Spotkania Biuletynu
Podcast "Spotkania Biuletynu" to przestrzeń spotkań z ludźmi, którzy tworzą historię badań nad językiem polskim, literaturą i kulturą polską, którzy te badania uprawiają i stwarzają im warunki rozwoju.
Skierowany jest do wszystkich, których interesują literatura i kultura polska, język polski, polonistyka lub szerzej - literaturoznawstwo, językoznawstwo i humanistyka.
Pierwszy cykl tematyczny dotyczy mapy "Geopolonistyka", stanowiącej część internetowego "Biuletynu Polonistycznego" (biuletynpolonistyczny.pl), na której zaznaczone są ośrodki polonistyczne na całym świecie, oraz projektowi „Geopolonistyka – wirtualny most pomiędzy kulturami”, realizowanemu wspólnie przez cztery instytucje:
Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Centrum Polonistyczne Uniwersytetu Wileńskiego, Wydział Filologii i Dziennikarstwa Wołyńskiego Uniwersytetu Narodowego im. Łesi Ukrainki w Łucku i Wydział Studiów Europejskich, Amerykańskich i Międzykulturowych Uniwersytetu Rzymskiego "Sapienza".
Projekt sfinansowała Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej w ramach programu "Promocja Języka Polskiego".
Od października 2024 roku w ramach interdyscyplinarnego projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata" (program Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II", nr projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01) realizowany jest drugi cykl "Spotkań Biuletynu": Polonistyka zaangażowana.
Z rozmów z naszymi gośćmi dowiecie się m.in. co ma wspólnego polonistyka z medycyną czy architekturą, jak reaguje na problemy związane z kryzysem klimatycznym, jak może wpłynąć na zmianę postrzegania niepełnosprawności i choroby. Takie spojrzenie na polonistykę pozwala dostrzec, że poloniści mają wiele do zaoferowania również na rynku pracy, o czym rozmawiamy w odcinkach dotyczących kompetencji polonistycznych.
Zachęcamy do słuchania, zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl.
"Biuletyn Polonistyczny": https://biuletynpolonistyczny.pl/
***
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
- https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
- https://twitter.com/B_Polonistyczny
- https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
- https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/
Języki, reprezentacje i przekłady. Spotkanie z dr Katarzyną Ojrzyńską. [NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I ZAANGAŻOWANIE #3]
2025-09-25 12:37:11
Rozmawiamy o tym, czym charakteryzują się kulturowe studia o niepełnosprawności i jak wyglądają badania prowadzone w tym obszarze. Zastanawiamy się także, co z dorobku międzynarodowej teorii – na przykład z prac Rosemarie Garland-Thomson – może być szczególnie inspirujące dla analizy polskiej literatury, a jakie podejścia warto poddawać krytycznej refleksji.
W naszej dyskusji pojawia się wątek języka i terminów dotyczących niepełnosprawności i niesprawności, tworzonych w Polsce, które mogłyby znaleźć szersze zastosowanie. Rozmawiamy także o nowych trendach w literaturze po 2012 roku, o przecięciu studiów o niepełnosprawności z ekokrytyką oraz o potrzebie odzyskiwania pamięci o ofiarach Akcji T4 i znaczeniu tego procesu, a także dyskursów eugenicznych dla współczesnych narracji o niepełnosprawności.
Dr Katarzyna Ojrzyńska jest anglistką, adiunktką w Zakładzie Angielskiego Dramatu, Teatru i Filmu w Instytucie Anglistyki Uniwersytetu Łódzkiego. Od kilku lat zajmuje się przede wszystkim kulturowymi studiami nad niepełnosprawnością. W 2020 roku, nakładem wydawnictwa Brill, ukazał się tom Disability and Dissensus: Strategies of Disability Representation and Inclusion in Contemporary Culture, który współredagowała z dr Maciejem Wieczorkiem. Niebawem ukaże się także książka zatytułowana Teatr i niepełnosprawność. Antologia tekstów scenicznych i performatywnych, którą opracowała wraz z Justyną Lipko-Konieczną. Wraz z dr Moniką Kwaśniewską współredagowała serię „Kalekowanie sztuk performatywnych”, publikowaną w latach 2024–2025 w polskim czasopiśmie Didaskalia. Oprócz pisania tekstów akademickich w języku polskim i angielskim tłumaczyła także książki prof. Rosemarie Garland-Thomson, Tobina Siebersa i Eli Clare’a, wydane przez Fundację Teatr 21, z którą regularnie współpracuje. Obecnie przekłada na język polski monografię prof. Alison Kafer Feminist, Queer, Crip oraz, wraz z dr Kateriną Kolarovą, pracuje nad tomem specjalnym czasopisma Text Matter zatytułowanym „Crip and Queer Intimacies”.
Rozmowę przeprowadziła dr Magda(lena) Szarota, aktywistka i badaczka, ekspertka w projekcie „Polonistyka zaangażowana”.
* * *
Prowadząca: Magdalena Szarota
Realizacja techniczna: Klaudia Muca-Małek
Współpraca: Mariola Wilczak, Ewa Pakalska
Seria podcastu „Spotkania Biuletynu”, zatytułowana „Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata”. Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
* * *
Intro i outro
Muzyka: Piotr Lakwaj, czyta: Aldona Brycka-Jaskierska
Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna i projekt okładki: Klaudia Węgrzyn
* * *
Zachęcamy do zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami na temat naszego podcastu: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
Lista publikacji wspomnianych lub w inny sposób wykorzystanych w rozmowie:
- Berger, J., 1972. Ways of Seeing. London.
- Błażejowska, K., 2023. Bezduszni. Zapomniana zagłada chorych. Wołowiec.
- Chudobińska-Zdunik, K., 2024. Ból. Dyplom. W: J. Lipko-Konieczna, K. Ojrzyńska (red.), Teatr i niepełnosprawność. Antologia tekstów scenicznych i performatywnych. Warszawa. [Planowana premiera książki: wrzesień 2025].
- Danielewicz, D., 2020. Droga Jana. Kraków.
- Dziewit-Meller, A., 2016. Góra Tajget. Warszawa.
- Foucault, M., 1993. Nadzorować i karać. Narodziny więzienia. Przeł. T. Komendant. Warszawa.
- Foucault, M., 2000. Historia narodzin kliniki. Przeł. P. Pieniążek. Warszawa.
- Garland-Thomson, R., 2020a. Gapienie się, czyli o tym jak patrzymy i jak pokazujemy siebie innym. Przeł. K. Ojrzyńska. Warszawa.
- Garland-Thomson, R., 2020b. Niezwykłe ciała: przedstawienia niepełnosprawności fizycznej w amerykańskiej kulturze i literaturze. Przeł. N. Pamuła. Warszawa.
- Kotas, D., 2020. Pustostany. Warszawa.
- Kotas, D., 2022. Cukry. Warszawa.
- Kotas, D., 2023. Czerwony młoteczek. Warszawa.
- Kowalczyk, M. i Skotarek, A., 2024. Ciało w Ciało z Marylin. W: J. Lipko-Konieczna, K. Ojrzyńska (red.), Teatr i niepełnosprawność. Antologia tekstów scenicznych i performatywnych. Warszawa. [Planowana premiera książki: wrzesień 2025].
- Lipko-Konieczna, J. i Ojrzyńska, K. (red.), 2024. Teatr i niepełnosprawność. Antologia tekstów scenicznych i performatywnych. Warszawa. [Planowana premiera książki: wrzesień 2025].
- Moskal, M., 2021. Emil i my: monolog wielodzietnej matki. Kraków.
- Murek, W., 2019. Fainweinblein. Dramaty. Wołowiec.
- Ojrzyńska, K., 2020. ‘Finding the Galaxy of Disability: Maria Reimann’s Life Writing’, Prace Polonistyczne, 75, s. 211–228.
- Ojrzyńska, K., 2025 (w druku). ‘Remembering the Psychiatric Patients Exterminated in Poland during World War II. The Limitations of the Polish Martyrological Narrative’, History and Memory, 38.
- Reimann, M., 2019. Nie przywitam się z Państwem na ulicy. Szkic o doświadczaniu niepełnosprawności. Wołowiec. Representation, 2015. W: R. Adams, B. Reiss i D. Serlin (red.), Keywords for Disability Studies. New York.
- Siebers, T., 2023. Estetyka niepełnosprawności. Przeł. K. Ojrzyńska. Warszawa.
- Skotarek, A. i Lipko-Konieczna, J., 2024. Nie jestem rośliną. Strumień świadomości. W: J. Lipko-Konieczna, K. Ojrzyńska (red.), Teatr i niepełnosprawność. Antologia tekstów scenicznych i performatywnych. Warszawa. [Planowana premiera książki: wrzesień 2025].
- Snyder, S.L. i Mitchell, D.T., 2000. Narrative Prosthesis: Disability and the Dependencies of Discourse. Ann Arbor.
- Taylor, S., 2021. Bydlęce brzemię. Wyzwolenie osób z niepełnosprawnością i zwierząt. Przeł. K. Makaruk. Warszawa.
- Wiktor, K., 2014. Wołgą przez Afazję. Kraków.
- Chorea, 2014. Vidomi. Reż. J.A. Biedrzycki, M. Paszkiewicz. [online] Dostępne na: https://chorea.com.pl/pl/spektakle/archiwalne/vidomi [Dostęp 22 września 2025].
- Disposable Humanity, 2025. Reż. C. Mitchell. CSM Productions. [online] Dostępne na: https://www.disposablehumanity.com [Dostęp 22 września 2025].
- Snyder, S.L. i Mitchell, D.T., 2001. A World without Bodies. The Disability Roots of Third Reich Eugenics. Brace Yourselves Productions. [online] Dostępne na: https://www.youtube.com/watch?v=vry33t9BWL8 [Dostęp 22 września 2025].
- Teatr 21, 2015. Tisza Be-Aw. Koncepcja: J. Drzewiecki, A. Skwarczyńska, J. Sobczyk. Muzeum Polin. Recenzja: P. Morawski. [online] Dostępne na: https://www.dwutygodnik.com/artykul/6042-bedzie-smierdzial-zgnilym-jajem.html [Dostęp 22 września 2025].
https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
W pułapce niewyrażalności. Jak opowiedzieć o bólu i otworzyć się na rozmowę? Spotkanie z dr Beatą Koper
2025-09-03 13:35:40
Sublingualis to termin zaczerpnięty ze słownika anatomii i farmakologii. Oznacza „podjęzykowy” i jest stosowany na opisanie sposobu przyjmowania lekarstwa. Tabletki podjęzykowe umieszcza się na dnie jamy ustnej i czeka na ich rozpuszczenie. Tytuł oddaje funkcjonowanie w literaturze i rzeczywistości dyskursu medycznego, który zbogaca nasz język, naszą mowę o nowe słownictwo, często zawłaszczając jednak całą narrację o doświadczeniu.
Beata Koper rozmawia z Mariolą Wilczak o inicjatywach podejmowanych wspólnie przez literaturoznawców, językoznawców i lekarzy - coraz częściej uświadamiamy sobie bowiem, że nie musi być tylko dialog, ale może być to ciągła współpraca. Rozmawiamy również o tym:
- Jaki jest odbiór propozycji literaturoznawców i językoznawców w środowisku medycznym?
- Jaki jest stopień zainteresowania narzędziami, które polonistyka, czy humanistyka w ogóle, proponuje?
- Czy i jak literatura może zmienić spojrzenie na medykalizację, chorobę, cierpienie?
- Co to znaczy, że każda narracja o cierpieniu i chorobie jest uprawomocniona?
- Jak metafory mogą wpływać na pacjentów i lekarzy?
- Za co Beata Koper szczególnie lubi Obsoletki Justyny Bargielskiej i To jest wasze życie. Być sobą w chorobie przewlekłej Małgorzaty Baranowskiej?
Współpracowniczka i sympatyczka Centrum Humanistyki Cyfrowej IBL PAN. Współautorka „Polskiej Bibliografii Literackiej” (za lata 2001-2012) i prac z zakresu przemian cyfrowych w pracy bibliograficznej.
Zawodowo zajmuje się dokumentalistyką literacką w Pracowni Bibliografii Bieżącej IBL PAN. Naukowo podejmuje tematy z obszaru medical humanities z uwzględnieniem współczesnej literatury polskiej. Współautorka „Polskiej Bibliografii Literackiej” i prac z zakresu przemian cyfrowych w pracy bibliograficznej, autorka tekstów poświęconych problemom dyskursu medycznego w literaturze współczesnej.
Ekspertka i bibliografka w projekcie "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata".
Więcej informacji na stronie: https://inol.uni.opole.pl/pracownicy/beata-koper/.
* * *
Seria podcastu „Spotkania Biuletynu”, zatytułowana „Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata”. Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
* * *
Intro i outro
Muzyka: Piotr Lakwaj, czyta: Aldona Brycka-Jaskierska
Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna i projekt okładki: Klaudia Węgrzyn
* * *
Zachęcamy do zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami na temat naszego podcastu: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl.
* * *
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
- https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
- https://twitter.com/B_Polonistyczny
- https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
Przyszłość polonistyki zaczyna się w szkole. Spotkanie z laureatką Olimpiady Języka Polskiego na Litwie
2025-07-30 18:02:58
W zmaganiach olimpijskich mogą brać jednak udział nie tylko polscy uczniowie, lecz także ci z zagranicy. Młodzież z Białorusi, Litwy, Łotwy, Rumunii i Ukrainy uczestniczy w eliminacjach w swoich krajach, a ci z innych krajów mogą wziąć udział w konkursie polonistycznym organizowanym przez Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą. Ci zaś, którzy przejdą przez te konkursy zwycięsko, przyjeżdżają do Polski, by na równi z polskimi uczniami rywalizować w finale OLiJP.
Jak przygotować się do olimpiady polonistycznej, nie mieszkając w Polsce? Co w polskiej literaturze może zaciekawić młodych ludzi spoza kraju? I czym różni się olimpiada na Litwie od zawodów w Polsce? O wyzwaniach, z jakimi mierzą się olimpijczycy rywalizujący w zawodach poza Polską rozmawiamy z Izabelą Orłowską – absolwentką Gimnazjum im. św. Jana Pawła II w Wilnie, która zajęła pierwsze miejsce w ostatniej edycji Olimpiady Języka Polskiego na Litwie. Rozmowę przeprowadziła Iwona Przybysz (Instytut Literatury Polskiej UW) – jurorka Stołecznego Komitetu Okręgowego OLiJP.
Zachęcamy również do lektury wywiadu Piotra Bordzoła z doc. dr Ireną Fedorowicz z Centrum Polonistycznego na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Wileńskiego, zatytułowanego Żeromski górą! O Olimpiadzie Literatury i Języka Polskiego na Litwie.
Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
* * *
Intro i outro
Muzyka Piotr Lakwaj, czyta: Aldona Brycka-Jaskierska
Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna i projekt okładki: Klaudia Węgrzyn
* * *
Zachęcamy do zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami na temat naszego podcastu: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl.
* * *
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
Sztuka jest najlepszą formą aktywizmu. Spotkanie z Dominiką Filipowicz [NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I ZAANGAŻOWANIE #2]
2025-07-24 10:52:33
W drugim odcinku tej serii rozmawiamy o niepełnosprawności, poezji i aktywizmie z poetką i aktywistką Dominiką Filipowicz.
Dlaczego ważne jest, by osoby z niepełnosprawnościami same opowiadały o swoich doświadczeniach - i w jaki sposób robią to poprzez literaturę? Jakie wyzwania wiążą się z próbą pisania o niepełnosprawności w sposób, który unika stereotypów i utartych schematów językowych? Jakie tematy i wątki związane z niepełnosprawnością wciąż pozostają niewidoczne w polskiej poezji? Jak poetyki tworzone przez osoby z niepełnosprawnościami kwestionują przyjęte normy estetyczne i polityczne?
Dominika Filipowicz (ur. 1997) – redaktorka młodoliterackiego pisma Trytytka. Nominowana w XXX edycji Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Jacka Bierezina. W październiku 2025 roku nakładem wydawnictwa Wspólny Pokój wydaje swój debiutancki tom poetycki Gap, dotykający doświadczenia niepełnosprawności. Na polu akademickim zajmuje się studiami o niepełnosprawności (ang. disability studies) i suicydologią. Sama jest osobą z niepełnosprawnością, dlatego zaangażowanie na polu studiów o niepełnosprawności ma dla niej również personalne znaczenie. Jest członkinią nieformalnej grupy kobiet z niepełnosprawnościami Multifrenie. Mieszka w Warszawie.
Rozmowę przeprowadziła dr Magda(lena) Szarota, aktywistka i badaczka, ekspertka w projekcie „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata”.
Realizacja techniczna: Klaudia Muca-Małek
Współpraca: Ewa Pakalska, Mariola Wilczak
* * *
Lista publikacji wymienionych w rozmowie:
- Anna Adamowicz, Stłuc. Kręgosłup Tytani Skrzydło, Wrocław 2024.
- Rosemarie Garland-Thomson, Gapienie się, czyli o tym jak patrzymy i jak pokazujemy siebie innym, przeł. K. Ojrzyńska, Warszawa 2020.
- Karolina Kapusta, fuzja bordo, Kołobrzeg 2023.
- Marcin Podlaski, Czeznia, Kraków 2024.
- Tobin Siebers, Estetyka niepełnosprawności, przeł. K. Ojrzyńska, Warszawa 2023.
- Sharon Snyder, David Mitchell, Narrative Prosthesis: Disability and the Dependencies of Discourse, Ann Arbor 2000.
- Cheryl Marie Wade, I Am Not One of The (utwór), 1987.
- Strona Wspólnego Pokoju: https://www.facebook.com/JazdowLAS
- Seminaria Wers i bruzda. Poezja jako dobro wspólne: https://www.facebook.com/events/2171874786586457
- Strona nieformalnej grupy kobiet z niepełnosprawnościami Multifrenie: https://www.facebook.com/profile.php?id=61565658313318
- Nabór do zina: https://www.facebook.com/events/1631878284155730
- Platforma badawcza na Uniwersytecie Jagiellońskim Disability Studies in East Europe - Reconfigurations: https://disability-in-easteurope.project.uj.edu.pl/en_GB
Seria podcastu „Spotkania Biuletynu”, zatytułowana „Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata”. Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
* * *
Intro i outro
Muzyka Piotr Lakwaj, czyta: Aldona Brycka-Jaskierska
Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna i projekt okładki: Klaudia Węgrzyn
* * *
Zachęcamy do zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami na temat naszego podcastu: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
* * *
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego": https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
https://twitter.com/B_Polonistyczny
https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
O niedostatkach troski i potrzebie empatii. Spotkanie z Dorotą Danielewicz i Magdaleną Moskal [NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I ZAANGAŻOWANIE #1]
2025-06-15 17:45:47
Do rozmowy w pierwszym odcinku tej serii zaprosiliśmy autorki książek o doświadczeniu niepełnosprawności i opieki: Dorotę Danielewicz, autorkę Drogi Jana (2020) oraz Magdalenę Moskal, autorkę książki Emil i my. Monolog wielodzietnej matki (2021).
Jakie zdarzenia związane z ruchem na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami są dla naszych rozmówczyń ważne? Na czym polega praca emocjonalna i praca opiekuńcza? Czego brakuje we współczesnej narracji o niepełnosprawności? I o jakiej zmianie społecznej rozmówczynie marzą?
Rozmowa jest częścią cyklu podcastów o nazwie „Spotkania Biuletynu”, tworzonego w ramach projektu badawczego na temat społecznych funkcji współczesnej humanistyki, w tym polonistyki. Projekt „Polonistyka zaangażowana” realizowany jest przez Instytut Badań Literackich PAN.
Dorota Danielewicz – publicystka i autorka, pisząca zarówno po polsku, jak i po niemiecku; od 1981 roku mieszka w Berlinie. Managerka kultury (Niemiecko-Polskie Forum Literackie UNRAST Berlin). Opublikowała książki: Berlin. Przewodnik po duszy miasta (W.A.B., 2013/ Europa Verlag 2022), Der weisse Gesang. Die mutigen Frauen der belarussischen Revolution (Europa Verlag, 2022) i Droga Jana (WL, Kraków 2020/Europa Verlag, 2022). Aktualnie pracuje nad nową książką o Berlinie i jest kuratorką drugiej edycji UNRAST Berlin z okazji polskiego przewodnictwa w Radzie Europy 2025.
Magdalena Moskal – redaktorka i nauczycielka akademicka, autorka książki Emil i my. Monolog wielodzietnej matki (Karakter, 2021). Publikowała m.in. w „Dwutygodniku”, magazynie „Pismo”, miesięczniku „Znak” czy "Nowej Europie Wschodniej". Pisze felietony w cyklu O czym dyskutują matki na świecie dla portalu wiedzy „Kosmos dla Dziewczynek”. Wychowuje troje dzieci.
Rozmowę przeprowadziła Klaudia Muca-Małek, uczestniczka projektu „Polonistyka zaangażowana”, autorka książki Opowiedzieć niepełnosprawność. Wybrane problemy kulturowych reprezentacji niepełnosprawności (2024).
* * *
Lista publikacji wymienionych w rozmowie:
- Dorota Danielewicz, Droga Jana, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2020.
- Dorota Groyecka, Krwinki. Opowieść o stracie i nadziei, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2025.
- Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat [wiele wydań].
- Rose Hackmann, Praca emocjonalna. Jak niewidzialna praca kształtuje nasze życie i jak poznać się na własnej sile, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2025.
- Magdalena Moskal, Emil i my. Monolog wielodzietnej matki, Karakter, Kraków 2021.
- Maria Reimann, Nie przywitam się z Państwem na ulicy, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2019.
- Life on Wheelz, https://www.instagram.com/lifeonwhlz/
- Niepełnosprytna, https://www.instagram.com/nie.pelnosprytna/
Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
* * *
Intro i outro
Muzyka Piotr Lakwaj, czyta: Aldona Brycka-Jaskierska
Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna i projekt okładki: Klaudia Węgrzyn
* * *
Zachęcamy do zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami na temat naszego podcastu: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl.
* * *
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego": https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
Polonistyka na rynku pracy – elastyczność, kompetencje i przyszłość w świecie AI. (O kompetencjach polonisty inaczej, cz. 4)
2025-05-08 19:37:26
Rozmawiamy o elastyczności, znaczeniu umiejętności miękkich, roli doradztwa zawodowego i o tym, jak ważne jest uczenie się przez całe życie. To inspirująca i praktyczna rozmowa dla wszystkich, którzy chcą spojrzeć na swoje wykształcenie z nowej perspektywy i zobaczyć w nim realny zawodowy potencjał.
Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
* * *
Intro i outro
- Muzyka: Piotr Lakwaj, czyta: Aldona Brycka-Jaskierska
- Producent: Torba reportera i podcastera
* * *
Zachęcamy do zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami na temat naszego podcastu: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl.
* * *
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
- https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
- https://twitter.com/B_Polonistyczny
- https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
Od narracji maladycznych do wspólnotowości. Spotkanie z dr Iwoną Boruszkowską i mgr Marią Świątkowską
2025-03-19 12:23:45
Na czym polega wspólnotowy i emancypacyjny aspekt tych narracji?
Jak z dzisiejszej perspektywy, po 30 latach od wydania The Wounded Storyteller Arthura Franka (1995), możemy spojrzeć na teorię „zranionego narratora”?
Na te i inne ważne pytania odpowiadają redaktorki jednego z numerów „Ruchu Literackiego”, zatytułowanego Dyskurs maladyczny – Choroba jako narracja: teorie i interpretacje (nr 4/2023) – dr Iwona Boruszkowska i mgr Maria Świątkowska.
Numer „Ruchu Literackiego”, który stał się pretekstem do tej rozmowy, jest dostępny na stronie internetowej pisma, pod adresem: https://journals.pan.pl/rl/150189#tabs.
Iwona Boruszkowska – doktora nauk humanistycznych; badaczka kulturowych reprezentacji choroby; literaturoznawczyni i kulturoznawczyni; wykładowczyni akademicka i adiunkta w Katedrze Teorii Literatury, Wydział Polonistyki, Uniwersytet Jagielloński. Tłumaczka i badaczka literatury ukraińskiej. Autorka książki Defekty. Literackie auto/pato/grafie – szkice (WUJ, Kraków 2016), monografii Sygnatury choroby. Literatura defektu w ukraińskim modernizmie (IBL, Warszawa 2018). Od 2023 roku kierowniczka akademickiego Ośrodka Badań nad Kulturowymi Dyskursami Choroby UJ.
Maria Świątkowska – doktorantka w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego (program doktorski: literaturoznawstwo). Przygotowuje rozprawę poświęconą autopatografiom w najnowszej literaturze polskiej. Członkini Ośrodka Badań nad Kulturowymi Dyskursami Choroby UJ.
Rozmowę przeprowadziła Klaudia Muca-Małek, uczestniczka projektu „Polonistyka zaangażowana”.
Teksty kultury i publikacje naukowe wymienione w rozmowie (w porządku alfabetycznym):
- Małgorzata Baranowska, To jest wasze życie. Być sobą w chorobie przewlekłej, Wołowiec 2011.
- Stella Bolaki, Illness as Many Narratives, Edinburgh 2016.
- Iwona Boruszkowska, Sygnatury choroby. Literatura defektu w ukraińskim modernizmie, Warszawa 2018.
- Arthur Frank, The Wounded Storyteller: Body, Illness, and Ethics, Chicago 1995.
- Havi Carel, Illness: The Cry of the Flesh, London, New York 2019.
- Audre Lorde, Dzienniki raka, przeł. A. Dzierzgowska, Lublin 2022.
- Monika Ładoń, Wyczerpanie. O kondycji bohaterek narracji maladycznych, „Ruch Literacki” 2023, nr 4, s. 463-480.
- Mateusz Pakuła, Jak nie zabiłem swojego ojca i jak bardzo tego żałuję, Warszawa 2021.
- Aleksandra Zbroja, Mireczek. Patoopowieść o moim ojcu, Warszawa 2021.
Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
* * *
Intro i outro
Muzyka Piotr Lakwaj, czyta: Aldona Brycka-Jaskierska
Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna i projekt okładki: Klaudia Węgrzyn
* * *
Zachęcamy do zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami na temat naszego podcastu: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl.
* * *
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego": https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
https://twitter.com/B_Polonistyczny
https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
Badając narracje maladyczne. Spotkanie z dr Joanną Szewczyk i mgr Wiktorią Kulak
2025-03-12 15:51:20
Co oznacza stwierdzenie, że choroby są polityczne?
Czym jest dyskurs maladyczny i jakie ma cechy?
I dlaczego Susan Sontag zmieniła swoją postawę wobec metafor choroby?
Na te i inne ważne pytania odpowiadają redaktorki jednego z numerów “Ruchu Literackiego”, zatytułowanego Dyskurs maladyczny – figury i ontologie (nr 5/2023) – dr Joanna Szewczyk i mgr Wiktoria Kulak.
Numer “Ruchu Literackiego”, który stał się pretekstem do tej rozmowy, jest dostępny na stronie internetowej pisma, pod adresem: https://journals.pan.pl/rl/151762#tabs.
Joanna Szewczyk – adiunktka w Katedrze Antropologii Literatury i Badań Kulturowych Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, członkini Ośrodka Badań nad Kulturowymi Dyskursami Choroby. Interesuje się historią kobiet z perspektywy dyskursów feministycznych i genderowych, antropologią choroby, narracjami żałobnymi i pandemicznymi w kulturze współczesnej. Publikowała m.in. w „Tekstach Drugich”, „Zagadnieniach Rodzajów Literackich”, „Ruchu Literackim” i „Tekstualiach”.
Wiktoria Kulak – doktorantka literaturoznawstwa w Szkole Doktorskiej Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Jej zainteresowania naukowe obejmują antropologię literatury, krytykę feministyczną i genderową, historię oraz literaturę kobiet, dyskurs maladyczny i genologię literacką. W ramach przygotowywanej rozprawy doktorskiej opracowuje monografię poświęconą współczesnemu felietonopisarstwu kobiet. Od 2023 roku członkini Ośrodka Badań nad Kulturowymi Dyskursami Choroby, działającego przy Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Rozmowę przeprowadziła Klaudia Muca-Małek, uczestniczka projektu „Polonistyka zaangażowana”.
* * *
Teksty kultury i publikacje naukowe wymienione w rozmowie (w porządku alfabetycznym):
- Agata Andrzejewska, "Dostałaś raka tylko po to, aby go opisać", czyli literacko-fotograficzna narracja o raku piersi w książce Annie Ernaux L'usage de la photo, “Ruch Literacki” 2024, nr 5, s. 813-824.
- Agnieszka Dauksza, Humanistyka medyczna: o leczeniu (się) w patosystemie, “Teksty Drugie” 2021, nr 1, s. 38–58.
- Emilia Dłużewska, Jak płakać w miejscach publicznych, Kraków 2023.
- Arthur Frank, The Wounded Storyteller: Body, Illness, and Ethics, Chicago 1995.
- Olga Hund, Psy ras drobnych, Kraków 2018.
- Mark Johnson, George Lakoff, Metafory w naszym życiu, przeł. T. P. Krzeszowski, Warszawa 2010.
- Barbara Klicka, Zdrój, Warszawa 2019.
- Beata Koper, Sublingualis. Problemy i poetyki dyskursu medycznego w literaturze polskiej po roku 1989, Gdańsk 2024;
- B. Koper, Lektura patograficzna Dzienników raka Audre Lorde i Lewej, wspomnienie prawej Krystyny Kofty, “Ruch Literacki” 2024, nr 5, s. 647-661.
- Monika Ładoń, Choroba jako literatura. Studia maladyczne, Katowice 2019.
- Aleksandra Młynarczyk-Gemza, Zapiski wariatki, Kraków 2022.
- Alicja Müller, Choreografie niepełnosprawności a klasyczny etos. Asymilacje i negocjacje, “Ruch Literacki” 2024, nr 5, s. 679-693.
- Małgorzata Okupnik, W niewoli ciała. Doświadczenie utraty zdrowia i jego reprezentacje, Kraków 2018.
- Mateusz Pakuła, Jak nie zabiłem swojego ojca i jak bardzo tego żałuję, Warszawa 2021.
- Michał Rymaszewski, Typograficzna reprezentacja choroby, “Ruch Literacki” 2024, nr 5, s. 663-677.
- Susan Sontag, Choroba jako metafora; AIDS i jego metafory, przeł. Jarosław Anders, Warszawa 1999.
- Justyna Wicenty, Kołysanka z huraganem, Warszawa 2020.
- Karolina Wiktor, Wołgą przez Afazję, Kraków 2014.
- Virginia Woolf, O chorowaniu, przeł. M. Heydel, Wołowiec 2010.
- Aleksandra Zbroja, Mireczek. Patoopowieść o moim ojcu, Warszawa 2021.
- Aneta Żukowska, Mięcho, Kraków 2019.
- Spektakl Jak nie zabiłem swojego ojca i jak bardzo tego żałuję, reż. M. Pakuła, Teatr Łaźnia Nowa, Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach, data premiery: 20.01.2023 r.
Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
* * *
Intro i outro
Muzyka Piotr Lakwaj, czyta: Aldona Brycka-Jaskierska
Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna i projekt okładki: Klaudia Węgrzyn
* * *
Zachęcamy do zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami na temat naszego podcastu: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl.
* * *
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego": https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/ https://twitter.com/B_Polonistyczny https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
O kompetencjach polonisty inaczej (cz. 3: rozmowa z Marcinem Miłką)
2025-03-12 15:38:07
Naszym Gościem jest Marcin Miłko - nauczyciel języka polskiego w szkole podstawowej, ale także doradca zawodowy i life-oraz educoach. Marcin pracuje również na uczelni, gdzie zajmuje się między innymi dydaktyką polonistyczną, literaturą dla dzieci i młodzieży oraz literaturą popularną.
Rozmowę z Gościem przeprowadzili: Piotr Bordzoł, polonista, członek redakcji "Biuletynu Polonistycznego" oraz Karolina Malinowska, psycholożka, coach i badaczka.
Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
* * *
Intro i outro
- Muzyka Piotr Lakwaj, czyta: Aldona Brycka-Jaskierska
- Producent: Torba reportera i podcastera
* * *
Zachęcamy do zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami na temat naszego podcastu: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl.
* * *
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
- https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
- https://twitter.com/B_Polonistyczny
- https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
Kiedy jutro nie jest projektem, tylko nadzieją (cz. 2 rozmowy z Prof. Hanną Serkowską)
2025-02-22 21:02:32
Wraz z rozmówczyniami szukamy także odpowiedzi na pytania:
- Czy stare musi być brzydkie?
- Dlaczego nie można odsłaniać starego kobiecego ciała?
- Jak rozmawiać o starości, by nie dyskryminować?
- Ile razy można mówić chorej na demencję mamie, że tata nie żyje?
- Dlaczego „metafory są dla chorego jak szlafrok i kapcie”?
- I dlaczego Susan Sontag nie cytuje Virginii Woolf?
Medycyna, która działa przez komunikację (cz. 1 rozmowy z prof. Hanną Serkowską).
Publikacje wymienione w rozmowie (w porządku alfabetycznym):
- Jan Bernlef [Hendrik Jan Marsman], Niewdzięczna pamięć [1984], przekł. Alicja Oczko, Warszawa 2010.
- Max Black, Jeszcze o metaforze, „Pamiętnik Literacki”, 74/2, 1983, przeł. Maria Bożenna Fedewicz, s. 255-281.
- Norberto Bobbio, De Senectude [w:] De Senectude e altri scritti autobiografici, Einaudi 1996, s. 17-50.
- Stella Bolaki, Illness as Many Narratives. Arts, Medicine and Culture, Edinburgh 2016.
- Thomas DeBaggio, Losing My Mind: An Intimate Look at Life with Alzheimer's , London–Toronto–Singapore–Sydney, 2002.
- Arno Geiger, Stary król na wygnaniu, 2011, przeł. Karolina Niedenthal, Warszawa 2013.
- Simone De Beuvoir, Starość, [1970], przeł. Zofia Styszyńska, Warszawa 2011.
- Draaisma Douwe, Księga zapominania [2010], przeł. Robert Pucek, Warszawa 2012.
- Draaisma Douwe, Rozstrojone umysły. Historie chorych i dzieje chorób [2006], przeł. Ewa Jusewicz-Kalter, Warszawa 2009.
- Hendrik Groen [Peter de Smet], Dopóki życie trwa. Nowy sekretny dziennik Hendrika Groena, lat 85, przeł. Ryszard Turczyn, Warszawa 2016.
- Salcia Hałas, Potop, Warszawa 2019.
- Michel Houellebecq, Mapa i terytorium, przeł. Beata Geppert, Warszawa 2011.
- Tomasz Jastrun, Osobisty przewodnik po depresji, Warszawa 2016.
- Erwin Mortier, Pieśni bełkotu, Pieśni bełkotu. Mamine godzinki [2011], przeł. Łukasz Żebrowski, Warszawa 2011.
- Grzegorz Olszański, Wiek męski: epopeja rozkładu. Motywy senilne w poezji polskiej po 1989 roku (Marcin Świetlicki, Jacek Podsiadło i inni poeci), Katowice 2015.
- Flavio Pagano, Perdutamente, Firenze 2013.
- Jerzy Pilch, Dziennik, Warszawa 2012.
- Jerzy Pilch, Drugi Dziennik, Kraków 2013.
- Ryszard Przybylski, Baśń zimowa. Esej o starości, Warszawa 1998.
- Anna Sakowicz, Ewa Beniak-Haremska, Listy do A. Mieszka z nami Alzheimer, Warszawa 2019.
- May Sarton, As we are now, London 1978.
- Helen Small, The Long Life, Oxford 2007.
- Susan Sontag, Choroba jako metafora, AIDS i jego metafory, przeł. Jarosław Anders, Warszawa 1999.
- Susan Sontag, The Double Standard of Ageing, „The Saturday Review”, 23.09.1973, s. 29-38.
- Susan Sontag, Kilka uwag o emancypacji, przeł. Dariusz Żukowski, Kraków 2024.
- Susan Sontag, Przeciwko interpretacji i inne eseje, przeł. Małgorzata Pasicka, Anna Skucińska, Dariusz Żukowski, Kraków 2023.
- Susan Sontag, Widok cudzego cierpienia, przeł. Sławomir Magala, Kraków 2016.
- Magdalena Tulli, Fusy [w:] Włoskie szpilki, Warszawa 2011.
- Dana Walrath, Aliceheimer’s: Alzheimer’s Through the Looking Glass, 2013.
- Virginia Woolf, O chorowaniu [1938], Wołowiec 2011.
- Hannah Zeilig, Dementia As a Cultural Metaphor, „The Gerontologist”, Vol. 54, Issue 2 (1 April 2014), s. 258–267.
- A Song for Martin, 2001, reż. Bille August,
- Away from her, 2006, reż. Sarah Polley
- The Father, 2020, reż. Florian Zeller
- Still Alice, 2014, reż. Richard Glatzer i Wash Westmoreland
Strona projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
* * *
Intro i outro
Muzyka Piotr Lakwaj, czyta: Aldona Brycka-Jaskierska
Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna i projekt okładki: Klaudia Węgrzyn
* * *
Zachęcamy do zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami na temat naszego podcastu: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl.
* * *
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego": https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/ https://twitter.com/B_Polonistyczny https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana