Nauka każdego dnia | Radio Katowice
Zapraszamy na krótką podróż w świat nauki. Natomiast raz w tygodniu zapraszamy na dłuższe spotkanie w naukowym podcaście. Od ciekawostek ze świata fizyki, poprzez geografię i chemię - udowadniamy, że … świat jest ciekawy!
Kategorie:
Nauka
Nauka
Nauka każdego dnia - odc. 48 Trudny język polski
2022-02-21 11:15:02
Język polski jest jednym z najtrudniejszych języków świata. Zaraz obok chińskiego, z którym problem mają nie tylko obcokrajowcy, ale i rodzimi użytkownicy tego języka. UNESCO szacuje, że nawet 77 proc. Polaków ma problem ze zrozumieniem czytanego po polsku tekstu, a jedynie 2 proc. Polaków jest sprawnych językowo. Problematyczna jest też odmiana czasowników przez osoby czy wyrażanie czasu przeszłego, teraźniejszego i przyszłego. O trudnym języku rozmawiają dr Katarzyna Wyrwas, kierownik poradni językowej działającej na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach i Katarzyna Głuch-Juszkiewicz.
Język polski jest jednym z najtrudniejszych języków świata. Zaraz obok chińskiego, z którym problem mają nie tylko obcokrajowcy, ale i rodzimi użytkownicy tego języka. UNESCO szacuje, że nawet 77 proc. Polaków ma problem ze zrozumieniem czytanego po polsku tekstu, a jedynie 2 proc. Polaków jest sprawnych językowo. Problematyczna jest też odmiana czasowników przez osoby czy wyrażanie czasu przeszłego, teraźniejszego i przyszłego. O trudnym języku rozmawiają dr Katarzyna Wyrwas, kierownik poradni językowej działającej na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach i Katarzyna Głuch-Juszkiewicz.
Nauka każdego dnia - odc. 47 Witaminy
2022-02-14 18:57:47
Rozwój nauki o żywieniu doprowadził do tego, że możemy wyjaśnić działanie witamin, a także ich znaczenie. Odkrycie witamin także wiąże się z tą nauką. W 1911 roku Kazimierz Funk, Polak, otrzymał mieszankę czynną biologicznie, którą nazwał witaminą. Można więc powiedzieć, stworzył on naukę, która bada niedobór składników w pożywieniu, które wpływają na zdrowie człowieka. Witaminy są szeregiem związków, które pełnią ważną rolę w różnych procesach zachodzących w tkankach człowieka. Zarówno ich nadmiar jak i niedobór szkodzi naszemu zdrowiu, o czym z dr Katarzyną Kasperkiewicz rozmawia Katarzyna Głuch-Juszkiewicz.
Rozwój nauki o żywieniu doprowadził do tego, że możemy wyjaśnić działanie witamin, a także ich znaczenie. Odkrycie witamin także wiąże się z tą nauką. W 1911 roku Kazimierz Funk, Polak, otrzymał mieszankę czynną biologicznie, którą nazwał witaminą. Można więc powiedzieć, stworzył on naukę, która bada niedobór składników w pożywieniu, które wpływają na zdrowie człowieka. Witaminy są szeregiem związków, które pełnią ważną rolę w różnych procesach zachodzących w tkankach człowieka. Zarówno ich nadmiar jak i niedobór szkodzi naszemu zdrowiu, o czym z dr Katarzyną Kasperkiewicz rozmawia Katarzyna Głuch-Juszkiewicz.
Nauka każdego dnia - odc. 46 Niepylak apollo
2022-02-07 12:45:01
Niepylak apollo to jeden z największych w naszym kraju motyli dziennych o rozpiętości skrzydeł dochodzącej do 8 cm. W Polsce jest skrajnie zagrożony wyginięciem. Parnassius clodius to gatunek występujący w całej Europie i w Azji, również na Syberii, aż po rzekę Lenę. Najnowsza publikacja amerykańskich badaczy pt. "Wings That Make Waves”, powstała przy współudziale naukowców z Uniwersytetu Śląskiego, profesora Mirosława Nakoniecznego i doktora Andrzeja Kędzierskiego. Rozmawia z nimi Katarzyna Głuch-Juszkiewicz
Niepylak apollo to jeden z największych w naszym kraju motyli dziennych o rozpiętości skrzydeł dochodzącej do 8 cm. W Polsce jest skrajnie zagrożony wyginięciem. Parnassius clodius to gatunek występujący w całej Europie i w Azji, również na Syberii, aż po rzekę Lenę. Najnowsza publikacja amerykańskich badaczy pt. "Wings That Make Waves”, powstała przy współudziale naukowców z Uniwersytetu Śląskiego, profesora Mirosława Nakoniecznego i doktora Andrzeja Kędzierskiego. Rozmawia z nimi Katarzyna Głuch-Juszkiewicz
Nauka każdego dnia - odc. 45 Historia
2022-01-31 13:27:48
W ubiegłym roku świętowaliśmy setną rocznicę III Powstania Śląskiego. Trzy zrywy niepodległościowe, w 1919, 1920 i 1921 roku sprawiły, że do II Rzeczpospolitej trafiła ważna część terenów przemysłowego Górnego Śląska. Rok 2022 jest w województwie śląskim Rokiem Stulecia Powrotu Części Górnego Śląska do Polski. Jakie były nastroje i oczekiwania Górnoślązaków? Jak sytuacja międzynarodowa wpłynęła na losy mieszkańców dzisiejszego województwa śląskiego? Czy uda nam się ocalić od zapomnienia fakty? O tym, z historykiem dr Pawłem Parysem z Muzeum Śląskiego w Katowicach rozmawia Katarzyna Głuch-Juszkiewicz
W ubiegłym roku świętowaliśmy setną rocznicę III Powstania Śląskiego. Trzy zrywy niepodległościowe, w 1919, 1920 i 1921 roku sprawiły, że do II Rzeczpospolitej trafiła ważna część terenów przemysłowego Górnego Śląska. Rok 2022 jest w województwie śląskim Rokiem Stulecia Powrotu Części Górnego Śląska do Polski. Jakie były nastroje i oczekiwania Górnoślązaków? Jak sytuacja międzynarodowa wpłynęła na losy mieszkańców dzisiejszego województwa śląskiego? Czy uda nam się ocalić od zapomnienia fakty?
O tym, z historykiem dr Pawłem Parysem z Muzeum Śląskiego w Katowicach rozmawia Katarzyna Głuch-Juszkiewicz
O tym, z historykiem dr Pawłem Parysem z Muzeum Śląskiego w Katowicach rozmawia Katarzyna Głuch-Juszkiewicz
Nauka Każdego Dnia - odc. 44 Biosfera
2022-01-26 08:53:38
Sferą, niezwykle istotną z punktu widzenia człowieka, jest biosfera. Jest to przestrzeń, w której może istnieć życie. Obejmuje wody powierzchniowe, dolne warstwy atmosfery i powierzchniową część skorupy ziemskiej. Granice biosfery nie są jednoznacznie określone. Jakie zmiany zachodzą w biosferze wywołane działalnością człowieka? Co to jest degradacja środowiska naturalnego? Czym jest antroposfera i dlaczego grozi nam wymieranie gatunków - o tym dziś opowiedzą geograf Agata Spruś, ekolog profesor Piotr Skubała i nasza dziennikarka -Katarzyna Głuch - Juszkiewicz
Sferą, niezwykle istotną z punktu widzenia człowieka, jest biosfera. Jest to przestrzeń, w której może istnieć życie. Obejmuje wody powierzchniowe, dolne warstwy atmosfery i powierzchniową część skorupy ziemskiej. Granice biosfery nie są jednoznacznie określone.
Jakie zmiany zachodzą w biosferze wywołane działalnością człowieka? Co to jest degradacja środowiska naturalnego? Czym jest antroposfera i dlaczego grozi nam wymieranie gatunków - o tym dziś opowiedzą geograf Agata Spruś, ekolog profesor Piotr Skubała i nasza dziennikarka -Katarzyna Głuch - Juszkiewicz
Jakie zmiany zachodzą w biosferze wywołane działalnością człowieka? Co to jest degradacja środowiska naturalnego? Czym jest antroposfera i dlaczego grozi nam wymieranie gatunków - o tym dziś opowiedzą geograf Agata Spruś, ekolog profesor Piotr Skubała i nasza dziennikarka -Katarzyna Głuch - Juszkiewicz
Nauka Każdego Dnia - odc. 42 Psychologia i postanowienia
2022-01-12 11:17:35
Pewnie większość z Państwa pamięta jak Bridget Jones gorliwie spisywała co roku listę swoich postanowień noworocznych, a potem z jeszcze większą gorliwością robiła wszystko, by ich nie realizować? Nowy Rok to idealny czas na postanowienia, ale nie "za duże". Naukowcy z University of College London, stwierdzili, że potrzebujemy średnio 66 dni, by skutecznie zautomatyzować nowe zachowania... O metodach małych kroków, drabinach i szklance do połowy pełnej rozmawiają optymistka Barbara Lech - coach i trener osobisty oraz pesymistka Katarzyna Głuch-Juszkiewicz
Pewnie większość z Państwa pamięta jak Bridget Jones gorliwie spisywała co roku listę swoich postanowień noworocznych, a potem z jeszcze większą gorliwością robiła wszystko, by ich nie realizować?
Nowy Rok to idealny czas na postanowienia, ale nie "za duże". Naukowcy z University of College London, stwierdzili, że potrzebujemy średnio 66 dni, by skutecznie zautomatyzować nowe zachowania...
O metodach małych kroków, drabinach i szklance do połowy pełnej rozmawiają optymistka Barbara Lech - coach i trener osobisty oraz pesymistka Katarzyna Głuch-Juszkiewicz
Nowy Rok to idealny czas na postanowienia, ale nie "za duże". Naukowcy z University of College London, stwierdzili, że potrzebujemy średnio 66 dni, by skutecznie zautomatyzować nowe zachowania...
O metodach małych kroków, drabinach i szklance do połowy pełnej rozmawiają optymistka Barbara Lech - coach i trener osobisty oraz pesymistka Katarzyna Głuch-Juszkiewicz
Nauka Każdego Dnia - odc. 43 Geografia
2022-01-10 14:58:07
Wielu z nas używa często określenia, że gdzieś jest atmosfera gęsta, aż można ją kroić nożem. Naukowcy wiedzą tymczasem, że najgęstszą atmosferę ma w Układzie Słonecznym Tytan - księżyc saturna. A jak to jest z naszą, ziemską atmosferą ? O Tym na lekcji geografii opowie Katarzyna Głuch - Juszkiewicz.
Wielu z nas używa często określenia, że gdzieś jest atmosfera gęsta, aż można ją kroić nożem. Naukowcy wiedzą tymczasem, że najgęstszą atmosferę ma w Układzie Słonecznym Tytan - księżyc saturna. A jak to jest z naszą, ziemską atmosferą ? O Tym na lekcji geografii opowie Katarzyna Głuch - Juszkiewicz.
Nauka Każdego Dnia - odc. 42 Psychologia i postanowienia
2022-01-03 10:20:02
Pewnie większość z Państwa pamięta jak Bridget Jones gorliwie spisywała co roku listę swoich postanowień noworocznych, a potem z jeszcze większą gorliwością robiła wszystko, by ich nie realizować? Nowy Rok to idealny czas na postanowienia, ale nie "za duże". Naukowcy z University of College London, stwierdzili, że potrzebujemy średnio 66 dni, by skutecznie zautomatyzować nowe zachowania... O metodach małych kroków, drabinach i szklance do połowy pełnej rozmawiają optymistka Barbara Lech - coach i trener osobisty oraz pesymistka Katarzyna Głuch-Juszkiewicz.
Pewnie większość z Państwa pamięta jak Bridget Jones gorliwie spisywała co roku listę swoich postanowień noworocznych, a potem z jeszcze większą gorliwością robiła wszystko, by ich nie realizować? Nowy Rok to idealny czas na postanowienia, ale nie "za duże". Naukowcy z University of College London, stwierdzili, że potrzebujemy średnio 66 dni, by skutecznie zautomatyzować nowe zachowania... O metodach małych kroków, drabinach i szklance do połowy pełnej rozmawiają optymistka Barbara Lech - coach i trener osobisty oraz pesymistka Katarzyna Głuch-Juszkiewicz.
Nauka Każdego Dnia - odc. 41 Psychologia i podsumowania
2021-12-29 11:12:44
Koniec roku to okres sprzyjający autoewaluacji. To dobry moment na zastanowienie się nad samodyscypliną, ale też nad celami, które przed sobą postawiliśmy. Jak to mawiał Søren Kierkegaard “Żyje się do przodu, a rozumie wstecz”. W jaki sposób psychologia pozwala zrozumieć sens takich podsumowań? Psychologia rozwojowa, coaching, mentoring czy po prostu swoista spowiedź przed samym sobą. Barbara Lech i Katarzyna Głuch-Juszkiewicz rozmawiają o motywach i konieczności podsumowań.
Koniec roku to okres sprzyjający autoewaluacji. To dobry moment na zastanowienie się nad samodyscypliną, ale też nad celami, które przed sobą postawiliśmy. Jak to mawiał Søren Kierkegaard “Żyje się do przodu, a rozumie wstecz”. W jaki sposób psychologia pozwala zrozumieć sens takich podsumowań? Psychologia rozwojowa, coaching, mentoring czy po prostu swoista spowiedź przed samym sobą. Barbara Lech i Katarzyna Głuch-Juszkiewicz rozmawiają o motywach i konieczności podsumowań.
Nauka Każdego Dnia - odc. 40 Informatyka
2021-12-22 11:24:01
Co mają wspólnego kasownik, maszyna do pisania, podłoga i małpa? Z rozwojem komputerów i powstaniem pierwszych klawiatur, które podobno miały czasem długość... sześciu metrów. Kto i kiedy połączył maszyny liczące i komputery z urządzeniami sterującymi - o tym w kolejnej części historii informatyki z Katarzyna Głuch-Juszkiewicz rozmawia Krzysztof Chwałowski - dyrektor MHKiI w Katowicach .
Co mają wspólnego kasownik, maszyna do pisania, podłoga i małpa? Z rozwojem komputerów i powstaniem pierwszych klawiatur, które podobno miały czasem długość... sześciu metrów. Kto i kiedy połączył maszyny liczące i komputery z urządzeniami sterującymi - o tym w kolejnej części historii informatyki z Katarzyna Głuch-Juszkiewicz rozmawia Krzysztof Chwałowski - dyrektor MHKiI w Katowicach .