Marian, światowej sławy badaczką wielojęzyczności z Northwestern University w Chicago. Prof. Marian kieruje Laboratorium Wielojęzyczności i Psycholingwistyki, gdzie od ponad 30 lat bada fascynujący wpływ języków na ludzki umysł. Rozmowa spisana po polsku: https://www.o-jezyku.pl/2025/02/28/potega-jezyka-jak-jezyki-ksztaltuja-nasz-umysl-i-rzeczywistosc-wywiad-z-prof-viorica-marian/ W tym odcinku poruszamy następujące tematy: Kim jest osoba dwujęzyczna? Czy można nauczyć się języka w każdym wieku? Jak wielojęzyczność zmienia nasz mózg i chroni przed demencją Metafora dróg - jak wielojęzyczność buduje "zapasowe drogi" w mózgu Jak język wpływa na naszą tożsamość i osobowość Dylemat wagonika - dlaczego podejmujemy różne decyzje moralne w różnych językach Gramatyczny rodzaj a postrzeganie świata - jak język kształtuje nasze myślenie Języki a sztuczna inteligencja - szanse i zagrożenia dla różnorodności językowej Wartość dialektów i języków regionalnych Praktyczne korzyści z nauki języków i porady, jak najlepiej się uczyć Prof. Marian dzieli się z nami nie tylko wynikami najnowszych badań naukowych, ale także własnymi doświadczeniami związanymi z życiem w wielu językach i kulturach. ___________ Rozmowa odbywa się w związku z premierą polskiego tłumaczenia książki "Potęga języka", wydanej nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Książkę można kupić w księgarniach w całej Polsce oraz online. https://wuj.pl/ksiazka/potega-jezyka _____ Podkast powstał w ramach projektu "O języku". Po więcej treści językoznawczych zajrzyjcie na nasze profile na Instagramie i Facebooku: https://www.instagram.com/o.jezyku https://www.facebook.com/o.jezyku Jeśli chcecie nas wesprzeć i dać nam możliwość popracować nad stroną techniczną albo po prostu spodobało się wam to, co mówimy w odcinku, zapraszamy na naszego Patronite'a: https://patronite.pl/o.jezyku
An Interview with Prof. Viorica Marian, a World-Renowned Expert on Multilingualism from Northwestern University in Chicago. The conversation in English starts at 01:04
//
Rozmowa z prof. Vioricą Marian, światowej sławy badaczką wielojęzyczności z Northwestern University w Chicago. Prof. Marian kieruje Laboratorium Wielojęzyczności i Psycholingwistyki, gdzie od ponad 30 lat bada fascynujący wpływ języków na ludzki umysł.
Rozmowa spisana po polsku: https://www.o-jezyku.pl/2025/02/28/potega-jezyka-jak-jezyki-ksztaltuja-nasz-umysl-i-rzeczywistosc-wywiad-z-prof-viorica-marian/
W tym odcinku poruszamy następujące tematy:
- Kim jest osoba dwujęzyczna? Czy można nauczyć się języka w każdym wieku?
- Jak wielojęzyczność zmienia nasz mózg i chroni przed demencją
- Metafora dróg - jak wielojęzyczność buduje "zapasowe drogi" w mózgu
- Jak język wpływa na naszą tożsamość i osobowość
- Dylemat wagonika - dlaczego podejmujemy różne decyzje moralne w różnych językach
- Gramatyczny rodzaj a postrzeganie świata - jak język kształtuje nasze myślenie
- Języki a sztuczna inteligencja - szanse i zagrożenia dla różnorodności językowej
- Wartość dialektów i języków regionalnych
- Praktyczne korzyści z nauki języków i porady, jak najlepiej się uczyć
Prof. Marian dzieli się z nami nie tylko wynikami najnowszych badań naukowych, ale także własnymi doświadczeniami związanymi z życiem w wielu językach i kulturach.
___________
Rozmowa odbywa się w związku z premierą polskiego tłumaczenia książki "Potęga języka", wydanej nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Książkę można kupić w księgarniach w całej Polsce oraz online.
https://wuj.pl/ksiazka/potega-jezyka
_____
Podkast powstał w ramach projektu "O języku".
Po więcej treści językoznawczych zajrzyjcie na nasze profile na Instagramie i Facebooku:
https://www.instagram.com/o.jezyku
https://www.facebook.com/o.jezyku
Jeśli chcecie nas wesprzeć i dać nam możliwość popracować nad stroną techniczną albo po prostu spodobało się wam to, co mówimy w odcinku, zapraszamy na naszego Patronite'a: https://patronite.pl/o.jezyku
O mówieniu po podlasku od dziecka, tożsamości, językach i podlaskich memach | Rozmowa z Maksymem Fionikiem - Howorymo po swojomu | SERIA PODLASKA #3
2025-02-09 19:11:00
W trzecim odcinku Serii Podlaskiej gościmy Maksymа Fionika – Bielszczanina, studenta Studiów Wschodnich i filologii białoruskiej, działacza Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach, członka podlaskich zespołów Żemerwa i Osoczniki, a także jednego z administratorów strony Howorymo po Swojomu. Dla naszego gościa język podlaski był pierwszym językiem, po polsku nauczył się mówić później.
W trzecim odcinku Serii Podlaskiej gościmy Maksymа Fionika – Bielszczanina, studenta Studiów Wschodnich i filologii białoruskiej, działacza Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach, członka podlaskich zespołów Żemerwa i Osoczniki, a także jednego z administratorów strony Howorymo po Swojomu. Dla naszego gościa język podlaski był pierwszym językiem, po polsku nauczył się mówić później.
Język podlaski na Eurowizji? O inspiracjach językowych i muzycznych z Podlasia - rozmowa ze Sw@dą x Niczos | SERIA PODLASKA #2
2025-02-03 16:27:30
Razem z gośćmi zastanawiamy się, co oznacza śpiewanie „po swojomu” i jak mniejszościowe języki mogą inspirować muzyków. Rozmawiamy też o krajobrazie językowym Podlasia oraz o tym, jak lokalna tożsamość przenika do współczesnej twórczości.
Razem z gośćmi zastanawiamy się, co oznacza śpiewanie „po swojomu” i jak mniejszościowe języki mogą inspirować muzyków. Rozmawiamy też o krajobrazie językowym Podlasia oraz o tym, jak lokalna tożsamość przenika do współczesnej twórczości.
Język podlaski. Skąd się wziął? Kto nim mówi? Czy to język, a może gwara? | SERIA PODLASKA #1
2025-02-01 22:07:00
W pierwszym odcinku naszej serii poświęconej językowi podlaskiemu zagłębiamy się w jego pochodzenie i charakterystykę. Znany lokalnie jako "po swojomu", "po naszomu" czy "tutejszy", język podlaski wykształcił się na polsko-ruskim pograniczu kulturowym i językowym. Stanowi unikalne połączenie cech językowych, odróżniając się zarówno od standardowego ukraińskiego, jak i białoruskiego. W odcinku omawiamy jego genezę oraz obecny status – czy jest to gwara, dialekt, a może odrębny język?
W pierwszym odcinku naszej serii poświęconej językowi podlaskiemu zagłębiamy się w jego pochodzenie i charakterystykę. Znany lokalnie jako "po swojomu", "po naszomu" czy "tutejszy", język podlaski wykształcił się na polsko-ruskim pograniczu kulturowym i językowym. Stanowi unikalne połączenie cech językowych, odróżniając się zarówno od standardowego ukraińskiego, jak i białoruskiego. W odcinku omawiamy jego genezę oraz obecny status – czy jest to gwara, dialekt, a może odrębny język?
Empatia w języku. O językowych wykluczeniach, wpływie słów na świat i zasadach dobrego języka z Macieje Makselonem
2024-08-20 15:10:10
W tym odcinku zapraszamy was do dyskusji na temat języka włączającego, empatycznego, albo... no właśnie, dobrego? Jak go nazywać i która nazwa najlepiej oddaje jego istotę? To jedno z wielu pytań, które sobie zadajemy. Zastanawiamy się, czy rzeczywiście „.już nic nie można powiedzieć”, jak twierdzą niektórzy krytycy, czy może chodzi o coś zupełnie innego w ruchach promujących język inkluzywny? Przyglądamy się różnym wymiarom wykluczenia przez język i odkrywamy historie słów, które na przestrzeni lat zmieniały swoje znaczenie i kontekst. Chcemy pokazać, że nie chodzi w tym wszystkim o narzucanie, tylko... dogadanie się! Dzielimy się naszymi przemyśleniami i doświadczeniami na temat tego, co się dzieje wokół języka włączającego. Zastanawiamy się nad jego rolą w kształtowaniu społeczeństwa, relacji międzyludzkich i naszego postrzegania świata. ------ Temat języka włączającego może budzić różne emocje i opinie. Niezależnie od początkowego nastawienia, ten odcinek oferuje świeże spojrzenie na zagadnienie i skłania do zastanowienia się nad rolą słów w kształtowaniu naszej rzeczywistości. Punktem wyjścia dla tej dyskusji jest Leksykon Dobrego Języka IKEA , stworzony w ramach inicjatywy #ZmieniamyNarracje . Ta publikacja stanowi fundament, na którym budujemy naszą rozmowę, dostarczając konkretnych przykładów, ale nie wyczerpujemy tematu. Jednak temat jest zbyt obszerny, by wyczerpać go w ramach jednej rozmowy. Dlatego zachęcamy do sięgnięcia po Leksykon, który może stanowić cenne uzupełnienie naszej dyskusji. Publikacja ta oferuje szersze spojrzenie na kwestie języka włączającego i może być inspiracją do dalszych przemyśleń nad rolą słów w kształtowaniu bardziej inkluzywnego społeczeństwa. https://www.ikea.com/pl/pl/this-is-ikea/community-engagement/zmieniamy-narracje-pub2fc69f50 Gość: Maciej Makselon, polonista, redaktor literacki, wykładowca akademicki Ambasador kampanii #ZmieniamyNarrację Podkast powstał w ramach płatnej współpracy dla kampanii #ZmieniamyNarrację marki Ikea Polska. ------ Podkast powstał w ramach projektu "O języku". Po więcej treści językoznawczych zajrzyjcie na nasze profile na Instagramie i Facebooku: https://www.instagram.com/o.jezyku https://www.facebook.com/o.jezyku
- W tym odcinku zapraszamy was do dyskusji na temat języka włączającego, empatycznego, albo... no właśnie, dobrego? Jak go nazywać i która nazwa najlepiej oddaje jego istotę? To jedno z wielu pytań, które sobie zadajemy.
- Zastanawiamy się, czy rzeczywiście „.już nic nie można powiedzieć”, jak twierdzą niektórzy krytycy, czy może chodzi o coś zupełnie innego w ruchach promujących język inkluzywny? Przyglądamy się różnym wymiarom wykluczenia przez język i odkrywamy historie słów, które na przestrzeni lat zmieniały swoje znaczenie i kontekst. Chcemy pokazać, że nie chodzi w tym wszystkim o narzucanie, tylko... dogadanie się!
- Dzielimy się naszymi przemyśleniami i doświadczeniami na temat tego, co się dzieje wokół języka włączającego. Zastanawiamy się nad jego rolą w kształtowaniu społeczeństwa, relacji międzyludzkich i naszego postrzegania świata.
------
Temat języka włączającego może budzić różne emocje i opinie. Niezależnie od początkowego nastawienia, ten odcinek oferuje świeże spojrzenie na zagadnienie i skłania do zastanowienia się nad rolą słów w kształtowaniu naszej rzeczywistości.
Punktem wyjścia dla tej dyskusji jest Leksykon Dobrego Języka IKEA, stworzony w ramach inicjatywy #ZmieniamyNarracje. Ta publikacja stanowi fundament, na którym budujemy naszą rozmowę, dostarczając konkretnych przykładów, ale nie wyczerpujemy tematu.
Jednak temat jest zbyt obszerny, by wyczerpać go w ramach jednej rozmowy. Dlatego zachęcamy do sięgnięcia po Leksykon, który może stanowić cenne uzupełnienie naszej dyskusji. Publikacja ta oferuje szersze spojrzenie na kwestie języka włączającego i może być inspiracją do dalszych przemyśleń nad rolą słów w kształtowaniu bardziej inkluzywnego społeczeństwa.
https://www.ikea.com/pl/pl/this-is-ikea/community-engagement/zmieniamy-narracje-pub2fc69f50
Gość: Maciej Makselon, polonista, redaktor literacki, wykładowca akademicki
Ambasador kampanii #ZmieniamyNarrację
Podkast powstał w ramach płatnej współpracy dla kampanii #ZmieniamyNarrację marki Ikea Polska.
------
Podkast powstał w ramach projektu "O języku".
Po więcej treści językoznawczych zajrzyjcie na nasze profile na Instagramie i Facebooku:
Jaki status ma język szwedzki w Finlandii i kto go używa?
2024-05-23 14:34:00
W tym odcinku wychodzimy od zagadnienia sytuacji i statusu języka szwedzkiego w Finlandii. Opowiadamy o tym, skąd się tam wziął i kto go dzisiaj używa. Zarysowujemy obraz wielojęzycznego społeczeństwa tamtego regionu. Rozmawiamy między innymi o tym, czy szwedzkojęzyczni Finowie dogadają się ze Szwedami . Zastanawiamy się, który z tych języków jest trudniejszy : szwedzki czy fiński ? Przybliżamy ich charakterystyki oraz to, jak fiński wpłynął na szwedzki w Finlandii. Poruszamy też temat nauki tych języków – nie tylko w Finlandii. Podajemy też przydatne wskazówki dla osób, które są zainteresowane nauką tych języków. Mówimy też o Muminkach . Napisała je właśnie... szwedzkojęzyczna Finka – Tove Jansson. _____ Gościni: Alicja Kiełpińska Instagram: @alicja.kielpinska _____ Podkast "Językowe Kontrowersje" powstał w ramach projektu "O języku". Po więcej treści językoznawczych zajrzyjcie na nasze profile na Instagramie i Facebooku: https://www.instagram.com/o.jezyku https://www.facebook.com/o.jezyku Jeśli chcecie nas wesprzeć i dać nam możliwość popracować nad stroną techniczną albo po prostu spodobało się wam to, co mówimy w odcinku, zapraszamy na naszego Patronite'a: https://patronite.pl/o.jezyku
- W tym odcinku wychodzimy od zagadnienia sytuacji i statusu języka szwedzkiego w Finlandii. Opowiadamy o tym, skąd się tam wziął i kto go dzisiaj używa.
- Zarysowujemy obraz wielojęzycznego społeczeństwa tamtego regionu. Rozmawiamy między innymi o tym, czy szwedzkojęzyczni Finowie dogadają się ze Szwedami.
- Zastanawiamy się, który z tych języków jest trudniejszy: szwedzki czy fiński? Przybliżamy ich charakterystyki oraz to, jak fiński wpłynął na szwedzki w Finlandii.
- Poruszamy też temat nauki tych języków – nie tylko w Finlandii. Podajemy też przydatne wskazówki dla osób, które są zainteresowane nauką tych języków.
- Mówimy też o Muminkach. Napisała je właśnie... szwedzkojęzyczna Finka – Tove Jansson.
_____
Gościni: Alicja Kiełpińska
Instagram: @alicja.kielpinska
_____
Podkast "Językowe Kontrowersje" powstał w ramach projektu "O języku".
Po więcej treści językoznawczych zajrzyjcie na nasze profile na Instagramie i Facebooku:
https://www.instagram.com/o.jezyku
https://www.facebook.com/o.jezyku
Jeśli chcecie nas wesprzeć i dać nam możliwość popracować nad stroną techniczną albo po prostu spodobało się wam to, co mówimy w odcinku, zapraszamy na naszego Patronite'a: https://patronite.pl/o.jezyku
Język rumuński - łacińska enklawa w sercu Bałkanów
2024-01-28 19:48:42
Ten odcinek to wyjątkowa podróż po skrzyżowaniu tożsamości i dialogu kultur, gdzie głównym bohaterem jest język rumuński. Razem z Julią Obrzut, specjalistką od języka rumuńskiego i Rumunii, eksplorujemy jego unikalne miejsce na mapie Europy jako łacińskiej enklawy otoczonej przez morze słowiańskich wpływów. Zastanawiamy się, jak historia, migracje i polityczne przemiany ukształtowały ten język, czyniąc go mostem międzykulturowym i świadectwem złożonych procesów historycznych. Od dawnych korzeni w starożytnej Dacji, przez wpływy romańskie, słowiańskie, aż po współczesne związki z innymi językami regionu Bałkanów i nie tylko. Ten odcinek to opowieść o języku, który jest żywym archiwum, odzwierciedlającym skomplikowaną mozaikę kulturową Europy Wschodniej. W odcinku razem z ekspertką odpowiadamy na pytania Skąd wziął się język rumuński? Czy to język słowiański, czy romański? Co łączy rumuński z Rzymianami? Skąd w rumuńskim słowiańskie zapożyczenia? Jak położenie Rumunii wpłynęło na tożsamość użytkowników języka? Czy mołdawski i rumuński to jeden język? Czym jest język dakorumuński? Kim są Wołosi i skąd się wzięli w Karpatach? Jak się uczyć rumuńskiego? Czy wymowa rumuńska jest trudna? I o czym tak w ogóle jest piosenka Dragostea Din Tei ( którą na pewno każdy kojarzy po refrenie nu ma nu ma iei )? _____ Gościni: Julia Obrzut, Opowieści z Rumunii https://opowiescizrumunii.pl/ Instagram: @opowiescizrumunii _____ Podkast "Językowe Kontrowersje" jest powstał w ramach projektu "O języku". Po więcej treści językoznawczych zajrzyjcie na nasze profile na Instagramie i Facebooku: https://www.instagram.com/o.jezyku https://www.facebook.com/o.jezyku Jeśli chcecie nas wesprzeć i dać nam możliwość popracować nad stroną techniczną albo po prostu spodobało się wam to, co mówimy w odcinku, zapraszamy na naszego Patronite'a: https://patronite.pl/o.jezyku
Ten odcinek to wyjątkowa podróż po skrzyżowaniu tożsamości i dialogu kultur, gdzie głównym bohaterem jest język rumuński.
Razem z Julią Obrzut, specjalistką od języka rumuńskiego i Rumunii, eksplorujemy jego unikalne miejsce na mapie Europy jako łacińskiej enklawy otoczonej przez morze słowiańskich wpływów. Zastanawiamy się, jak historia, migracje i polityczne przemiany ukształtowały ten język, czyniąc go mostem międzykulturowym i świadectwem złożonych procesów historycznych. Od dawnych korzeni w starożytnej Dacji, przez wpływy romańskie, słowiańskie, aż po współczesne związki z innymi językami regionu Bałkanów i nie tylko. Ten odcinek to opowieść o języku, który jest żywym archiwum, odzwierciedlającym skomplikowaną mozaikę kulturową Europy Wschodniej.
W odcinku razem z ekspertką odpowiadamy na pytania
- Skąd wziął się język rumuński?
- Czy to język słowiański, czy romański?
- Co łączy rumuński z Rzymianami?
- Skąd w rumuńskim słowiańskie zapożyczenia?
- Jak położenie Rumunii wpłynęło na tożsamość użytkowników języka?
- Czy mołdawski i rumuński to jeden język?
- Czym jest język dakorumuński?
- Kim są Wołosi i skąd się wzięli w Karpatach?
- Jak się uczyć rumuńskiego?
- Czy wymowa rumuńska jest trudna?
- I o czym tak w ogóle jest piosenka Dragostea Din Tei (którą na pewno każdy kojarzy po refrenie nu ma nu ma iei)?
_____
Gościni: Julia Obrzut, Opowieści z Rumunii
Instagram: @opowiescizrumunii
_____
Podkast "Językowe Kontrowersje" jest powstał w ramach projektu "O języku".
Po więcej treści językoznawczych zajrzyjcie na nasze profile na Instagramie i Facebooku:
https://www.instagram.com/o.jezyku
https://www.facebook.com/o.jezyku
Jeśli chcecie nas wesprzeć i dać nam możliwość popracować nad stroną techniczną albo po prostu spodobało się wam to, co mówimy w odcinku, zapraszamy na naszego Patronite'a: https://patronite.pl/o.jezyku