Napisy z charakterem
Podcast o tłumaczeniu filmów i seriali, które z takiego czy innego powodu są interesujące pod względem językowym, a co za tym idzie – stanowią ciekawe wyzwanie tłumaczeniowe. Jest kolejną odsłoną projektu „Napisy z charakterem” prowadzonego w mediach społecznościowych od 2021 roku, który poświęcony jest dobrym napisom filmowym i sztuce ich tworzenia.
TV & Film
„The History of Sound”, „The Ballad of Wallis Island” i tłumaczenie piosenek
2026-02-19 09:11:36
W czternastym odcinku podcastu przyglądam się tłumaczeniu piosenek na potrzeby napisów, a interesują mnie m.in. kwestie związanych z tym wyzwań, przekładowych strategii oraz odbioru przez widzów.
Za przykład posłużyły mi dwa filmy z wyraźnym motywem muzycznym: „The History of Sound” i „The Ballad of Wallis Island”, które można było zobaczyć podczas British Film Festival 2025 (a pierwszy również podczas American Film Festival 2025).
„The History of Sound” / reż. Oliver Hermanus / 2025 / polskie napisy: Marzena Falkowska (AFF, BFF)
„The Ballad of Wallis Island” / reż. James Griffiths / 2025 / polskie napisy: Marzena Falkowska (BFF) – Ewelina Zakrzewska (Canal+, Amazon Prime i in.)
Bibliografia:
Paweł Aleksandrowicz, „Subtitling Song Lyrics in Films – Pilot Reception Research”, Across Languages and Cultures (vol. 20, issue 2), https://akjournals.com/view/journals/084/20/2/article-p173.xml
Filip Łobodziński, „300: Niby mała rzecz”, Dwutygodnik, https://www.dwutygodnik.com/artykul/9351-300-niby-mala-rzecz.html
Filip Łobodziński, „Like a Rolling Stone. Spowiedź tłumacza”, biBLioteka, https://www.biuroliterackie.pl/biblioteka/recenzje/like-a-rolling-stone-meandry-przekladu-dylana/
Napisy z charakterem: Facebook / Instagram
Autorka: Marzena Falkowska
Jeśli podoba ci się moja działalność i chcesz ją wesprzeć, możesz postawić mi kawę (którą uwielbiam). Dziękuję!
Podcast theme music by Transistor.fm. Learn how to start a podcast here.
„Sens życia według Monty Pythona” i wariantywność przekładu
2026-01-07 09:31:47
W trzynastym odcinku podcastu przyglądam się kwestii współistnienia różnych tłumaczeń tego samego filmu. Z czego wynikają dzielące ich różnice? Jaki jest ich efekt? Jak wygląda ich dostępność? Wszystko to na przykładzie filmu „Sens życia według Monty Pythona”.
„Sens życia według Monty Pythona” (Monty Python's The Meaning of Life) / reż. Terry Jones / 1983 / tekst polski: Tomasz Beksiński – Elżbieta Gałązka-Salamon – Lechosław Polak – Agnieszka Zwolińska
Napisy z charakterem: Facebook / Instagram
Autorka: Marzena Falkowska
Jeśli podoba ci się moja działalność i chcesz ją wesprzeć, możesz postawić mi kawę (którą uwielbiam). Dziękuję!
Podcast theme music by Transistor.fm. Learn how to start a podcast here.
Z naszego na obce: rozmowa o tłumaczeniu filmów polskich
2025-11-27 09:40:01
W dwunastym odcinku podcastu zapraszam do wysłuchania rozmowy o tłumaczeniu filmów polskich na język angielski. Moje zaproszenie przyjęły Agata Rudowska, Emilia Puszczyńska i Maja Konkolewska, które od lat tłumaczą napisy oraz scenariusze (i nie tylko) na potrzeby festiwali filmowych, dystrybucji kinowej i serwisów streamingowych.
Rozmawiamy m.in. o początkach pracy w zawodzie, o językowych wyzwaniach związanych z tłumaczeniem filmów współczesnych i klasycznych, o tym, jak w przekładzie napisów może przydać się doświadczenie tłumaczki środowiskowej i dlaczego sięganie po stylizację czy slang nie zawsze jest najlepszym pomysłem.
Z odcinka dowiecie się też m.in., która część berlińskiego Srebrnego Niedźwiedzia należy się tłumaczce, jak przełożyć pewne dwa brzydkie, a przy tym dwuznaczne słowa na „k” oraz co ma wspólnego Poldek z „Podróży za jeden uśmiech” z Jackiem Sparrowem
„Dżentelmeni” i swoboda językowa
2025-10-23 20:58:59
W jedenastym odcinku podcastu opowiadam o tym, kiedy warto pozwolić sobie na językową swobodę, żeby oddać koloryt dialogów. Wszystko to na przykładzie filmu „Dżentelmeni”, którego bohaterowie są mistrzami ciętej riposty, zjadliwego humoru i wymyślnych wyzwisk.
„Dżentelmeni” (The Gentlemen) / reż. Guy Ritchie / 2019 / Prime Video / polskie napisy: Piotr Licki
Napisy z charakterem: Facebook / Instagram
Autorka: Marzena Falkowska
Jeśli podoba ci się moja działalność i chcesz ją wesprzeć, możesz postawić mi kawę (którą uwielbiam). Dziękuję!
Podcast theme music by Transistor.fm. Learn how to start a podcast here.
„Osierocony Brooklyn” i bohater z zespołem Tourette’a
2025-09-16 21:25:32
W dziesiątym odcinku podcastu opowiadam o tym, jak w napisach do filmu „Osierocony Brooklyn” oddano konkretne zaburzenie neurologiczne przejawiające się w mowie postaci, a mianowicie zespół Tourette’a.
„Osierocony Brooklyn” (Motherless Brooklyn) / reż. Edward Norton / 2019 / Prime Video / polskie napisy: Artur Wierzchowski
Napisy z charakterem: Facebook / Instagram
Autorka: Marzena Falkowska
Jeśli podoba ci się moja działalność i chcesz ją wesprzeć, możesz postawić mi kawę (którą uwielbiam). Dziękuję!
Podcast theme music by Transistor.fm. Learn how to start a podcast here.
Filmoznawczo o przekładzie: rozmowa z Kają Klimek i Michałem Oleszczykiem
2025-06-18 09:33:43
W dziewiątym odcinku podcastu zapraszam do wysłuchania rozmowy o przekładzie filmów z perspektywy filmoznawców i krytyków (ale też tłumaczy!), Kai Klimek (Kajutex) i Michała Oleszczyka (SpoilerMaster).
Rozmawiamy m.in. o roli rodziców i piractwa w poznawaniu obcojęzycznych filmów, przekładzie musicali i scenariuszy, (nie)widoczności tłumaczy i tłumaczeń oraz o tym, dlaczego dobre napisy to balustrada, która przydaje się nawet, gdy znikają schody. Oprócz tego chwalimy fajne przekłady i wystosowujemy pewien apel do dystrybutorów i organizatorów festiwali.
Kaja i Michał to erudycyjni i błyskotliwi rozmówcy, dzięki którym powstał superciekawy odcinek – pozostaje mi więc tylko gorąco zachęcić do słuchania!
Napisy z charakterem: Facebook / Instagram
Autorka: Marzena Falkowska
Jeśli podoba ci się moja działalność i chcesz ją wesprzeć, możesz postawić mi kawę (którą uwielbiam). Dziękuję!
Podcast theme music by Transistor.fm. Learn how to start a podcast here.
„Terapia bez trzymanki” i tłumaczenie humoru
2025-05-27 11:24:22
W ósmym odcinku podcastu przyglądam się tłumaczeniu humoru. Opowiadam też o tym, dlaczego napisy to (w pewnym sensie) wrażliwe biedactwa. Wszystko to na przykładzie serialu „Terapia bez trzymanki”.
„Terapia bez trzymanki” (Shrinking) / twórcy: Bill Lawrence, Jason Segel, Brett Goldstein / 2023-2025 / Apple TV+ / polskie napisy: Daria Okoniewska
Napisy z charakterem: Facebook / Instagram
Autorka: Marzena Falkowska
Jeśli podoba ci się moja działalność i chcesz ją wesprzeć, możesz postawić mi kawę (którą uwielbiam). Dziękuję!
Podcast theme music by Transistor.fm. Learn how to start a podcast here.
„Rozdzielenie” i rejestry językowe
2025-04-24 09:37:31
Siódmy odcinek podcastu poświęcony jest serialowi „Rozdzielenie”, a konkretnie różnym rejestrom językowym, jakie się w nim pojawiają. Opowiadam też trochę o własnym warsztacie pracy.
„Rozdzielenie” (Severance) / twórca: Dan Erickson / 2022-2025 / Apple TV+ / polskie napisy: Marzena Falkowska
Napisy z charakterem: Facebook / Instagram
Autorka: Marzena Falkowska
Jeśli podoba ci się moja działalność i chcesz ją wesprzeć, możesz postawić mi kawę (którą uwielbiam). Dziękuję!
Podcast theme music by Transistor.fm. Learn how to start a podcast here.
Mowa postaci pod wpływem substancji psychoaktywnych
2025-03-26 19:09:43
Szósty odcinek podcastu poświęcony jest różnym sposobom oddania w napisach zaburzeń mowy wywołanych faktem, że filmowa postać jest pod wpływem alkoholu, narkotyków lub innych substancji psychoaktywnych.
Bibliografia: „Disorderly speech in audiovisual fiction and its translation: portrayals of characters under the influence of alcohol and drugs”, Guillermo Parra López, https://tdx.cat/handle/10803/668236
Napisy z charakterem: Facebook / Instagram
Autorka: Marzena Falkowska
Jeśli podoba ci się moja działalność i chcesz ją wesprzeć, możesz postawić mi kawę (którą uwielbiam). Dziękuję!
Podcast theme music by Transistor.fm. Learn how to start a podcast here.
„Brick” i stylizacja dialogów
2025-02-19 21:16:53
Piąty odcinek podcastu poświęcony jest filmowi „Brick”, który jest jednym z najciekawszych znanych mi dzieł wykorzystujących wymyślony na potrzeby świata przedstawionego styl językowy.
„Brick” (Kto ją zabił?) / reż. Rian Johnson / 2005 / Prime Video
Bibliografia: Scenariusz i nowela „Brick”, Rian Johnson, https://www.rian-johnson.com/screenplays
Napisy z charakterem: Facebook / Instagram / X
Autorka: Marzena Falkowska
Jeśli podoba ci się moja działalność i chcesz ją wesprzeć, możesz postawić mi kawę (którą uwielbiam). Dziękuję!
Podcast theme music by Transistor.fm. Learn how to start a podcast here.