Polityka o historii
Polityka o Historii to podkast tygodnika „Polityka” o wydarzeniach historycznych i ich wpływie na współczesny świat. Rozmowy z ekspertami zajmującymi się historią Polski i świata. Podkast dla tych, którzy chcą zrozumieć przeszłość, by lepiej rozumieć teraźniejszość. Zapraszają dziennikarze tygodnika „Polityka”: Agnieszka Krzemińska i Marcin Zaremba. Nowe odcinki co tydzień, we wtorek rano.
Kategorie:
Historia
Historia
Jak Ziemie Odzyskane kształtowały nowe pokolenia i dlaczego fortepiany miały zakaz wjazdu
2025-01-28 08:00:00
W najnowszym odcinku podkastu „Polityka o historii” Agnieszka Krzemińska rozmawia z dr hab. Karoliną Ćwiek-Rogalską z Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, autorką książki „Ziemie. Historie odzyskiwania i utraty”, o powojennej historii Ziem Odzyskanych. Dr Ćwiek-Rogalska omawia powojenne losy tych terenów, proces zasiedlania ziem oraz relacje z Niemcami, którzy nie wyjechali z tych okolic. Zajmuje się także mitem prasłowiańskości, który miał uzasadniać obecność nowych osadników, i wprowadza pojęcie „miastowtórów”, tłumacząc, jak historyczne warstwy zbudowały unikalny charakter poniemieckich miast. Porusza również kwestie szabrowania, organizacji wysiedleń i rozbija mity o ukrytych skarbach, które budzą zainteresowanie do dziś.
(0:53) Badania Karoliny Ćwiek-Rogalskiej nad widmontologią
(2:11) Dlaczego Ćwiek-Rogalska zainteresowała się tematem ziem odzyskanych?
(6:28) „Niemieckość” wielu pokoleń – kogo to dotyczy?
(11:50) Wpływ pamięci dzieciństwa na doświadczenia z przeszłości
(15:22) Kto przyjechał do Wałcza w ramach powrotów?
(20:12) Jak byli traktowani mieszkańcy Wałcza pośród innych mieszkańców?
(23:23) Jak wyglądała organizacja przesiedleń?
(26:24) PUR – Państwowy Urząd Repatriacyjny: jak działał, w czym pomagał?
(34:23) Jak wyglądały relacje sąsiedzkie i zawodowe po wojnie osób przyjezdnych i tych, które nie wyjechały?
(39:40) Powroty po latach na Ziemie Odzyskane
(43:34) Dlaczego fortepiany były objęte zakazem wywozu?
(47:31) Na czym polegała prasłowiańskość Ziem Odzyskanych i czemu służyła propagandzie?
(51:20) Jak obchodzić się z dziedzictwem militarnym Niemiec?
(54:30) Zróżnicowane nazwy Ziem Odzyskanych – podbite, odzyskane?
W najnowszym odcinku podkastu „Polityka o historii” Agnieszka Krzemińska rozmawia z dr hab. Karoliną Ćwiek-Rogalską z Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, autorką książki „Ziemie. Historie odzyskiwania i utraty”, o powojennej historii Ziem Odzyskanych. Dr Ćwiek-Rogalska omawia powojenne losy tych terenów, proces zasiedlania ziem oraz relacje z Niemcami, którzy nie wyjechali z tych okolic. Zajmuje się także mitem prasłowiańskości, który miał uzasadniać obecność nowych osadników, i wprowadza pojęcie „miastowtórów”, tłumacząc, jak historyczne warstwy zbudowały unikalny charakter poniemieckich miast. Porusza również kwestie szabrowania, organizacji wysiedleń i rozbija mity o ukrytych skarbach, które budzą zainteresowanie do dziś.
(0:53) Badania Karoliny Ćwiek-Rogalskiej nad widmontologią
(2:11) Dlaczego Ćwiek-Rogalska zainteresowała się tematem ziem odzyskanych?
(6:28) „Niemieckość” wielu pokoleń – kogo to dotyczy?
(11:50) Wpływ pamięci dzieciństwa na doświadczenia z przeszłości
(15:22) Kto przyjechał do Wałcza w ramach powrotów?
(20:12) Jak byli traktowani mieszkańcy Wałcza pośród innych mieszkańców?
(23:23) Jak wyglądała organizacja przesiedleń?
(26:24) PUR – Państwowy Urząd Repatriacyjny: jak działał, w czym pomagał?
(34:23) Jak wyglądały relacje sąsiedzkie i zawodowe po wojnie osób przyjezdnych i tych, które nie wyjechały?
(39:40) Powroty po latach na Ziemie Odzyskane
(43:34) Dlaczego fortepiany były objęte zakazem wywozu?
(47:31) Na czym polegała prasłowiańskość Ziem Odzyskanych i czemu służyła propagandzie?
(51:20) Jak obchodzić się z dziedzictwem militarnym Niemiec?
(54:30) Zróżnicowane nazwy Ziem Odzyskanych – podbite, odzyskane?
(0:53) Badania Karoliny Ćwiek-Rogalskiej nad widmontologią
(2:11) Dlaczego Ćwiek-Rogalska zainteresowała się tematem ziem odzyskanych?
(6:28) „Niemieckość” wielu pokoleń – kogo to dotyczy?
(11:50) Wpływ pamięci dzieciństwa na doświadczenia z przeszłości
(15:22) Kto przyjechał do Wałcza w ramach powrotów?
(20:12) Jak byli traktowani mieszkańcy Wałcza pośród innych mieszkańców?
(23:23) Jak wyglądała organizacja przesiedleń?
(26:24) PUR – Państwowy Urząd Repatriacyjny: jak działał, w czym pomagał?
(34:23) Jak wyglądały relacje sąsiedzkie i zawodowe po wojnie osób przyjezdnych i tych, które nie wyjechały?
(39:40) Powroty po latach na Ziemie Odzyskane
(43:34) Dlaczego fortepiany były objęte zakazem wywozu?
(47:31) Na czym polegała prasłowiańskość Ziem Odzyskanych i czemu służyła propagandzie?
(51:20) Jak obchodzić się z dziedzictwem militarnym Niemiec?
(54:30) Zróżnicowane nazwy Ziem Odzyskanych – podbite, odzyskane?
Kim byli pierwsi chrześcijanie i czy rzucano ich lwom na pożarcie. Opowiada prof. Robert Wiśniewski
2025-01-21 08:00:00
Pierwsi chrześcijanie to nie tylko apostołowie, ale też przedsiębiorczy mieszkańcy antycznych miast. Jak żyli, czym się zajmowali i dlaczego kobiety, które początkowo zarządzały gminami, zostały odsunięte od ołtarza? Prof. Robert Wiśniewski, historyk z Uniwersytetu Warszawskiego i autor książki „Chrześcijanie pierwszych wieków. Wierni, biskupi, eremici”, opowiada o ich codzienności, mitach o prześladowaniach i katakumbach oraz o tym, jak greka dominowała nad łaciną. Rozmowę prowadzi Agnieszka Krzemińska. Historia mniej heroiczna, ale bardziej złożona i fascynująca, niż znamy z podręczników.
(1:16) Kim byli i jak żyli pierwsi chrześcijanie?
(5:23) Migracje i ruchliwość pierwszych chrześcijan
(10:15) Czy chrześcijanie byli prześladowani na dużą skalę?
(16:34) Z jakich pism korzystali chrześcijanie?
(20:10) Kiedy kult stał się ważną częścią chrześcijaństwa?
(24:38) Rola kobiet jako prezbiterek: dlaczego to się skończyło?
(29:33) Eremici: zjawisko
(32:18) Czy osoby, które się umartwiały, to dawni celebryci?
(36:46) Początki świętych miejsc
(46:00) Duchowni i ich rodziny
Pierwsi chrześcijanie to nie tylko apostołowie, ale też przedsiębiorczy mieszkańcy antycznych miast. Jak żyli, czym się zajmowali i dlaczego kobiety, które początkowo zarządzały gminami, zostały odsunięte od ołtarza? Prof. Robert Wiśniewski, historyk z Uniwersytetu Warszawskiego i autor książki „Chrześcijanie pierwszych wieków. Wierni, biskupi, eremici”, opowiada o ich codzienności, mitach o prześladowaniach i katakumbach oraz o tym, jak greka dominowała nad łaciną. Rozmowę prowadzi Agnieszka Krzemińska. Historia mniej heroiczna, ale bardziej złożona i fascynująca, niż znamy z podręczników.
(1:16) Kim byli i jak żyli pierwsi chrześcijanie?
(5:23) Migracje i ruchliwość pierwszych chrześcijan
(10:15) Czy chrześcijanie byli prześladowani na dużą skalę?
(16:34) Z jakich pism korzystali chrześcijanie?
(20:10) Kiedy kult stał się ważną częścią chrześcijaństwa?
(24:38) Rola kobiet jako prezbiterek: dlaczego to się skończyło?
(29:33) Eremici: zjawisko
(32:18) Czy osoby, które się umartwiały, to dawni celebryci?
(36:46) Początki świętych miejsc
(46:00) Duchowni i ich rodziny
(1:16) Kim byli i jak żyli pierwsi chrześcijanie?
(5:23) Migracje i ruchliwość pierwszych chrześcijan
(10:15) Czy chrześcijanie byli prześladowani na dużą skalę?
(16:34) Z jakich pism korzystali chrześcijanie?
(20:10) Kiedy kult stał się ważną częścią chrześcijaństwa?
(24:38) Rola kobiet jako prezbiterek: dlaczego to się skończyło?
(29:33) Eremici: zjawisko
(32:18) Czy osoby, które się umartwiały, to dawni celebryci?
(36:46) Początki świętych miejsc
(46:00) Duchowni i ich rodziny
Dlaczego Polacy wracający z Francji czuli się obcy we własnym kraju? Tłumaczy Aleksandra Suława
2025-01-14 08:03:00
Nagrodzona książka Aleksandry Suławy „Przy rodzicach nie parlować. O polskich powrotach z Francji” odkrywa zapomnianą historię Polaków, którzy w latach 20. XX w. emigrowali za pracą do Francji. Autorka, czerpiąc z rodzinnych doświadczeń, opowiada o ich trudach, tęsknocie za ojczyzną i zderzeniu z polską rzeczywistością po powrocie. Dlaczego wielu spotkało się z uprzedzeniami? Skąd wzięła się ich kulturowa odrębność? To historia o marzeniach, rozczarowaniach i tym, jak trudno żyć na granicy dwóch światów.
(0:52) Wstęp o „Francuzach" i rodzinne historie
(02:35) Kto był emigrantem francuskim?
(05:03) Jak Polacy trafiali za granicę?
(12:10) Jak wyglądała codzienność we Francji?
(22:55) Kto i dlaczego chciał wracać do Polski?
(26:50) Przez kogo Polacy byli namawiani do powrotu?
(33:15) Czy „Francuzi" budowali enklawy i wywyższali się po powrocie?
Nagrodzona książka Aleksandry Suławy „Przy rodzicach nie parlować. O polskich powrotach z Francji” odkrywa zapomnianą historię Polaków, którzy w latach 20. XX w. emigrowali za pracą do Francji. Autorka, czerpiąc z rodzinnych doświadczeń, opowiada o ich trudach, tęsknocie za ojczyzną i zderzeniu z polską rzeczywistością po powrocie. Dlaczego wielu spotkało się z uprzedzeniami? Skąd wzięła się ich kulturowa odrębność? To historia o marzeniach, rozczarowaniach i tym, jak trudno żyć na granicy dwóch światów.
(0:52) Wstęp o „Francuzach" i rodzinne historie
(02:35) Kto był emigrantem francuskim?
(05:03) Jak Polacy trafiali za granicę?
(12:10) Jak wyglądała codzienność we Francji?
(22:55) Kto i dlaczego chciał wracać do Polski?
(26:50) Przez kogo Polacy byli namawiani do powrotu?
(33:15) Czy „Francuzi" budowali enklawy i wywyższali się po powrocie?
(0:52) Wstęp o „Francuzach" i rodzinne historie
(02:35) Kto był emigrantem francuskim?
(05:03) Jak Polacy trafiali za granicę?
(12:10) Jak wyglądała codzienność we Francji?
(22:55) Kto i dlaczego chciał wracać do Polski?
(26:50) Przez kogo Polacy byli namawiani do powrotu?
(33:15) Czy „Francuzi" budowali enklawy i wywyższali się po powrocie?
Życie nie takie ukryte. Jak wyglądała codzienność osób LGBT+ w PRL
2025-01-07 08:09:04
Dlaczego życie osób LGBT+ w PRL było mniej ukryte, niż mogłoby się wydawać? O codzienności osób nieheteronormatywnych w Polsce Ludowej Marcin Zaremba rozmawia z dr. Jędrzejem Bursztą i prof. Agnieszką Kościańską z Uniwersytetu Warszawskiego.
Dlaczego życie osób LGBT+ w PRL było mniej ukryte, niż mogłoby się wydawać? O codzienności osób nieheteronormatywnych w Polsce Ludowej Marcin Zaremba rozmawia z dr. Jędrzejem Bursztą i prof. Agnieszką Kościańską z Uniwersytetu Warszawskiego.
Słowianie, Mieszko i mity: jak powstawała Polska? Nie zaczęło się w 966 r.
2024-12-31 08:00:00
Dlaczego Polska nie powstała 14 kwietnia 966 r., Mieszko z zapałem handlował ludźmi, a granice jego kraju, które pokazujemy na mapach, są umowne? To wszystko tłumaczy archeolog prof. Przemysław Urbańczyk w rozmowie z Agnieszką Krzemińską.
Dlaczego Polska nie powstała 14 kwietnia 966 r., Mieszko z zapałem handlował ludźmi, a granice jego kraju, które pokazujemy na mapach, są umowne? To wszystko tłumaczy archeolog prof. Przemysław Urbańczyk w rozmowie z Agnieszką Krzemińską.
Jak pachniał PRL?
2024-12-24 08:09:04
Zapachy kształtują nasze doświadczenie świata, ale jak badać je w historii? O panoramie woni Polski Ludowej i ich kulturowym znaczeniu Marcin Zaremba rozmawia z prof. Błażejem Brzostkiem.
Zapachy kształtują nasze doświadczenie świata, ale jak badać je w historii? O panoramie woni Polski Ludowej i ich kulturowym znaczeniu Marcin Zaremba rozmawia z prof. Błażejem Brzostkiem.
Jak jedzenie kształtowało cywilizację Bliskiego Wschodu i jak smakuje najstarsze piwo
2024-12-18 15:18:00
Dlaczego wspólne gotowanie i biesiadowanie łączy? O historii jedzenia i dziejach rozwoju człowieka Agnieszka Krzemińska rozmawia z dr. Piotrem Kołodziejczykiem z Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Dlaczego wspólne gotowanie i biesiadowanie łączy? O historii jedzenia i dziejach rozwoju człowieka Agnieszka Krzemińska rozmawia z dr. Piotrem Kołodziejczykiem z Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Brzydkie słowo na „k”. Ranking polskich kolaborantów
2024-11-22 16:45:10
Kto był w Polsce kolaborantem? Na to i na inne pytania odpowiada w rozmowie z Marcinem Zarembą prof. Piotr Majewski, autor książki „Brzydkie słowo na k. Rzecz o kolaboracji”.
Kto był w Polsce kolaborantem? Na to i na inne pytania odpowiada w rozmowie z Marcinem Zarembą prof. Piotr Majewski, autor książki „Brzydkie słowo na k. Rzecz o kolaboracji”.
Rumunia: kraj paradoksalny. Mroczny, tajemniczy, słabo znany
2024-11-13 01:02:00
Gdy myślimy o Rumunii, staje nam przed oczami Vlad Palownik, ubrany w kostium hrabiego Drakuli, oraz komunistyczny dyktator Nicolae Ceaușescu. To już czyni jej obraz mrocznym i tajemniczym, ale też pokazuje, jak mało wiemy o historii tego kraju.
Gdy myślimy o Rumunii, staje nam przed oczami Vlad Palownik, ubrany w kostium hrabiego Drakuli, oraz komunistyczny dyktator Nicolae Ceaușescu. To już czyni jej obraz mrocznym i tajemniczym, ale też pokazuje, jak mało wiemy o historii tego kraju.
Jak to się stało, że najważniejszy w USA jest prezydent. Dlaczego nie król?
2024-10-17 12:14:00
Dlaczego ojcowie założyciele nie chcieli króla, jakie były prapoczątki prezydentury w Stanach Zjednoczonych i dlaczego kadencja liczy cztery lata. Marcin Zaremba rozmawia z Tomaszem Zalewskim, wieloletnim korespondentem „Polityki” w USA.
Dlaczego ojcowie założyciele nie chcieli króla, jakie były prapoczątki prezydentury w Stanach Zjednoczonych i dlaczego kadencja liczy cztery lata. Marcin Zaremba rozmawia z Tomaszem Zalewskim, wieloletnim korespondentem „Polityki” w USA.