Mroczne Wieki
Podcast historyczny skupiający się na zamierzchłych czasach, które spowija gęsta mgła tajemnicy. Pasjonuje mnie szczególnie starożytność i średniowiecze. Moje odcinki opieram na publikacjach naukowych, popularnonaukowych i tekstach źródłowych).
Mój sklep: sklep.mrocznewieki.pl
Subskrybuj:
https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe
Wspieraj na:
https://patronite.pl/mrocznewieki
https://buycoffee.to/mrocznewieki
https://suppi.pl/mrocznewieki
Subskrybuj na YouTube: https://www.youtube.com/@mrocznewieki
Twórca i narrator: Michał Kuźniar
kontakt: admin[ ]mrocznewieki.pl
Kategorie:
Historia
Historia
Pułapka Tukidydesa i Geneza Wojny Peloponeskiej
2025-11-09 15:47:10
[REKLAMA] Książkę "Grecy - historia globalna" znajdziesz tutaj: https://wydawnictwoport.pl/ksiazki/grecy/ Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki W 432 roku p.n.e. lokalna wojna szalała na Półwyspie Chalcydyckim gdzie ateńska ekspedycja ze zmiennym szczęściem zmagała się z wojskami Potidai wspomaganymi przez Macedończyków, Chalkidycyjczyków i ochotników z Koryntu. Konflikt szybko przybierał na sile i rozlewał się na sąsiednie krainy. Zmaganiom pod Potidają przyglądali się już nie tylko jej sąsiedzi, ale także mieszkańcy Peloponezu, Tesalii i Tracji. Oblężenie przyciągało także uwagę perskich satrapów z Azji Mniejszej, ciągle oceniających szanse na osłabienie Aten i ich symmachii stojącej tuż pod drzwiami ich satrapii. Coraz więcej obserwatorów zdawało sobie sprawę, że ta nieznośnie napięta sytuacja musi w końcu przerodzić się w znacznie większą wojnę, która być może obejmie całą Helladę. Ateńska ekspansja budziła coraz większy niepokój i oburzenie w Lacedemonie. Wielkimi krokami zbliżała się wojna jakiej helleński świat jeszcze nie widział. Wojna inna niż wszystkie do tej pory, jak pisał Tukidydes, wojnę która będzie największym z dotychczasowych nieszczęść jakie spotkały do tej pory Helladę. Przy wielkiej wojnie peloponeskiej nawet dawne zmagania z Persami miały być wspominane jako konflikt stosunkowo mało wyniszczający. Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka: Pomnik Leonidasa w Sparcie, fot. Michał Kuźniar. Źródła: Diodor Sycylijski, O Peryklesie i wojnie peloponeskiej, przeł. A. Skucińska, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2022. Tukidydes, Wojna peloponeska, przeł. K. Kumaniecki, Czytelnik, Warszawa 1988. Opracowania: Beaton R., Grecy - historia globalna, PORT, Warszawa 2025. Hammond N., Dzieje Grecji, PIW, Warszawa 1977. Kulesza R., Wojna peloponeska, Wydawnictwo Attyka, Warszawa 2006.
[REKLAMA] Książkę "Grecy - historia globalna" znajdziesz tutaj: https://wydawnictwoport.pl/ksiazki/grecy/
Wesprzyj mnie na:
https://patronite.pl/mrocznewieki
https://buycoffee.to/mrocznewieki
https://suppi.pl/mrocznewieki
W 432 roku p.n.e. lokalna wojna szalała na Półwyspie Chalcydyckim gdzie ateńska ekspedycja ze zmiennym szczęściem zmagała się z wojskami Potidai wspomaganymi przez Macedończyków, Chalkidycyjczyków i ochotników z Koryntu. Konflikt szybko przybierał na sile i rozlewał się na sąsiednie krainy. Zmaganiom pod Potidają przyglądali się już nie tylko jej sąsiedzi, ale także mieszkańcy Peloponezu, Tesalii i Tracji. Oblężenie przyciągało także uwagę perskich satrapów z Azji Mniejszej, ciągle oceniających szanse na osłabienie Aten i ich symmachii stojącej tuż pod drzwiami ich satrapii. Coraz więcej obserwatorów zdawało sobie sprawę, że ta nieznośnie napięta sytuacja musi w końcu przerodzić się w znacznie większą wojnę, która być może obejmie całą Helladę. Ateńska ekspansja budziła coraz większy niepokój i oburzenie w Lacedemonie. Wielkimi krokami zbliżała się wojna jakiej helleński świat jeszcze nie widział. Wojna inna niż wszystkie do tej pory, jak pisał Tukidydes, wojnę która będzie największym z dotychczasowych nieszczęść jakie spotkały do tej pory Helladę. Przy wielkiej wojnie peloponeskiej nawet dawne zmagania z Persami miały być wspominane jako konflikt stosunkowo mało wyniszczający.
Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.
Okładka: Pomnik Leonidasa w Sparcie, fot. Michał Kuźniar.
Źródła:
Diodor Sycylijski, O Peryklesie i wojnie peloponeskiej, przeł. A. Skucińska, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2022.
Tukidydes, Wojna peloponeska, przeł. K. Kumaniecki, Czytelnik, Warszawa 1988.
Opracowania:
Beaton R., Grecy - historia globalna, PORT, Warszawa 2025.
Hammond N., Dzieje Grecji, PIW, Warszawa 1977.
Kulesza R., Wojna peloponeska, Wydawnictwo Attyka, Warszawa 2006.
Wojny niewolnicze Republiki Rzymskiej | 135-101 p.n.e.
2025-10-26 14:06:50
Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Republika Rzymska była organizmem drapieżnym, ekspansywnym i chaotycznym. Jej rozciągniętą na pięć stuleci egzystencję targały liczne konflikty tak wewnętrzne jak zewnętrzne. Wojny z Galami, Etruskami, Macedończykami czy Kartaginą jedynie na krótko jednoczyły we wspólnym celu Rzymian. Zaraz po pokonaniu kolejnego z długiej litanii przeciwników potomkowie Romulusa wracali do własnego piekiełka, gdzie mogli z pełnym zaangażowaniem oddać się bratobójczej walce z przeciwnikami politycznymi. Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka: Hermann Vogel, domena publiczna
Wesprzyj mnie na:
https://patronite.pl/mrocznewieki
https://buycoffee.to/mrocznewieki
https://suppi.pl/mrocznewieki
Republika Rzymska była organizmem drapieżnym, ekspansywnym i chaotycznym. Jej rozciągniętą na pięć stuleci egzystencję targały liczne konflikty tak wewnętrzne jak zewnętrzne. Wojny z Galami, Etruskami, Macedończykami czy Kartaginą jedynie na krótko jednoczyły we wspólnym celu Rzymian. Zaraz po pokonaniu kolejnego z długiej litanii przeciwników potomkowie Romulusa wracali do własnego piekiełka, gdzie mogli z pełnym zaangażowaniem oddać się bratobójczej walce z przeciwnikami politycznymi.
Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.
Okładka: Hermann Vogel, domena publiczna
Polska Piastów - fauna, flora, klimat i ludzie 1000 lat temu
2025-10-17 10:12:37
Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Jak wyglądały ziemie w dorzeczu Wisły przed tysiącem lat? Czym zajmowali się zamieszkujący je ludzie? Jak wysocy byli, długo żyli i na jakie choroby cierpieli? Jak wyglądało ich najbliższe otoczenie? Jakie zwierzęta spotykali w gęstych puszczach otaczających ich osady i w sumie to czy te puszcze naprawdę były takie mroczne i gęste jak nam się dzisiaj wydaje? Wreszcie dlaczego będąc kobietą w czasach pierwszych Piastów najbardziej opłacało się zostać zakonnicą? Na te i wiele innych pytań postaram się odpowiedzieć w dzisiejszym epizodzie. Porzucimy przy tym dywagacje o wielkiej polityce i ludziach kształtujących losy tysięcy lub całych milionów w zaciszu swoich zamków i pałaców. Zamiast nich przyjrzymy się prostym ludziom kształtującym swoją codzienność w otoczeniu przyrody, jeszcze dzikiej i ciągle nieokiełznanej. Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka: ChatGPT 5 Źródła: Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna, red. G. Labuda, Sorus, Poznań 1999. Opracowania: Buczek K., Ziemie polskie przed tysiącem lat, PAN, Kraków 1967. Buko A., Świt państwa polskiego, IAiEPAN, Warszawa 2021. Dyakowski B., O dawnych łowach i dawnej zwierzynie, M. Arcta, Warszawa 1925. Modzelewski K., Chłopi w monarchii wczesnopiastowskiej, Ossolineum, Wrocław 1987. Łowmiański H., Podstawy gospodarcze formowania się państw słowiańskich, PWN, Warszawa 1953. Artykuły: Izdebski A., Czerwiński S., Jankowiak M., Danielewski M., Fiołna S., Gromig R., Guzowski P., Haghipour N., Hajdas I., Kołaczek P., Lamentowicz M., Marcisz K., Niebieszczański J., Sankiewicz P., & Wagner, B. Unbalanced social–ecological acceleration led to state formation failure in early medieval Poland, Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 122 (18) e2409056122, https://doi.org/10.1073/pnas.2409056122 (2025). Kozłowski T., Obraz średniowiecznych populacji ludzkich z terenu Polski w świetle badań antropologii historycznej, w: Źródła historyczne wydobywane z ziemi, red. S. Suchodolski, Chromcon, Wrocław 2008 Makowiecki D., Użytkowanie mięsa i konsumpcja mięsa w średniowieczu w świetle badań archeozoologicznych. Wybrane zagadnienia, w: Źródła historyczne… op. cit. Milecka, K. (2013). Wyniki analizy pyłkowej osadów organicznych z doliny Rawki. Acta Geographica Lodziensia, 101. Moździoch S., From a tribe to a State, w: The Past Societies 5. 500 AD - 1000 AD, red. P. Urbańczyk, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2016. Piątkowska-Małecka, J. (2024). Zwierzęta w życiu mieszkańców wczesnośredniowiecznego grodu na Zawodziu w Kaliszu w świetle dawnych i aktualnych wyników badań archeozoologicznych. Archeologia Polski, 68. https://doi.org/10.23858/APol68.2023.009
Wesprzyj mnie na:
https://patronite.pl/mrocznewieki
https://buycoffee.to/mrocznewieki
https://suppi.pl/mrocznewieki
Jak wyglądały ziemie w dorzeczu Wisły przed tysiącem lat? Czym zajmowali się zamieszkujący je ludzie? Jak wysocy byli, długo żyli i na jakie choroby cierpieli? Jak wyglądało ich najbliższe otoczenie? Jakie zwierzęta spotykali w gęstych puszczach otaczających ich osady i w sumie to czy te puszcze naprawdę były takie mroczne i gęste jak nam się dzisiaj wydaje? Wreszcie dlaczego będąc kobietą w czasach pierwszych Piastów najbardziej opłacało się zostać zakonnicą? Na te i wiele innych pytań postaram się odpowiedzieć w dzisiejszym epizodzie. Porzucimy przy tym dywagacje o wielkiej polityce i ludziach kształtujących losy tysięcy lub całych milionów w zaciszu swoich zamków i pałaców. Zamiast nich przyjrzymy się prostym ludziom kształtującym swoją codzienność w otoczeniu przyrody, jeszcze dzikiej i ciągle nieokiełznanej.
Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.
Okładka: ChatGPT 5
Źródła:
Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna, red. G. Labuda, Sorus, Poznań 1999.
Opracowania:
Buczek K., Ziemie polskie przed tysiącem lat, PAN, Kraków 1967.
Buko A., Świt państwa polskiego, IAiEPAN, Warszawa 2021.
Dyakowski B., O dawnych łowach i dawnej zwierzynie, M. Arcta, Warszawa 1925.
Modzelewski K., Chłopi w monarchii wczesnopiastowskiej, Ossolineum, Wrocław 1987.
Łowmiański H., Podstawy gospodarcze formowania się państw słowiańskich, PWN, Warszawa 1953.
Artykuły:
Izdebski A., Czerwiński S., Jankowiak M., Danielewski M., Fiołna S., Gromig R., Guzowski P., Haghipour N., Hajdas I., Kołaczek P., Lamentowicz M., Marcisz K., Niebieszczański J., Sankiewicz P., & Wagner, B. Unbalanced social–ecological acceleration led to state formation failure in early medieval Poland, Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 122 (18) e2409056122, https://doi.org/10.1073/pnas.2409056122 (2025).
Kozłowski T., Obraz średniowiecznych populacji ludzkich z terenu Polski w świetle badań antropologii historycznej, w: Źródła historyczne wydobywane z ziemi, red. S. Suchodolski, Chromcon, Wrocław 2008
Makowiecki D., Użytkowanie mięsa i konsumpcja mięsa w średniowieczu w świetle badań archeozoologicznych. Wybrane zagadnienia, w: Źródła historyczne… op. cit.
Milecka, K. (2013). Wyniki analizy pyłkowej osadów organicznych z doliny Rawki. Acta Geographica Lodziensia, 101.
Moździoch S., From a tribe to a State, w: The Past Societies 5. 500 AD - 1000 AD, red. P. Urbańczyk, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2016.
Piątkowska-Małecka, J. (2024). Zwierzęta w życiu mieszkańców wczesnośredniowiecznego grodu na Zawodziu w Kaliszu w świetle dawnych i aktualnych wyników badań archeozoologicznych. Archeologia Polski, 68. https://doi.org/10.23858/APol68.2023.009
Boski Antoninus Pius - zapomniany cesarz od kminku i zenit Imperium Romanum | 138-161
2025-10-11 10:13:32
Subskrybuj archiwalne odcinki: https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe Ostatnie miesiące życia Hadriana były stosunkowo ponurym epilogiem dla barwnego i aktywnego egzystencji jaką wcześniej prowadził następca Trajana. Wyniszczająca choroba serca razem z miażdżycą tętnic wieńcowych stopniowo niszczyła 61-letniego mężczyznę, który niegdyś wspinał się na Etnę, walczył w Dacji a na końskim grzbiecie przepłynął Dunaj. Umierający w cierpieniu cesarz był już jednak wyłącznie cieniem dawnego człowieka, który przez ponad dwie dekady wyznaczał kurs po którym płynął okręt Imperium Romanum. Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka: Metropolitan Museum of Art Open Content Program Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Źródła: Aureliusz Marek, Rozmyślania, tłum. Marian Reiter, Hachette, Warszawa 2009. Dion Kasjusz, Roman History. Epitome of Book 70, Vol. VIII of the Loeb Classical Library edition, 1925. Historycy Cesarstwa Rzymskiego, Żywoty cesarzy od Hadriana do Numeriana, tłum. H. Szelest, Czytelnik 1966. Wiktor Sekstus Aureliusz, Księga o Cezarach, w: Brewiaria Dziejów Rzymskich, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2010. Opracowania: Cary M., Scullard H.H., Dzieje Rzymu. Tom 2, PIW, Warszawa 1992. Krawczuk A., Poczet cesarzowych Rzymu, Iskry, Warszawa 2006. Krawczuk A., Poczet cesarzy rzymskich, Iskry, Warszawa 1986. McHugh J., The Reign of Emperor Antoninus Pius, AD 138-161, Pen & Sword Books 2022. McLaughlin R., The Roman Empire and the Indian Ocean, Pen & Sword Books 2021.
Subskrybuj archiwalne odcinki:
https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe
Ostatnie miesiące życia Hadriana były stosunkowo ponurym epilogiem dla barwnego i aktywnego egzystencji jaką wcześniej prowadził następca Trajana. Wyniszczająca choroba serca razem z miażdżycą tętnic wieńcowych stopniowo niszczyła 61-letniego mężczyznę, który niegdyś wspinał się na Etnę, walczył w Dacji a na końskim grzbiecie przepłynął Dunaj. Umierający w cierpieniu cesarz był już jednak wyłącznie cieniem dawnego człowieka, który przez ponad dwie dekady wyznaczał kurs po którym płynął okręt Imperium Romanum. Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.
Okładka: Metropolitan Museum of Art Open Content Program
Wesprzyj mnie na:
https://patronite.pl/mrocznewieki
https://buycoffee.to/mrocznewieki
Źródła:
Aureliusz Marek, Rozmyślania, tłum. Marian Reiter, Hachette, Warszawa 2009.
Dion Kasjusz, Roman History. Epitome of Book 70, Vol. VIII of the Loeb Classical Library edition, 1925.
Historycy Cesarstwa Rzymskiego, Żywoty cesarzy od Hadriana do Numeriana, tłum. H. Szelest, Czytelnik 1966.
Wiktor Sekstus Aureliusz, Księga o Cezarach, w: Brewiaria Dziejów Rzymskich, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2010.
Opracowania:
Cary M., Scullard H.H., Dzieje Rzymu. Tom 2, PIW, Warszawa 1992.
Krawczuk A., Poczet cesarzowych Rzymu, Iskry, Warszawa 2006.
Krawczuk A., Poczet cesarzy rzymskich, Iskry, Warszawa 1986.
McHugh J., The Reign of Emperor Antoninus Pius, AD 138-161, Pen & Sword Books 2022.
McLaughlin R., The Roman Empire and the Indian Ocean, Pen & Sword Books 2021.
Boski Hadrian - cesarz, żołnierz, podróżnik, poeta | 117-138
2025-10-04 17:09:36
Sierpniowe noce w Antiochii przynosiły pewną ulgę od upałów mieszkańcom metropolii zdewastowanej niedawno przez potężne trzęsienie ziemi. Upragniony przez wszystkich chłód przenikał ich duszne sypialnie dając odrobinę wytchnienia podczas snu. Pewnej nocy, 117 roku, z tego daru korzystał także 41-letni Publiusz Eliusz Hadrian, namiestnik Syrii i legat starego cesarza Trajana, który właśnie co opuścił wschodnie prowincje udając się do Rzymu celem odbycia zasłużonego triumfu. Zdrowie 63-letniego Trajana ostatnimi czasy wyraźnie nie dopisywało, a jego otoczenie zdawało sobie sprawę, że koniec władcy jest już bliski. Nikt zapewne jednak nie spodziewał się jak bardzo bliski.Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka: akimov konstantin / Shutterstock.com Subskrybuj archiwalne odcinki: https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Źródła: Dion Kasjusz, Roman History. Epitome of Book 69, Vol. VIII of the Loeb Classical Library edition, 1925. Historycy Cesarstwa Rzymskiego, Żywoty cesarzy od Hadriana do Numeriana, tłum. H. Szelest, Czytelnik 1966. Opracowania: Birley A.R., Hadrian - cesarz niestrudzony, PIW, Warszawa 2002. Cary M., Scullard H.H., Dzieje Rzymu. Tom 2, PIW, Warszawa 1992. Krawczuk A., Poczet cesarzowych Rzymu, Iskry, Warszawa 2006. Krawczuk A., Poczet cesarzy rzymskich, Iskry, Warszawa 1986. McHugh John, The Reign of Emperor Antoninus Pius, AD 138-161, Pen & Sword Books 2022. Beletrystyka: Yourcenar M., Pamiętniki Hadriana, PIW, Warszawa 1988.
Sierpniowe noce w Antiochii przynosiły pewną ulgę od upałów mieszkańcom metropolii zdewastowanej niedawno przez potężne trzęsienie ziemi. Upragniony przez wszystkich chłód przenikał ich duszne sypialnie dając odrobinę wytchnienia podczas snu. Pewnej nocy, 117 roku, z tego daru korzystał także 41-letni Publiusz Eliusz Hadrian, namiestnik Syrii i legat starego cesarza Trajana, który właśnie co opuścił wschodnie prowincje udając się do Rzymu celem odbycia zasłużonego triumfu. Zdrowie 63-letniego Trajana ostatnimi czasy wyraźnie nie dopisywało, a jego otoczenie zdawało sobie sprawę, że koniec władcy jest już bliski. Nikt zapewne jednak nie spodziewał się jak bardzo bliski.Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.
Okładka: akimov konstantin / Shutterstock.com
Subskrybuj archiwalne odcinki:
https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe
Wesprzyj mnie na:
https://patronite.pl/mrocznewieki
https://buycoffee.to/mrocznewieki
https://suppi.pl/mrocznewieki
Źródła:
Dion Kasjusz, Roman History. Epitome of Book 69, Vol. VIII of the Loeb Classical Library edition, 1925.
Historycy Cesarstwa Rzymskiego, Żywoty cesarzy od Hadriana do Numeriana, tłum. H. Szelest, Czytelnik 1966.
Opracowania:
Birley A.R., Hadrian - cesarz niestrudzony, PIW, Warszawa 2002.
Cary M., Scullard H.H., Dzieje Rzymu. Tom 2, PIW, Warszawa 1992.
Krawczuk A., Poczet cesarzowych Rzymu, Iskry, Warszawa 2006.
Krawczuk A., Poczet cesarzy rzymskich, Iskry, Warszawa 1986.
McHugh John, The Reign of Emperor Antoninus Pius, AD 138-161, Pen & Sword Books 2022.
Beletrystyka:
Yourcenar M., Pamiętniki Hadriana, PIW, Warszawa 1988.
Tamerlan i Bajazyd Błyskawica | 1396-1405 | cz. 2
2025-09-05 12:40:38
Decydujące zwycięstwo nad Tochtamyszem przyniosło Timurowi wielkie łupy i sławę, która wstrząsnęła ziemiami Stepu Pontyjskiego. Po opanowaniu dużej części dawnych ułusuów Czagataja i Hulagu w ręce emira z Samarkandy wpadła Złota Orda, ułus Dżocziego, który co prawda nie wszedł oficjalnie w skład imperium Timurydów ale uznawał zwierzchność kalekiego emira. Ludzie Timura spokojnie wracali na południe pokonując przełęcze kaukaskie objuczeni łupami z Saraju, Tany i Astrachania, za sobą zostawili zdruzgotaną Złotą Ordę, która pogrążała się w wojnach domowych. Subskrybuj archiwalne odcinki: https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka: Stanisław Chlebowski "Bajazyd na dworze Tamerlana" Opracowania: Beckwith C., Imperia Jedwabnego Szlaku, PIW, 2020. Małowist M., Tamerlan i jego czasy, PIW, Warszawa 1991. Marozzi J., Tamerlan. Miecz Islamu, Zdobywca Świata, Amber, Warszawa 2006. Saunders J. J., The History of the Mongol Conquests, University of Pennsylvania Press 2001.
Decydujące zwycięstwo nad Tochtamyszem przyniosło Timurowi wielkie łupy i sławę, która wstrząsnęła ziemiami Stepu Pontyjskiego. Po opanowaniu dużej części dawnych ułusuów Czagataja i Hulagu w ręce emira z Samarkandy wpadła Złota Orda, ułus Dżocziego, który co prawda nie wszedł oficjalnie w skład imperium Timurydów ale uznawał zwierzchność kalekiego emira. Ludzie Timura spokojnie wracali na południe pokonując przełęcze kaukaskie objuczeni łupami z Saraju, Tany i Astrachania, za sobą zostawili zdruzgotaną Złotą Ordę, która pogrążała się w wojnach domowych.
Subskrybuj archiwalne odcinki:
https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe
Wesprzyj mnie na:
https://patronite.pl/mrocznewieki
https://buycoffee.to/mrocznewieki
https://suppi.pl/mrocznewieki
Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.
Okładka: Stanisław Chlebowski "Bajazyd na dworze Tamerlana"
Opracowania:
Beckwith C., Imperia Jedwabnego Szlaku, PIW, 2020.
Małowist M., Tamerlan i jego czasy, PIW, Warszawa 1991.
Marozzi J., Tamerlan. Miecz Islamu, Zdobywca Świata, Amber, Warszawa 2006.
Saunders J. J., The History of the Mongol Conquests, University of Pennsylvania Press 2001.
Tamerlan i Samarkanda | 1336-1395 | 1/2
2025-08-25 12:00:00
[REKLAMA] Odbierz rabat w wysokości 100 zł na zakup swojej sztabki złota w sklepie Goldsaver tutaj: http://goldsaver.pl/kod/mrocznewieki W mrokach nocy z 19 na 20 czerwca 1941 roku, grupa radzieckich antropologów w pocie czoła pracowała w kryptach średniowiecznego, muzułmańskiego mauzoleum Gur-i Mir w Samarkandzie, wówczas leżącej na terenie jednej z republik radzieckich. W grobowcu emira badacze pracujący pod patronatem samego Stalina odsłaniali po kolei sarkofagi należące do dynastii Timurydów, panujących sześć stuleci wcześniej w Azji Centralnej. Zwieńczeniem prac naukowców miało być otwarcie marmurowego grobowca w którym spocząć miały doczesne szczątki samego Timura, wielkiego emira, w Europie znanego pod zniekształconym przezwiskiem - Tamerlan. Subskrybuj archiwalne odcinki: https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka: ChatGPT Opracowania: Beckwith C., Imperia Jedwabnego Szlaku, PIW, 2020. Małowist M., Tamerlan i jego czasy, PIW, Warszawa 1991. Marozzi J., Tamerlan. Miecz Islamu, Zdobywca Świata, Amber, Warszawa 2006. Saunders J. J., The History of the Mongol Conquests, University of Pennsylvania Press 2001.
[REKLAMA] Odbierz rabat w wysokości 100 zł na zakup swojej sztabki złota w sklepie Goldsaver tutaj: http://goldsaver.pl/kod/mrocznewieki
W mrokach nocy z 19 na 20 czerwca 1941 roku, grupa radzieckich antropologów w pocie czoła pracowała w kryptach średniowiecznego, muzułmańskiego mauzoleum Gur-i Mir w Samarkandzie, wówczas leżącej na terenie jednej z republik radzieckich. W grobowcu emira badacze pracujący pod patronatem samego Stalina odsłaniali po kolei sarkofagi należące do dynastii Timurydów, panujących sześć stuleci wcześniej w Azji Centralnej. Zwieńczeniem prac naukowców miało być otwarcie marmurowego grobowca w którym spocząć miały doczesne szczątki samego Timura, wielkiego emira, w Europie znanego pod zniekształconym przezwiskiem - Tamerlan.
Subskrybuj archiwalne odcinki:
https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe
Wesprzyj mnie na:
https://patronite.pl/mrocznewieki
https://buycoffee.to/mrocznewieki
https://suppi.pl/mrocznewieki
Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.
Okładka: ChatGPT
Opracowania:
Beckwith C., Imperia Jedwabnego Szlaku, PIW, 2020.
Małowist M., Tamerlan i jego czasy, PIW, Warszawa 1991.
Marozzi J., Tamerlan. Miecz Islamu, Zdobywca Świata, Amber, Warszawa 2006.
Saunders J. J., The History of the Mongol Conquests, University of Pennsylvania Press 2001.
Upadek Napoleona - od Wisły do Elby | 1813-1814
2025-07-28 12:00:00
Z kodem "mrocznewieki" kup książkę: https://mtbiznes.pl/przeswity/wydawnictwo-przeswity/historia/narodziny-i-upadek-mocarstw Subskrybuj archiwalne odcinki: https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe Klęska poniesiona przez Wielką Armię na wschodnich bezkresach miała się okazać początkiem końca imperium, które nie miało sobie w Europie równych od starożytności. W porównaniu do Imperium Romanum będącego punktem odniesienia dla wszystkich późniejszych tego typu przedsięwzięć Pierwsze Cesarstwo Francuzów okazało się tworem bardzo efemerycznym, zdolnym przetrwać jedynie dekadę. Na płaszczyźnie politycznej dziełu Napoleona bliżej było do krótkotrwałych i dość efemerycznych konstrukcji wznoszonych w innych epokach przez Attylę, Tamerlana czy Hitlera, imperiów które w najlepszym wypadku rozpadały się zaraz po zgonie ich twórców. Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Opracowania: Chandler D., The Campaigns of Napoleon, Scribner 1973. Chandler D., Dictionary of the Napoleonic Wars, Wordsworth Editions 1999. Kennedy P., Narodziny i upadek mocarstw. 500 lat burzliwej historii największych potęg świata, Prześwity 2025. Roberts A., Napoleon Wielki, Magnum, Warszawa 2015. Zahorski A., Napoleon, PIW, Warszawa 1982.
Z kodem "mrocznewieki" kup książkę:
https://mtbiznes.pl/przeswity/wydawnictwo-przeswity/historia/narodziny-i-upadek-mocarstw
Subskrybuj archiwalne odcinki:
https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe
Klęska poniesiona przez Wielką Armię na wschodnich bezkresach miała się okazać początkiem końca imperium, które nie miało sobie w Europie równych od starożytności. W porównaniu do Imperium Romanum będącego punktem odniesienia dla wszystkich późniejszych tego typu przedsięwzięć Pierwsze Cesarstwo Francuzów okazało się tworem bardzo efemerycznym, zdolnym przetrwać jedynie dekadę. Na płaszczyźnie politycznej dziełu Napoleona bliżej było do krótkotrwałych i dość efemerycznych konstrukcji wznoszonych w innych epokach przez Attylę, Tamerlana czy Hitlera, imperiów które w najlepszym wypadku rozpadały się zaraz po zgonie ich twórców.
Wesprzyj mnie na:
https://patronite.pl/mrocznewieki
https://buycoffee.to/mrocznewieki
https://suppi.pl/mrocznewieki
Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.
Opracowania:
Chandler D., The Campaigns of Napoleon, Scribner 1973.
Chandler D., Dictionary of the Napoleonic Wars, Wordsworth Editions 1999.
Kennedy P., Narodziny i upadek mocarstw. 500 lat burzliwej historii największych potęg świata, Prześwity 2025.
Roberts A., Napoleon Wielki, Magnum, Warszawa 2015.
Zahorski A., Napoleon, PIW, Warszawa 1982.
Boski Trajan - Optimus Princeps
2025-07-03 15:13:00
Subskrybuj archiwalne odcinki: https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki Sam Trajan tymczasem został zapamiętany jako Optimus Princeps, i nie bez powodu. Tak jak August i Wespazjan przed nim, z wielką dojrzałością i subtelnością realizując swoje cele. Zachowywał przy tym fasadowy szacunek dla tradycji republikańskich, chociaż zdaniem Tacyta to za czasów Trajana pryncypat zmienił się w dominację. Za łagodnością i powierzchownym powiewem wolności szła rozbudowa podwalin pod silną, cesarską biurokrację opartą już nie na senatorach ale ekwitach i ludziach w pełni zależnych od cesarza. Trajan umiejętnie skonsolidował panowanie godnie imitując proces rozpoczęty przez Augusta, doprowadzając pryncypat do jego zenitu. Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Okładka: Alessandro Pigna "Przemowa cesarza Trajana" Źródła: Kasjusz Dion, Roman History. Book 68th, Vol. VIII of the Loeb Classical Library edition, 1925. Pliniusz Młodszy, Pliny the Younger Complete Letters. Book X, tłum. P. G. Walsh, Oxford University Press 2009. Opracowania: Bennett J., Trajan. Optimus Princeps - Życie i czasy, Napoleon V, Oświęcim 2017. Grainger J. D., Nerwa i problem sukcesji w Rzymie w latach 96-99, Napoleon V, Oświęcim 2017. Krawczuk A., Poczet cesarzowych Rzymu, Iskry, Warszawa 2006. Krawczuk A., Poczet cesarzy rzymskich, Iskry, Warszawa 1986.
Subskrybuj archiwalne odcinki:
https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe
Wesprzyj mnie na:
https://patronite.pl/mrocznewieki
https://buycoffee.to/mrocznewieki
https://suppi.pl/mrocznewieki
Sam Trajan tymczasem został zapamiętany jako Optimus Princeps, i nie bez powodu. Tak jak August i Wespazjan przed nim, z wielką dojrzałością i subtelnością realizując swoje cele. Zachowywał przy tym fasadowy szacunek dla tradycji republikańskich, chociaż zdaniem Tacyta to za czasów Trajana pryncypat zmienił się w dominację. Za łagodnością i powierzchownym powiewem wolności szła rozbudowa podwalin pod silną, cesarską biurokrację opartą już nie na senatorach ale ekwitach i ludziach w pełni zależnych od cesarza. Trajan umiejętnie skonsolidował panowanie godnie imitując proces rozpoczęty przez Augusta, doprowadzając pryncypat do jego zenitu.
Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.
Okładka: Alessandro Pigna "Przemowa cesarza Trajana"
Źródła:
Kasjusz Dion, Roman History. Book 68th, Vol. VIII of the Loeb Classical Library edition, 1925.
Pliniusz Młodszy, Pliny the Younger Complete Letters. Book X, tłum. P. G. Walsh, Oxford University Press 2009.
Opracowania:
Bennett J., Trajan. Optimus Princeps - Życie i czasy, Napoleon V, Oświęcim 2017.
Grainger J. D., Nerwa i problem sukcesji w Rzymie w latach 96-99, Napoleon V, Oświęcim 2017.
Krawczuk A., Poczet cesarzowych Rzymu, Iskry, Warszawa 2006.
Krawczuk A., Poczet cesarzy rzymskich, Iskry, Warszawa 1986.
Ziemie polskie przed Piastami | 500-900 n.e.
2025-06-08 12:00:00
Subskrybuj archiwalne odcinki: https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe Wesprzyj mnie na: https://patronite.pl/mrocznewieki https://buycoffee.to/mrocznewieki https://suppi.pl/mrocznewieki U schyłku IX stulecia świat Estów przypominał realia panujące u ich słowiańskich sąsiadów zza miedzy. Był to świat rozdrobnienia politycznego i rywalizacji niewielkich grup etnicznych, którym mogli przewodzić watażkowie stojący na czele lokalnych dynastii. Ten chaotyczny i ciągle bardzo enigmatyczny dla nas świat zmierzał jednak ku nieuchronnemu końcowi. W dalekiej Wielkopolsce, będącej do tej pory krainą o drugorzędnym znaczeniu, w dorzeczu Warty i jej dopływów - Obry i Prosny, rozwijała się bowiem energiczna, rodzima dynastia, która w ciągu zaledwie paru dekad miała gwałtownie wstrząsnąć krajem Wisły. Na horyzoncie majaczył już cień pierwszych Piastów. Dzięki nim kolejne stulecie stanie się wiekiem żelaza, płonących grodów, masowych przesiedleń i wymuszonej siłą konsolidacji tej barwnej, chaotycznej mozaiki jaką musiał być kraj Wisły w okresie przedpaństwowym. Okładka: Midjourney AI Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach. Teksty źródłowe: Labuda G., Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna. Antologia tekstów źródłowych, Wydawnictwo PTPN i Wydawnictwo Sorus, Poznań 1999. Opracowania: Buko A., Archeologia Polski Wczesnośredniowiecznej. Odkrycia - hipotezy - interpretacje, Wydawnictwo Trio, Warszawa 2005. Buko A., Świt państwa polskiego, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2021. Kaczanowski P., Kozłowski J. K., Najdawniejsze dzieje ziem polskich (do VII w.), Wydawnictwo Fogra, Kraków 1998. Labuda G., Stieber Z., (red.), Słownik starożytności słowiańskich, Ossolineum, Wydawnictwo PAN, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1961-1996. Urbańczyk P., Zanim Polska została Polską, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2015. Artykuły: M. Latałowa, Przyrodnicze ślady przemian osadniczych między Odrą a Wisłą w I tysiącleciu po Chr., w: Barbarzyńskie tsunami. Okres Wędrówek Ludów w dorzeczu Odry i Wisły, red. A. Bursche, K. Kowalski, B. Rogalski, Warszawa - Szczecin 2017. B. Sz. Szmoniewski, Early-Slavic Culture, w: The Past Societies 5. 500 AD - 1000 AD, red. P. Urbańczyk, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2016. A. Bitner-Wróblewska, A. Rzeszotarska-Nowakiewicz, Baltic communities present between 500 and 700 AD in today’s Poland, w: Tamże. S. Moździoch, From a tribe to a State, w: Tamże. T. Nowakiewicz, Baltic communities present in today’s Polish territory between 700 and 1000 AD, w: Tamże.
Subskrybuj archiwalne odcinki:
https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribe
Wesprzyj mnie na:
https://patronite.pl/mrocznewieki
https://buycoffee.to/mrocznewieki
https://suppi.pl/mrocznewieki
U schyłku IX stulecia świat Estów przypominał realia panujące u ich słowiańskich sąsiadów zza miedzy. Był to świat rozdrobnienia politycznego i rywalizacji niewielkich grup etnicznych, którym mogli przewodzić watażkowie stojący na czele lokalnych dynastii. Ten chaotyczny i ciągle bardzo enigmatyczny dla nas świat zmierzał jednak ku nieuchronnemu końcowi. W dalekiej Wielkopolsce, będącej do tej pory krainą o drugorzędnym znaczeniu, w dorzeczu Warty i jej dopływów - Obry i Prosny, rozwijała się bowiem energiczna, rodzima dynastia, która w ciągu zaledwie paru dekad miała gwałtownie wstrząsnąć krajem Wisły. Na horyzoncie majaczył już cień pierwszych Piastów. Dzięki nim kolejne stulecie stanie się wiekiem żelaza, płonących grodów, masowych przesiedleń i wymuszonej siłą konsolidacji tej barwnej, chaotycznej mozaiki jaką musiał być kraj Wisły w okresie przedpaństwowym.
Okładka: Midjourney AI
Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.
Teksty źródłowe:
Labuda G., Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna. Antologia tekstów źródłowych, Wydawnictwo PTPN i Wydawnictwo Sorus, Poznań 1999.
Opracowania:
Buko A., Archeologia Polski Wczesnośredniowiecznej. Odkrycia - hipotezy - interpretacje, Wydawnictwo Trio, Warszawa 2005.
Buko A., Świt państwa polskiego, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2021.
Kaczanowski P., Kozłowski J. K., Najdawniejsze dzieje ziem polskich (do VII w.), Wydawnictwo Fogra, Kraków 1998.
Labuda G., Stieber Z., (red.), Słownik starożytności słowiańskich, Ossolineum, Wydawnictwo PAN, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1961-1996.
Urbańczyk P., Zanim Polska została Polską, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2015.
Artykuły:
M. Latałowa, Przyrodnicze ślady przemian osadniczych między Odrą a Wisłą w I tysiącleciu po Chr., w: Barbarzyńskie tsunami. Okres Wędrówek Ludów w dorzeczu Odry i Wisły, red. A. Bursche, K. Kowalski, B. Rogalski, Warszawa - Szczecin 2017.
B. Sz. Szmoniewski, Early-Slavic Culture, w: The Past Societies 5. 500 AD - 1000 AD, red. P. Urbańczyk, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2016.
A. Bitner-Wróblewska, A. Rzeszotarska-Nowakiewicz, Baltic communities present between 500 and 700 AD in today’s Poland, w: Tamże.
S. Moździoch, From a tribe to a State, w: Tamże.
T. Nowakiewicz, Baltic communities present in today’s Polish territory between 700 and 1000 AD, w: Tamże.