Funkologia
Subiektywny podcast o czarnej muzyce prowadzony przez dwóch białasów. Jan Laskowski oraz Jakub Qba Łukowski, czyli różne pokolenia, różne narodowości, różne doświadczenia, ale jedna wspólna rzecz – miłość do muzyki afroamerykańskiej soulu, funku, bluesa, jazzu, gospel, rhythm’n’bluesa i jeszcze dziesiątek innych odmian i wariacji.
O czym jest ten podcast? O tym co dla nas najważniejsze, czyli wspaniałej muzyce afroamerykańskiej i jej twórcach oraz o wszystkim co się z tym wiąże – kulturze, społeczeństwie, historii, ale też rasizmie, wolności, walce i przezwyciężaniu, jednym słowem o Ameryce.
#56 – Funkologowe podsumowanie roku 2025
2026-01-10 07:00:00
Rok 2025 okazał się prawdziwie soulowo-funkowy.
Patrząc na niego z perspektywy czasu, przyszło nam pożegnać prawdziwe legendy, ale też poznać wiele nowych postaci, o których staraliśmy się wam regularnie opowiadać. W tym odcinku próbujemy podsumować miniony rok – wracamy do rozmów i tematów, które najbardziej zapadły nam w pamięci, przypominamy wydarzenia ważne dla was i dla nas, a także mówimy o tym, czego nowego dowiedzieliśmy się po drodze. Na koniec zaglądamy w przyszłość i sprawdzamy, co może przynieść rok 2026, bo na horyzoncie rysuje się już kilka naprawdę ciekawych tematów.
Playlista:
01- Stevie Wonder - Superstition
02- The Bar-Keys – Shake Your Rump To The Funk
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM
Montaż: Qba
Rok 2025 okazał się prawdziwie soulowo-funkowy.
Patrząc na niego z perspektywy czasu, przyszło nam pożegnać prawdziwe legendy, ale też poznać wiele nowych postaci, o których staraliśmy się wam regularnie opowiadać. W tym odcinku próbujemy podsumować miniony rok – wracamy do rozmów i tematów, które najbardziej zapadły nam w pamięci, przypominamy wydarzenia ważne dla was i dla nas, a także mówimy o tym, czego nowego dowiedzieliśmy się po drodze. Na koniec zaglądamy w przyszłość i sprawdzamy, co może przynieść rok 2026, bo na horyzoncie rysuje się już kilka naprawdę ciekawych tematów.
Playlista:
01- Stevie Wonder - Superstition
02- The Bar-Keys – Shake Your Rump To The Funk
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM
Montaż: Qba
#55 – Otis Redding – Mister Soul
2025-12-27 07:00:00
Jeden z najwspanialszych głosów w historii muzyki soul, który zamilkł zdecydowanie za wcześnie.
Otis Redding był pierwszą prawdziwą gwiazdą wytwórni Stax i artystą, który swoim wyjątkowym stylem pomógł wynieść Southern Soul na światowe sceny. Zaczynał jako naśladowca Little Richarda, ale dopiero gdy odnalazł własny głos, świat naprawdę go usłyszał.
W tym odcinku opowiadamy historię krótkiego, intensywnego życia — tragiczną, ale wypełnioną muzyką, która do dziś porusza i inspiruje.
Playlista:
01- Otis Redding - Merry Christmas Baby
02- Otis Redding - Tuff Enuff
03- Otis Redding - These Arms of Mine
04- Otis Redding - I've Been Loving You Too Long
05- Otis Redding - Try a Little Tenderness
06- Otis Redding - (Sittin' On) The Dock Of The Bay
07- Otis Redding - Respect
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM
Montaż: Qba
Źródła:
„Otis Redding: An Unfinished Life” Jonathan Gould, Crown Archetype 2017
„Dreams to Remember: Otis Redding, Stax Records, and the Transformation of Southern Soul” Mark Ribowsky, Liveright 2017
„Otis Redding: Soul Ambassador” reż. Jeremy Marre, BBC 2013
„Stax: Soulsville U.S.A. (Wytwórnia Stax: Legenda soulu)” reż. Jamila Wignot, HBO 2024
Jeden z najwspanialszych głosów w historii muzyki soul, który zamilkł zdecydowanie za wcześnie.
Otis Redding był pierwszą prawdziwą gwiazdą wytwórni Stax i artystą, który swoim wyjątkowym stylem pomógł wynieść Southern Soul na światowe sceny. Zaczynał jako naśladowca Little Richarda, ale dopiero gdy odnalazł własny głos, świat naprawdę go usłyszał.
W tym odcinku opowiadamy historię krótkiego, intensywnego życia — tragiczną, ale wypełnioną muzyką, która do dziś porusza i inspiruje.
Playlista:
01- Otis Redding - Merry Christmas Baby
02- Otis Redding - Tuff Enuff
03- Otis Redding - These Arms of Mine
04- Otis Redding - I've Been Loving You Too Long
05- Otis Redding - Try a Little Tenderness
06- Otis Redding - (Sittin' On) The Dock Of The Bay
07- Otis Redding - Respect
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM
Montaż: Qba
Źródła:
„Otis Redding: An Unfinished Life” Jonathan Gould, Crown Archetype 2017
„Otis Redding: Soul Ambassador” reż. Jeremy Marre, BBC 2013
„Stax: Soulsville U.S.A. (Wytwórnia Stax: Legenda soulu)” reż. Jamila Wignot, HBO 2024
Shaft Special
2025-12-13 07:00:00
Pod nieobecność Jana, Qba zaprasza was na specjalny odcinek w nieco innej formule. Tym razem na tapete bierze legendarny soundtrack do filmu „_Shaft”_ autorstwa Isaaca Hayesa. To jednocześnie pierwszy epizod nowego cyklu, w którym Qba przygląda się afroamerykańskim kompozytorom filmowym i ich najważniejszym dziełom.
Pod nieobecność Jana, Qba zaprasza was na specjalny odcinek w nieco innej formule. Tym razem na tapete bierze legendarny soundtrack do filmu „_Shaft”_ autorstwa Isaaca Hayesa. To jednocześnie pierwszy epizod nowego cyklu, w którym Qba przygląda się afroamerykańskim kompozytorom filmowym i ich najważniejszym dziełom.
#54 – Archie Shepp i powstanie w Attice
2025-11-29 09:08:48
W kolejnym odcinku wracamy do płyt, które były artystyczną reakcją na burzliwe wydarzenia toczące się w USA w latach 60. i 70., a jednocześnie wpisują się w historię Black Arts Movement. Tym razem opowiadamy o tragicznym buncie w więzieniu Attica oraz o albumie „Attica Blues”, który Archie Shepp nagrał w 1972 roku, poruszony dramatem osadzonych i brutalną pacyfikacją protestu. Przyglądamy się zarówno samej płycie, jak i sylwetce Sheppa — jego drodze twórczej, zaangażowaniu społecznemu i miejscu, jakie zajmuje w historii jazzu.
Po dłuższej przerwie wracamy też z porcją świeżych newsów i opowieści o wydarzeniach, na których byliśmy i które warto odnotować.
Playlista:
01- Archie Sheep - Blasé
02- Archie Sheep - Attica Blues
03- Archie Shepp, Raw Poetic and Damu the Fudgemunk - Learning to Breathe
05- Gary Bartz - Music Is My Sanctuary
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM
Montaż: Qba
Na zdjęciu okładka albumu „Attica Blues”
Źródła:
„Attica” reż. Traci Curry, Stanley Nelson (2021)
„Big Black: Stand at Attica” Frank Big Black Smith, Jared Reinmuth (2021)
W kolejnym odcinku wracamy do płyt, które były artystyczną reakcją na burzliwe wydarzenia toczące się w USA w latach 60. i 70., a jednocześnie wpisują się w historię Black Arts Movement. Tym razem opowiadamy o tragicznym buncie w więzieniu Attica oraz o albumie „Attica Blues”, który Archie Shepp nagrał w 1972 roku, poruszony dramatem osadzonych i brutalną pacyfikacją protestu. Przyglądamy się zarówno samej płycie, jak i sylwetce Sheppa — jego drodze twórczej, zaangażowaniu społecznemu i miejscu, jakie zajmuje w historii jazzu.
Po dłuższej przerwie wracamy też z porcją świeżych newsów i opowieści o wydarzeniach, na których byliśmy i które warto odnotować.
Playlista:
01- Archie Sheep - Blasé
02- Archie Sheep - Attica Blues
03- Archie Shepp, Raw Poetic and Damu the Fudgemunk - Learning to Breathe
05- Gary Bartz - Music Is My Sanctuary
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM
Montaż: Qba
Na zdjęciu okładka albumu „Attica Blues”
Źródła:
„Attica” reż. Traci Curry, Stanley Nelson (2021)
„Big Black: Stand at Attica” Frank Big Black Smith, Jared Reinmuth (2021)
#53 – The Last Poets – ojcowie chrzestni hip hopu
2025-11-08 07:00:00
Pozostając w klimacie Black Arts Movement, tym razem skupiamy się na poezji recytowanej do muzyki. Bohaterami odcinka są The Last Poets – kolektyw artystów, którzy w latach 70. zrewolucjonizowali sposób prezentacji słowa. Ich pełne gniewu, rewolucyjne teksty, wypowiadane na tle afrykańskich bębnów, stały się głosem swojego pokolenia. Do dziś ich echa wybrzmiewają w hip hopie.
Poznajcie historię ojców chrzestnych rapu – poetów, których słowa wciąż brzmią aktualnie.
Playlista:
The Last Poets - Wake Up, Niggers
The Last Poets - Tranquility
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM
Montaż: Qba
Źródła:
„The Last Poets” reż. Marko Nine (2002)
„Right On!” reż. Herbert Danska (1970)
Pozostając w klimacie Black Arts Movement, tym razem skupiamy się na poezji recytowanej do muzyki. Bohaterami odcinka są The Last Poets – kolektyw artystów, którzy w latach 70. zrewolucjonizowali sposób prezentacji słowa. Ich pełne gniewu, rewolucyjne teksty, wypowiadane na tle afrykańskich bębnów, stały się głosem swojego pokolenia. Do dziś ich echa wybrzmiewają w hip hopie. Poznajcie historię ojców chrzestnych rapu – poetów, których słowa wciąż brzmią aktualnie.
Playlista: The Last Poets - Wake Up, Niggers The Last Poets - Tranquility
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM Montaż: Qba
Źródła: „The Last Poets” reż. Marko Nine (2002) „Right On!” reż. Herbert Danska (1970)
#52 – Double feature: D’Angelo / Black Arts Movement
2025-10-25 07:00:00
W tym odcinku łączymy historię i sztukę. Zaczynamy od D’Angelo – artysty, który zrewolucjonizował soul i którego przedwczesna śmierć poruszyła cały muzyczny świat. To nie jest jednak typowy odcinek biograficzny, lecz nasze własne refleksje o jego twórczości i znaczeniu.
Druga część poświęcona jest Black Arts Movement – ruchowi, który w latach 60. i 70. ukształtował afroamerykańską kulturę i wywarł trwały wpływ na kolejne pokolenia artystów. To kolejny odcinek, w którym przyglądamy się zjawiskom, bez których muzyka afroamerykańska nie brzmiałaby tak, jak dziś.
Playlista:
01- D'Angelo - Untitled (How Does It Feel)
02- D'Angelo and The Vanguard - Sugah Daddy
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM
Montaż: Qba
Źródła:
https://youtu.be/dG4sp-KC8Ms?si=XDXLNYksIa8d0p_u
https://youtu.be/9v1z_RqxrHk?si=ZrVpCOuwCx7AMxQ5
W tym odcinku łączymy historię i sztukę. Zaczynamy od D’Angelo – artysty, który zrewolucjonizował soul i którego przedwczesna śmierć poruszyła cały muzyczny świat. To nie jest jednak typowy odcinek biograficzny, lecz nasze własne refleksje o jego twórczości i znaczeniu.
Druga część poświęcona jest Black Arts Movement – ruchowi, który w latach 60. i 70. ukształtował afroamerykańską kulturę i wywarł trwały wpływ na kolejne pokolenia artystów. To kolejny odcinek, w którym przyglądamy się zjawiskom, bez których muzyka afroamerykańska nie brzmiałaby tak, jak dziś.
Playlista:
01- D'Angelo - Untitled (How Does It Feel)
02- D'Angelo and The Vanguard - Sugah Daddy
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM
Montaż: Qba
Źródła:
#51 – Prince – purpurowy książę (feat. Hirek Wrona)
2025-10-11 07:00:00
Kiedy myśleliśmy o odcinku poświęconym Prince’owi, od razu wiedzieliśmy, kogo chcemy zaprosić. Bo jeśli ktoś w Polsce potrafi mówić o nim z pasją, wiedzą i miłością – to jest to Hirek Wrona .
Tym razem to my stajemy się słuchaczami, bo Hirek opowiada o życiu i muzyce Prince’a tak, że trudno się oderwać. Dzieli się swoją ogromną wiedzą, anegdotami i płytami, pokazując, dlaczego Prince do dziś pozostaje jednym z największych w historii.
Playlista:
01- Prince – I Wanna Be Your Lover
02- Prince – Sexy M.F.
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM
Montaż: Qba
Zdjęcie: Prince w 2007 roku
Źródła:
„Prince. Chaos i rewolucja” Jason Draper
„Prince. The Beautiful Ones. Niedokończona autobiografia” Dan Piepenbring i Prince
„The Most Beautiful. Moje życie z Prince’em” Mayte Garcia
Kiedy myśleliśmy o odcinku poświęconym Prince’owi, od razu wiedzieliśmy, kogo chcemy zaprosić. Bo jeśli ktoś w Polsce potrafi mówić o nim z pasją, wiedzą i miłością – to jest to Hirek Wrona.
Tym razem to my stajemy się słuchaczami, bo Hirek opowiada o życiu i muzyce Prince’a tak, że trudno się oderwać. Dzieli się swoją ogromną wiedzą, anegdotami i płytami, pokazując, dlaczego Prince do dziś pozostaje jednym z największych w historii.
Playlista:
01- Prince – I Wanna Be Your Lover
02- Prince – Sexy M.F.
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM
Montaż: Qba
Zdjęcie: Prince w 2007 roku
Źródła:
„Prince. Chaos i rewolucja” Jason Draper
„Prince. The Beautiful Ones. Niedokończona autobiografia” Dan Piepenbring i Prince
#50 – B.B. King – król bluesa
2025-09-27 07:00:00
26 września minęła setna rocznica urodzin B.B. Kinga – giganta muzyki, którego świat poznał jako „króla bluesa”. Na liście najlepszych gitarzystów wszech czasów magazynu „ Rolling Stone” znalazł się na wysokim, 6. miejscu. Był prawdziwym ambasadorem bluesa – potrafił zagrać ponad 300 koncertów rocznie na całym świecie, a jego charakterystyczne brzmienie gitary do dziś pozostaje rozpoznawalne po pierwszych dźwiękach. Inspiracji w jego grze szukali najwięksi – od Erica Claptona i Jimiego Hendrixa po Joego Bonamassę.
W tym odcinku przybliżamy życie i muzykę króla bluesa.
Playlista:
01- B.B. King - Lucille
02- B.B. King - Miss Martha King
03- B.B. King - Three O Clock Blues
04- B.B. King - Sweet Little Angel (live)
05- B.B. King - The Thrill Is Gone
06- Louisiana Gator Boys - How Blue Can You Get (feat. B.B. King)
07- B.B. King - Blues Boys Tune
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM
Montaż: Qba
Zdjęcie: B.B. King ze swoją legendarną gitarą Lucille.
Źródła:
„Blues All Around Me: The Autobiography of B.B. King” B.B. King, David Ritz
„King of the Blues: The Rise and Reign of B.B. King” Daniel de Visé
„B.B. King: The Life of Riley” reż. Jon Brewer (2012)
26 września minęła setna rocznica urodzin B.B. Kinga – giganta muzyki, którego świat poznał jako „króla bluesa”. Na liście najlepszych gitarzystów wszech czasów magazynu „Rolling Stone” znalazł się na wysokim, 6. miejscu. Był prawdziwym ambasadorem bluesa – potrafił zagrać ponad 300 koncertów rocznie na całym świecie, a jego charakterystyczne brzmienie gitary do dziś pozostaje rozpoznawalne po pierwszych dźwiękach. Inspiracji w jego grze szukali najwięksi – od Erica Claptona i Jimiego Hendrixa po Joego Bonamassę. W tym odcinku przybliżamy życie i muzykę króla bluesa. Playlista: 01- B.B. King - Lucille 02- B.B. King - Miss Martha King 03- B.B. King - Three O Clock Blues 04- B.B. King - Sweet Little Angel (live) 05- B.B. King - The Thrill Is Gone 06- Louisiana Gator Boys - How Blue Can You Get (feat. B.B. King) 07- B.B. King - Blues Boys Tune Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM Montaż: Qba Zdjęcie: B.B. King ze swoją legendarną gitarą Lucille. Źródła: „Blues All Around Me: The Autobiography of B.B. King” B.B. King, David Ritz „King of the Blues: The Rise and Reign of B.B. King” Daniel de Visé „B.B. King: The Life of Riley” reż. Jon Brewer (2012)
#49 – Louis Jordan – zapomniana legenda
2025-09-13 07:00:00
Louis Jordan to muzyk, który na zawsze zmienił brzmienie muzyki popularnej, choć dziś pamięta o nim już niewielu. Wystarczy jednak przywołać kilka faktów, by uświadomić sobie skalę jego sukcesu: zajmuje piąte miejsce wśród najpopularniejszych afroamerykańskich artystów w historii list przebojów Billboard , a jego 18 przebojów numer jeden utrzymywało się na szczycie łącznie przez 113 tygodni! Uznawany za prekursora rhythm and bluesa i rock’n’rolla, już w latach 50. nagrywał krótkie filmy promocyjne do swoich piosenek – na długo przed epoką wideoklipów. Do inspiracji jego muzyką przyznają się tacy giganci jak James Brown, Ray Charles, B.B. King, Chuck Berry, Elvis Presley czy Bill Haley.
Przed wami „Król Jukeboxów” – Louis Jordan!
Playlista:
01- Louis Jordan - Choo Choo Ch'Boogie
02- Clarence Williams - I Can't Dance, I Got Ants In My Pants
03- Louis Jordan - Ration Blues
04- Louis Jordan - Caldonia
05- Louis Jordan - Ain't Nobody Here But Us Chickens
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM
Montaż: Qba
Zdjęcie: Louis Jordan w lipcu 1946 roku w Nowym Jorku.
Źródła:
„Louis Jordan: Son of Arkansas, Father of R&B” Stephen Koch
https://www.youtube.com/watch?v=iReE7xx1nxc
Louis Jordan to muzyk, który na zawsze zmienił brzmienie muzyki popularnej, choć dziś pamięta o nim już niewielu. Wystarczy jednak przywołać kilka faktów, by uświadomić sobie skalę jego sukcesu: zajmuje piąte miejsce wśród najpopularniejszych afroamerykańskich artystów w historii list przebojów Billboard, a jego 18 przebojów numer jeden utrzymywało się na szczycie łącznie przez 113 tygodni! Uznawany za prekursora rhythm and bluesa i rock’n’rolla, już w latach 50. nagrywał krótkie filmy promocyjne do swoich piosenek – na długo przed epoką wideoklipów. Do inspiracji jego muzyką przyznają się tacy giganci jak James Brown, Ray Charles, B.B. King, Chuck Berry, Elvis Presley czy Bill Haley. Przed wami „Król Jukeboxów” – Louis Jordan! Playlista: 01- Louis Jordan - Choo Choo Ch'Boogie 02- Clarence Williams - I Can't Dance, I Got Ants In My Pants 03- Louis Jordan - Ration Blues 04- Louis Jordan - Caldonia 05- Louis Jordan - Ain't Nobody Here But Us Chickens Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM Montaż: Qba Zdjęcie: Louis Jordan w lipcu 1946 roku w Nowym Jorku. Źródła: „Louis Jordan: Son of Arkansas, Father of R&B” Stephen Koch https://www.youtube.com/watch?v=iReE7xx1nxc
#48 – Muzyka w filmie „Sinners” – diabeł, blues, rasizm i Robert Johnson
2025-08-30 07:00:00
Qba wreszcie nadrobił film, o którym od dawna wszyscy mu mówili (w tym Jan) – horror-musical „Sinners” w reżyserii Ryana Cooglera. Seans okazał się tak inspirujący, że przygotowaliśmy odcinek filmowy, w którym przyglądamy się tropom muzycznym, historycznym i filozoficznym ukrytym w tej produkcji. To film wręcz stworzony dla nas – opiera się bowiem na wątkach, o których mówimy od początku istnienia podcastu: ciągłości i sile muzyki afroamerykańskiej, rasizmie, kolonializmie czy mocy czarnej społeczności w Ameryce.
Na dokładkę dorzucamy historię i legendę jednego z najbardziej tajemniczych bluesmanów – Roberta Johnsona, którego duch, naszym zdaniem, unosi się nad „Sinners” i wyraźnie inspirował scenarzystów filmu.
Witajcie po wakacjach!
UWAGA SĄ SPOILERY!
Playlista:
01- Miles Caton - Travelin' (Sinners)
02- Jack O'Connell, Lola Kirke & Peter Dreams - Pick Poor Robin Clean (Sinners)
03- Miles Caton - I Lied to You (Sinners)
04- Robert Johnson - Crossroad
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM
Montaż: Qba
Źródła:
„Sinner” reż. Ryan Coogler (2025)
The New York Times “Conjuring the Past and Future of Black Music in ‘Sinners’”
The New York Times “The Symbolism in ‘Sinners’”
„Beyond the Crossroads: The Devil and the Blues Tradition” Adam Gussow
„ReMastered: Devil at the Crossroads” reż. Brian Oakes (2019)
Sinners Breakdown - Easter Eggs, Hidden Meaning, and Details You Missed!
Qba wreszcie nadrobił film, o którym od dawna wszyscy mu mówili (w tym Jan) – horror-musical „Sinners” w reżyserii Ryana Cooglera. Seans okazał się tak inspirujący, że przygotowaliśmy odcinek filmowy, w którym przyglądamy się tropom muzycznym, historycznym i filozoficznym ukrytym w tej produkcji. To film wręcz stworzony dla nas – opiera się bowiem na wątkach, o których mówimy od początku istnienia podcastu: ciągłości i sile muzyki afroamerykańskiej, rasizmie, kolonializmie czy mocy czarnej społeczności w Ameryce.
Na dokładkę dorzucamy historię i legendę jednego z najbardziej tajemniczych bluesmanów – Roberta Johnsona, którego duch, naszym zdaniem, unosi się nad „Sinners” i wyraźnie inspirował scenarzystów filmu.
Witajcie po wakacjach!
UWAGA SĄ SPOILERY!
Playlista: 01- Miles Caton - Travelin' (Sinners)
02- Jack O'Connell, Lola Kirke & Peter Dreams - Pick Poor Robin Clean (Sinners)
03- Miles Caton - I Lied to You (Sinners)
04- Robert Johnson - Crossroad
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM
Montaż: Qba
Źródła:
„Sinner” reż. Ryan Coogler (2025)
The New York Times “Conjuring the Past and Future of Black Music in ‘Sinners’”
The New York Times “The Symbolism in ‘Sinners’”
„Beyond the Crossroads: The Devil and the Blues Tradition” Adam Gussow
„ReMastered: Devil at the Crossroads” reż. Brian Oakes (2019)
Sinners Breakdown - Easter Eggs, Hidden Meaning, and Details You Missed!