Sprawy Wschodu

Platforma poświęcona dziejom, współczesności i kulturze Rosji oraz jej otoczenia, gdzie obecny jest język rosyjski.
Pomysłodawca i autor: Bartosz Gołąbek - rusycysta z Katedry Kultury Słowian Wschodnich w Instytucie Filologii Wschodniosłowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego, popularyzator wiedzy o Rosji i przestrzeni rosyjskojęzycznej.
Zestaw stron: https://taplink.cc/sprawywschodu
Patronite: https://patronite.pl/sprawywschodu
Kawa dla nas: https://buycoffee.to/sprawywschodu
Mail: [sprawy.wschodu@gmail.com]

Link RSS Link do katalogu Numer katalogowy: 7367 Wesprzyj dobrym słowem
Udostępnij
Kategorie:
Społeczeństwo i Kultura

Odcinki od najnowszych:

Łukaszenka między Kremlem a oborą
2026-03-02 23:00:01

USA uderzają na Iran — państwo, z którym Mińsk rozwijał współpracę wojskową. Świat wchodzi w kolejną fazę eskalacji. W tym samym czasie Łukaszenka pojawia się w oborze i miesza widłami ściółkę dla cieląt. W odcinku 247 „Czytamy po rosyjsku” Bartosz Gołąbek mówi o moskiewskim posiedzeniu 26 lutego i pogłębiającej się integracji z Rosją, o represjach i sprawie „Białoruskiego Hajuna”, o sytuacji więźniów politycznych oraz o wygaszaniu relokacji białoruskiego biznesu w Polsce. Geopolityka i zootechnika. Kreml i obora.

USA uderzają na Iran — państwo, z którym Mińsk rozwijał współpracę wojskową. Świat wchodzi w kolejną fazę eskalacji. W tym samym czasie Łukaszenka pojawia się w oborze i miesza widłami ściółkę dla cieląt.

W odcinku 247 „Czytamy po rosyjsku” Bartosz Gołąbek mówi o moskiewskim posiedzeniu 26 lutego i pogłębiającej się integracji z Rosją, o represjach i sprawie „Białoruskiego Hajuna”, o sytuacji więźniów politycznych oraz o wygaszaniu relokacji białoruskiego biznesu w Polsce.

Geopolityka i zootechnika. Kreml i obora.

12 lat rosyjskiej agresji na Ukrainę. Wojna na koszt żołnierzy
2026-02-23 23:00:00

W 246 odcinku łączymy cztery wątki, które pokazują region w czasie wojny i technologicznego przesilenia. Rozmawiamy o wojnie prowadzonej „za swoje” — o sytuacji, w której rosyjscy żołnierze coraz częściej doposażają się z własnych środków, i o tym, co mówi to o kondycji państwa takiego jak Rosja po 12 latach agresji na Ukrainę. Następnie omawiamy, dlaczego Rosja wyraźnie odstaje dziś w wyścigu sztucznej inteligencji i jakie mogą być długofalowe konsekwencje tego zapóźnienia. W trzeciej części przyglądamy się Dniu Języka Ojczystego w Białorusi — językowi jako przestrzeni tożsamości, ale i politycznej kontroli. Na koniec przenosimy się do Izraela, gdzie funkcjonuje rosyjskojęzyczna diaspora jako największy postsowiecki mikrokosmos funkcjonujący poza obszarem byłego ZSRR.

W 246 odcinku łączymy cztery wątki, które pokazują region w czasie wojny i technologicznego przesilenia. Rozmawiamy o wojnie prowadzonej „za swoje” — o sytuacji, w której rosyjscy żołnierze coraz częściej doposażają się z własnych środków, i o tym, co mówi to o kondycji państwa takiego jak Rosja po 12 latach agresji na Ukrainę.

Następnie omawiamy, dlaczego Rosja wyraźnie odstaje dziś w wyścigu sztucznej inteligencji i jakie mogą być długofalowe konsekwencje tego zapóźnienia.

W trzeciej części przyglądamy się Dniu Języka Ojczystego w Białorusi — językowi jako przestrzeni tożsamości, ale i politycznej kontroli.

Na koniec przenosimy się do Izraela, gdzie funkcjonuje rosyjskojęzyczna diaspora jako największy postsowiecki mikrokosmos funkcjonujący poza obszarem byłego ZSRR.

Wojenna Rosja. Stan zużycia
2026-02-16 23:00:01

W 245 wydaniu „Czytamy po rosyjsku” przyglądam się Rosji w lutym 2026 roku — państwu funkcjonującemu w logice wojny, które jednocześnie negocjuje, mobilizuje i coraz wyraźniej zużywa się od środka.

W 245 wydaniu „Czytamy po rosyjsku” przyglądam się Rosji w lutym 2026 roku — państwu funkcjonującemu w logice wojny, które jednocześnie negocjuje, mobilizuje i coraz wyraźniej zużywa się od środka.

Czytamy Ukrainę z Aleksandrą Brzuzy
2026-02-09 23:00:00

W tym odcinku podcastu na kanale Sprawy Wschodu wyjątkowo nie „czytamy po rosyjsku”, lecz proponujemy czytanie Ukrainy – jako próbę otwarcia nowej audio-przestrzeni rozmowy o wojnie, języku i doświadczeniu współczesności. Bartosz Gołąbek rozmawia z Aleksandrą Brzuzy – rusycystką, tłumaczką literatury współczesnej, wykładowczynią, pasjonatką kina i muzyki rockowej, wielokrotnie obecną na wschodnich rubieżach Europy, w Rosji, na Białorusi, a przede wszystkim w Ukrainie. Rozmawiamy o Ukrainie przez pryzmat historii współczesnej, literatury i języka , a także o tym, jak opowiadać wojnę bez estetyzacji i uproszczeń. Punktem wyjścia są fragmenty książki Brud (Khaki) autorstwa Siergieja Siergiejewicza "Sajgona" , w przekładzie Aleksandry Brzuzy. Książka została wydana w 2024 roku nakładem krakowskiej oficyny Ha!art . To literatura surowa i bezkompromisowa, posługująca się językiem wojny i jej zaplecza – językiem, którego nie sposób wygładzić. ⚠️ Uwaga: w cytowanych fragmentach pojawia się nienormatywna leksyka , obecna w oryginale i zachowana w przekładzie jako element świadectwa i integralna część narracji. Do formuły „Czytamy po rosyjsku” wracamy już w kolejnym tygodniu. Zapraszamy do słuchania, komentowania i dzielenia się refleksjami. https://www.sklep.ha.art.pl/pl/p/Sergiej-Sergiejewicz-Sajgon-Brud-khaki%2C-tlum.-Aleksandra-Brzuzy/612 Teledyski w reżyserii Aleksandry Brzuzy: Stefanova, Świeżością: https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=rOWi0BXv_Ec&list=RDrOWi0BXv_Ec&start_radio=1 Renola Guna - Namiętność Bohuna https://www.youtube.com/watch?v=Fx6KAQuLWZs Stefanova Kobietki Paznokietki https://m.youtube.com/watch?v=NYPUAVkhoYI&list=RDNYPUAVkhoYI&start_radio=1&pp=ygUVc3RlZmFub3ZhIHBhem5va2lldGtpoAcB0gcJCZEKAYcqIYzv Postaw nam kawę: https://buycoffee.to/sprawywschodu

W tym odcinku podcastu na kanale Sprawy Wschodu wyjątkowo nie „czytamy po rosyjsku”, lecz proponujemy czytanie Ukrainy – jako próbę otwarcia nowej audio-przestrzeni rozmowy o wojnie, języku i doświadczeniu współczesności.

Bartosz Gołąbek rozmawia z Aleksandrą Brzuzy – rusycystką, tłumaczką literatury współczesnej, wykładowczynią, pasjonatką kina i muzyki rockowej, wielokrotnie obecną na wschodnich rubieżach Europy, w Rosji, na Białorusi, a przede wszystkim w Ukrainie.

Rozmawiamy o Ukrainie przez pryzmat historii współczesnej, literatury i języka, a także o tym, jak opowiadać wojnę bez estetyzacji i uproszczeń. Punktem wyjścia są fragmenty książki Brud (Khaki) autorstwa Siergieja Siergiejewicza "Sajgona", w przekładzie Aleksandry Brzuzy. Książka została wydana w 2024 roku nakładem krakowskiej oficyny Ha!art.

To literatura surowa i bezkompromisowa, posługująca się językiem wojny i jej zaplecza – językiem, którego nie sposób wygładzić.

⚠️ Uwaga: w cytowanych fragmentach pojawia się nienormatywna leksyka, obecna w oryginale i zachowana w przekładzie jako element świadectwa i integralna część narracji.

Do formuły „Czytamy po rosyjsku” wracamy już w kolejnym tygodniu.

Zapraszamy do słuchania, komentowania i dzielenia się refleksjami.

https://www.sklep.ha.art.pl/pl/p/Sergiej-Sergiejewicz-Sajgon-Brud-khaki%2C-tlum.-Aleksandra-Brzuzy/612

Teledyski w reżyserii Aleksandry Brzuzy:

Stefanova, Świeżością: https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=rOWi0BXv_Ec&list=RDrOWi0BXv_Ec&start_radio=1

Renola Guna - Namiętność Bohuna https://www.youtube.com/watch?v=Fx6KAQuLWZs

Stefanova Kobietki Paznokietki https://m.youtube.com/watch?v=NYPUAVkhoYI&list=RDNYPUAVkhoYI&start_radio=1&pp=ygUVc3RlZmFub3ZhIHBhem5va2lldGtpoAcB0gcJCZEKAYcqIYzv

Postaw nam kawę: https://buycoffee.to/sprawywschodu

Aryna Sabalenka i granice neutralności
2026-02-02 23:00:00

244. Czytamy po rosyjsku Bartosz Gołąbek mówi o kobiecym tenisie i Australian Open jako punkcie wyjścia do refleksji nad granicami neutralności w sporcie . Analizuje postawę Aryna Sabalenka , zestawiając sportowe deklaracje z politycznym i symbolicznym kontekstem, w jakim dziś funkcjonują zawodniczki z Europy Wschodniej. W dalszej części odcinka o rosyjskiej platformie demokratycznej przy Parliamentary Assembly of the Council of Europe , napięciom wewnątrz rosyjskiej opozycji oraz pytaniu o reprezentowanie „antywojennej Rosji”. Następnie werbunek studentów na wojnę przez uczelnie i narastającą kontrolę nauki i badań , pokazując, jak sport, edukacja i nauka zaczynają funkcjonować według tej samej logiki państwa wojennego. Zaprasza Bartosz GołąbekŹródła i materiały wykorzystane w odcinku Tenis / Australian Open Sport.ru — finał Australian Open: Sabalenka – Rybakina https://www.sport.ru/tennis/tennis-australian-open-final-sobolenko-rybakina-pryamaya-translyatsiya/article639649/ SportArena.kz (Threads) — kontekst sportowy i reakcje https://www.threads.com/@sportarena_kz/post/DULGliMiKG- Konferencje prasowe i wypowiedzi: https://www.youtube.com/watch?v=hl9fPrsy8Ls https://www.youtube.com/watch?v=d6fgxoxsbPo Rosja: studenci i werbunek na wojnę Projekt „Черта” — Nie zdałeś sesji? Weź do ręki drona https://cherta.media/story/ne-sdal-sessiyu-beri-v-ruki-dron/ Rosja: nauka, badania i kontrola państwa T-Invariant — „Nieokiełznani bojownicy”: FSB i kontrola nad nauką https://t-invariant.org/2025/02/niokrotimye-bojtsy-u-fsb-poyavyatsya-svoi-gosuslugi-dlya-kontrolya-za-uchyonymi-2/ Rosja: opozycja i PACE Meduza — platforma rosyjskiej opozycji przy Zgromadzeniu Parlamentarnym Rady Europy https://meduza.io/feature/2026/01/30/v-strasburge-vpervye-sobralas-platforma-rossiyskoy-oppozitsii-pri-pase Wesprzyj „Sprawy Wschodu” Jeśli chcesz wesprzeć powstawanie podcastu Sprawy Wschodu i kolejnych odcinków „Czytamy po rosyjsku” , możesz to zrobić tutaj: ☕ Buy Coffee To https://buycoffee.to/sprawywschodu ❤️ Patronite https://patronite.pl/sprawywschodu Dziękuję za każde wsparcie — pozwala ono rozwijać projekt i zachować jego niezależny charakter.

244. Czytamy po rosyjsku
Bartosz Gołąbek mówi o kobiecym tenisie i Australian Open jako punkcie wyjścia do refleksji nad granicami neutralności w sporcie. Analizuje postawę Aryna Sabalenka, zestawiając sportowe deklaracje z politycznym i symbolicznym kontekstem, w jakim dziś funkcjonują zawodniczki z Europy Wschodniej.

W dalszej części odcinka o rosyjskiej platformie demokratycznej przy Parliamentary Assembly of the Council of Europe, napięciom wewnątrz rosyjskiej opozycji oraz pytaniu o reprezentowanie „antywojennej Rosji”. Następnie werbunek studentów na wojnę przez uczelnie i narastającą kontrolę nauki i badań, pokazując, jak sport, edukacja i nauka zaczynają funkcjonować według tej samej logiki państwa wojennego.

Zaprasza Bartosz GołąbekŹródła i materiały wykorzystane w odcinku

Tenis / Australian Open

Rosja: studenci i werbunek na wojnę

Rosja: nauka, badania i kontrola państwa

Rosja: opozycja i PACE

Wesprzyj „Sprawy Wschodu”

Jeśli chcesz wesprzeć powstawanie podcastu Sprawy Wschodu i kolejnych odcinków „Czytamy po rosyjsku”, możesz to zrobić tutaj:

☕ Buy Coffee To
https://buycoffee.to/sprawywschodu

❤️ Patronite
https://patronite.pl/sprawywschodu

Dziękuję za każde wsparcie — pozwala ono rozwijać projekt i zachować jego niezależny charakter.

Sukcesja w Czeczenii: Adam Delimchanow przejmuje inicjatywę
2026-01-26 23:00:00

W 243 wydaniu podcastu "Czytamy po rosyjsku" przyglądamy się Kaukazowi – od Czeczenii , przez Południową Osetię , po szerszy kontekst regionalny. Analizujemy wypowiedzi Adama Delimchanowa o „tradycji” i kontroli Czeczenów żyjących poza republiką, osadzając je w kontekście napięć wokół władzy w Czeczenii, presji społecznej wobec kobiet oraz aktywności czeczeńskiej emigracji. Następnie omawiamy umizgi Zacharowej do rządu Gruzji i dymisję rządu Południowej Osetii , pytania o rozliczenie rosyjskich środków finansowych i kalendarz polityczny przed wyborami prezydenckimi. Całość domyka refleksja nad mechanizmami władzy i lojalności na peryferiach imperium .

W 243 wydaniu podcastu "Czytamy po rosyjsku" przyglądamy się Kaukazowi – od Czeczenii, przez Południową Osetię, po szerszy kontekst regionalny.

Analizujemy wypowiedzi Adama Delimchanowa o „tradycji” i kontroli Czeczenów żyjących poza republiką, osadzając je w kontekście napięć wokół władzy w Czeczenii, presji społecznej wobec kobiet oraz aktywności czeczeńskiej emigracji. Następnie omawiamy umizgi Zacharowej do rządu Gruzji i dymisję rządu Południowej Osetii, pytania o rozliczenie rosyjskich środków finansowych i kalendarz polityczny przed wyborami prezydenckimi. Całość domyka refleksja nad mechanizmami władzy i lojalności na peryferiach imperium.

Zima, morale i presja – co naprawdę decyduje dziś o wojnie Ukrainy i Rosji
2026-01-19 23:00:01

To jubileuszowy odcinek podcastu. Wchodzimy w 6. rok „Czytamy po rosyjsku” . Wydanie 242. Rozmawiamy o wojnie z perspektywy presji , ale nie tylko frontu. Zaczynamy od zimy – jako czynnika materialnego i logistycznego – a następnie przechodzimy do morale , zmęczenia społecznego i politycznych ograniczeń. Analizujemy czynniki nacisku działające równocześnie na Ukrainę i Rosję : zasoby, czas, odporność społeczeństw, kalkulacje elit i granice wytrzymałości systemów. Bez uproszczeń, bez propagandowych skrótów – rozmowa o wojnie jako procesie wyczerpywania.

To jubileuszowy odcinek podcastu.
Wchodzimy w 6. rok „Czytamy po rosyjsku”. Wydanie 242.

Rozmawiamy o wojnie z perspektywy presji, ale nie tylko frontu. Zaczynamy od zimy – jako czynnika materialnego i logistycznego – a następnie przechodzimy do morale, zmęczenia społecznego i politycznych ograniczeń.

Analizujemy czynniki nacisku działające równocześnie na Ukrainę i Rosję: zasoby, czas, odporność społeczeństw, kalkulacje elit i granice wytrzymałości systemów. Bez uproszczeń, bez propagandowych skrótów – rozmowa o wojnie jako procesie wyczerpywania.

Patriarcha w barwach khaki
2026-01-12 23:00:00

W 241 wydaniu podcastu skupiamy się na Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej w okresie okołoświątecznym – na języku, decyzjach i gestach symbolicznych, które pokazują, jak głęboko instytucja ta została włączona w państwowy porządek ideologiczny i wojenny. Punktem wyjścia są świąteczne wystąpienia patriarchy Cyryla, nowe inicjatywy liturgiczne, w tym ogólnorosyjski moliebien przeciwko aborcji, a także decyzje instytucjonalne – od cenników „dobrowolnych ofiar” po sposób zarządzania przekazem medialnym. Odcinek osadzamy w szerszym kontekście: długiego trwania relacji Cerkiew–władza, opisanych m.in. w książce Ksenii Łuczenko, oraz bieżącej rzeczywistości wojennej. To rozmowa o Cerkwi nie jako wspólnocie wiary, lecz jako aktorze publicznym, który sakralizuje państwo, adaptuje język Kremla i coraz częściej pełni funkcję ideologiczną. Źródła i materiały: Current Time – o RCP i polityce: https://www.currenttime.tv/a/russia-church-orthodox/33631123.html Krymska eparchia RCP (materiał oficjalny): https://crimea-eparhia.ru/174884.html Zona Media – moliebien o „wразумлении”: https://zona.media/article/2026/01/11/vrazumlenie Nowaja Gazieta – „Dwie cerkwie, dwa oblicza i dwie wiary”: https://novayagazeta.ru/articles/2025/12/27/dve-tserkvi-dva-litsa-i-dve-very Patriarchia.ru – materiał wideo RCP: https://www.patriarchia.ru/article/119155?video=true Ridl.io – „Kremlowska kaznodzieja”: https://ridl.io/ru/kremlevskaya-propoved/ Nowaja Gazieta Europa – „Boże Narodzenie w kolorze khaki”: https://novayagazeta.eu/articles/2026/01/09/rozhdestvo-tsveta-khaki Materiał wideo (YouTube): https://www.youtube.com/watch?v=9FAl6zI1M2I&t=2288s Oświadczenie Zgromadzenia Parlamentarnego OBWE nt. rosyjskiego ataku na Ukrainę: https://www.oscepa.org/en/news-a-media/press-releases/2026/statement-of-the-parliamentary-support-team-for-ukraine-on-russias-overnight-attack-on-ukrainian-civilians-and-infrastructure Wsparcie podcastu: Jeśli cenią Państwo Sprawy Wschodu i Czytamy po rosyjsku, zachęcam do wsparcia: ☕ Buy Coffee To: https://buycoffee.to/sprawywschodu ❤️ Patronite: https://patronite.pl/sprawywschodu Dziękuję za słuchanie i za wsparcie.

W 241 wydaniu podcastu skupiamy się na Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej w okresie okołoświątecznym – na języku, decyzjach i gestach symbolicznych, które pokazują, jak głęboko instytucja ta została włączona w państwowy porządek ideologiczny i wojenny.


Punktem wyjścia są świąteczne wystąpienia patriarchy Cyryla, nowe inicjatywy liturgiczne, w tym ogólnorosyjski moliebien przeciwko aborcji, a także decyzje instytucjonalne – od cenników „dobrowolnych ofiar” po sposób zarządzania przekazem medialnym. Odcinek osadzamy w szerszym kontekście: długiego trwania relacji Cerkiew–władza, opisanych m.in. w książce Ksenii Łuczenko, oraz bieżącej rzeczywistości wojennej.


To rozmowa o Cerkwi nie jako wspólnocie wiary, lecz jako aktorze publicznym, który sakralizuje państwo, adaptuje język Kremla i coraz częściej pełni funkcję ideologiczną.


Źródła i materiały:


Current Time – o RCP i polityce:

https://www.currenttime.tv/a/russia-church-orthodox/33631123.html

Krymska eparchia RCP (materiał oficjalny):

https://crimea-eparhia.ru/174884.html

Zona Media – moliebien o „wразумлении”:

https://zona.media/article/2026/01/11/vrazumlenie

Nowaja Gazieta – „Dwie cerkwie, dwa oblicza i dwie wiary”:

https://novayagazeta.ru/articles/2025/12/27/dve-tserkvi-dva-litsa-i-dve-very

Patriarchia.ru – materiał wideo RCP:

https://www.patriarchia.ru/article/119155?video=true

Ridl.io – „Kremlowska kaznodzieja”:

https://ridl.io/ru/kremlevskaya-propoved/

Nowaja Gazieta Europa – „Boże Narodzenie w kolorze khaki”:

https://novayagazeta.eu/articles/2026/01/09/rozhdestvo-tsveta-khaki

Materiał wideo (YouTube):

https://www.youtube.com/watch?v=9FAl6zI1M2I&t=2288s

Oświadczenie Zgromadzenia Parlamentarnego OBWE nt. rosyjskiego ataku na Ukrainę:

https://www.oscepa.org/en/news-a-media/press-releases/2026/statement-of-the-parliamentary-support-team-for-ukraine-on-russias-overnight-attack-on-ukrainian-civilians-and-infrastructure

Wsparcie podcastu:

Jeśli cenią Państwo Sprawy Wschodu i Czytamy po rosyjsku, zachęcam do wsparcia:

☕ Buy Coffee To: https://buycoffee.to/sprawywschodu

❤️ Patronite: https://patronite.pl/sprawywschodu

Dziękuję za słuchanie i za wsparcie.

Kaukaz Południowy 2025 | Armenia, Azerbejdżan, Gruzja
2025-12-29 23:00:01

Czytamy po rosyjsku – wydanie 239 Zaprasza Bartosz Gołąbek Podsumowanie roku 2025 na Kaukazie Południowym . Armenia po Karabachu i przed wyborami. Azerbejdżan jako regionalny lider po zwycięstwie bez ideowych perspektyw. Gruzja między zarządzaną demokracją, represjami i walką klanową.

Czytamy po rosyjsku – wydanie 239 Zaprasza Bartosz Gołąbek

Podsumowanie roku 2025 na Kaukazie Południowym. Armenia po Karabachu i przed wyborami. Azerbejdżan jako regionalny lider po zwycięstwie bez ideowych perspektyw. Gruzja między zarządzaną demokracją, represjami i walką klanową.

Kreml skonsolidowany, emigracyjna opozycja rozbita
2025-12-22 23:00:01

W tym wydaniu "Czytamy po rosyjsku" omawiamy trzy wątki : spektakl władzy, kryzys opozycji i kontrolę komunikacji. Punktem wyjścia jest coroczna konferencja prasowa Władimira Putina jako narzędzie zarządzania narracją. Następnie przyglądamy się konfliktom wewnątrz rosyjskiej opozycji oraz komunikatorowi MAX – elementowi budowy „suwerennej” przestrzeni cyfrowej.

W tym wydaniu "Czytamy po rosyjsku" omawiamy trzy wątki : spektakl władzy, kryzys opozycji i kontrolę komunikacji.

Punktem wyjścia jest coroczna konferencja prasowa Władimira Putina jako narzędzie zarządzania narracją. Następnie przyglądamy się konfliktom wewnątrz rosyjskiej opozycji oraz komunikatorowi MAX – elementowi budowy „suwerennej” przestrzeni cyfrowej.

Informacja dotycząca prawa autorskich: Wszelka prezentowana tu zawartość podkastu jest własnością jego autora

Wyszukiwanie

Kategorie