Profesor Matczak
Krótsze i dłuższe pogadanki o prawie, filozofii, języku i życiu
Kategorie:
Edukacja
Edukacja
Braun to kara za wojnę z religią? Prawem i rozumem #40
2026-01-08 18:34:29
Dlaczego Grzegorz Braun rośnie w siłę w nowoczesnej Polsce?
Dlaczego liberalno-progresywne elity ciągle są zaskoczone, zamiast próbować zrozumieć?
W tym materiale pokazuję, że Braun nie jest polityczną anomalią, lecz reakcją na chaos norm, erozję autorytetów i duchową pustkę. Gdy religia zostaje wypchnięta z przestrzeni publicznej, w jej miejsce pojawia się brutalna atrapa sacrum – porządek bez moralności, rytuał bez treści.
W podkaście:
– wyjaśniam, skąd bierze się atrakcyjność „prostego ładu”;
– pokazuję, dlaczego młodzi mężczyźni widzą w Braunie figurę autorytetu;
– tłumaczę, jak wojna kulturowa produkuje przywódców plemiennych;
– analizuję, dlaczego ataki na wiarę wzmacniają pseudoreligijny populizm.
To nie jest obrona Brauna, lecz próba zrozumienia mechanizmu, który go napędza. Bez zrozumienia tego mechanizmu będziemy tylko bezradnie pytać: „jak to możliwe?”
(Przepraszam za gorszą niż zazwyczaj jakość dźwięku - przypadkowo zmieniłem ustawienia mikrofonu, nie zauważając tego w czasie nagrania.)
Dlaczego Grzegorz Braun rośnie w siłę w nowoczesnej Polsce?
Dlaczego liberalno-progresywne elity ciągle są zaskoczone, zamiast próbować zrozumieć?
W tym materiale pokazuję, że Braun nie jest polityczną anomalią, lecz reakcją na chaos norm, erozję autorytetów i duchową pustkę. Gdy religia zostaje wypchnięta z przestrzeni publicznej, w jej miejsce pojawia się brutalna atrapa sacrum – porządek bez moralności, rytuał bez treści.
W podkaście:
– wyjaśniam, skąd bierze się atrakcyjność „prostego ładu”;
– pokazuję, dlaczego młodzi mężczyźni widzą w Braunie figurę autorytetu;
– tłumaczę, jak wojna kulturowa produkuje przywódców plemiennych;
– analizuję, dlaczego ataki na wiarę wzmacniają pseudoreligijny populizm.
To nie jest obrona Brauna, lecz próba zrozumienia mechanizmu, który go napędza. Bez zrozumienia tego mechanizmu będziemy tylko bezradnie pytać: „jak to możliwe?”
(Przepraszam za gorszą niż zazwyczaj jakość dźwięku - przypadkowo zmieniłem ustawienia mikrofonu, nie zauważając tego w czasie nagrania.)
Dania zabija listy. A razem z nimi kawałek świata. Prawem i rozumem #39
2025-12-18 01:12:17
31 grudnia w Danii poczta przestaje dostarczać papierowe listy. Po 400 latach.
Znikną skrzynki pocztowe, znaczki, listonosze.
I zniknie coś jeszcze — dużo ważniejszego.
W tym przedświątecznym filmie opowiadam nie tylko o końcu listów, ale o tym, co naprawdę tracimy, gdy komunikacja staje się natychmiastowa, bezcielesna i gładka jak ekran smartfona.
Mówię o tym czym różni się pisanie całą ręką od pisania palcem, a także:
O liście jako rzeczy z ciężarem, zapachem i śladem człowieka,
O listonoszach jako spajaczach lokalnego świata,
O znaczkach jako miniaturowych opowieściach o wspólnocie,
O świecie cyfrowym, który wszystko przechowuje, ale niczego nie pamięta.
To film o materialnej intymności, która znika, o świecie, który zyskuje czas — i podnosi sobie ciśnienie. I o tym, dlaczego list może jeszcze wrócić. Jak winyl w dobie Spotify i jak papierowa książka w dobie e-czytników.
A w Sanatorium Chorych Myśli o tym jak media społecznościowe zmieniają nasze postrzeganie czasu i dlaczego to zła wiadomość dla prawa i demokracji.
31 grudnia w Danii poczta przestaje dostarczać papierowe listy. Po 400 latach.
Znikną skrzynki pocztowe, znaczki, listonosze.
I zniknie coś jeszcze — dużo ważniejszego.
W tym przedświątecznym filmie opowiadam nie tylko o końcu listów, ale o tym, co naprawdę tracimy, gdy komunikacja staje się natychmiastowa, bezcielesna i gładka jak ekran smartfona.
Mówię o tym czym różni się pisanie całą ręką od pisania palcem, a także:
O liście jako rzeczy z ciężarem, zapachem i śladem człowieka,
O listonoszach jako spajaczach lokalnego świata,
O znaczkach jako miniaturowych opowieściach o wspólnocie,
O świecie cyfrowym, który wszystko przechowuje, ale niczego nie pamięta.
To film o materialnej intymności, która znika, o świecie, który zyskuje czas — i podnosi sobie ciśnienie. I o tym, dlaczego list może jeszcze wrócić. Jak winyl w dobie Spotify i jak papierowa książka w dobie e-czytników.
A w Sanatorium Chorych Myśli o tym jak media społecznościowe zmieniają nasze postrzeganie czasu i dlaczego to zła wiadomość dla prawa i demokracji.
Tęczowa Unia czy Święta Komunia? Prawem i rozumem #38
2025-12-01 20:11:11
➡️➡️➡️ Po wyroku TSUE w sprawie związków jednopłciowych Polska znów dzieli się w klasyczny sposób: na czerwone i białe, na „za” i „przeciw”, na „postęp” i „tradycję”. Ale ten spór o małżeństwa to coś więcej niż walka dwóch plemion. To test szacunku dla Konstytucji — także wtedy, gdy jej treść jest konserwatywna, a nie progresywna.
Czy ci, którzy zwykle krzyczą „Konstytucja!”, zawołają tak samo w obronie art. 18?
Czy prawo potrafi rozwiązać konflikt wartości tak, by zapewnić pokój społeczny, a nie wyłącznie paliwo dla kolejnej wojny kulturowej?
W odcinku:
– gdzie przebiegają granice interpretacji prawa,
– czy w sprawie małżeństw możliwy jest prawdziwy kompromis w duchu radykalnego centrum,
➡️➡️➡️ A w Sanatorium Chorych Myśli - efekt politycznej podkowy w praktyce. Dlaczego lewica i prawica potrafią nagle znaleźć się bardzo blisko siebie?
Film dla tych, którzy chcą rozumieć, a nie tylko kibicować.
➡️➡️➡️ Po wyroku TSUE w sprawie związków jednopłciowych Polska znów dzieli się w klasyczny sposób: na czerwone i białe, na „za” i „przeciw”, na „postęp” i „tradycję”. Ale ten spór o małżeństwa to coś więcej niż walka dwóch plemion. To test szacunku dla Konstytucji — także wtedy, gdy jej treść jest konserwatywna, a nie progresywna.
Czy ci, którzy zwykle krzyczą „Konstytucja!”, zawołają tak samo w obronie art. 18?
Czy prawo potrafi rozwiązać konflikt wartości tak, by zapewnić pokój społeczny, a nie wyłącznie paliwo dla kolejnej wojny kulturowej?
W odcinku:
– gdzie przebiegają granice interpretacji prawa,
– czy w sprawie małżeństw możliwy jest prawdziwy kompromis w duchu radykalnego centrum,
➡️➡️➡️ A w Sanatorium Chorych Myśli - efekt politycznej podkowy w praktyce. Dlaczego lewica i prawica potrafią nagle znaleźć się bardzo blisko siebie?
Film dla tych, którzy chcą rozumieć, a nie tylko kibicować.
Chciał być rzeźnikiem, został świętą krową. Prawem i rozumem #37
2025-11-10 10:07:32
Zbigniew Ziobro – człowiek, który chciał likwidować układy, a sam z nich korzysta. Sejm właśnie uchylił mu immunitet, a on znika z kraju, szukając schronienia na Węgrzech. Ten sam Ziobro, który twierdził, że nie ma świętych krów, dziś sam pasie się na węgierskich pastwiskach bezkarności.
W tym odcinku opowiadam o wielkim kłamstwie PiS: że po ich odejściu prawo jest łamane bardziej niż za ich czasów. Tymczasem to właśnie za ministrowania Ziobry zniszczono zaufanie do sądów, prokuratury i prawa – a Fundusz Sprawiedliwości stał się skarbonką dla swoich. Ziobro, który kiedyś wtrącał się w prywatne sprawy sędziego Żurka, dziś uznaje za „zemstę” fakt, że ktoś publicznie pyta, gdzie się podziały miliony z tego funduszu.
Zbigniew Ziobro – człowiek, który chciał likwidować układy, a sam z nich korzysta. Sejm właśnie uchylił mu immunitet, a on znika z kraju, szukając schronienia na Węgrzech. Ten sam Ziobro, który twierdził, że nie ma świętych krów, dziś sam pasie się na węgierskich pastwiskach bezkarności.
W tym odcinku opowiadam o wielkim kłamstwie PiS: że po ich odejściu prawo jest łamane bardziej niż za ich czasów. Tymczasem to właśnie za ministrowania Ziobry zniszczono zaufanie do sądów, prokuratury i prawa – a Fundusz Sprawiedliwości stał się skarbonką dla swoich. Ziobro, który kiedyś wtrącał się w prywatne sprawy sędziego Żurka, dziś uznaje za „zemstę” fakt, że ktoś publicznie pyta, gdzie się podziały miliony z tego funduszu.
Trump, Tusk i Woś – walka klasowa się zaostrza. Prawem i rozumem #36
2025-10-28 23:32:43
W kolejnym odcinku „Prawem i rozumem” pokazuję, jak wzrastająca polaryzacja zaostrza walkę polityczną i sprawia, że przemoc symboliczna staje się nowym językiem władzy.
Donald Tusk – dawniej liberalny obrońca praw człowieka – dziś rozważa wypowiedzenie konwencji, która te prawa chroni.
Michał Woś – oskarżony o udział w nielegalnym zakupie systemu Pegasus – zapowiada, że po powrocie PiS do władzy sędziowie usłyszą: „wszyscy WON!”
A Donald Trump – w groteskowym filmie wygenerowanym przez sztuczną inteligencję – z pokładu myśliwca rozrzuca fekalia na protestujących.
To już nie tylko spór o idee, ale o same granice rzeczywistości. Gdy emocje zastępują argumenty, polityka staje się widowiskiem przemocy – estetycznej, symbolicznej i coraz częściej realnej.
W kolejnym odcinku „Prawem i rozumem” pokazuję, jak wzrastająca polaryzacja zaostrza walkę polityczną i sprawia, że przemoc symboliczna staje się nowym językiem władzy.
Donald Tusk – dawniej liberalny obrońca praw człowieka – dziś rozważa wypowiedzenie konwencji, która te prawa chroni.
Michał Woś – oskarżony o udział w nielegalnym zakupie systemu Pegasus – zapowiada, że po powrocie PiS do władzy sędziowie usłyszą: „wszyscy WON!”
A Donald Trump – w groteskowym filmie wygenerowanym przez sztuczną inteligencję – z pokładu myśliwca rozrzuca fekalia na protestujących.
To już nie tylko spór o idee, ale o same granice rzeczywistości. Gdy emocje zastępują argumenty, polityka staje się widowiskiem przemocy – estetycznej, symbolicznej i coraz częściej realnej.
Żurek kontra Nawrocki. Czy możliwy jest niezgniły kompromis? Prawem i rozumem #35
2025-10-18 14:54:46
Gdy prawo przestaje być pewne, a każdy wyrok może zostać podważony, cierpią nie politycy, lecz zwykli ludzie. Minister Żurek chce zakończyć chaos w sądach, prezydent Nawrocki – obronić „reformę”. Ich spór to nie tylko walka o władzę, lecz o sens państwa prawa.
Czy da się znaleźć rozwiązanie, które nie będzie kapitulacją?
„Żurek kontra Nawrocki. Czy możliwy jest niezgniły kompromis?” – film o sporze i o granicy między sprawiedliwością a polityką.
Ten podkast to próba chłodnej analizy, ale też refleksji nad tym, co w tym sporze naprawdę najważniejsze — losem zwykłych ludzi.
W podkaście analizuję:
• Na czym polega problem z tzw. neosędziami?
• Czy kompromis może być zgodny z Konstytucją i orzecznictwem TSUE?
• Co grozi Polsce, jeśli spór o sądy się nie skończy?
#Żurek #Nawrocki #Sądy #Neosędziowie #Praworządność #Konstytucja #KryzysWSądach #ReformaSądów #PolskaPolityka #PaństwoPrawa #TSUE #Prawo #Demokracja
Gdy prawo przestaje być pewne, a każdy wyrok może zostać podważony, cierpią nie politycy, lecz zwykli ludzie. Minister Żurek chce zakończyć chaos w sądach, prezydent Nawrocki – obronić „reformę”. Ich spór to nie tylko walka o władzę, lecz o sens państwa prawa.
Czy da się znaleźć rozwiązanie, które nie będzie kapitulacją?
„Żurek kontra Nawrocki. Czy możliwy jest niezgniły kompromis?” – film o sporze i o granicy między sprawiedliwością a polityką.
Ten podkast to próba chłodnej analizy, ale też refleksji nad tym, co w tym sporze naprawdę najważniejsze — losem zwykłych ludzi.
W podkaście analizuję:
• Na czym polega problem z tzw. neosędziami?
• Czy kompromis może być zgodny z Konstytucją i orzecznictwem TSUE?
• Co grozi Polsce, jeśli spór o sądy się nie skończy?
#Żurek #Nawrocki #Sądy #Neosędziowie #Praworządność #Konstytucja #KryzysWSądach #ReformaSądów #PolskaPolityka #PaństwoPrawa #TSUE #Prawo #Demokracja
Trzaskowski zrozumiał snus. Prawem i rozumem #34
2025-10-05 14:59:06
Trzaskowski zrozumiał snus | Jak „słabość” staje się polityczną siłą
Snus Nawrockiego miał być kompromitacją, a okazał się atutem. Trzaskowski ostatnio trafnie zauważył, że drobiazg, który wygląda na słabość, potrafi zamienić się w źródło politycznej energii. Ludzie nie ufają perfekcji – wolą zobaczyć władze z małym nałogiem niż z wyprasowanym ideałem.
To właśnie w takich detalach kryje się strategia normalności. Długie krawaty, kubełki kurczaka czy nawet słaby angielski – wszystkie te rekwizyty obniżają dystans i sprawiają, że polityk wydaje się „jeden z nas”. Pokazanie niedoskonałości działa lepiej niż najlepszy program, bo przypomina, że władza też bywa ludzka.
Ale w tle jest jeszcze coś więcej: codzienna wrażliwość na cudzą „lepszość”. Perfekcyjny garnitur czy zbyt eleganckie śniadanie w social media potrafią boleć, bo przypominają widzowi o jego własnych brakach. Mała skaza działa odwrotnie – nie zawstydza, tylko daje ulgę i poczucie wspólnoty.
Dlatego w polityce większym grzechem niż słabość jest obojętność na to, jak bardzo inni czują się przy niej gorsi. Snus, krawat czy kubełek kurczaka nie są więc wpadką – są mostem. Pokazują, że polityk nie żyje w bajce, tylko w tym samym świecie co wyborcy.
Trzaskowski zrozumiał snus | Jak „słabość” staje się polityczną siłą
Snus Nawrockiego miał być kompromitacją, a okazał się atutem. Trzaskowski ostatnio trafnie zauważył, że drobiazg, który wygląda na słabość, potrafi zamienić się w źródło politycznej energii. Ludzie nie ufają perfekcji – wolą zobaczyć władze z małym nałogiem niż z wyprasowanym ideałem.
To właśnie w takich detalach kryje się strategia normalności. Długie krawaty, kubełki kurczaka czy nawet słaby angielski – wszystkie te rekwizyty obniżają dystans i sprawiają, że polityk wydaje się „jeden z nas”. Pokazanie niedoskonałości działa lepiej niż najlepszy program, bo przypomina, że władza też bywa ludzka.
Ale w tle jest jeszcze coś więcej: codzienna wrażliwość na cudzą „lepszość”. Perfekcyjny garnitur czy zbyt eleganckie śniadanie w social media potrafią boleć, bo przypominają widzowi o jego własnych brakach. Mała skaza działa odwrotnie – nie zawstydza, tylko daje ulgę i poczucie wspólnoty.
Dlatego w polityce większym grzechem niż słabość jest obojętność na to, jak bardzo inni czują się przy niej gorsi. Snus, krawat czy kubełek kurczaka nie są więc wpadką – są mostem. Pokazują, że polityk nie żyje w bajce, tylko w tym samym świecie co wyborcy.
Ziobro i Pegasus czyli antykomunista wprowadza elektronicznego ubeka. Prawem i rozumem #33
2025-10-01 13:07:58
TV Republika zamieniła sprawę Pegasusa w widowisko – z samolotem nad Kutnem, dramatycznymi ujęciami z policyjnego auta i komisją sejmową jako sceną kabaretową. To jednak nie jest żaden thriller, tylko strategia odwracania uwagi. W tle kryje się coś o wiele poważniejszego: system totalnej inwigilacji, który pod rządami Ziobry wszedł w życie w demokratycznej Polsce.
Zamiast debaty o prawach człowieka dostajemy sejmowe Fame MMA i memy, które mają sprawić, że zapomnimy o brutalnej prawdzie: minister, który nazywał się antykomunistą, stworzył elektroniczne UB. Pegasus nie podsłuchiwał przestępców, lecz polityków, adwokatów, duchownych i zwykłych obywateli. Nie był narzędziem prawa, lecz narzędziem władzy.
Ten film to nie tylko relacja z komisji – to przypomnienie, że śmiejąc się z pasków TV Republika, możemy przeoczyć fakt, że nasze życie prywatne zostało rozebrane do naga i oddane w ręce tych, którzy nie cofną się przed niczym.
TV Republika zamieniła sprawę Pegasusa w widowisko – z samolotem nad Kutnem, dramatycznymi ujęciami z policyjnego auta i komisją sejmową jako sceną kabaretową. To jednak nie jest żaden thriller, tylko strategia odwracania uwagi. W tle kryje się coś o wiele poważniejszego: system totalnej inwigilacji, który pod rządami Ziobry wszedł w życie w demokratycznej Polsce.
Zamiast debaty o prawach człowieka dostajemy sejmowe Fame MMA i memy, które mają sprawić, że zapomnimy o brutalnej prawdzie: minister, który nazywał się antykomunistą, stworzył elektroniczne UB. Pegasus nie podsłuchiwał przestępców, lecz polityków, adwokatów, duchownych i zwykłych obywateli. Nie był narzędziem prawa, lecz narzędziem władzy.
Ten film to nie tylko relacja z komisji – to przypomnienie, że śmiejąc się z pasków TV Republika, możemy przeoczyć fakt, że nasze życie prywatne zostało rozebrane do naga i oddane w ręce tych, którzy nie cofną się przed niczym.
Edukacja zdrowotna – seksualne Schengen? Prawem i rozumem #32
2025-09-04 23:45:26
Wrzesień w Polsce: dzieci wracają do szkół, a dorośli – do sporów. Najgorętszy? Edukacja zdrowotna i pytanie: czy seksualność to tabu, czy temat lekcji?
Lewica mówi: wolność i otwartość. Prawica ostrzega: instynkt bez kontroli niszczy więzi. Obie strony mają rację – ale tylko po części.
W filmie pokazuję, jak seksualizacja stała się walutą świata: od milionów na OnlyFans, po presję Instagrama i uzależnienie od pornografii. Byung-Chul Han pisał: tam, gdzie znika wstyd i tajemnica, tam umiera eros. Może więc wstyd to dziś tarcza, a nie kajdany?
Wrzesień w Polsce: dzieci wracają do szkół, a dorośli – do sporów. Najgorętszy? Edukacja zdrowotna i pytanie: czy seksualność to tabu, czy temat lekcji?
Lewica mówi: wolność i otwartość. Prawica ostrzega: instynkt bez kontroli niszczy więzi. Obie strony mają rację – ale tylko po części.
W filmie pokazuję, jak seksualizacja stała się walutą świata: od milionów na OnlyFans, po presję Instagrama i uzależnienie od pornografii. Byung-Chul Han pisał: tam, gdzie znika wstyd i tajemnica, tam umiera eros. Może więc wstyd to dziś tarcza, a nie kajdany?
Gdy zabija proboszcz, gdy zabija imigrant… Prawem i rozumem #31
2025-08-22 23:29:35
Czy reakcja społeczeństwa na zbrodnię zależy od tego, kto ją popełnił? Analizuję, jak działa mechanizm odpowiedzialności zbiorowej – od mediów po polityków – i dlaczego jedne tragedie wywołują burzę, a inne milczenie. To opowieść o statystykach, uprzedzeniach i o tym, jak łatwo sami możemy stać się „tym obcym”.
➡️➡️➡️Nowy odcinek „Prawem i rozumem” - o uprzedzeniach, dehumanizacji i ludziach, którzy zawsze są gotowi je uzasadnić.
Dziękuję Patronom, którzy na platformie Patronite wspierają ideę Radykalnego Centrum!
Czy reakcja społeczeństwa na zbrodnię zależy od tego, kto ją popełnił? Analizuję, jak działa mechanizm odpowiedzialności zbiorowej – od mediów po polityków – i dlaczego jedne tragedie wywołują burzę, a inne milczenie. To opowieść o statystykach, uprzedzeniach i o tym, jak łatwo sami możemy stać się „tym obcym”.
➡️➡️➡️Nowy odcinek „Prawem i rozumem” - o uprzedzeniach, dehumanizacji i ludziach, którzy zawsze są gotowi je uzasadnić.
Dziękuję Patronom, którzy na platformie Patronite wspierają ideę Radykalnego Centrum!