Na przekład: Podcast STL

Rozmowy o tłumaczeniu książek


Odcinki od najnowszych:

37. Marta Jordan o tłumaczeniu Julio Cortazara i Isabel Allende
2019-07-08 08:30:00

Przedstawiamy rozmowę z Martą Jordan, członkinią STL i tłumaczką języka hiszpańskiego, między innymi zbioru Niespodziewane stronice, sztuki Żadnych przesyłek do Pehuajó Julio Cortázara, opowiadań oraz biografii tego autora, a także książek Isabel Allende. Rozmawiał Marcin Kurek – poeta, publicysta, tłumacz, nauczyciel akademicki, laureat m.in. Nagrody Fundacji im. Kościelskich i Nagrody „Literatury na Świecie”. Poruszane tematy to m.in.: - czy można żyć z tłumaczenia literatury - jakie cechy powinien mieć tłumacz literatury - konsultowanie wątpliwości z autorami i kontakty z nimi - tłumaczenie dramatu - widzialność tłumacza - znajomość z Julio Cortazarem, Zofią Chądzyńską i Isabel Allende   Rozmowa otworzyła Noc Opowiadań Iberyjskich w Księgarni Hiszpańskiej we Wrocławiu 22 czerwca 2019 roku. Dziękujemy Dobromile Jankowskiej za udostępnienie nagrania. Na przekład jest podcastem Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury - organizacji od 2009 roku zrzeszającej tłumaczy i tłumaczki książek. Na stronie Stowarzyszenia (stl.org.pl) można znaleźć dużą bazę ogólnodostępnej wiedzy dla osób zainteresowanych pracą tłumacza literackiego, a także kontakty do tłumaczy i tłumaczek zrzeszonych w STL. Jeszcze więcej danych i informacji na temat aspektów finansowych, prawnych i organizacyjnych dostępnych jest dla zalogowanych członków. Chętnie wysłuchamy Waszych uwag i sugestii pod adresem podcast@stl.org.pl   

36. Karolina Drozdowska o modelach współpracy z autorami i wpływie przekładu na oryginał
2019-07-01 08:03:18

Dzisiejszy odcinek to wystąpienie dr Karoliny Drozdowskiej (Uniwersytet Gdański / STL) na konferencji "Czynnik ludzki w przekładzie" zorganizowanej na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu (5-7 czerwca 2019). Wystąpienie nosiło tytuł "Beret niebieski czy zielony? Refleksje o miejscu autora w procesie przekładu współczesnej literatury norweskiej". Na przykładach własnych kontaktów z autorami norweskimi Karolina opowiada między innymi o strategiach wydawniczych i ich wpływie na modele współpracy tłumaczy z autorami, o powszechności błędów w oryginale, a także o tym, jak tłumaczenia mogą kształtować oryginały i późniejsze tłumaczenia. Prezentacji towarzyszą grafiki - można je pobrać w formacie pdf i obejrzeć tutaj . Profil Karoliny na stronie Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury dostępny jest tutaj .

35. Uwaga na tłumacza: Leszek Engelking, Magda Heydel, Antonia Lloyd-Jones, Julia Różewicz, Tomasz Swoboda
2019-06-24 08:30:00

Przedstawiamy nagranie dyskusji panelowej Uwaga na tłumacza z udziałem Leszka Engelkinga, Magdy Heydel, Antonii Lloyd Jones, Julii Różewicz i Tomasza Swobody. Dyskusja odbyła się 5 czerwca 2019 roku w Centrum Kultury Zamek w Poznaniu i była częścią konferencji naukowej "Czynnik ludzki w przekładzie literackim - teorie, historie, praktyki" (5-7 czerwca 2019) zorganizowanej na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu przez Humanistyczne Konsorcjum Naukowe, łączące Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza oraz Wydział Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Rozmowę prowadzili Borys Szumański i Weronika Szwebs. Poruszono szereg tematów, m.in: Tomasz Swoboda o niedoskonałościach, błędach i niezrozumieniu oryginału w pracy tłumacza Leszek Engelking o językowej alienacji tłumacza, który z natury działa na pograniczu języków Magda Heydel dopowiada o niezrozumieniu oryginału oraz tłumaczeniu jako procesie poznawczym i interpretacyjnym Julia Różewicz o swojej perspektywie jako wydawczyni i tym, jak wpłynęła ona na jej pracę tłumaczki, a także o sytuacji na polskim rynku książki i poprawianiu oryginałów Antonia Lloyd Jones o realiach promowania polskiej literatury w świecie anglojęzycznym i  Magda Heydel o widoczności tłumaczy A także wiele innych zagadnień, m.in. kwestię retranslacji (tłumaczenia na nowo książek mających już przekłady), presję rynku na jakość tłumaczeń, budowanie środowiska tłumaczy, poprawianie autorów nieżyjących itp. Autor fotografii: M.Kaczyński © CK ZAMEK Uwaga: W spotkaniu na żywo do wypowiedzi Julii Różewicz na temat liczby publikowanych w Polsce książek wkradł się błąd arytmetyczny. Tutaj, w wersji podcastowej, błąd został usunięty i dane podane w odcinku są miarodajne.

34. Anna Sawicka o tłumaczeniu Jaume Cabrégo i literatury katalońskiej
2019-06-17 07:20:34

Spotkanie z dr hab. Anną Sawicką (Uniwersytet Jagielloński), tłumaczką literatury katalońskiej i hiszpańskiej, członkinią Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury, która m.in. przełożyła na język polski bestsellerową powieść Wyznaję oraz zbiór opowiadań Kiedy zapada mrok Jaume Cabrégo, najwybitniejszego żyjącego pisarza katalońskiego. W dorobku Anny Sawickiej znajduje się wiele innych pozycji, w tym przekłady kilku katalońskich dramatów oraz opowiadania Pere Caldersa i Javiera Tomeo, średniowieczny brewiarz mistyczny Ramona Llulla (Księga Przyjaciela i Umiłowanego), a także powieści: Chłodny dotyk Alberta Sáncheza Piñola, Za worek kości Lluisa-Antona Baulenasa, Skrzypce z Auschwitz Marii Angels Anglady, Miasto cudów Eduarda Mendozy oraz wszystkie książki Jaume Cabrégo, które do tej pory ukazały się w Polsce: Wyznaję, Głosy Pamano, Jaśnie pan, Cień eunucha, Agonia dźwięków, tom opowiadań Podróż zimowa i najnowszy – Kiedy zapada mrok. Anna Sawicka została uhonorowana w listopadzie 2015 roku niezwykle prestiżową nagrodą Instytutu Ramona Llulla. Kapituła uznała, że Głosy Pamano to najlepszy przekład z literatury katalońskiej za rok 2014. Spotkanie poprowadziła Dobromiła Jankowska, członkini STL i nagradzana tłumaczka, w ramach cyklu "Tłumacz w muzeum" odbywającego się w Muzeum Pana Tadeusza we Wrocławiu.  Rozmowa dotyczyła m.in. języka katalońskiego i doświadczenia pracy w małym języku, ale także metod pracy i konsultowania przekładów oraz krytyki spadającej na tłumaczy. Na koniec Anna Sawicka przeczytała opowiadanie Pere Caldersa "Rzeczy pozornie bez znaczenia" we własnym przekładzie.

33. Tłumaczenie literatur w małych językach: buriackim (Anna Matkowska), litewskim (Agnieszka Rembiałkowska) i hebrajskim (Magdalena Sommer)
2019-06-10 09:00:00

Buriacki, litewski, hebrajski... Czy literatura bliska może być daleka i na odwrót? Jak i po co tłumaczyć Polakom literaturę z mniej oczywistych kultur i języków? W dyskusji – zorganizowanej 24 maja 2019 r. przez Stowarzyszenie Tłumaczy Literatury na Targach Książki w Warszawie – wzięły udział tłumaczki literatury powstającej w językach mniej w Polsce znanych albo wręcz całkiem nieznanych: Agnieszka Rembiałkowska, tłumaczka z języka litewskiego, absolwentka filologii bałtyckiej na Uniwersytecie Warszawskim, a obecnie wykładowczyni w Zakładzie Bałtystyki na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Z języka litewskiego przekłada wiersze i powieści.  Agnieszka Matkowska, tłumaczka z języka buriackiego i popularyzatorka kultury buriackiej (blog The Buriatologist ), absolwentka polonistyki, etnolingwistyki, podyplomowych studiów dla tłumaczy oraz studiów doktoranckich z zakresu mongolistyki (UAM). Studiowała również w Wielkiej Brytanii, USA i Buriacji. Oprócz tłumaczeń zajmuje się badaniami nad buriacką tradycją ustną. Przełożyła m.in. buriacką legendę o Angarze, którą usłyszała nad jeziorem Bajkał i która ukazała się w polskim przekładzie w 2017 roku. Magdalena Sommer, autorka przekładów z języków hebrajskiego i angielskiego, absolwentka hebraistyki na Uniwersytecie Warszawskim, lektorka języka hebrajskiego i autorka przekładów z języków hebrajskiego i angielskiego. Moderowała Dorota Konowrocka-Sawa, tłumaczka z języka angielskiego i członkini zarządu Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury. Fotografie wykorzystane w grafice: materiały Creative Commons z serwisu Flickr: Sergey Pesterev (Baikal), Joachim Tüns (Jerusalem), marc valdener (P1110093).

32. Literatura dziecięca z krajów bałtyckich w przekładzie: Małgorzata Gierałtowska, Marta Grzybowska, Anna Michalczuk-Podlecki, Marta Cmiel-Bażant
2019-06-03 07:57:28

W tym odcinku zapraszamy na dyskusję poświęconą trendom i problemom w przekładzie literatury dziecięcej. Jak tłumaczyć dla młodego czytelnika? Jakie wyzwania stoją przed tłumaczem współczesnej europejskiej literatury dla dzieci? Czy tłumaczenie literatury dla dzieci różni się od tłumaczenia dla dorosłych? Ale też - co można podsunąć dziecku do lektury z mniej znanych literatur naszych sąsiadów?  Rozmawiały tłumaczki: Małgorzata Gierałtowska, Marta Grzybowska, Anna Michalczuk-Podlecki i Marta Cmiel-Bażant. MAŁGORZATA GIERAŁTOWSKA Tłumaczka z jęz. litewskiego, absolwentka Katedry Językoznawstwa Ogólnego i Bałtystyki na Uniwersytecie Warszawskim. Autorka artykułów naukowych poświęconych XX-wiecznej prozie litewskiej. Współpracuje z Centrum Litewskim przy Ambasadzie Republiki Litewskiej, Zakładem Bałtystyki UW oraz Litewskim Instytutem Kultury w Wilnie. Tłumaczy litewską poezję, prozę, literaturę dziecięcą, eseistykę i sztuki teatralne. MARTA GRZYBOWSKA Absolwentka Katedry Językoznawstwa Ogólnego i Bałtystyki Uniwersytetu Warszawskiego na kierunku filologia bałtycka w zakresie specjalności językoznawczej. W latach 2004-2008 słuchacz Studiów Doktoranckich prowadzonych na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Od 2004 roku współpracownik dydaktyczny, a od 2013 roku pracownik etatowy Zakładu Bałtystyki – lektor języków bałtyckich i prowadząca praktyczne zajęcia translacyjne z języka łotewskiego. Od 2012 roku Sekretarz Katedry Językoznawstwa Ogólnego, Wschodnioazjatyckiego Porównawczego i Bałtystyki. Tłumaczy z języka łotewskiego i litewskiego. ANNA MICHALCZUK-PODLECKI Estofilka i tłumaczka z języka estońskiego. W jej przekładzie ukazała się książka eseistyczna Jana Kaplinskiego "Ojcu" (Pogranicze 2016); z estońskiej literatury dla dzieci przekładała takich autorów, jak Anti Saar, Piret Raud, Hilli Rand oraz Andrus Kivirähk. We współpracy z wydawnictwami Ezop, Widnokrąg i Finebooks przygotowuje kolejne tytuły. Doktor nauk humanistycznych, absolwentka Uniwersytetu Wrocławskiego, w ramach wymiany akademickiej studiowała również na Uniwersytecie w Tartu (Estonia). Rozmowę prowadziła Marta Cmiel-Bażant, wykładowczyni w Instytucie Slawistyki Zachodniej i Południowej Uniwersytetu Warszawskiego zawodowo związana z kulturą i literaturą słoweńską. Panel zorganizowało wydawnictwo Ezop w ramach projektu "Literackie zbliżenia" podczas Warszawskich Targów Książki 23 maja 2019 roku. Projekt "Literackie zbliżenia" jest realizowany w ramach programu Kreatywna Europa: Kultura.

31. Pieśni szarej godziny: Monika Opalińska o elegiach staroangielskich
2019-05-27 06:36:47

W nowym odcinku przedstawiamy rozmowę z dr hab. Moniką Opalińską z Instytutu Anglistyki Uniwersytetu Warszawskiego, specjalistką od języka staroangielskiego i autorką przekładów średniowiecznych poematów. Rozmawiamy o cyklu elegijnych wierszy Pieśni szarej godziny , które Monika Opalińska opublikowała w 2013 roku nakładem Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego.    Oto sam pieśń prawdziwą zaśpiewam, o drogach mych opowiem, jak w dniach ciężkiej próby nielekkie niosłem brzemię. Poznałem smak goryczy i niepokój serca, w łodzi odkryłem miarę rozpaczy i smutku. ("Żeglarz", 1-5) Wiersze pochodzą z tzw. Kodeksu z Exeter: bezcennego zabytku piśmiennictwa wpisanego przez UNESCO na listę najważniejszych dóbr kulturowych ludzkości. Te ponadtysiącletnie teksty są osadzone w świecie, który językowo i kulturowo wydaje się odległy od współczesności. Jednak ze średniowiecznymi Anglami i Sasami łączy nas niespodziewanie wiele. Rozmowa dotyczyła języka i kultury Anglii sprzed podboju normańskiego (1066): staroangielskiej poetyki, współistnienia elementów pogańskich i chrześcijańskich w tekstach z epoki, realiów życia w średniowieczu, ale też pracy nad przekładem naukowym oraz warunków umowy z wydawnictwem.   Wywiad przeprowadził 21 maja 2019 roku Piotr Szymczak. Na ilustracji (Wikimedia Commons) zapinka z pochówku w Sutton Hoo, gdzie w zakopanym okręcie złożono szczątki możnowładcy z VII w. (przypuszczalnie Raedwalda, króla Anglów).

30. Piotr Sommer o tomiku "O krok od nich. Przekłady z poetów amerykańskich".
2019-05-20 06:46:30

  7 grudnia 2018 roku w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie odbyło się spotkanie poświęcone nowemu, poszerzonemu wydaniu książki Piotra Sommera O krok od nich. Przekłady z poetów amerykańskich.   Tomik zawiera obszerny wybór wierszy każdego poetów (wśród nich: Charles Reznikoff, e.e. cummings, John Berryman, Robert Lowell, Allen Ginsberg, John Cage, Frank O'Hara, John Ashbery, Kenneth Koch, a także nieobecni w pierwszym wydaniu: William Carlos Williams, David Schubert i James Schuyler), a także reprodukcje obrazów Jane Freilicher oraz posłowie tłumacza i autora wyboru, Piotra Sommera.   Spotkanie zorganizowało nagrodzone Lwem Hieronima wydawnictwo Karakter, a poprowadził je dr Mikołaj Wiśniewski (literaturoznawca, anglista, filozof, autor monografii Nowy Jork i okolice poświęconej twórczości Jamesa Schuylera).   Za książkę O krok od nich: Przekłady z poetów amerykańskich autorstwa Piotra Sommera w opracowaniu graficznym Przemysława Dębowskiego Wydawnictwo Karakter zostało nagrodzone w ogólnopolskim konkursie edytorskim na Najlepszą Książkę Roku: "Pióro Fredry" 2018. Nagrodę przyznaje się za wartości literackie i edukacyjne, a także wysoki poziom edytorski oraz typograficzno-artystyczny.

29. Rola redaktora w procesie powstawania książki
2019-05-13 13:01:25

Czym się zajmuje redaktorka/redaktor? Jaki ma wpływ na ostateczny kształt książki? Czy w Polsce ktoś inwestuje jeszcze w dobrą redakcję tekstu? Czym różni się praca nad przekładem od pracy z autorem czy autorką? Na ile środowisko redaktorów podobne jest do środowiska tłumaczy, a pod jakimi względami się różni? Na te i wiele innych pytań odpowiadali uczestnicy panelu organizowanego w ramach Warszawskiego Weekendu Księgarń Kameralnych 2019. Zaproszonymi gośćmi byli: Krystyna Bratkowska (z wydawnictwa Nisza), Julianna Jonek (Dowody na Istnienie) i Filip Modrzejewski (Wydawnictwo W.A.B.), a rozmowę prowadził Piotr Kieżun (Kultura Liberalna). Panel odbył się 28 kwietnia 2019 roku w Faktycznym Domu Kultury w Warszawie.

28. Sefer ha-Bahir w polskim przekładzie: Bohdan Kos, Jan Doktór, Wojciech Brojer
2019-05-06 07:17:43

W średniowiecznej Europie miało miejsce tajemnicze zjawisko: na przełomie XII i XIII w. żydowskie tradycje ezoteryczne — dotąd przekazywane wyłącznie ustnie i strzeżone przed niepowołanymi uszami — z jakichś powodów zaczęto spisywać w formie traktatów. Ta tradycja poszukiwań ukrytej natury rzeczywistości, zwana dzisiaj "kabałą", wpłynęła silnie na myśl europejską (poprzez ezoteryzm renesansowy, którego ojcem był piętnastowieczny myśliciel i poliglota, Giovanni Pico della Mirandola), a także polską (poprzez wpływ frankistów na romantyzm polski).   Jednym z ważniejszych dzieł kabalistycznych jest traktat ספר הבהיר (Sefer ha-Bahir). We wczesnej formie ukazuje szereg koncepcji kabalistycznych, które później były rozwijane przez innych autorów. Jednak zarazem przedstawia on ogromne trudności w tłumaczeniu, począwszy od samego tytułu.    25 stycznia 2019 roku w Galerii Tłumaczy u Gwidona Zlatkesa odbyło się spotkanie z Bohdanem Kosem, Janem Doktórem i Wojciechem Brojerem, pionierami współczesnego przekładu dzieł żydowskiej ezoteryki na język polski, poświęcone ich najnowszemu dokonaniu: tłumaczeniu traktatu Sefer ha-Bahir na język polski.   00:15 Bohdan Kos: wprowadzenie 02:29 Jan Doktór o historii, pochodzeniu i kontekście historycznym Sefer ha-Bahir 11:54 Wojciech Brojer o problemie z tłumaczeniem tytułu 29:42 Bohdan Kos o innych problemach tłumaczeniowych napotkanych w traktacie   Pytania od publiczności: 45:11 Dorota Konowrocka-Sawa pyta o perspektywę przyjętą w tłumaczeniu 48:53 Gwido Zlatkes pyta o sens tłumaczenia traktatu na język polski 54:41 Piotr Szymczak pyta o kabalistyczne praktyki ekstatyczne 56:19 Gwido dopytuje o autorstwo traktatu... 58:31 … oraz o stan badań naukowych nad Sefer ha-Bahir 64:23 Dorota pyta o praktyczną stronę współpracy zespołowej   --- Grafika wykorzystuje zdjęcie autorstwa Maite Elorza (Flickr, CC licence)

Informacja dotycząca prawa autorskich: Wszelka prezentowana tu zawartość podkastu jest własnością jego autora

Wyszukiwanie

Kategorie