Narodowe Centrum Nauki

Podcast NCN o sprawach istotnych dla środowiska naukowego i funkcjonowania nauki w Polsce. Gośćmi podcastu są badaczki i badacze z różnych ośrodków akademickich i pracownicy Centrum. Rozmowy prowadzi Anna Korzekwa-Józefowicz.

Kategorie:
Nauka

Odcinki od najnowszych:

Technologie kwantowe. QuantERA
2024-06-25 15:13:04

Czy Polska potrzebuje komputera kwantowego? Czym są w ogóle technologie kwantowe? Jaki jest wkład naukowców pracujących w polskich ośrodkach w tę dziedzinę? O tym rozmawiamy w kolejnym odcinku podcastu NCN.  Gośćmi nagrania są Sylwia Kostka z Narodowego Centrum Nauki, koordynatorka sieci QuantERA i prof. Konrad Banaszek, fizyk, autor licznych prac i patentów z zakresu technologii kwantowych, koordynator naukowy sieci QuantERA. Naukowcy przewidują, że w perspektywie kilkunastu lat technologie kwantowe znacząco wpłyną na naszą rzeczywistość. Diagnostyka medyczna będzie szybsza i bardziej precyzyjna, bezpieczeństwo danych w sieci nieporównywalnie większe, powstaną nowe materiały o rewolucyjnych właściwościach. Do szerszej wyobraźni najbardziej przemawia jednak wizja komputera kwantowego.  Kilka miesięcy temu odbyła się nawet żywa publiczna dyskusja, gdy jeden z ośrodków naukowych chciał taki komputer kupić. Czy Polska potrzebuje komputera kwantowego? Na tak postawione pytanie prof. Konrad Banaszek odpowiada, że urządzenia, które są dostępne na rynku, są bardzo niedoskonałe i „szumią”. Zwraca uwagę, że wyobrażenia dotyczące rozwoju tych komputerów są często nieporozumieniem. – Błędne jest wyobrażenie,  że komputer kwantowy to jest taki zwykły komputer, tylko działa szybciej i różnego rodzaju problemy, zagadnienia obliczeniowe, rozwiązuje szybciej niż komputery domowe czy wyspecjalizowane urządzenia, które są instalowane w centrach obliczeniowych – mówi. Podkreśla, że komputery kwantowe dostępne w tej chwili, to przede wszystkim narzędzia badawcze do rozwijania algorytmów kwantowych. – Jesteśmy na etapie poszukiwania praktycznych problemów, do których rozwiązania komputery kwantowe mogłyby się przydać – dodaje naukowiec.  W tym odcinku podcastu NCN rozmawiamy także o tym, czym są w ogóle są technologie kwantowe i o badaniach naukowych, które prowadzone są w polskich ośrodkach. Fundamentalne prace na temat splątania kwantowego powstały w latach 90. ubiegłego stulecia na Uniwersytecie Gdańskim. Prof. Ryszard Horodecki wraz ze współpracownikami stworzył tu ośrodek, który stał się światowym centrum badań w dziedzinie informatyki kwantowej. Instytucje naukowe z Warszawy i Krakowa mają długie tradycje w zakresie optyki kwantowej, z której wyrasta większość obecnych badań, dotyczących nowych sposobów komunikacji, detekcji, metrologii i obrazowania. Naukowcy z UMK w Toruniu pracują w Krajowym Laboratorium FAMO nad nową generacją optycznych zegarów atomowych, najdoskonalszych urządzeń pomiaru czasu na świecie, które mogą być wykorzystywane w geodezji i nawigacji. Zajmują się też innymi zastosowaniami metrologii kwantowej. Obok prac teoretycznych przybywa również wyników eksperymentalnych. Polska jest też koordynatorem największej europejskiej sieci finansującej badania w zakresie technologii kwantowych –  programu QuantERA . Program, koordynowany przez NCN łączy 41 agencji finansujących badania z 31 krajów. – Sieć została stworzona w Polsce właśnie dlatego, że doskonałą bazą na której budowaliśmy, były kontakty międzynarodowe fizyków kwantowych, polskiego środowiska naukowego. Wiedzieliśmy, że odpowiedź badaczek i badaczy na ten program będzie bardzo dobra – mówi Sylwia Kostka. Goście odcinka podkreślają, że to czego w tej chwili najbardziej brakuje polskiemu środowisku kwantowemu, to strategia rozwoju tych technologii. Mają nadzieję, że – podobnie jak w innych krajach europejskich – pojawi się odpowiednia wola polityczna i dokument zostanie przyjęty w najbliższym czasie.

Czy Polska potrzebuje komputera kwantowego? Czym są w ogóle technologie kwantowe? Jaki jest wkład naukowców pracujących w polskich ośrodkach w tę dziedzinę? O tym rozmawiamy w kolejnym odcinku podcastu NCN. Gośćmi nagrania są Sylwia Kostka z Narodowego Centrum Nauki, koordynatorka sieci QuantERA i prof. Konrad Banaszek, fizyk, autor licznych prac i patentów z zakresu technologii kwantowych, koordynator naukowy sieci QuantERA.

Naukowcy przewidują, że w perspektywie kilkunastu lat technologie kwantowe znacząco wpłyną na naszą rzeczywistość. Diagnostyka medyczna będzie szybsza i bardziej precyzyjna, bezpieczeństwo danych w sieci nieporównywalnie większe, powstaną nowe materiały o rewolucyjnych właściwościach. Do szerszej wyobraźni najbardziej przemawia jednak wizja komputera kwantowego. 

Kilka miesięcy temu odbyła się nawet żywa publiczna dyskusja, gdy jeden z ośrodków naukowych chciał taki komputer kupić. Czy Polska potrzebuje komputera kwantowego? Na tak postawione pytanie prof. Konrad Banaszek odpowiada, że urządzenia, które są dostępne na rynku, są bardzo niedoskonałe i „szumią”. Zwraca uwagę, że wyobrażenia dotyczące rozwoju tych komputerów są często nieporozumieniem. – Błędne jest wyobrażenie,  że komputer kwantowy to jest taki zwykły komputer, tylko działa szybciej i różnego rodzaju problemy, zagadnienia obliczeniowe, rozwiązuje szybciej niż komputery domowe czy wyspecjalizowane urządzenia, które są instalowane w centrach obliczeniowych – mówi. Podkreśla, że komputery kwantowe dostępne w tej chwili, to przede wszystkim narzędzia badawcze do rozwijania algorytmów kwantowych. – Jesteśmy na etapie poszukiwania praktycznych problemów, do których rozwiązania komputery kwantowe mogłyby się przydać – dodaje naukowiec. 

W tym odcinku podcastu NCN rozmawiamy także o tym, czym są w ogóle są technologie kwantowe i o badaniach naukowych, które prowadzone są w polskich ośrodkach.

Fundamentalne prace na temat splątania kwantowego powstały w latach 90. ubiegłego stulecia na Uniwersytecie Gdańskim. Prof. Ryszard Horodecki wraz ze współpracownikami stworzył tu ośrodek, który stał się światowym centrum badań w dziedzinie informatyki kwantowej. Instytucje naukowe z Warszawy i Krakowa mają długie tradycje w zakresie optyki kwantowej, z której wyrasta większość obecnych badań, dotyczących nowych sposobów komunikacji, detekcji, metrologii i obrazowania. Naukowcy z UMK w Toruniu pracują w Krajowym Laboratorium FAMO nad nową generacją optycznych zegarów atomowych, najdoskonalszych urządzeń pomiaru czasu na świecie, które mogą być wykorzystywane w geodezji i nawigacji. Zajmują się też innymi zastosowaniami metrologii kwantowej.

Obok prac teoretycznych przybywa również wyników eksperymentalnych.

Polska jest też koordynatorem największej europejskiej sieci finansującej badania w zakresie technologii kwantowych – programu QuantERA. Program, koordynowany przez NCN łączy 41 agencji finansujących badania z 31 krajów. – Sieć została stworzona w Polsce właśnie dlatego, że doskonałą bazą na której budowaliśmy, były kontakty międzynarodowe fizyków kwantowych, polskiego środowiska naukowego. Wiedzieliśmy, że odpowiedź badaczek i badaczy na ten program będzie bardzo dobra – mówi Sylwia Kostka.

Goście odcinka podkreślają, że to czego w tej chwili najbardziej brakuje polskiemu środowisku kwantowemu, to strategia rozwoju tych technologii. Mają nadzieję, że – podobnie jak w innych krajach europejskich – pojawi się odpowiednia wola polityczna i dokument zostanie przyjęty w najbliższym czasie.

MAPS i Weave - współpraca naukowa m.in. ze Szwajcarią
2024-04-29 07:00:12

Po dłuższej przerwie wracamy do rozmów w podcaście NCN. W 1. odcinku drugiego sezonu rozmawiamy o możliwościach współpracy naukowców z Polski z naukowcami m.in. ze Szwajcarii. Tematem naszego spotkania są programy MAPS i Weave.   Gościniami odcinka są: Barbara Świątkowska z Zespołu Funduszy Norweskich, zajmująca się również podobnymi mechanizmami finansowania, i Justyna Woźniakowska, kierowniczka Działu Współpracy Międzynarodowej NCN.

Po dłuższej przerwie wracamy do rozmów w podcaście NCN. W 1. odcinku drugiego sezonu rozmawiamy o możliwościach współpracy naukowców z Polski z naukowcami m.in. ze Szwajcarii. Tematem naszego spotkania są programy MAPS i Weave.

 

Gościniami odcinka są: Barbara Świątkowska z Zespołu Funduszy Norweskich, zajmująca się również podobnymi mechanizmami finansowania, i Justyna Woźniakowska, kierowniczka Działu Współpracy Międzynarodowej NCN.

Finansowanie badań podstawowych. Wyzwania dla NCN
2023-12-15 09:31:28

Gościem 10. odcinka podcastu NCN jest prof. Krzysztof Jóźwiak, dyrektor NCN, powołany na to stanowisko 30 października.    Profesor Jóźwiak pracuje na Wydziale Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Prowadzi badania z zakresu farmakologii molekularnej i chemii leków. W latach 2012-2020 był członkiem Rady NCN. Przez część tego czasu kierował Komisją Rady ds. nauk o życiu. Na powołanie na stanowisko dyrektora NCN czekał blisko 8 miesięcy.   W podcaście NCN badacz odpowiada na pytania dotyczące najważniejszych wyzwań, jakie stoją teraz przed NCN. Rozmowa dotyczy m.in. kwestii finansowania badań podstawowych i budżetu NCN, konieczności nowego otwarcia w relacjach z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz nowych inicjatyw, które mogłaby podjąć agencja, gdyby jej finansowanie zostało zwiększone. Rozmowę prowadzi Anna Korzekwa-Józefowicz.
Gościem 10. odcinka podcastu NCN jest prof. Krzysztof Jóźwiak, dyrektor NCN, powołany na to stanowisko 30 października.    Profesor Jóźwiak pracuje na Wydziale Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Prowadzi badania z zakresu farmakologii molekularnej i chemii leków. W latach 2012-2020 był członkiem Rady NCN. Przez część tego czasu kierował Komisją Rady ds. nauk o życiu. Na powołanie na stanowisko dyrektora NCN czekał blisko 8 miesięcy.   W podcaście NCN badacz odpowiada na pytania dotyczące najważniejszych wyzwań, jakie stoją teraz przed NCN. Rozmowa dotyczy m.in. kwestii finansowania badań podstawowych i budżetu NCN, konieczności nowego otwarcia w relacjach z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz nowych inicjatyw, które mogłaby podjąć agencja, gdyby jej finansowanie zostało zwiększone. Rozmowę prowadzi Anna Korzekwa-Józefowicz.

Nauka po wyborach. Wskazówki dla nowego/ej ministra/y
2023-10-30 10:42:09

Ta rozmowa jest w formacie jeden na jeden. Gościem #podcastNCN jest prof. Zbigniew Błocki od marca 2015 do marca 2023, przez dwie kadencje, dyrektor Narodowego Centrum Nauki. Od marca tego roku pełniący obowiązki dyrektor NCN. W październiku 2021 urzędujący minister, prof. Przemysław Czarnek powiedział, że "postawi NCN od początku na nogi”. W sierpniu tego roku zapowiedział, że jesienią Centrum zostanie zlikwidowane oraz połączone z NCBR i Agencją Badań Medycznych. Równolegle budżet NCN został zamrożony. Prof. Zbigniew Błocki opowiada o próbach "reformowania" NCN i głodzeniu Centrum – "a właściwie głodzeniu polskiej nauki". Zasadnicza część rozmowy dotyczy jednak przyszłości. Prowadząca, Anna Korzekwa-Józefowicz pyta o sytuację nauki i instytucji naukowych po wyborach. Prof. Błocki opowiada w jakim kierunku powinien rozwijać się NCN i o dodatkowych zadaniach, które mogłaby podejmować agencja. Gość w studiu pytany jest także o „listę zadań” dla nowego ministra/ministry oraz o to, co należy zrobić z instytucjami, które powstały w ostatnich latach (jak np. Akademia Kopernikańska) oraz tymi, które uległy politycznej presji (np. NCBR).

Ta rozmowa jest w formacie jeden na jeden. Gościem #podcastNCN jest prof. Zbigniew Błocki od marca 2015 do marca 2023, przez dwie kadencje, dyrektor Narodowego Centrum Nauki. Od marca tego roku pełniący obowiązki dyrektor NCN. W październiku 2021 urzędujący minister, prof. Przemysław Czarnek powiedział, że "postawi NCN od początku na nogi”. W sierpniu tego roku zapowiedział, że jesienią Centrum zostanie zlikwidowane oraz połączone z NCBR i Agencją Badań Medycznych. Równolegle budżet NCN został zamrożony.

Prof. Zbigniew Błocki opowiada o próbach "reformowania" NCN i głodzeniu Centrum – "a właściwie głodzeniu polskiej nauki". Zasadnicza część rozmowy dotyczy jednak przyszłości. Prowadząca, Anna Korzekwa-Józefowicz pyta o sytuację nauki i instytucji naukowych po wyborach. Prof. Błocki opowiada w jakim kierunku powinien rozwijać się NCN i o dodatkowych zadaniach, które mogłaby podejmować agencja. Gość w studiu pytany jest także o „listę zadań” dla nowego ministra/ministry oraz o to, co należy zrobić z instytucjami, które powstały w ostatnich latach (jak np. Akademia Kopernikańska) oraz tymi, które uległy politycznej presji (np. NCBR).

Nagroda NCN
2023-10-11 21:54:57

Najlepsi młodzi naukowcy 2023 Katharina Boguslawski, Karolina Ćwiek-Rogalska i Łukasz Opaliński zostali laureatami Nagrody NCN 2023. Najważniejsze wyróżnienie dla młodych naukowców pracujących w Polsce w tym roku pojedzie do Torunia, Warszawy i Wrocławia. Uroczystość wręczenia nagrody odbyła się 11 października w Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach. Gościniami kolejnego odcinka podcastu NCN są dr Karolina Ćwiek-Rogalska oraz prof. Joanna Golińska-Pilarek, członkini Rady NCN. Dr Karolina Ćwiek-Rogalska zajmuje się naukowo studiami nad pamięcią i studiami nad rzeczami oraz kulturą „Ziem Odzyskanych”. Przygląda się temu, jak proces ponownego zasiedlania terenów dawniej zamieszkiwanych przez społeczności niemieckie i niemieckojęzyczne wyglądał w powojennej Polsce i Czechosłowacji. Pracuje w Instytucie Slawistyki Polskiej Akademii Nauk. W podcaście opowiada o swoich badaniach, które stały się podstawą do przyznania jej wyróżnienia. Nagroda NCN została wręczona po raz 11. Wśród 30 osób uhonorowanych nią od 2013 do 2022 mieliśmy 25 laureatów i tylko pięć laureatek. W tej edycji na scenie po raz pierwszy stanęły dwie badaczki i jeden badacz. Prof. Joanna Golińska-Pilarek omawia zmiany w regulaminie nagrody, które wejdą w życie w 2024 roku. Nowe zasady przyznawania wyróżnienia, będą służyły realizacji polityki równościowej w środowisku naukowym i zwiększeniu widoczności kobiet w nauce. Rozmowę prowadzi Anna Korzekwa-Józefowicz.

Najlepsi młodzi naukowcy 2023

Katharina Boguslawski, Karolina Ćwiek-Rogalska i Łukasz Opaliński zostali laureatami Nagrody NCN 2023. Najważniejsze wyróżnienie dla młodych naukowców pracujących w Polsce w tym roku pojedzie do Torunia, Warszawy i Wrocławia. Uroczystość wręczenia nagrody odbyła się 11 października w Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach. Gościniami kolejnego odcinka podcastu NCN są dr Karolina Ćwiek-Rogalska oraz prof. Joanna Golińska-Pilarek, członkini Rady NCN. Dr Karolina Ćwiek-Rogalska zajmuje się naukowo studiami nad pamięcią i studiami nad rzeczami oraz kulturą „Ziem Odzyskanych”. Przygląda się temu, jak proces ponownego zasiedlania terenów dawniej zamieszkiwanych przez społeczności niemieckie i niemieckojęzyczne wyglądał w powojennej Polsce i Czechosłowacji. Pracuje w Instytucie Slawistyki Polskiej Akademii Nauk. W podcaście opowiada o swoich badaniach, które stały się podstawą do przyznania jej wyróżnienia. Nagroda NCN została wręczona po raz 11. Wśród 30 osób uhonorowanych nią od 2013 do 2022 mieliśmy 25 laureatów i tylko pięć laureatek. W tej edycji na scenie po raz pierwszy stanęły dwie badaczki i jeden badacz. Prof. Joanna Golińska-Pilarek omawia zmiany w regulaminie nagrody, które wejdą w życie w 2024 roku. Nowe zasady przyznawania wyróżnienia, będą służyły realizacji polityki równościowej w środowisku naukowym i zwiększeniu widoczności kobiet w nauce. Rozmowę prowadzi Anna Korzekwa-Józefowicz.


Impress-U i Chanse. Konkursy międzynarodowe NCN
2023-08-02 18:57:06

Tematem kolejnego podcastu jest współpraca międzynarodowa NCN. Justyna Woźniakowska i dr Malwina Gębalska z NCN oraz dr Miłosz Miszczyński, laureat konkursów Centrum rozmawiają m.in. o konkursach IMPRESS-U i CHANSE, w których trwa nabór wniosków. Uczestnicy nagrania podpowiadają, na co zwrócić uwagę w trakcie ubiegania się o finansowanie.   NCN nawiązuje i rozwija współpracę międzynarodową, aby skutecznie wspierać polskie zespoły we współpracy z zagranicznymi partnerami. Ważnym elementem naszego działania jest wywieranie wpływu na politykę naukową na poziomie międzynarodowym. – Angażujemy się w to, co się dzieje w Europie w taki sposób, żeby było to korzystne dla polskich zespołów badawczych i polskich instytucji – mówi Justyna Woźniakowska, kierowniczka Działu Współpracy Międzynarodowej. Ekspertka dodaje, że trzon działalności NCN to tworzenie dla badaczy pracujących takich możliwości, aby „realizowali wspólne projekty z partnerami zagranicznymi i otrzymywali finansowanie synchronicznie z tymi partnerami”.   Rozmowa, którą prowadzi Anna Korzekwa-Józefowicz, dotyczy w głównej mierze dwóch konkursów organizowanych przez NCN we współpracy z innymi agencjami.    Konkurs IMPRESS-U to nowość w ofercie NCN. Skierowany jest do naukowców z Polski, którzy zaplanują badania w ramach wspólnego projektu z naukowcami z Ukrainy i Stanów Zjednoczonych, a opcjonalnie także z krajów bałtyckich – Litwy, Łotwy, Estonii. Justyna Woźniakowska zwraca uwagę, że IMPRESS-U daje nową szansę na współpracę zespołów polskich z naukowcami amerykańskimi. – W historii programów grantowych NCN takie możliwości pojawiały się rzadko i z reguły w wąsko określonych obszarach badawczych. Ten konkurs umożliwia współpracę w dziedzinach wspieranych przez NSF – mówi. Amerykańska agencja wspiera badania we wszystkich obszarach nauk z wyjątkiem badań humanistycznych i medycznych. Ekspertka mówi o współpracy NCN z amerykańską agencją, wyjaśnia zasady programu, odpowiada na pytania o to, jak szukać partnerów do udziału w tym konkursie i na co zwrócić uwagę przy przygotowaniu wniosków.   Druga część rozmowy dotyczy konkursów Crisis i Well-being z zakresu humanistyki i nauk społecznychorganizowanych przez sieć CHANSE.  O zasadach udziału w programach sieci mówią dr Malwina Gębalska, koordynatorka CHANSE i dr Miłosz Miszczyński z Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie, kierujący polską częścią projektu HuLog, nagrodzonego w poprzedniej edycji konkursu organizowanego przez sieć. W konkursach CHANSE mogą brać zespoły złożone z od 4 do 6 partnerów z krajów biorących udział w programie. Koordynatorka z NCN zwraca uwagę na oczekiwania ekspertów oceniających wnioski. – Taka zachęta i uwaga do wnioskodawców, że ważne jest to, żeby projekt był spójny i żeby miał wspólne założenia. Nie wystarczy, żeby był tylko sumą poszczególnych części. Musi być to spójna wizja (…) pewnego celu badawczego – wyjaśnia koordynatorka z NCN. Badacz z ALK mówi, że w jego wypadku najbardziej pracochłonną i najistotniejszą częścią przygotowania wniosku były „ramy teoretyczne i nasza wspólna praca, żeby ten wniosek faktycznie pokazywał potencjał w badaniach podstawowych”. – Jeśli miałbym udzielić rady kolejnym przyszłym laureatom, to jednak postawiłbym po prostu nacisk na znaczenie projektu w dyscyplinie i żeby to był obiektywnie dobry projekt naukowy. Myślenie o cyfrach i o tym, jak to będzie od strony takiej technicznej, zostawiłbym naprawdę na koniec – mówi dr Miszczyński. Na koniec uczestnicy rozmowy odnoszą się do wpływu bardzo trudnej sytuacji budżetowej NCN na współpracę międzynarodową.

Tematem kolejnego podcastu jest współpraca międzynarodowa NCN. Justyna Woźniakowska i dr Malwina Gębalska z NCN oraz dr Miłosz Miszczyński, laureat konkursów Centrum rozmawiają m.in. o konkursach IMPRESS-U i CHANSE, w których trwa nabór wniosków. Uczestnicy nagrania podpowiadają, na co zwrócić uwagę w trakcie ubiegania się o finansowanie.

 

NCN nawiązuje i rozwija współpracę międzynarodową, aby skutecznie wspierać polskie zespoły we współpracy z zagranicznymi partnerami. Ważnym elementem naszego działania jest wywieranie wpływu na politykę naukową na poziomie międzynarodowym. – Angażujemy się w to, co się dzieje w Europie w taki sposób, żeby było to korzystne dla polskich zespołów badawczych i polskich instytucji – mówi Justyna Woźniakowska, kierowniczka Działu Współpracy Międzynarodowej. Ekspertka dodaje, że trzon działalności NCN to tworzenie dla badaczy pracujących takich możliwości, aby „realizowali wspólne projekty z partnerami zagranicznymi i otrzymywali finansowanie synchronicznie z tymi partnerami”.

 

Rozmowa, którą prowadzi Anna Korzekwa-Józefowicz, dotyczy w głównej mierze dwóch konkursów organizowanych przez NCN we współpracy z innymi agencjami. 

 

Konkurs IMPRESS-U to nowość w ofercie NCN. Skierowany jest do naukowców z Polski, którzy zaplanują badania w ramach wspólnego projektu z naukowcami z Ukrainy i Stanów Zjednoczonych, a opcjonalnie także z krajów bałtyckich – Litwy, Łotwy, Estonii. Justyna Woźniakowska zwraca uwagę, że IMPRESS-U daje nową szansę na współpracę zespołów polskich z naukowcami amerykańskimi. – W historii programów grantowych NCN takie możliwości pojawiały się rzadko i z reguły w wąsko określonych obszarach badawczych. Ten konkurs umożliwia współpracę w dziedzinach wspieranych przez NSF – mówi. Amerykańska agencja wspiera badania we wszystkich obszarach nauk z wyjątkiem badań humanistycznych i medycznych. Ekspertka mówi o współpracy NCN z amerykańską agencją, wyjaśnia zasady programu, odpowiada na pytania o to, jak szukać partnerów do udziału w tym konkursie i na co zwrócić uwagę przy przygotowaniu wniosków.

 

Druga część rozmowy dotyczy konkursów Crisis i Well-being z zakresu humanistyki i nauk społecznychorganizowanych przez sieć CHANSE.  O zasadach udziału w programach sieci mówią dr Malwina Gębalska, koordynatorka CHANSE i dr Miłosz Miszczyński z Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie, kierujący polską częścią projektu HuLog, nagrodzonego w poprzedniej edycji konkursu organizowanego przez sieć. W konkursach CHANSE mogą brać zespoły złożone z od 4 do 6 partnerów z krajów biorących udział w programie. Koordynatorka z NCN zwraca uwagę na oczekiwania ekspertów oceniających wnioski. – Taka zachęta i uwaga do wnioskodawców, że ważne jest to, żeby projekt był spójny i żeby miał wspólne założenia. Nie wystarczy, żeby był tylko sumą poszczególnych części. Musi być to spójna wizja (…) pewnego celu badawczego – wyjaśnia koordynatorka z NCN. Badacz z ALK mówi, że w jego wypadku najbardziej pracochłonną i najistotniejszą częścią przygotowania wniosku były „ramy teoretyczne i nasza wspólna praca, żeby ten wniosek faktycznie pokazywał potencjał w badaniach podstawowych”. – Jeśli miałbym udzielić rady kolejnym przyszłym laureatom, to jednak postawiłbym po prostu nacisk na znaczenie projektu w dyscyplinie i żeby to był obiektywnie dobry projekt naukowy. Myślenie o cyfrach i o tym, jak to będzie od strony takiej technicznej, zostawiłbym naprawdę na koniec – mówi dr Miszczyński.

Na koniec uczestnicy rozmowy odnoszą się do wpływu bardzo trudnej sytuacji budżetowej NCN na współpracę międzynarodową.

Centra Dioscuri
2023-06-16 07:27:54

Program Dioscuri umożliwia wybitnym naukowcom prowadzenie badań na najwyższym światowym poziomie w jednostkach naukowych w Europie Środkowej i Wschodniej.  We współpracy Towarzystwa Maxa Plancka i NCN w Polsce powstało osiem centrów. Laureaci programu, wybrani przez międzynarodowy komitet naukowy, to polscy młodzi naukowcy, którzy wrócili do kraju po latach pracy zagranicą. Gośćmi kolejnego odcinka podcastu NCN są dr Aleksandra Pękowska i dr Grzegorz Sumara z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN, laureaci pierwszego konkursu Dioscuri, rozstrzygniętego w 2018 roku, dr Małgorzata Jacobs-Kozyra, koordynatorka dyscyplin i koordynatorka programu Dioscuri w NCN oraz Agatha Iwanek, koordynatorka administracyjna w programie Dioscuri w Instytucie Nenckiego PAN. Dr Aleksandra Pękowska kieruje Centrum Doskonałości Biologii Chromatyny i Epigenomiki. Wcześniej pracowała w jednym z Narodowych Instytutów Zdrowia w Stanach Zjednoczonych. - Rozważałam powrót do Europy i uczestniczyłam w innych rekrutacjach, ale warunki tego grantu i sama idea mnie przyciągnęły, i postanowiłam dołączyć do tego projektu - mówi badaczka. W projekcie współpracuje z Instytutem Genetyki Molekularnej Maxa Plancka w Berlinie. Dr Grzegorz Sumara bada molekularne podstawy chorób metabolicznych, takich jak otyłość, cukrzyca typu II i miażdżyca. Jego zespół współpracuje z naukowcami z Technicznego Uniwersytetu w Monachium. Goście Anny Korzekwy-Józefowicz rozmawiają także o innych grantach #NCN oraz możliwości prowadzenia badań podstawowych w Polsce - w sytuacji m.in. zamrożenia budżetu NCN.

Program Dioscuri umożliwia wybitnym naukowcom prowadzenie badań na najwyższym światowym poziomie w jednostkach naukowych w Europie Środkowej i Wschodniej. 

We współpracy Towarzystwa Maxa Plancka i NCN w Polsce powstało osiem centrów. Laureaci programu, wybrani przez międzynarodowy komitet naukowy, to polscy młodzi naukowcy, którzy wrócili do kraju po latach pracy zagranicą. Gośćmi kolejnego odcinka podcastu NCN są dr Aleksandra Pękowska i dr Grzegorz Sumara z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN, laureaci pierwszego konkursu Dioscuri, rozstrzygniętego w 2018 roku, dr Małgorzata Jacobs-Kozyra, koordynatorka dyscyplin i koordynatorka programu Dioscuri w NCN oraz Agatha Iwanek, koordynatorka administracyjna w programie Dioscuri w Instytucie Nenckiego PAN.

Dr Aleksandra Pękowska kieruje Centrum Doskonałości Biologii Chromatyny i Epigenomiki. Wcześniej pracowała w jednym z Narodowych Instytutów Zdrowia w Stanach Zjednoczonych. - Rozważałam powrót do Europy i uczestniczyłam w innych rekrutacjach, ale warunki tego grantu i sama idea mnie przyciągnęły, i postanowiłam dołączyć do tego projektu - mówi badaczka. W projekcie współpracuje z Instytutem Genetyki Molekularnej Maxa Plancka w Berlinie.

Dr Grzegorz Sumara bada molekularne podstawy chorób metabolicznych, takich jak otyłość, cukrzyca typu II i miażdżyca. Jego zespół współpracuje z naukowcami z Technicznego Uniwersytetu w Monachium.


Goście Anny Korzekwy-Józefowicz rozmawiają także o innych grantach #NCN oraz możliwości prowadzenia badań podstawowych w Polsce - w sytuacji m.in. zamrożenia budżetu NCN.

Granty NCN w ujęciu geograficznym
2023-05-17 10:02:29

W ciągu 12 lat istnienia NCN wnioski o finansowanie do Centrum złożyły 824 uczelnie, instytuty naukowe PAN, instytuty badawcze i inne podmioty. Najwięcej wniosków wpłynęło z największych ośrodków akademickich. 33 proc. jednostek pochodziło z województwa mazowieckiego, na drugim miejscu jest województwo małopolskie, z którego wpłynęło 11 proc. wniosków. – Taka sama tendencja jest widoczna wśród laureatów. Najwięcej grantów otrzymuje województwo mazowieckie, ale jest to również wynikiem większej liczby podmiotów aplikujących z tego województwa – mówi dr Anna Strzebońska, kierowniczka Zespołu Analiz i Ewaluacji NCN. W 2022 roku z wszystkich wniosków zakwalifikowanych do finansowania 30 proc. zostało przyznanych jednostkom naukowym z województwa mazowieckiego, a 19 proc. z województwa małopolskiego. Na kolejnych miejscach są województwa wielkopolskie i śląskie – ich udział we wnioskach zakwalifikowanych do finansowania wynosi po 11 proc. Najwyższe wskaźniki sukcesu w konkursach NCN mają jednostki z województwa łódzkiego (56 proc), wielkopolskiego i lubelskiego (55 proc.).  Gośćmi 5. odcinka podcastu NCN są prof. Joanna Golińska-Pilarek, członkini Rady NCN, prof. Łukasz Okruszek z Instytutu Psychologii PAN, laureat grantów NCN oraz dr Anna Strzebońska i Renata Mazurkiewicz z Zespołu Analiz i Ewaluacji NCN. Rozmówcy Anny Korzekwy-Józefowicz dyskutują o centralizacji nauki w Polsce i możliwościach wsparcia aktywności naukowców z mniejszych ośrodków. - Jeżeli patrzymy się na dystrybucję naszych grantów, to okazuje się, że czynnikiem różnicującym jest nie tyle województwo, które jest zróżnicowane pod względem wielkości, co typ jednostki. Województwa, w których są zlokalizowane instytuty naukowe PAN mają się lepiej. Jeżeli chodzi o średnią z 12 lat, to mają wskaźnik sukcesu na poziomie 29 proc., dla porównania w uczelniach wyższych to jest 20 proc., a w instytutach badawczych 16 proc. – mówi dr Strzebońska. Goście zwracają uwagę, że misją NCN jest przede wszystkim finansowanie najlepszych projektów naukowych. Centrum prowadzi jednak także działania, które mogą być wsparciem dla mniejszych ośrodków akademickich. Promuje mobilność naukową, wprowadza limity w liczbie realizowanych grantów, organizuje szkolenia dla wnioskodawców i Dni NCN poza największymi ośrodkami. – Bez wsparcia ministerstwa i krajowej polityki naukowej, która będzie zmierzała do decentralizacji nauki, NCN nie ma zbyt dużo narzędzi, żeby tę sytuację drastycznie poprawić – mówi prof. Joanna Golińska-Pilarek. – Wspieranie mobilności krajowej jest czymś cennym, ale na pewno nie kosztem tego, że doskonałość naukowa miałaby tutaj być poświęcona w jakimkolwiek stopniu. Kod pocztowy jednak mimo wszystko nie powinien być głównym kryterium przyznawania grantów - komentuje prof. Łukasz Okruszek. 

W ciągu 12 lat istnienia NCN wnioski o finansowanie do Centrum złożyły 824 uczelnie, instytuty naukowe PAN, instytuty badawcze i inne podmioty. Najwięcej wniosków wpłynęło z największych ośrodków akademickich. 33 proc. jednostek pochodziło z województwa mazowieckiego, na drugim miejscu jest województwo małopolskie, z którego wpłynęło 11 proc. wniosków. – Taka sama tendencja jest widoczna wśród laureatów. Najwięcej grantów otrzymuje województwo mazowieckie, ale jest to również wynikiem większej liczby podmiotów aplikujących z tego województwa – mówi dr Anna Strzebońska, kierowniczka Zespołu Analiz i Ewaluacji NCN. W 2022 roku z wszystkich wniosków zakwalifikowanych do finansowania 30 proc. zostało przyznanych jednostkom naukowym z województwa mazowieckiego, a 19 proc. z województwa małopolskiego. Na kolejnych miejscach są województwa wielkopolskie i śląskie – ich udział we wnioskach zakwalifikowanych do finansowania wynosi po 11 proc. Najwyższe wskaźniki sukcesu w konkursach NCN mają jednostki z województwa łódzkiego (56 proc), wielkopolskiego i lubelskiego (55 proc.). 

Gośćmi 5. odcinka podcastu NCN są prof. Joanna Golińska-Pilarek, członkini Rady NCN, prof. Łukasz Okruszek z Instytutu Psychologii PAN, laureat grantów NCN oraz dr Anna Strzebońska i Renata Mazurkiewicz z Zespołu Analiz i Ewaluacji NCN. Rozmówcy Anny Korzekwy-Józefowicz dyskutują o centralizacji nauki w Polsce i możliwościach wsparcia aktywności naukowców z mniejszych ośrodków.

- Jeżeli patrzymy się na dystrybucję naszych grantów, to okazuje się, że czynnikiem różnicującym jest nie tyle województwo, które jest zróżnicowane pod względem wielkości, co typ jednostki. Województwa, w których są zlokalizowane instytuty naukowe PAN mają się lepiej. Jeżeli chodzi o średnią z 12 lat, to mają wskaźnik sukcesu na poziomie 29 proc., dla porównania w uczelniach wyższych to jest 20 proc., a w instytutach badawczych 16 proc. – mówi dr Strzebońska.

Goście zwracają uwagę, że misją NCN jest przede wszystkim finansowanie najlepszych projektów naukowych. Centrum prowadzi jednak także działania, które mogą być wsparciem dla mniejszych ośrodków akademickich. Promuje mobilność naukową, wprowadza limity w liczbie realizowanych grantów, organizuje szkolenia dla wnioskodawców i Dni NCN poza największymi ośrodkami. – Bez wsparcia ministerstwa i krajowej polityki naukowej, która będzie zmierzała do decentralizacji nauki, NCN nie ma zbyt dużo narzędzi, żeby tę sytuację drastycznie poprawić – mówi prof. Joanna Golińska-Pilarek.

– Wspieranie mobilności krajowej jest czymś cennym, ale na pewno nie kosztem tego, że doskonałość naukowa miałaby tutaj być poświęcona w jakimkolwiek stopniu. Kod pocztowy jednak mimo wszystko nie powinien być głównym kryterium przyznawania grantów - komentuje prof. Łukasz Okruszek. 

Młodzi naukowcy w konkursach NCN
2023-04-21 07:26:19

54 proc. kwoty przyznanej w ubiegłym roku przez NCN wsparło rozwój młodych badaczek i badaczy - to o 3 proc. więcej niż w roku 2021 i 11 proc. więcej niż w roku 2016, gdy rozpoczęto pomiary.  W 2022 roku w konkursach krajowych i międzynarodowych młodzi naukowcy otrzymali na badania, stypendia i staże podoktorskie (stanowiska typu postdoc) ponad 875 mln złotych. Suma przeznaczona dla młodych naukowców od 2016 roku zbliża się do 10 miliardów złotych (9,8 mld). Dzięki finansowaniu uzyskanemu w konkursach NCN, młodzi uczeni mają szansę na zrealizowanie projektów, zbudowanie własnych zespołów, stypendia w szkołach doktorskich lub zatrudnienie w polskich jednostkach naukowych, a dzięki współpracy NCN z Narodową Agencją Wymiany Akademickiej – także realizację staży zagranicznych w ważnych ośrodkach naukowych. O wsparciu Centrum dla młodych naukowców rozmawiają uczestnicy 4. odcinka podcastu NCN - prof. Joanna Golińska-Pilarek, członkini Rady NCN, prof. Łukasz Okruszek z Instytutu Psychologii PAN, laureat grantów NCN oraz dr Anna Strzebońska i Renata Mazurkiewicz z Zespołu Analiz i Ewaluacji NCN. Goście rozmawiają m.in o zasadach konkursów NCN, wysokości finansowania dla młodych naukowców w poszczególnych latach oraz możliwych zmianach w zasadach konkursów w kontekście zamrożenia budżetu NCN oraz skutkach tych zmian dla kształtowania karier młodych osób - NCN jest de facto w tym momencie najlepszą możliwą opcją do realizacji badań. Absolutnie pokładamy dużą nadzieję jako środowisko w tym, że ta sytuacja nie będzie zmierzać tam, gdzie aktualnie zmierza - mówi w kontekście zamrożenia budżetu NCN prof. Łukasz Okruszek.   Rozmowę prowadzi Anna Korzekwa-Józefowicz
54 proc. kwoty przyznanej w ubiegłym roku przez NCN wsparło rozwój młodych badaczek i badaczy - to o 3 proc. więcej niż w roku 2021 i 11 proc. więcej niż w roku 2016, gdy rozpoczęto pomiary.  W 2022 roku w konkursach krajowych i międzynarodowych młodzi naukowcy otrzymali na badania, stypendia i staże podoktorskie (stanowiska typu postdoc) ponad 875 mln złotych. Suma przeznaczona dla młodych naukowców od 2016 roku zbliża się do 10 miliardów złotych (9,8 mld). Dzięki finansowaniu uzyskanemu w konkursach NCN, młodzi uczeni mają szansę na zrealizowanie projektów, zbudowanie własnych zespołów, stypendia w szkołach doktorskich lub zatrudnienie w polskich jednostkach naukowych, a dzięki współpracy NCN z Narodową Agencją Wymiany Akademickiej – także realizację staży zagranicznych w ważnych ośrodkach naukowych. O wsparciu Centrum dla młodych naukowców rozmawiają uczestnicy 4. odcinka podcastu NCN - prof. Joanna Golińska-Pilarek, członkini Rady NCN, prof. Łukasz Okruszek z Instytutu Psychologii PAN, laureat grantów NCN oraz dr Anna Strzebońska i Renata Mazurkiewicz z Zespołu Analiz i Ewaluacji NCN. Goście rozmawiają m.in o zasadach konkursów NCN, wysokości finansowania dla młodych naukowców w poszczególnych latach oraz możliwych zmianach w zasadach konkursów w kontekście zamrożenia budżetu NCN oraz skutkach tych zmian dla kształtowania karier młodych osób - NCN jest de facto w tym momencie najlepszą możliwą opcją do realizacji badań. Absolutnie pokładamy dużą nadzieję jako środowisko w tym, że ta sytuacja nie będzie zmierzać tam, gdzie aktualnie zmierza - mówi w kontekście zamrożenia budżetu NCN prof. Łukasz Okruszek.   Rozmowę prowadzi Anna Korzekwa-Józefowicz

Budżet, wynagrodzenia, mobilność
2023-03-21 22:24:52

W tym odcinku podcastu rozmawiamy o budżecie NCN, wynagrodzeniach dla naukowców realizujących projekty finansowane przez Centrum i o mobilności naukowej. Gośćmi odcinka są prof. Joanna Golińska-Pilarek, członkini Rady NCN, prof. Zbigniew Błocki, dyrektor Centrum i prof. Michał Tomza, laureat grantów NCN i naszej nagrody w 2020 roku, laureat Starting Grant ERC, ekspert w konkursach kilku agencji zagranicznych. 15 marca Rada NCN wprowadziła ⁠pierwsze zmiany w konkursach⁠, spowodowane niewystarczającym poziomem finansowania Centrum. Łączna liczba projektów NCN kierowanych oraz wniosków złożonych do oceny w NCN przez daną osobę wynosić może maksymalnie dwa (trzy, jeśli co najmniej jeden z projektów lub wniosków dotyczy konkursu międzynarodowego). Uczestnicy podcastu rozmawiają o sytuacji budżetowej NCN i dalszych działaniach, które mogą powstrzymać spadek wskaźnika sukcesu w konkursach agencji. – Kolejnym rozwiązaniem, które być może wprowadzimy i być może stanie się to jeszcze w tym roku, będzie ograniczenie możliwości składania wniosku do jednego na rok, raz na cztery edycje. To jest to rozwiązanie, które może spowodować najwyższy wzrost wskaźnika sukcesu – mówi prof. Joanna Golińska-Pilarek.  Goście Anny Korzekwy-Józefowicz zwracają też uwagę, że środki na naukę powinny być lepiej rozdzielane. – Jest drastyczna proporcja budżetu Narodowego Centrum Nauki i Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, a efekty – powiedzmy – wątpliwe. Być może dyskusja na najwyższych szczeblach władzy powinna dotyczyć tych proporcji. Bez inwestycji w badania podstawowe nie będzie tych badań aplikacyjnych, a luka pomiędzy tymi dwiema agencjami w finansowaniu jest zbyt duża – mówi członkini Rady NCN.  – Były już dyrektor NCBR chwalił się, że ponad 70 miliardów złotych wydał na innowacje, a efekty są takie, że w rankingach innowacyjności tylko ciągle spadamy. (…) Doszliśmy do sytuacji, w której zamiast biznes ma finansować naukę, to nauka finansuje biznes. To mi się wydaje zupełnie postawione na głowie – dodaje prof. Zbigniew Błocki. Druga część rozmowy dotyczy wynagrodzeń dodatkowych i etatowych dla kierowników projektów finansowanych przez NCN. Przedstawiciele agencji wyjaśniają m.in. z czego wynikają różnice w wysokości wynagrodzeń w poszczególnych konkursach Centrum. Ostatnia część jest o mobilności naukowej. – Mobilność powinna być traktowana trochę jako specyfika zawodu. Osoby decydujące się na karierę naukowca powinny założyć, że mobilność pewnie w jakimś zakresie musi wystąpić (...). Wiele innych zawodów ma specyfiki, o których wiemy, decydując się na nie. Natomiast oczywiście trzeba mieć na uwadze, żeby jak najbardziej starać się wspierać osoby, które mają jakiś problem z mobilnością na różnym etapie budowania swojego życia rodzinnego – mówi prof. Michał Tomza.
W tym odcinku podcastu rozmawiamy o budżecie NCN, wynagrodzeniach dla naukowców realizujących projekty finansowane przez Centrum i o mobilności naukowej. Gośćmi odcinka są prof. Joanna Golińska-Pilarek, członkini Rady NCN, prof. Zbigniew Błocki, dyrektor Centrum i prof. Michał Tomza, laureat grantów NCN i naszej nagrody w 2020 roku, laureat Starting Grant ERC, ekspert w konkursach kilku agencji zagranicznych. 15 marca Rada NCN wprowadziła ⁠pierwsze zmiany w konkursach⁠, spowodowane niewystarczającym poziomem finansowania Centrum. Łączna liczba projektów NCN kierowanych oraz wniosków złożonych do oceny w NCN przez daną osobę wynosić może maksymalnie dwa (trzy, jeśli co najmniej jeden z projektów lub wniosków dotyczy konkursu międzynarodowego). Uczestnicy podcastu rozmawiają o sytuacji budżetowej NCN i dalszych działaniach, które mogą powstrzymać spadek wskaźnika sukcesu w konkursach agencji. – Kolejnym rozwiązaniem, które być może wprowadzimy i być może stanie się to jeszcze w tym roku, będzie ograniczenie możliwości składania wniosku do jednego na rok, raz na cztery edycje. To jest to rozwiązanie, które może spowodować najwyższy wzrost wskaźnika sukcesu – mówi prof. Joanna Golińska-Pilarek.  Goście Anny Korzekwy-Józefowicz zwracają też uwagę, że środki na naukę powinny być lepiej rozdzielane. – Jest drastyczna proporcja budżetu Narodowego Centrum Nauki i Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, a efekty – powiedzmy – wątpliwe. Być może dyskusja na najwyższych szczeblach władzy powinna dotyczyć tych proporcji. Bez inwestycji w badania podstawowe nie będzie tych badań aplikacyjnych, a luka pomiędzy tymi dwiema agencjami w finansowaniu jest zbyt duża – mówi członkini Rady NCN.  – Były już dyrektor NCBR chwalił się, że ponad 70 miliardów złotych wydał na innowacje, a efekty są takie, że w rankingach innowacyjności tylko ciągle spadamy. (…) Doszliśmy do sytuacji, w której zamiast biznes ma finansować naukę, to nauka finansuje biznes. To mi się wydaje zupełnie postawione na głowie – dodaje prof. Zbigniew Błocki. Druga część rozmowy dotyczy wynagrodzeń dodatkowych i etatowych dla kierowników projektów finansowanych przez NCN. Przedstawiciele agencji wyjaśniają m.in. z czego wynikają różnice w wysokości wynagrodzeń w poszczególnych konkursach Centrum. Ostatnia część jest o mobilności naukowej. – Mobilność powinna być traktowana trochę jako specyfika zawodu. Osoby decydujące się na karierę naukowca powinny założyć, że mobilność pewnie w jakimś zakresie musi wystąpić (...). Wiele innych zawodów ma specyfiki, o których wiemy, decydując się na nie. Natomiast oczywiście trzeba mieć na uwadze, żeby jak najbardziej starać się wspierać osoby, które mają jakiś problem z mobilnością na różnym etapie budowania swojego życia rodzinnego – mówi prof. Michał Tomza.

Informacja dotycząca prawa autorskich: Wszelka prezentowana tu zawartość podkastu jest własnością jego autora

Wyszukiwanie

Kategorie