Od laika do stoika
Stoicyzm to filozofia, która świeci najjaśniejszym blaskiem w ciemnościach. W czasach niepewności przyda się każdemu. Pozwoli zachować spokój i zdrowy rozsądek.
Podcast Od laika do stoika przybliża stoickie idee w nowoczesnym wydaniu. By go słuchać i z niego skorzystać, nie potrzebujesz znać dzieł Kartezjusza ani potrafić wymienić 3 przedsokratejskich filozofów. Wystarczy Twoja otwartość i chęć do nauki.
W podcaście będę opowiadał o stoicyzmie ludzkim językiem, używając współczesnych przykładów. W każdym odcinku, skupimy się na jednym stoickim przesłaniu i jego praktycznym zastosowaniu. Dodatkowo, zaprezentuje wyniki co najmniej jednego badania naukowego i zarekomenduje Ci książkę do przeczytania.
Wszystkie odcinki podcastu, a także dodatkowe materiały znajdziesz na stronie odlaikadostoika.pl
58. O odporności psychicznej i radzeniu sobie ze stresem - rozmowa z Małgorzatą Henke
2025-11-23 06:00:07
Ale to nie takie łatwe. Nawet dla kogoś, kto stoicyzm praktykuje. W nieodległej przeszłości miałem okazję doświadczyć niemal udanej próby kradzieży mojego auta. Zachorowania na różę, co skończyło się 3-tygodniowym pobytem w szpitalu. Kontuzji nadgarstka, gdy zbyt gwałtownie uciekałem przed córką na placu zabaw. Każde z tych wydarzeń było dla mnie źródłem stresu. Stres towarzyszy mi też przy okazji wystąpień publicznych, prowadzenia szkoleń czy auta, a także wychowywania dzieci, np. gdy Tymek, siedząc w pierwszej ławie w kościele wymachuje workiem pełnym żołędzi i wysypuje je w najmniej odpowiednim momencie. Nie mówiąc już o listach z Urzędu Skarbowego. Nawet jak człowiek nic nie przeskrobał, ale taki dostanie, ciśnienie podnosi mu się momentalnie.
Stres towarzyszy nam stale, niemal każdego dnia. Jak sobie z nim lepiej radzić? Jak go oswoić, a może nawet zaprząc do pracy na naszą rzecz? Jak budować odporność psychiczną, by niespodziewane komplikacje nie dezorganizowały nam dnia czy życia?
O tym porozmawiam z Małgorzatą Henke. Gosia to trenerka odporności psychicznej, coach, mentorka i konsultantka, która od lat pomaga liderom, zespołom i organizacjom budować siłę wewnętrzną, radzić sobie ze stresem i działać skutecznie mimo presji. Gosia jest certyfikowaną konsultantką narzędzia MTQ48, autorką programów rozwojowych z obszaru resilience i wellbeing, a także osobą, która łączy głębokie zrozumienie natury ludzkiej z ogromnym doświadczeniem biznesowym. W swojej pracy pokazuje, że odporność psychiczna to nie twardość, ale elastyczność, mądra regulacja emocji i zaufanie do siebie — także wtedy, gdy świat wokół się zmienia. Lub wali.
Gosia jest też autorką podcastu "W dobrym stanie": https://malgorzatahenke.pl/category/podcast/ adresowanego dla liderów i osób, które wspierają ludzi. Jeśli szukasz wiedzy na temat tego, jak dbać o dobrostan swój i pracowników, budować odporną organizację i wprowadzać zmiany, znajdziesz w nim wiele wartościowych treści.
W naszej rozmowie poruszymy takie zagadnienia jak:
- czym naprawdę jest odporność psychiczna,
- jak ją rozwijać w praktyce,
- i co stoicyzm może mieć wspólnego z codziennym radzeniem sobie z wyzwaniami.
57. O rozwijaniu siebie i innych - rozmowa z Karoliną Safaryn-Girulską
2025-11-09 06:00:07
---
Dziś porozmawiamy o czymś, co w świecie wykształconych ludzi odmieniane jest przez wszystkie przypadki, czyli o … rozwoju.
Mówimy o rozwoju osobistym, zawodowym, kompetencji, przywództwa. Czasem mam wrażenie, że gdybyśmy dostawali punkty za każde „rozwijanie się”, większość z nas już dawno osiągnęłaby oświecenie. Rozwój, zwłaszcza ten osobisty, kojarzony jest z wieloma dziwnymi praktykami, takimi jak chodzenie po rozżarzonych węglach, łamanie strzały oczodołem czy wykrzykiwaniem afirmacji w stylu: “Jestem zwycięzcą!”.
Nic więc dziwnego, że wiele osób traktuję rozwój jak sekciarstwo, a osoby, które jego uczą, jak szarlatanów. W dzisiejszym odcinku będziemy Wam chcieli pokazać razem z Karoliną, że rozwój może być sensowny i wartościowy. Nie ten szukający prostych rozwiązań, które działają zawsze. Nie ten, który ma jedną i tą samą radę dla licealisty, matki 4-ki dzieci i soloprzedsiębiorcy. Porozmawiamy o głębszym i bardziej zniuansowanym podejściu do rozwijania siebie i innych.
A mam do tego znakomitą partnerkę! Jest nią osoba, która od lat pomaga ludziom rozwijać skrzydła – zarówno w życiu zawodowym, jak i prywatnym. Karolina Girulska-Safaryn – Doświadczony menadżer, praktyk HR, trener i konsultant. Karolina od kilkunastu lat wspiera rozwój ludzi w organizacjach – przez lata wewnątrz dużej, międzynarodowej firmy, gdzie jako menadżer była odpowiedzialna za rozwój i szkolenia pracowników. A od ponad roku jako niezależny Trener pod swoją marką Beyond Training prowadzi warsztaty, programy mentoringowe i indywidualne procesy rozwojowe w różnych organizacjach. Jej podejście łączy psychologiczne podstawy z praktycznym zrozumieniem świata biznesu. Pracuje z liderami, którzy chcą prowadzić z sensem, i z zespołami, które chcą działać skutecznie, ale też po ludzku.
Więcej o Karolinie dowiesz się z:
Profil Karoliny na Linkedin: https://www.linkedin.com/in/karolina-safaryn-girulska/ Zajrzyj tu po treści odnośnie rozwoju umiejętności liderskich, budowania wysoko efektywnych zespołów czy projektowania skutecznych procesów rozwojowych w organizacjach.
Szukasz partnera w działaniach rozwojowych dla swojej organizacji? Zajrzyj jak możesz współpracować z Karoliną tu: www.beyondtraining.pl
56. O zrozumieniu drugiego człowieka - rozmowa z Wojciechem Gabryelczykiem
2025-10-26 13:06:51
---
Wyobraź sobie wilka. Silnego, czujnego, niezależnego. W kulturze to symbol samodzielności — „wilk samotnik”, który nie potrzebuje nikogo, idzie własną drogą, poluje, przetrwa.
Problem w tym, że… w prawdziwej przyrodzie taki wilk nie ma szans. Wilki żyją w stadach. Wspólnie tropią, polują, wychowują młode. Tworzą więzi i mają swoje role. A wilk, który zostanie sam, prędzej czy później ginie — z głodu albo z wyczerpania.
I trochę tak samo jest z nami, ludźmi. Możemy próbować działać w pojedynkę — budować karierę, firmę, sens życia — ale prędzej czy później dochodzimy do momentu, w którym siła indywidualna nie wystarcza.
Potrzebujemy swojego stada. Ludzi, z którymi możemy współpracować, mówić wprost o trudnościach, cieszyć się sukcesami i uczyć na błędach. Bo to w relacjach kształtuje się nasza empatia, cierpliwość i mądrość. To dzięki innym widzimy siebie wyraźniej — jak w lustrze.
I właśnie o tym będzie dzisiejszy odcinek. O relacjach, o empatii poznawczej i o tym, jak rozumieć innych — nie po to, by ich zmieniać, ale by tworzyć lepsze stado.
Moim dzisiejszym gościem jest Wojciech Gabryelczyk – psycholog, biznes coach i współtwórca Instytutu Empatii Poznawczej (https://instytut-ep.pl/). Od lat pomaga liderom i zespołom odkrywać coś, co często ginie w świecie KPI-ów i targetów – że empatia nie stoi w sprzeczności z efektywnością. Wręcz przeciwnie… jest jej warunkiem.
Wojtek łączy doświadczenie menedżera, który zna realia pracy w dużych strukturach, z wiedzą psychologa, który rozumie ludzką naturę. Pracował z korporacjami, ale też z ludźmi, którzy po prostu chcieli lepiej dogadywać się z innymi – w pracy, w domu, w życiu.
W naszej rozmowie porozmawiamy o empatii poznawczej – o tym, jak rozumieć innych bez oceniania. Jak czytać emocje, intencje i zachowania, nie po to, by nimi sterować, ale po to, by budować prawdziwe porozumienie. I jak stoicka mądrość może nam w tym pomóc – bo stoik też przecież starał się rozumieć ludzi, zanim ich ocenił.
55. O ważności witalności - rozmowa z Radkiem Wyrzykowskim
2025-09-21 06:00:08
O tych fascynujących problemach porozmawiam dziś ze specjalnym gościem. Jest nim Radek Wyrzykowski, psycholog sportu, trener biznesu, coach liderów i zespołów. Pracuje zarówno ze sportowcami, jak i menedżerami, pokazując, że energia, koncentracja i odporność psychiczna zaczynają się właśnie w ciele.
Więcej o Radku dowiesz się korzystając z tych linków:
LI: https://linkedin.com/in/radoslawwyrzykowski
YT: https://youtube.com/@radoslaw.wyrzykowski
Newsletter: https://subscribepage.io/przepisnakariere
Spotkanie: https://cal.com/radwyr/spotkanie-zapoznawcze
Q1. Jako, że jest to podcast filozoficzny, to zacznijmy nasze rozważania od sławnego problemu umysł–ciało, który spopularozował Kartezjusz. Kim jestem? Czy jestem swoją duszą uwięzioną w ciele? Moja dusza jest czysta, idealna, ale jest korumpowana przez grzeszne ciało, które każe mi pić alkohol i przespać się z każdą atrakcyjną kobietą, którą zobaczę? Po śmierci porzucam swoją skorupę i udaje się jako dusza do nieba? Czy też ja jestem swoim ciałem, wszelkie moje uczucia, wartości, myśli, nawet samoświadomość to produkt uboczny pracy mojego mózgu – nie ma w nich nic niematerialnego. A Ty Radek, której koncenpcji bardziej kibicujesz? Jesteś team umysł czy team ciało?
A1. Ja stoję pośrodku. Z jednej strony jestem wierzącym i praktykującym katolikiem. Dlatego trudno jest mi zaakceptować czysto materialistyczne podejście i tłumaczenie wszystkiego biologią. Z drugiej strony jako psycholog z wykształcenia rozumiem jak biochemia naszego mózgu wpływa na nasze samopoczucie, a nawet to czy wykształcimy poważną chorobę psychiczną. Nadmiar produkowania dopaminy może prowadzić do paranoi, doszukiwaniu się wzorców i przypisywania znaczeń zupełnie losowym wydarzeniom. Ciało niewątpliwie wpływa na to kim i jacy jesteśmy.
Q2. Głównym tematem naszego odcinka jest witalność. Poproszę Cię o zaproponowanie krótkiej i zrozumiałej definicji witalności oraz o pokazanie, co to znaczy w praktyce dla lidera, sportowca, zwykłego człowieka?
A2. Ja też sobie przygotowałem definicję witalności, a co! Nie będę gorszy: Dla mnie witalność to poziom energii życiowej, który mamy do dyspozycji na co dzień – łączy w sobie sprawność ciała, jasność umysłu i równowagę emocjonalną. Wysoka witalność kojarzy mi się z energicznym człowiekiem, który buzuje energią, na wszystko ma siłę i ochotę. Niska witalność oznacza, że ktoś jedzie na oparach. Z wielkim wysiłkiem znajduje siły na podstawowe rzeczy takie jak praca czy zawiezienie dzieci do szkoły. Na nic ekstra już mu nie starcza energii. Taki zamulacz.
Q3. Jakie są pierwsze sygnały ostrzegawcze, że nasza witalność spada – i że czas się zatrzymać, zadbać o ciało?
A3. Ja bym podzielił te sygnały ostrzegawcze na 3 grupy 1. Sygnały fizyczne • częste uczucie zmęczenia, nawet po śnie, • spadek siły i wytrzymałości podczas zwykłych aktywności, • częstsze bóle głowy, napięcia mięśniowe, bóle pleców, 2. Sygnały poznawcze • trudności z koncentracją, łatwe rozpraszanie się, • spowolnione tempo myślenia, „mgła mózgowa”, • odkładanie prostych decyzji na później. 3. Sygnały emocjonalne • większa drażliwość, szybkie wybuchy złości, • poczucie przytłoczenia nawet drobnymi sprawami, • spadek motywacji i entuzjazmu,
54. O uporządkowywaniu swoich myśli - rozmowa z Aleksandrą Kot
2025-09-07 12:41:21
Dziś w podcaście mam wyjątkowego gościa – Aleksandrę Kot, autorkę książki Wygoń MyśLenia. To niezwykle oryginalna i błyskotliwa publikacja, która z humorem i trafnością rozprawia się z naszymi mentalnymi blokadami. Aleksandra nie tylko pisze, ale także inspiruje do życia z większą lekkością, dystansem i uważnością. Porozmawiamy o tym, jak „wyganiać” myślenie, które nam nie służy – i jak zrobić miejsce na to, co naprawdę ważne.
Więcej o Aleksandrze i jej książce znajdziesz pod tymi linkami:
Strona: https://wygonmyslenia.pl/
Linkedin:https://www.linkedin.com/in/aleksandrakotcoaching/
Rozmawiamy m.in. o:
1. W książce wprowadzasz fascynującą koncepcję "MyśLENIA" - tworu złożonego z destrukcyjnych myśli i lenistwa. Czy możesz opowiedzieć, jak narodziła się ta metafora? Jak odróżnić lenistwo od naturalnej potrzeby odpoczynku naszego umysłu?
2. Używasz pięknej metafory słonia przywiązanego do małego palika, który nie próbuje się uwolnić. A od których ograniczeń nie warto się uwalniać? Może czasami nasze "paliki" chronią nas przed podejmowaniem zbyt ryzykownych decyzji?
3. Piszesz o tym, że rodzice wychowują "najlepiej jak potrafią", ale czasem nas krzywdzą. Mówisz też o przytuleniu swojego wewnętrznego dziecka. A kiedy następuję moment, kiedy trzeba powiedzieć: "Koniec z usprawiedliwianiem się dzieciństwem, teraz jestem dorosły i odpowiedzialny? Jak pogodzić współczucie dla siebie z pełną odpowiedzialnością za swoje życie?
4. Proponujesz metodę "5 Dlaczego" do odkrywania źródeł ograniczających przekonań. W którym momencie lepiej jest po prostu działać, zamiast ciągle analizować przyczyny? Kiedy nasza analiza jest nadmiarowa, staje się prokrastynacją i oddala nas od naturalnego działania?
5. Powołujesz się na badania Bruce'a Liptona o tym, że myśli mogą włączać i wyłączać geny. To brzmi rewolucyjnie, ale czy nie daje to fałszywej nadziei? Czy osoba z genetyczną predyspozycją do depresji może naprawdę "przemyśleć" swoją chorobę?
Gdzie jest granica między tym, co możemy zmienić myślami, a tym, co musimy zaakceptować?
6. Opisujesz technikę reframingu - przekształcania negatywnych myśli w pozytywne. Ale czy nie ma w tym czegoś sztucznego? Czy zamiast mówić "mam myśl, że nie dam rady" nie lepiej czasem po prostu przyznać: "Tak, boję się i to normalne"? Stoicy cenili prawdę i autentyczność - kiedy pozytywne przeprogramowanie myśli jest formą samooszukiwania?
7. Opisujesz MyśLENIA Tunelowego jako myślenie czarno-białe. Ale czy w dzisiejszych czasach, gdy wszystko jest relatywne, nie potrzebujemy czasem jasnych granic między dobrem a złem? Czy nie ma wartości w kategorycznym myśleniu? Stoicy mieli jasne poglądy na temat cnoty i występku - czy ich myślenie nie było czasem "tunelowe"?
8. Nazywasz wewnętrznego krytyka "niekompetentnym opiekunem" zamiast wrogiem. To piękne podejście. Ale czy czasami nasz wewnętrzny krytyk ma rację? Że jego ostrzeżenia mogą nas uchronić przed rzeczywistymi porażkami? Stoicy mówili o "daimonion" - wewnętrznym głosie mądrości. Jak odróżnić mądrego wewnętrznego doradcę od destrukcyjnego krytyka?
9. Bardzo szczerze opisujesz swoją obsesję na punkcie samorozwoju i bycia "o 1% lepszą każdego dnia". Czy nie sądzisz, że kultura rozwoju osobistego stała się nową formą tyranii? Że zamiast wyzwalać, często więzi ludzi w poczuciu nieustannej niewystarczalności? Stoicy dążyli do doskonałości moralnej, ale też uczyli umiarkowania - gdzie jest granica między rozwojem a obsesją?
10. Opisujesz, jak wiedza o higienie snu stała się dla ciebie więzieniem - musiałaś spać przed 23:00, inaczej "zaraz umrzesz". Czy to nie pokazuje, że każda wiedza, nawet najlepsza, może stać się dogmatem? Jak odróżnić mądrą dyscyplinę od neurotycznej kontroli?
11. Cytujesz Wittgensteina: "granice mojego języka wskazują granice mojego świata". Ale czy zmiana słów naprawdę zmienia rzeczywistość? Kiedy zastąpienie "muszę" przez "chcę" daje dobre rezultaty a kiedy jest tylko kosmetyczną zmianą, która nie dotyka sedna problemu?
12. : Twoja książka daje ogromną nadzieję, że możemy zmienić swoje życie poprzez zmianę myśli. Spróbujmy wspólnie znaleźć po 2 konteksty, w których jest to jak najbardziej możliwe i polecane, a także 2 sytuacje, gdzie zmiana myślenia nie wystarczy lub nauka akceptacji będzie ważniejsza niż nauka zmiany.
53. O mocnych stronach: ich odkrywaniu i wykorzystywaniu - rozmowa z Kamilą Borową
2025-08-17 16:58:53
gościem odcinka jest Kamila Borowa: doświadczona ekspertka HR i coach, specjalizująca się w rozwoju talentów metodą Gallupa. Oto, co warto o niej wiedzieć:
- Współzałożycielka WiseRise – firmy oferującej coaching i doradztwo dla liderów i zarządów, w oparciu o metodę StrengthsFinder (Gallup)
- Certyfikowany Gallup Strengths Coach – prowadzi diagnozę mocnych stron menedżerów i zespołów, by zwiększyć efektywność oraz zaangażowanie pracowników
- Ponad 14 lat doświadczenia, ponad 500 procesów rozwojowych – wspiera organizacje technologiczne w budowaniu kultury opartej na zaangażowaniu i niskiej rotacji
- Prelegentka i trenerka – występuje na konferencjach (m.in. Founders Mind, Office Manager), gdzie dzieli się strategiami wykorzystania talentów w zarządzaniu
1. Jak większość ludzi odkrywa swoje mocne strony? Kiedy szczególnie wypływają one na powierzchnie i się ujawniają?
2. W jakich obszarach lub momentach naszego życia najbardziej potrzebujemy być świadomi swoich talentów i umieć z nich korzystać.
3. Jak koncepcja budowania mocnych stron ma się do Teorii Ograniczeń, identyfikacji i naprawienia wąskiego gardła. Kiedy lepiej koncentrować się na poprawie słabości, a kiedy na rozwoju mocnych stron.
4. Co byś powiedziała osobom, które mówią: Talent nie istnieje. Wszystko to kwestia praktyki. Badania psychologa Andersa Ericssona, który analizował m.in. rozwój muzyków w konserwatoriach, pokazywały że najlepsi z nich mieli na koncie średnio około 10 000 godzin intensywnej praktyki. Może więc możemy olać nasze wrodzone talenty, a świadomie zdecydować: “w tym chce być dobry” i potem poprzeć to wielogodzinną świadomą praktyką (deliberate practice).
5. Znam już swoje Top 5 i co dalej? Jak je wykorzystać w życiu osobistym i zawodowym?
6. Jak AI może nam pomóc w lepszym radzeniu sobie z rzeczami, do któych absolutnie nie mamy predyspozycji?
7. Jak skutecznie budować zespoły w oparciu o Gallupowe Talenty?
Linki przydatne:
- Po pierwsze zapraszamy na naszego bloga, gdzie zarówno opisujemy konkretne cases pracy z talentami, a także dzielimy się wiedzą o poszczególnych talentach. Zachęcam także, aby zapisać się do naszego newslettera. Blog: https://wiserise.pl/blog/
- Gorąco polecam podkasty Instytutu Gallupa o talentach w różnych ujęciach: https://www.youtube.com/playlist?list=PLxDaK7wIyw947k6hxvoPa4-DYMbgJZYNt
- Po polsku w formie podkastów o talentach sporą dawkę wiedzy znajdziecie u Dominika Juszczyka: https://www.youtube.com/@dominikjuszczyk_npp
52. O stoickim sposobie życia - rozmowa z Rafałem Łastowieckim
2025-08-03 06:00:07
Do podcastu zawitał dziś Rafał Łastowiecki.
Zapalony turysta górski, który zdobył Koronę Gór Polskich. Autor bloga Premeditatio bonum, w którym dzieli się przemyśleniami o życiu, uzależnieniu i stoicyzmie.
https://premeditatio.blog/
A na co dzień analityk danych w firmie McKinsey.
Profil Rafała na LI:linkedin.com/in/rafallastowiecki
Profil na IG: @morgraf1
Pytania do Rafała:
1. Jak zaczęła się Twoja przygoda ze stoicyzmem?
2. Co stoicyzm Ci dał? Jakie największe korzyści z zaadaptowania tej filozofii życia u siebie widzisz?
3. Jakie stoickie praktyki na co dzień czy w skali tygodnia/miesiąca stosujesz?
4. W jednym ze swoich artykułów na blogu pisałeś o potrzebie przemyślenia i spisania hierarchii wartości. Opowiedz proszę o tym więcej. Dlaczego uważasz, że jest to takie ważne?
5. Zakładając, że ktoś chce, tak jak Ty, mieć sztywną kolejność. Jak przeprowadzić pojedynek wartości? Ustalić tę ostateczną kolejność?
6. Jak to robisz, że publikujesz na blogu z taką regularnością? Dodajmy na marginesie, że nie są to raczej wpisy długości jednego tweeta, tylko często pokaźne artykuły.
7. Co daje Ci pisanie bloga? Dlaczego mówisz o tym, jako o autoterapii?
8. Czym jest werbalnie sprawstwo nad emocją?
9. Wzięcie tak ważne jest wzięcie steru nad własnymi aspiracjami, oczekiwaniami czy pragnieniami? Jak to umiejętnie, po stoicku zrobić?
10.
51. O asertywności: w życiu i biznesie - rozmowa z Justyną Broniecką
2025-07-20 06:00:08
Moim dzisiejszym gościem jest Justyna Broniecka – doświadczona ekspertka w dziedzinie przedsiębiorczości, specjalizująca się w upraszczaniu skomplikowanych zagadnień związanych z prowadzeniem firmy. Justyna pomaga właścicielom biznesów rozwijać się świadomie, skalować ich biznesy, dbać o kwestie prawne, podatkowe i organizacyjne. A najbardziej znaną marką, którą stworzyła jest ZUS to nie MUS.
https://zustoniemus.pl/
https://twojbiznesodpodstaw.pl/
Kanał na YT: https://www.youtube.com/channel/UCE6TokiM3DjTN1nuzrwWJrg
Podcast: https://open.spotify.com/show/1WpfY47V3dOLYHneiBuyrb
Pytania do Justyny:
1. Jak rozumiesz asertywność? Poproszę o jednozdaniową definicję.
2. Co Cię przyciągnęło do tematu asertywności? Od czego się zaczęło?
3. Jakie największe mity o asertywności zauważasz wśród osób, z którymi pracujesz?
4. Kiedy nie warto być asertywnym?
5. Z jakimi najczęstszymi trudnościami spotykają się ludzie, próbując być asertywni, szczególnie w biznesie?
6. Jakie praktyczne ćwiczenia lub narzędzia rekomendujesz osobom, które chcą zwiększyć swoją asertywność?
7. Jakie błędy popełniają liderzy, którzy nie potrafią być asertywni, i jakie są tego konsekwencje?
8. Jakie znaczenie dla asertywności ma umiejętność rozpoznawania i nazywania własnych emocji?
9. Czy pamiętasz sytuację, w której sama musiałaś nauczyć się większej asertywności? Czego cię to nauczyło?
10. Jak według ciebie asertywność pomaga w ustalaniu zdrowych granic, zarówno w życiu zawodowym, jak i osobistym?
11. Czy istnieją różnice w sposobie wyrażania asertywności przez kobiety i mężczyzn? Jak to postrzegasz?
12. Co doradziłabyś osobie, która odczuwa lęk lub obawy przed wyrażeniem swoich potrzeb w pracy?
13. Jak radzić sobie z reakcjami otoczenia, gdy zaczynamy być bardziej asertywni niż wcześniej?
14. Jak poradzić sobie z poczuciem winy, które czasami towarzyszy asertywnemu odmawianiu?
15. Jakie przykłady z życia biznesowego uważasz za wzorcowe w kontekście asertywnej komunikacji?
50. O reformowaniu stoicyzmu na potrzeby XXI wieku - rozmowa z Piotrem Stankiewiczem
2025-07-06 06:00:08
W dzisiejszym odcinku wystąpi nie kto inny, a Piotr Stankiewicz. Pierwszy stoik Rzeczypospolitej, autor legendarnej Sztuki Życia według Stoików, Dziennika Reformowanego Stoika, a także pisarz książek niestoickich, np. Pamiętam czy My fajnopolacy. Filozof, Kampinosista, przyszły paker z ambicjami, by zrobić milion pompek
Strona Piotra https://piotrstankiewicz.pl/
Podcast Piotra https://piotrstankiewicz.pl/podcast/
Pytania do Piotra:
PYTANIE 1: Nieco ponad tydzień temu świętowaliśmy z moją Martą 12 lat małżeństwa. Mimo, że nasz związek wypełnia mniej niż 1/3 mojego życia, to łapię się coraz częściej na tym, że mało mam wspomnień z czasów przedmartowych. Jeśli moje umiejętności internetowego stalkera mnie nie zawiodły, to Ty swoją przygodę ze stoicyzmem zacząłeś w sierpniu 2006 roku. Czyli Twoje życie składa się z dwóch niemal równych części – przed stoicyzmem i po stoicyzmie. Masz tak jak ja, że tych wspomnień przedstoickich już mało zostało?
PYTANIE 2: Żyjemy teraz w bardzo innej Polsce niż 20 lat temu. Żyjemy w świecie w którym AI za dekadę może zacząć rządzić ludźmi. My jako 40-latkowie jesteśmy na zupełnie innym etapie życia niż 20-latkowie. Ale może jesteś w stanie pominąć te zmienne zakłócające i wydestylować, co stoicyzm wniósł do Twojego życia? Jak je zmienił?
PYTANIE 3: Co Cię najbardziej zaskoczyło, gdy zacząłeś zgłębiać stoicyzm. Coś, czego się nie spodziewałeś?
PYTANIE 4: W dzienniku Reformowanego Stoika, dokładnie na str. 27, napisałeś: „Stoicyzm to kontemplacja, korzystanie i radość z własnej sprawczości”. Rozpakujmy proszę tę definicję, najlepiej słowo po słowie. Dlaczego kontemplacja?
PYTANIE 5: W swoim podcaście, ale także w gościnnych występach, dokonywałeś rozróżnienia na zależne-niezależne, mówiąc o tym, że jest kategoria A, w której są rzeczy w 100% zależne od nas oraz kategoria B, w której jest cała reszta. Ja bardzo doceniam ostre linie podziału. Zwierzyłem Ci się podczas rozmów dziekańskich, że mam problem z czekoladą i jak ją otworzę, a nie ma ustalonej jasno granicy, ile mam zjeść, to kończy się na pustym opakowaniu. Wyraźne granice pomagają. Tylko pytanie, czy tak stawiając sprawę – w zbiorze A są rzeczy w 100% zależne ode mnie, nie otrzymujemy zbioru pustego? Albo z nieistotną statycznie maleńką ilością elementów. Zacznijmy nasze rozważania od takiego pytania: Czy to czy wypiję dzisiaj alkohol (czy się powstrzymam od picia) w 100% zależy ode mnie? Czy pewien wpływ na tę decyzje będą miały okoliczności (jestem w domu vs jestem na weselu znajomych). Czy presja otoczenia na to nie wpłynie (co, z nami się nie napijesz?) Czy moje aktualne samopoczucie (czuje się świetnie vs mam doła) nie będzie decydujące? Czy moje przywiązanie do picia / uzależnienie nie podejmie tej decyzji za mnie? Ja mogę nie chcieć, ale mogę nie być w stanie się powstrzymać. Wymieniłem tutaj tylko kilka zmiennych, można by ich z pewnością znaleźć znacznie więcej. Czy mówienie decyzja o piciu/niepiciu w 100% zależy tylko ode mnie nie jest przejawem pewnej arogancji? Ignorowania czynników sytuacyjnych? Czy nie lepiej oddać z pokorą np. 5 procent na te czynniki i powiedzieć, zależne są te rzeczy które w znacznej większości (95%) zależą ode mnie?
PYTANIE 6: Chciałem Cię zaprosić do podróży. W dwóch wektorach – mam nadzieję, że jako fizyk to docenisz. Pierwszy wektor jest poziomy, zwrócony w prawo – będziemy się poruszać na osi czasu: poeksplorujemy przeszłość-teraźniejszość-przyszłość. Drugi wektor idzie z góry do dołu. Chciałbym się przyjrzeć Gwieździe Północnej, wartościom, celom, planom, zadaniom i nawykom.
PYTANIE 7: Zacznijmy naszą wędrówkę od przeszłości. Przeszłość, wiadoma sprawa, temat zamknięty, a więc niezależne. Można by więc pokusić się o stwierdzenie, że nie ma co w niej grzebać, jej rozpamiętywać czy rozdrapywać. Lećmy do przodu. Lepiej nie oglądać się za siebie. Jak wiemy, dla żony Lota, dobrze się to nie skończyło. Tylko, że zapominając o przeszłości skazujemy się na popełnianie w kółko tych samych błędów. Przeszłość może nas wiele nauczyć, jeśli poddamy ją refleksji, wyciągniemy z niej konstruktywne wnioski. W końcu mądry Polak po szkodzie. Jest jednak ryzyko, że zamiast racjonalnie analizować przeszłość, zaczniemy ją przeżuwać. Przeżywać na nowo. Doświadczać ruminacji, czyli natrętnego, uporczywego rozmyślania o negatywnych doświadczeniach, błędach, krzywdach czy obawach. No to jak to zrobić, skorzystać z doświadczeń z przeszłości, ale się w nich nie zagubić?
PYTANIE 8: Zostawmy na razie teraźniejszość, bo z nią jest najwięcej roboty. Wybiegnijmy myślami do przyszłości. Mamy na nią pewien, ograniczony wpływ, więc wkładamy ją do szuflady niezależne. Jak dokładnie będzie, tego nie wiemy. Ale jak być może, to jesteśmy w stanie przewidzieć. Stworzyłem swojego czasu słowo wieloprzyszłość. Ma ono oznaczać wiele różnych potencjalnych przyszłości. Zamiast celować w jedną wymarzoną, warto wyobrazić sobie wiele różnych scenariuszy, przyszłość rozgałęzioną, także na scenariusze dla nas mniej korzystne. Wtedy będziemy mniej zaskoczeni i lepiej przygotowani. Premeditatio malorum też jest wybieganiem myślami w przyszłość i przewidywaniem potencjalnych zagrożeń. Wielu ludzi ma jednak z przyszłością ten problem, że się nią martwią. Stresują się albo ekscytują i nie mogą spać po nocach. Jak to rozdzielić? Zyskać korzyści z analizy na chłodno wieloprzyszłości, bez zaplątywania się w emocje, rozbudzanie nadziei (i nieuchronny zawód), lęki i stresy?
PYTANIE 9: No i została teraźniejszość. Jakie stoickie strategie na najlepsze wykorzystanie obecnej chwili mógłbyś polecić?
PYTANIE 10: Ok. Zmieniamy wektor. Idziemy z góry w dół. Popatrzmy na nasze życie z poziomu kosmosu. Gdzieś tam jest Gwiazda Północna. 433 lata świetle od Ziemi. Działa jak kosmiczny kompas – od wieków służyła żeglarzom, podróżnikom i pasterzom do orientacji w terenie. Dla nas Gwiazda Północna może też być życiowym drogowskazem. Jedną, kluczową życiową wartością. Moją Gwiazdą Północną jest wieść dobre życie. Dobre w sensie moralnym i jakościowym. Gdy mam wątpliwości, co robić, zadaję sobie pytanie: Czy ta decyzja pomoże mi na dłuższą metę wieść dobre życie czy mi w tym przeszkodzi. To pytanie pięknie czyści wiele wątpliwości. A jak to wygląda u Ciebie? Masz swojego Polarisa?
PYTANIE 11: Zejdźmy piętro niżej, na poziom wartości. Jak dokonać ewakuacji wartości? Miało oczywiście być ewaluacji wartości, ale mój dyslektyczny umysł stworzył ciekawy związek ewakuacja wartości, który łączy ewaluację z ewakuowaniem czy porzucaniem. Skąd możemy wiedzieć, które wartości są faktycznie nasze, a które zinternalizowaliśmy? Po czym poznać kukułcze jajo, podrzucone przez rodziców, nauczycieli, ziomków z dzielni i popkulturę od tego, co faktycznie nam najbliższe?
PYTANIE 12: Schodzimy niżej, do poziomu celów. Ciekawi mnie dynamika między akceptacją a aspiracją. Kiedy się pogodzić: „no cóż, taki już jestem”, a kiedy walczyć ze swoją pierwotną naturą, i ją zmieniać?
PYTANIE 13: Jak stoik podchodzi do To-Do Listy? Co na niej umieszcza? Jak wybiera kolejność działań?
49. O śmieciowych i pożywnych wartościach: popłyń pod prąd rozpasanej kultury
2025-06-29 06:00:07
(00:02:58) O podcaście i o mnie
(00:04:05) Główny Temat Odcinka
(00:25:08) Kącik Naukowy
(00:30:26) Kącik Naukowy
(00:36:07) Podsumowanie
Po więcej wartościowych treści zapraszam na: https://odlaikadostoika.pl/
Chcesz ze mną pogadać, zadać pytanie, zaproponować temat kolejnego odcinka? Zapraszam do kontaktu mailowego na andrzej.bernardyn@gmail.com
Hej, wyobraź sobie taką sytuację: stoisz przed swoją szafą wypełnioną po brzegi ciuchami i wzdychasz: "No nie mam co na siebie włożyć!". Albo scrollujesz Instagram, patrząc na cudze wakacje na Bali, podczas gdy sam właśnie wróciłeś z całkiem niezłego wyjazdu, który nagle wydaje ci się... nudny? Znajome? No właśnie!
Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, dlaczego mimo tego, że twój pokój pęka w szwach od gadżetów, twoje selfie zbierają coraz więcej serduszek, a twoja wypłata jest wyższa niż kiedykolwiek - wciąż czujesz jakiś dziwny niedosyt? Jakby szczęście było zawsze o jeden zakup, o jeden awans, o jeden lajk dalej?
Co jeśli powiem ci, że większość rzeczy, za którymi tak zawzięcie gonisz, to... śmieci? W XXI wieku w zachodniej kulturze często mówimy, że każdy ma prawo stworzyć swój system wartości. Szkoda tylko, że mało kto znajduje czas, by je sobie dogłębnie przemyśleć i przetestować. Jesteśmy też często przekonani, że wszystkie wartości są sobie równe. Że o wartości wartości decydują osobiste preferencje. Stoicy mają w tej sprawie mocno odmienne zdanie! Są takie wartości, które nigdy nie dadzą ci prawdziwego szczęścia, a jedynie dają złudzenie, że jesteś blisko celu. To jak próba ugaszenia pragnienia słoną wodą - im więcej pijesz, tym bardziej jesteś spragniony!
Spójrz na to z tej strony: spędzamy całe życie w pogoni za lepszym samochodem (bo sąsiad właśnie kupił nowe BMW), większym domem (bo szwagier ma już 200 metrów), droższym zegarkiem (bo szef nosi Rolexa), bardziej prestiżową pracą (bo koleżanka z liceum właśnie została dyrektorką)... A kiedy już to wszystko zdobędziemy? Cóż, okazuje się, że szczęście wciąż jest gdzieś tam, za horyzontem. Że potrzebujemy jeszcze więcej, jeszcze lepiej, jeszcze drożej. To jak próba napełnienia dziurawego wiadra - możesz lać i lać, ale nigdy nie będzie pełne!
W dzisiejszym odcinku weźmiemy na warsztat te "śmieciowe wartości" i przepuścimy je przez stoicki filtr. Dowiemy się, dlaczego starożytni filozofowie pukaliby się w czoło, widząc jak spędzamy godziny na wybieraniu idealnych filtrów do zdjęć z obiadu. Sprawdzimy też, co współczesna nauka (tak, ta z badaniami i wykresami!) mówi o materializmie i jego wpływie na nasze szczęście. A na koniec dostaniesz garść praktycznych wskazówek, jak wyrwać się z pułapki "śmieciowych wartości" w świecie, który bombarduje cię reklamami 24/7.
Jeśli masz wrażenie, że mimo wszystkich swoich osiągnięć i rzeczy, które udało ci się zgromadzić, wciąż nie jesteś tak szczęśliwy, jak powinieneś być - ten odcinek jest właśnie dla ciebie. Być może odpowiedź na pytanie "jak żyć?" jest znacznie prostsza, niż nam się wydaje. Zostań ze mną, a wspólnie to odkryjemy!
B) Informacja o podcaście i autorze
Cześć wszystkim poszukiwaczom mądrości i lepszego życia! Witam w podcaście "Od laika do stoika", w którym biorę zakurzone zwoje starożytnej filozofii i przekładam je na język, zrozumiały nawet dla mojego sąsiada Janusza (tego od grillowania w każdy weekend). Mam na imię Andrzej. Jestem gościem, który zamiast przechodzić kryzys wieku średniego i kupować czerwony kabriolet albo wymieniać żonę na nowszy model, wpadł na pomysł, żeby żyć według zasad facetów, którzy chodzili w togach 2000 lat temu. I wiecie co? To działa lepiej niż wszystkie motywacyjne cytaty na Instagramie razem wzięte!
Jeśli jesteś tu pierwszy raz - ten podcast to nie suche wykłady o martwych filozofach. To praktyczny przewodnik, jak przetrwać w XXI wieku bez ciągłego uczucia, że życie to jeden wielki wyścig szczurów, w którym zawsze jesteś o krok za innymi. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o poprzednich odcinkach albo znaleźć dodatkowe materiały, odwiedź stronę internetową podcastu lub moje profile w mediach społecznościowych. Linki znajdziesz w opisie odcinka - obiecuję, że nie prowadzą do sklepu z suplementami!