Funkologia
Subiektywny podcast o czarnej muzyce prowadzony przez dwóch białasów. Jan Laskowski oraz Jakub Qba Łukowski, czyli różne pokolenia, różne narodowości, różne doświadczenia, ale jedna wspólna rzecz – miłość do muzyki afroamerykańskiej soulu, funku, bluesa, jazzu, gospel, rhythm’n’bluesa i jeszcze dziesiątek innych odmian i wariacji.
O czym jest ten podcast? O tym co dla nas najważniejsze, czyli wspaniałej muzyce afroamerykańskiej i jej twórcach oraz o wszystkim co się z tym wiąże – kulturze, społeczeństwie, historii, ale też rasizmie, wolności, walce i przezwyciężaniu, jednym słowem o Ameryce.
#30 – The Isley Brothers, historia muzyki w jednym zespole
2024-11-02 07:00:00
Bracia Isley są wyjątkowi nie tylko na skali muzyki afroamerykańskiej, ale na skali całej muzyki popularnej. Od momentu gdy pierwszy hit nagrali w roku 1959, to do dzisiaj są zespołem aktualnym, który przez 8 dekad nagrywał kolejne przeboje i nie wygląda, żeby planowali zwalniać. Na drodze swojej kariery spotkali młodego Jimie Hendrixa, zainspirowali The Beatles, podbili Motown i stworzyli dziesiątki niezapomnianych przebojów. Zdumiewające jest w tym wszystkim jak mało ludzie o nich wiedzą! Najwyższy chwila to zmienić! Playlista: 01- The Isley Brothers - Ohio Machine Gun 02- The Isley Brothers - Shout 03- The Isley Brothers - Twist & Shout 04- The Isley Brothers - This Old Heart Of Mine (Is Weak For You) 05- The Isley Brothers - It's Your Thing 06- The Isley Brothers - Live It Up 07- The Isley Brothers - Footsteps in the Dark 08- The Isley Brothers - Between the Sheets 09- The Isley Brothers - Fight the Power Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM Montaż: Qba Zdjęcie: The Isley Brothers w czasach płyty 3+3, rok 1973. Bibliografia/Filmografia: Nie ma!! (sic!)
#29 – George Clinton i kosmiczny funk
2024-10-19 07:00:00
George Clinton w latach 70. stworzył napędzane LSD i nieograniczoną kreatywnością imperium, które mimo upadku wciąż nadaje kierunek muzyce popularnej. Niczym kultura antyczna, jest niekończącym się źródłem odniesień i inspiracji. Zresztą jak sam Clinton mawiał, początków P-Funku należy szukać u podnóży piramid i w dalekich zakątkach kosmosu… Zapraszamy was w tę międzyplanetarną podróż do świata Funkadelic i Parliament, który mimo górnolotnych idei, często rozbija się o przyziemne sprawy. Playlista: 01- Parliament - P-Funk (Wants to Get Funked Up) 02- The Parliaments - Poor Willie 03- The Parliaments - [I Wanna] Testify 04- Funkadelic - Maggot Brain 05- Parliament - Flash Light 06- George Clinton - Atomic Dog 07- Parliament - Give Up The Funk (Tear The Roof Off The Sucker) Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM Montaż: Qba Zdjęcie: George Clinton Bibliografia/Filmografia: „VH1's Legends: George Clinton” reż. Mary Wharton (1999) „Parliament Funkadelic: One Nation Under a Groove” reż. Yvonne Smith (2005) „Mike Judge Presents - Tales from the Tour Bus - S2E01 - George Clinton” reż. Mike Judge (2018) „Brothas Be, Yo Like George, Ain't That Funkin' Kinda Hard On You? A Memoir” George Clinton & Ben Greenman Wywiad dla Rolling Stone z 2021 roku
#28 – The Staple Singers, pierwsza rodzina czarnej muzyki
2024-09-28 07:00:00
Rodzina Staples, której przewodził Pops, zapisała się w historii muzyki już w latach 50. swoimi wyjątkowymi interpretacjami utworów gospel. To jednak był dopiero początek ich kariery, która – można śmiało powiedzieć – trwa do dzisiaj dzięki wciąż nagrywającej i koncertującej Mavis Staples. W tym czasie odcisnęli swoje piętno na muzyce soul, blues, funk, folk, americana i nawet rock. Lista wspaniałych muzyków, którzy wskazują na Staple Singers jako swoich idoli, nie zmieściłaby się w tej krótkiej notce. Zapraszamy do poznania historii najważniejszej rodziny czarnej muzyki.
Playlista: 01- The Staple Singers - Will The Circle Be Unbroken 02- The Staple Singers - Uncloudy Day 03- The Staple Singers - Why (Am I Treated So Bad) 04- The Staple Singers - I'll Take You There 05- The Staple Singers - Let's Do It Again 05- The Staple Singers - Slippery People 06- Mavis Staples - Worthy
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM Montaż: Qba Zdjęcie: Od lewej Cleotha, Mavis i Yvonne Staples, a Roebuck “Pops” Staples siedzi na fotelu. Fotografia do książeczki płyty „Family Tree” wydanej w 1977 przez Warner Bros. Records.
Bibliografia/Filmografia: „I'll Take You There: Mavis Staples, the Staple Singers, and the March up Freedom's Highway” Greg Kot „Mavis!” reż. Jessica Edwards (2015)
#27 – James Baldwin – prorok Ameryki
2024-09-14 07:00:00
2 sierpnia James Baldwin obchodziłby swoje setne urodziny. Kiedy stworzyliśmy precedens w naszym podcaście odcinkiem o Mayi Angelou, to teraz nie mogliśmy pominąć tak ważnego artysty jakim był James Baldwin dla kultury afroamerykańskiej. Nie jest to oczywiście odcinek literacki, ale historia życia i twórczości amerykańskiego giganta, którego teksty wciąż są niezmiernie aktualne i porywają kolejne pokolenia walczących o swoje prawa mniejszości.
Playlista: 01- Charlie Parker - All The Things You Are 02- Meshell Ndegeocello - The Price Of The Ticket
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM Montaż: Qba
Źródła: Książki Baldwina wydane przez Wydawnictwo Karakter W tym zbiór esejów „Zapiski syna tego kraju” „I Am Not Your Negro” reż. Raoul Peck (2016)
#26 – Gospel, czyli droga do wolności
2024-08-31 07:00:00
Muzyka gospel leży u podstaw całej późniejszej twórczości afroamerykańskiej. Począwszy od soulu, przez funk, hip hop po r\&b. To jest oryginalna muzyka czarnych niewolników, która była nośnikiem nadziei na lepsze jutro. To ona stanowiła podporę ruchu na rzecz praw obywatelskich lat 60. i to z jej objęć wychodzili najwięksi wokaliści jak Aretha Franklin, Sam Cooke, czy Mavis Staples. Najwyższa pora poznać historie tak ważnego zjawiska dla całej kultury Amerykańskiej.
Playlista: 01- Mahalia Jackson - Take My Hand, Precious Lord 02- Fisk Jubilee Singers - Swing Low Sweet Chariot 03- Sister Rosetta Tharpe - Jericho 04- The Blind Boys of Alabama - Too Close to Heaven Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM Montaż: Qba Źródła: „Rejoice and Shout” (2010) reż. Don McGlynn
#25 – Sam Cooke i autostrada do muzyki soul
2024-08-03 07:00:00
Sam Cooke osiągnął tak wiele w tak krótkim czasie, że do dzisiaj pozostaje symbolem afroamerykańskiego talentu i amerykańskiego snu. Wokalista gospel, który przeszedł do muzyki pop, aby zdefiniować ją na nowo. Biznesmen, który jako pierwszy czarny muzyk przejął całkowitą kontrolę nad swoją własną muzyką. Kompozytor, którego utwory podbijały listy przebojów. Celebryta, który obracał się w towarzystwie największych showbiznesu. Ale co najważniejsze Afroamerykanin, który nigdy nie zapomniał skąd pochodzi i o co walczy.
Historia życia Sama Cooke’a jest równie intrygująca jak tajemnica jest śmierci.
Playlista: 01- Sam Cooke - Twistin' The Night Away 02- Sam Cooke & The Soul Stirrers - Jesus Gave Me Water 03- Dale Cook - Loveable 04- Sam Cooke - You Send Me 05- Sam Cooke - Chain Gang 06- Sam Cooke - Bring It On Home to Me 07- Sam Cooke - Nothing Can Change This Love (Live at the Harlem Square Club, Miami, FL - January 1963)
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM Montaż: Qba Zdjęcie: Sam Cooke / Wally Seawell/ABKCO Records
Źródła: „Dream Boogie: The Triumph of Sam Cooke” Peter Guralnick „ReMastered: Sam Cooke umiera dwa razy” reż. Kelly Duane de la Vega (2019)
#24 – Muddy Waters i narodziny bluesa
2024-07-20 07:00:00
Kiedy mówi się o muzyce afroamerykańskiej, to tym co znajduje się u jej początków jest blues. Muzyka, która powstała z potrzeby ekspresji uczuć, doświadczeń i marzeń. Muzyka, która narodziła się w czasie ciężkiej pracy, biedy i zniewolenia. Muzyka, która stała się lekarstwem, ucieczką i drogowskazem.
O wielkich twórcach bluesa moglibyśmy zrobić cała serię odcinków (i pewnie tak się to skończy), ale jest jeden, który dzięki swojemu talentowi, ciężkiej pracy i na pewno też odrobinie szczęścia pokazał te muzykę całemu światu. Muddy Waters, czyli wielki wokalista i gitarzysta, który łapiąc za gitarę elektryczną sprawił, że nie dało się go już uciszyć.
Playlista: 01- Muddy Waters - Hoochie Coochie Man 02- Muddy Waters - I Be's Troubled (Plantation Recording) 03- Muddy Waters - I Can't Be Satisfied 04- Muddy Waters - Got My Mojo Working
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM Montaż: Qba Zdjęcie: Muddy Waters w czasie koncertu w Chicago 12 czerwca 1979 roku / Paul Natkin/WireImage
Źródła: „Can't be Satisfied: The Life and Times of Muddy Waters” Robert Gordon „Muddy Waters: Can't Be Satisfied” reż. Robert Gordon, Morgan Neville (2003)
#23 – Blaxploitation czyli jak Czarna Ameryka podbiła Hollywood
2024-07-06 07:00:00
Mimo że kino już od dekad kojarzymy głównie z Ameryką i Hollywood, to przez znaczną część jego historii było to kino białe. Prawie jak każdy aspekt życia Afroamerykanów, tak i biznes filmowy nie był dla nich dostępny na równych zasadach. Czarni aktorzy byli obsadzani jedynie w rolach służących, sprzątaczek, kierowców lub ewentualnie śmiesznych bądź poczciwych „przyjaciół” głównego (czyt. białego) bohatera. Jednak nauczeni walki o swoje afroamerykańscy artyści stworzyli własne kino, które istniało na obrzeżach wielkiej hollywoodzkiej machiny i bardzo powoli przesiąkało do mainstreamu. Mimo to nikt nie spodziewał się rewolucji jaka przetoczyła się w kinie lat 70. Rewolucji, która w najbardziej szalony, wulgarny, funkowy i co najważniejsze prawdziwy sposób katapultowała czarne kino i jego twórców do sławy. Tak narodziło się kino Blaxploitation, którego ogromny wpływ odczuwamy do dzisiaj.
Playlista: 01- Joe Simon - Theme From Cleopatra Jones 02- Melvin Van Peeples - Sweetback's Theme 03- Donny Hathaway - Come Back Charleston Blue Playlista na Spotify.
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM Montaż: Qba Zdjęcie: Kadr z filmy „Shaft in Afica” 1973
Źródła: „Czy to wystraczająco czarne?!? Renesans czarnego kina” reż. Elvis Mitchell (2022) „Colorization: One Hundred Years of Black Films in a White World” Wil Haygood
#22 – Delikatny geniusz Curtisa Mayfielda
2024-06-22 07:00:00
W biednych slumsach mroźnego Chicago narodził się jeden z największych twórców muzyki soul, który definiował brzmienie rewolucji od lat 50., do 70. To jego utwory dawały nadzieje maszerującym po równość na południu Afroamerykanom i to jego kompozycje przybliżamy realia życia w północnych gettach całej Ameryce. Wszystko to mimo delikatnego głosu, niskiej budowy i dużej niepewności. Curtis Mayfield był człowiek sprzeczności, ale niezaprzeczalnym geniuszem, który ciężką pracą i talentem stał się jednym z pierwszych afroameykanów posiadających swoją własną muzykę w 100%. Poznajcie życie i muzykę artysty zwanego gentle genius.
Playlista: 01- Curtis Mayfield - Pusherman 02- The Impressions - For Your Precious Love 03- The Impressions - Gypsy Woman 04- The Impressions - Keep On Pushing 05- The Impressions - People Get Ready 06- Curtis Mayfield - Move on Up 07- Curtis Mayfield - Superfly 08- Curtis Mayfield - Back to the World 09- The Impressions - It's All Right Playlista na Spotify.
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM Montaż: Qba Zdjęcie: Curtis Mayfield w latach 70.
Źródła: „Traveling Soul: The Life of Curtis Mayfield” Todd Mayfield & Travis Atria
#21 – Maya Angelou – ptak, który w klatce śpiewa
2024-06-08 07:00:00
Istnieją artyści i postaci bez których dzisiaj trudno sobie wyobrazić świat. Ich wpływ na społeczność, ludzi, a nawet całe pokolenia kształtuje postawy i nadaje im kierunek. Taką postacią bez wątpienia była Maya Angelou. Poetka, pisarka, tancerka, wokalistka, feministka, reżyserka, producentka, matka i mentorka jest wymieniania obok takich ikon jak Toni Morrison, James Baldwin, czy nawet Martin Luther King Jr. Smutne jest to jak mało znana jest w Polsce, ale całe szczęście Wydawnictwo Relacja wydaje właśnie w Polsce jej przełomowe książki autobiograficzne i premiera najnowszej pt. „Śpiewaj, tańcuj i wesel się” jest inspiracją do tego odcinka Funkologii.
Playlista: 01- Maya Angelou - Run Joe 02- Lord Invader - Rum and Coca Cola 03- Harolyn Blackwell - Summertime (Porgy & Bess) 04- Maya Angelou - Still I Rise Playlista na Spotify.
Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM Montaż: Qba Zdjęcie: Maya Angelou © Stephen Parker / Alamy Stock Photo
Źródła: „Wiem, dlaczego w klatce śpiewa ptak” Maya Angelou „Zgromadźcie się w imię moje” Maya Angelou „Śpiewaj, tańcuj i wesel się” Maya Angelou „Czarne diamenty. Toni Morrison i 9 innych poetek afroamerykańskich” „Maya Angelou: And Still I Rise” reż. Rita Coburn Whack, Bob Hercules (2017) „One Hand Don't Clap” reż. Kaveri Kaul (1991)