Leszek Moczulski

Spojrzenie historyka, polityka, geopolityka, twórcy Konfederacji Polski Niepodległej.

Kategorie:
Polityka Wiadomości

Odcinki od najnowszych:

108. Początki Rusi Kijowskiej
2023-01-29 10:55:31

Ruski wódz Ruryk dotarł do Nowogrodu Wielkiego. Opiekun jego syna - Oleg  - zdobył Kijów (rządzony w tym czasie przez Waregów, ale nie Rusów). W ten sposób powstało normańskie państwo ruskie budowane wzdłuż rzek. Na  północy była Dźwina, z niej (w rejonie Orszy) ludzie wchodzili na  Dniepr. W Kijowie ta droga o przebiegu południkowym przecinała się ze  szlakiem o przebiegu równoleżnikowym. Dniepr był osią tego państwa.  Państwo to było nastawione na ekspansję południową, na tereny Bizancjum.  Kończyło się w rejonie Kijowa, gdyż bardziej na południe biegła droga,  którą odbywał się co jakiś czas ruch ludów ze wschodu na zachód (z Azji  do Europy). Państwo Rusów to powstało na terenach słowiańskich i ulegało  szybkiej slawizacji. Jej głównym powodem były małżeństwa Rusów z  kobietami słowiańskimi. Mniej więcej w tym samym czasie powstało  państwo polskie, które - inaczej niż Ruś - miało mniej więcej kształt  koła. Na jego południowym brzegu był Kraków, a północną granice  wyznaczały rzeki: Wisła. Noteć, Warta. Państwo to miało dostęp do morza wzdłuż  dwóch głównych rzek: Wisły i Odry. Wschodnią odnogę tego państwa  tworzył Bug, nad którego górnym biegiem znajdowały się Grody  Czerwieński: Bełz, Czerwień, Przemyśl. Tędy biegła droga handlowa ze  wschodu (z Kijowa) na zachód (do Krakowa). W obu państwach mówiono  podobnym językiem. Różnicę spowodowało przyjęcie chrztu. Polska przyjęła  chrzest z Zachodu (nie wiemy do dziś, gdzie to było), w obrządku  łacińskim i dlatego w języku polskim znajdujemy wiele słów o łacińskim  pochodzeniu. Ruś przyjęła chrzest z Bizancjum. Obrządek prawosławny odbywał się  początkowo w języku greckim, później - ruskim, który upodabniał się do  języka bułgaro-słowiańskiego. Po przyjęciu chrztu do Rusi zaczęli  napływać mnisi z Bułgarii (która w tym czasie była ogarnięta straszliwą  wojną) i w swoim języku prowadzili chrystianizację Rusi. W ten sposób  słowa z tego języka zaczęły przenikać do języka ruskiego. To spowodowało  różnię między językiem polskim (do którego przenikały słowa łacińskie) a  ruskim (do którego przenikały słowa z języka bułgaro-słowiańskiego).

Ruski wódz Ruryk dotarł do Nowogrodu Wielkiego. Opiekun jego syna - Oleg  - zdobył Kijów (rządzony w tym czasie przez Waregów, ale nie Rusów).
W ten sposób powstało normańskie państwo ruskie budowane wzdłuż rzek. Na  północy była Dźwina, z niej (w rejonie Orszy) ludzie wchodzili na  Dniepr. W Kijowie ta droga o przebiegu południkowym przecinała się ze  szlakiem o przebiegu równoleżnikowym. Dniepr był osią tego państwa.  Państwo to było nastawione na ekspansję południową, na tereny Bizancjum.  Kończyło się w rejonie Kijowa, gdyż bardziej na południe biegła droga,  którą odbywał się co jakiś czas ruch ludów ze wschodu na zachód (z Azji  do Europy).
Państwo Rusów to powstało na terenach słowiańskich i ulegało  szybkiej slawizacji. Jej głównym powodem były małżeństwa Rusów z  kobietami słowiańskimi.
Mniej więcej w tym samym czasie powstało  państwo polskie, które - inaczej niż Ruś - miało mniej więcej kształt  koła. Na jego południowym brzegu był Kraków, a północną granice  wyznaczały rzeki: Wisła. Noteć, Warta. Państwo to miało dostęp do morza wzdłuż  dwóch głównych rzek: Wisły i Odry. Wschodnią odnogę tego państwa  tworzył Bug, nad którego górnym biegiem znajdowały się Grody  Czerwieński: Bełz, Czerwień, Przemyśl. Tędy biegła droga handlowa ze  wschodu (z Kijowa) na zachód (do Krakowa).
W obu państwach mówiono  podobnym językiem. Różnicę spowodowało przyjęcie chrztu. Polska przyjęła  chrzest z Zachodu (nie wiemy do dziś, gdzie to było), w obrządku  łacińskim i dlatego w języku polskim znajdujemy wiele słów o łacińskim  pochodzeniu.
Ruś przyjęła chrzest z Bizancjum. Obrządek prawosławny odbywał się  początkowo w języku greckim, później - ruskim, który upodabniał się do  języka bułgaro-słowiańskiego. Po przyjęciu chrztu do Rusi zaczęli  napływać mnisi z Bułgarii (która w tym czasie była ogarnięta straszliwą  wojną) i w swoim języku prowadzili chrystianizację Rusi. W ten sposób  słowa z tego języka zaczęły przenikać do języka ruskiego. To spowodowało  różnię między językiem polskim (do którego przenikały słowa łacińskie) a  ruskim (do którego przenikały słowa z języka bułgaro-słowiańskiego).

107. Jeszcze o rzezi wołyńskiej
2023-01-21 10:00:36

W Polsce nie zdajemy sobie sprawy z różnic cywilizacyjnych między ziemiami położonymi po dwóch brzegach Bugu. Różnic będących konsekwencją zaborów. Na zachodnim Brzegu Wisły (byłe Księstwo Warszawskie, potem Królestwo Polskie) do 1864 roku była pańszczyzna, tzn. - tak, jak przed zaborami - każdy gospodarz musiał (osobiście lub jego syn albo wynajęty parobek) odpracować kilkadziesiąt dni w roku na folwarku pana, który wydzierżawiał mu ziemię. Od 1807 roku chłopi w ówczesnym Księstwie Warszawskim mieli już wolność osobistą.  Na "ziemiach zabranych" (tj. włączonych do Rosji wskutek zaborów i w wyniku pokoju w Tylży (1807) Rosjanie wprowadzili bolszczynę. Chłopi praktycznie do końca XIX wieku byli tu praktycznie niewolnikami, z którymi pan mógł zrobić wszystko: sprzedać, zabić, wysłać do pracy kilkaset kilometrów od domu...  Na terenach Wołynia (włączonego ponownie Polski w 1921 roku) pamięć o bolszczynie była wciąż żywa, a strach przed jej powrotem - silny.  Wydarzenia, które miały miejsce na Wołyniu w 1943 roku nie były powstaniem narodowym. Były w istocie rewolucją społeczną. Ukraińskie chłopstwo, sprowokowane przez agentów Kremla i nacjonalistów ukraińskich przybywających z Galicji Wschodniej, dopuściło się zbrodni typowej dla rosyjskiej tradycji.  Polska na Ukrainie także nie ma czystej karty. Chodzi o krzywdy wyrządzane ukraińskim chłopom przez magnatów w XVII i XVIII wieku. Mieli oni wprawdzie przeważnie ruskie pochodzenie, ale ulegli polonizacji. Próby wprowadzenia przez nich bolszczyny w okresie konfederacji barskiej (1768-1772) były jedną z przyczyn "rzezi hajdamackiej" w tym czasie. Należy jednak pamiętać, że przez większą część naszej wspólnej historii Polacy i Ukraińcy byli sobie braćmi, nie wrogami (w przeciwieństwie do Moskali, którzy od XVII wieku byli zawsze wrogami Ukraińców i dopuszczali się wobec nich straszliwych zbrodni).

W Polsce nie zdajemy sobie sprawy z różnic cywilizacyjnych między ziemiami położonymi po dwóch brzegach Bugu. Różnic będących konsekwencją zaborów.

Na zachodnim Brzegu Wisły (byłe Księstwo Warszawskie, potem Królestwo Polskie) do 1864 roku była pańszczyzna, tzn. - tak, jak przed zaborami - każdy gospodarz musiał (osobiście lub jego syn albo wynajęty parobek) odpracować kilkadziesiąt dni w roku na folwarku pana, który wydzierżawiał mu ziemię. Od 1807 roku chłopi w ówczesnym Księstwie Warszawskim mieli już wolność osobistą. 

Na "ziemiach zabranych" (tj. włączonych do Rosji wskutek zaborów i w wyniku pokoju w Tylży (1807) Rosjanie wprowadzili bolszczynę. Chłopi praktycznie do końca XIX wieku byli tu praktycznie niewolnikami, z którymi pan mógł zrobić wszystko: sprzedać, zabić, wysłać do pracy kilkaset kilometrów od domu... 

Na terenach Wołynia (włączonego ponownie Polski w 1921 roku) pamięć o bolszczynie była wciąż żywa, a strach przed jej powrotem - silny.  Wydarzenia, które miały miejsce na Wołyniu w 1943 roku nie były powstaniem narodowym. Były w istocie rewolucją społeczną. Ukraińskie chłopstwo, sprowokowane przez agentów Kremla i nacjonalistów ukraińskich przybywających z Galicji Wschodniej, dopuściło się zbrodni typowej dla rosyjskiej tradycji. 

Polska na Ukrainie także nie ma czystej karty. Chodzi o krzywdy wyrządzane ukraińskim chłopom przez magnatów w XVII i XVIII wieku. Mieli oni wprawdzie przeważnie ruskie pochodzenie, ale ulegli polonizacji. Próby wprowadzenia przez nich bolszczyny w okresie konfederacji barskiej (1768-1772) były jedną z przyczyn "rzezi hajdamackiej" w tym czasie.

Należy jednak pamiętać, że przez większą część naszej wspólnej historii Polacy i Ukraińcy byli sobie braćmi, nie wrogami (w przeciwieństwie do Moskali, którzy od XVII wieku byli zawsze wrogami Ukraińców i dopuszczali się wobec nich straszliwych zbrodni).

106. "Gorące kartofle" w stosunkach polsko-ukraińskich - Bandera i rzeź wołyńska
2023-01-14 13:00:18

1 stycznia minęła kolejna rocznica urodzin Stepana Bandery. Niektórzy ukraińscy politycy, w tym gen. Walerij Załużny - naczelny dowódca Sił Zbrojnych Ukrainy, zamieścili w Internecie swoje zdjęcia na tle portretu Bandery. Także na profilu ukraińskiego parlamentu pojawił się wpis upamiętniający Banderę. Wywołało to kontrowersje w Polsce. To jest punkt wyjścia do kolejnego wykładu Leszka Moczulskiego. Autor nie unikał trudnych kwestii w relacjach polsko-ukraińskich. Rodzeństwo musi umieć ze sobą rozmawiać, także o tematach trudnych...

1 stycznia minęła kolejna rocznica urodzin Stepana Bandery. Niektórzy ukraińscy politycy, w tym gen. Walerij Załużny - naczelny dowódca Sił Zbrojnych Ukrainy, zamieścili w Internecie swoje zdjęcia na tle portretu Bandery. Także na profilu ukraińskiego parlamentu pojawił się wpis upamiętniający Banderę. Wywołało to kontrowersje w Polsce. To jest punkt wyjścia do kolejnego wykładu Leszka Moczulskiego. Autor nie unikał trudnych kwestii w relacjach polsko-ukraińskich. Rodzeństwo musi umieć ze sobą rozmawiać, także o tematach trudnych...


105. Jeszcze raz o stosunkach rosyjsko-ukraińskich (cz. 3). Dokładniej o księstwie moskiewskim.
2022-12-31 18:10:36

Kijów jest najstarszym miastem słowiańskim w świecie. Istniał już w IV wieku po Chrystusie. Leżał na szlaku handlowym z obszarów Persji na północ, skąd przywożono futra i bursztyny. W Kijowie szlak ten krzyżował się z drugim szlakiem, który biegł z okolic obecnego Rostowa na zachód, do Krakowa i dalej - albo na południe, albo na zachód. Kraków jest najstarszym grodem na ziemiach polskich, ale jest wyraźnie młodszy od Kijowa, a jego historia nie jest tak dramatyczna. Rosja powstała w XVIII wieku i od czasu swojego powstania nie tylko usiłuje zawładnąć terytorium dzisiejszej Ukrainy, ale także usiłuje ukraść jej historię, której poczatkiem jest prastary gród Kijów. Ta kradzież się powodzi. Rosja, Moskwa i Ruś pozostawały w pewnym dystansie do siebie: i terytorialnym, i czasowym.  Moskwa powstała z kaprysu kałmuckiego władcy - Batu Chana, który za zasługi Aleksandra Newskiego zaoferował jego synowi małe księstewko na Zalesiu, gdzie powstało miasteczko Moskwa. Było to poza terytorium Rusi Kijowskiej i w ogóle poza Europą (tak, jak jej granice wówczas rozumiano).  Był to teren Zalesia. Etnicznie nie mieszkała tutaj ludność słowiańska lecz mieszanka różnych grup pochodzenia azjatyckiego. Ponieważ jednak jego władcy byli Rusami, a jego kałmucka ludność przyjęła prawosławie i mówiła uproszczonym językiem słowiańskim (z dużą domieszką słów chińskich, mandżurskich, wschodniosyberyjskich, uralskich...) - obecny język rosyjski, obszar ten nazwano później Rusią Moskiewską.  Ksiąstewsko Moskiewskie było jednym z kilku księstw ruskich na Zalesiu, ale zaczęło się szybciej rozwijać niż inne, gdyż jego władca pobierał podatki dla tatarskiego chana w Saraju (zostawiając dla siebie dużą ich część).  W drugiej połowie XV wieku władcą księstwa moskiewskiego był Iwan Srogi/Okrutny, który podbił sąsiednie ksiąstewka ruskie, a z chwilą rozpadu Złotej Ordy uzyskał samodzielność (jako wielki książę moskiewski).

Kijów jest najstarszym miastem słowiańskim w świecie. Istniał już w IV wieku po Chrystusie. Leżał na szlaku handlowym z obszarów Persji na północ, skąd przywożono futra i bursztyny. W Kijowie szlak ten krzyżował się z drugim szlakiem, który biegł z okolic obecnego Rostowa na zachód, do Krakowa i dalej - albo na południe, albo na zachód. Kraków jest najstarszym grodem na ziemiach polskich, ale jest wyraźnie młodszy od Kijowa, a jego historia nie jest tak dramatyczna.

Rosja powstała w XVIII wieku i od czasu swojego powstania nie tylko usiłuje zawładnąć terytorium dzisiejszej Ukrainy, ale także usiłuje ukraść jej historię, której poczatkiem jest prastary gród Kijów. Ta kradzież się powodzi.

Rosja, Moskwa i Ruś pozostawały w pewnym dystansie do siebie: i terytorialnym, i czasowym. 

Moskwa powstała z kaprysu kałmuckiego władcy - Batu Chana, który za zasługi Aleksandra Newskiego zaoferował jego synowi małe księstewko na Zalesiu, gdzie powstało miasteczko Moskwa. Było to poza terytorium Rusi Kijowskiej i w ogóle poza Europą (tak, jak jej granice wówczas rozumiano). 

Był to teren Zalesia. Etnicznie nie mieszkała tutaj ludność słowiańska lecz mieszanka różnych grup pochodzenia azjatyckiego. Ponieważ jednak jego władcy byli Rusami, a jego kałmucka ludność przyjęła prawosławie i mówiła uproszczonym językiem słowiańskim (z dużą domieszką słów chińskich, mandżurskich, wschodniosyberyjskich, uralskich...) - obecny język rosyjski, obszar ten nazwano później Rusią Moskiewską. 

Ksiąstewsko Moskiewskie było jednym z kilku księstw ruskich na Zalesiu, ale zaczęło się szybciej rozwijać niż inne, gdyż jego władca pobierał podatki dla tatarskiego chana w Saraju (zostawiając dla siebie dużą ich część). 

W drugiej połowie XV wieku władcą księstwa moskiewskiego był Iwan Srogi/Okrutny, który podbił sąsiednie ksiąstewka ruskie, a z chwilą rozpadu Złotej Ordy uzyskał samodzielność (jako wielki książę moskiewski).




104. Jeszcze raz o stosunkach rosyjsko-ukraińskich (cz. 2). Wielka mistyfikacja
2022-12-28 09:34:16

Ruś Kijowska powstała w IX i X wieku. Było to państwo założone przez skandynawskich Rusów. Obejmowało Nowogród, Smoleńsk i Kijów na Dnieprem, czyli tereny w Europie. Z Rusi Kijowskiej powstały dzisiejsze państwa: Białoruś i Ukraina.  Tereny górnej Wołgi i Oki (czyli tzw. Zalesie)położone już w istocie w Azji, zostały skolonizowane przez Rusów dopiero w XII wieku. W XIII wieku nadszedł najazd mongolski od wschodu, który spowodował z jednej strony - upadek Rusi Kijowskiej, a z drugiej - powstanie państwa założonego przez Mongołów - Złotej Ordy. W skład tego państwa weszło m.in. Zalesie. I wtedy dopiero (prawdopodobnie w roku 1248), gdy upadła już Ruś Kijowska, na terenie Zalesia powstała Moskwa - jeden z kilkunastu podległych Złotej Ordzie obszarów administracyjnych.  Gdy w drugiej połowie XV wieku rozpadła się Złota Orda - za panowania Iwana III Srogiego - księstwo Moskiewskie uzyskało niepodległość. Cesarstwo Rosyjskie (czyli Rosja) zostało założone przez Piotra I w XVIII wieku na obszarze, który był poza historycznymi ziemiami Rusi Kijowskiej (ziemie Rusi Kijowskiej w tym czasie wchodziły w skład Rzeczypospolitej).  Istnieje więc pewien związek między Rosją a Moskwą (tereny państwa moskiewskiego weszły w skład cesarstwa Piotra). Nie ma żadnego związku między Rusią Kijowską a Rosją. To jest Wielka Mistyfikacja Stalina, a obecnie - Putina.

Ruś Kijowska powstała w IX i X wieku. Było to państwo założone przez skandynawskich Rusów. Obejmowało Nowogród, Smoleńsk i Kijów na Dnieprem, czyli tereny w Europie. Z Rusi Kijowskiej powstały dzisiejsze państwa: Białoruś i Ukraina. 

Tereny górnej Wołgi i Oki (czyli tzw. Zalesie)położone już w istocie w Azji, zostały skolonizowane przez Rusów dopiero w XII wieku.

W XIII wieku nadszedł najazd mongolski od wschodu, który spowodował z jednej strony - upadek Rusi Kijowskiej, a z drugiej - powstanie państwa założonego przez Mongołów - Złotej Ordy. W skład tego państwa weszło m.in. Zalesie. I wtedy dopiero (prawdopodobnie w roku 1248), gdy upadła już Ruś Kijowska, na terenie Zalesia powstała Moskwa - jeden z kilkunastu podległych Złotej Ordzie obszarów administracyjnych. 

Gdy w drugiej połowie XV wieku rozpadła się Złota Orda - za panowania Iwana III Srogiego - księstwo Moskiewskie uzyskało niepodległość.

Cesarstwo Rosyjskie (czyli Rosja) zostało założone przez Piotra I w XVIII wieku na obszarze, który był poza historycznymi ziemiami Rusi Kijowskiej (ziemie Rusi Kijowskiej w tym czasie wchodziły w skład Rzeczypospolitej). 

Istnieje więc pewien związek między Rosją a Moskwą (tereny państwa moskiewskiego weszły w skład cesarstwa Piotra). Nie ma żadnego związku między Rusią Kijowską a Rosją. To jest Wielka Mistyfikacja Stalina, a obecnie - Putina.

103. Jeszcze raz o stosunkach rosyjsko-ukraińskich (cz. 1). Gdzie przebiega granica między Europą a Azją?
2022-12-24 15:10:48

Autor koncentruje się na kwestiach geograficznych i klimatycznych.  Do XIX wieku przyjmowano, że Europa kończy się na wododziale oddzielającym dorzecza Dniepru i Wołgi.  Podobną granicę wyznacza izoterma stycznia - na wschód od tej linii (Azja) średnia średnia temperatura stycznia wynosi mniej niż minus 10 stopni, na zachód (Europa Wschodnia, m.in.: Białoruś, Ukraina, Polska) - więcej niż minus 10 stopni. Oznacza to, że na wschód od tej linii potrzeba ok. 20-30% więcej energii, aby ludzie mogli przetrwać. Kolejna taka granica dzieli Europę Zachodnią od Europy Wschodniej i biegnie mniej więcej na Łabie. Jest to izoterma stycznia na poziomie zero stopni. Na zachód od tej linii (m.in. zachodnie Niemcy, Francja) potrzeba wydatkowania jeszcze mniej energii niż w Europie Wschodniej, aby osiągnąć ten sam efekt. To spowodowało, że Europa Zachodnia rozwijała się szybciej, niż Europa Wschodnia. Ta granica geograficzna i klimatyczna, która oddziela Europę od Azji jest bardzo bliska obecnej granicy politycznej między Białorusią i Ukrainą a Rosją.

Autor koncentruje się na kwestiach geograficznych i klimatycznych. 

Do XIX wieku przyjmowano, że Europa kończy się na wododziale oddzielającym dorzecza Dniepru i Wołgi. 

Podobną granicę wyznacza izoterma stycznia - na wschód od tej linii (Azja) średnia średnia temperatura stycznia wynosi mniej niż minus 10 stopni, na zachód (Europa Wschodnia, m.in.: Białoruś, Ukraina, Polska) - więcej niż minus 10 stopni. Oznacza to, że na wschód od tej linii potrzeba ok. 20-30% więcej energii, aby ludzie mogli przetrwać. Kolejna taka granica dzieli Europę Zachodnią od Europy Wschodniej i biegnie mniej więcej na Łabie. Jest to izoterma stycznia na poziomie zero stopni. Na zachód od tej linii (m.in. zachodnie Niemcy, Francja) potrzeba wydatkowania jeszcze mniej energii niż w Europie Wschodniej, aby osiągnąć ten sam efekt. To spowodowało, że Europa Zachodnia rozwijała się szybciej, niż Europa Wschodnia.

Ta granica geograficzna i klimatyczna, która oddziela Europę od Azji jest bardzo bliska obecnej granicy politycznej między Białorusią i Ukrainą a Rosją.

102. Historia II wojny światowej (odc. 15). Zakończenie II wojny światowej zwycięstwem Sowietów i Amerykanów oraz klęską m.in. Polski
2022-12-17 20:21:21

W styczniu 1944 roku Sowieci zaczęli się zbliżać do swojej granicy z 1939 roku, najwcześniej na ziemiach polskich. Sowieci byli sojusznikami naszych sojuszników, ale po ujawnieniu zbrodni katyńskiej w kwietniu 1943 roku Stalin zerwał stosunki dyplomatyczne z Polską. Armia Krajowa stanęła przed problemem ułożenia sobie stosunków z Armią Czerwoną. Politycy londyńscy i politycy krajowi (wywodzący się z przedwojennej opozycji antysanacyjnej) nie stanęli na wysokości zadania. Ponieważ nie było żadnego planu politycznego, to w AK przyjęto plan "Burza", który zakładał: wspólną walkę z Niemcami, a potem ujawnienie się przed Sowietami. Nie przewidziano, że Sowieci będą współdziałać z Polakami w toku walki z Niemcami, ale potem będą ich rozbrajać.  Wtedy powstała kwestia Warszawy. Powstanie było nieuniknione. Zaplanowano je jako walkę kilkudniową, w wyniku której Armia Czerwona wspólnie z Polakami miała zająć Warszawę. Tymczasem Sowieci zatrzymali się przed Warszawą, gdyż Mikołajczyk wygadał się 31 lipca 1944 roku w Moskwie, uprzedzając Sowietów o wybuchu powstania. Spowodowało to dwa skutki polityczne: straszliwą klęskę, bo Niemcy Powstanie stłumili i zburzyli Warszawę (głównie po zakończeniu walki) oraz rezygnację Stalina z koncepcji 17 republiki.  Tymczasem Amerykanie do końca nas oszukiwali a w Jałcie oddali Polskę Sowietom... Związek Radziecki istniałby do dzisiaj, gdyby Stalin nie popełnił dwóch błędów: odrzucenie Planu Marshalla oraz prowadzenie wrogiej wobec Zachodu polityki po 1945 roku.   

W styczniu 1944 roku Sowieci zaczęli się zbliżać do swojej granicy z 1939 roku, najwcześniej na ziemiach polskich. Sowieci byli sojusznikami naszych sojuszników, ale po ujawnieniu zbrodni katyńskiej w kwietniu 1943 roku Stalin zerwał stosunki dyplomatyczne z Polską. Armia Krajowa stanęła przed problemem ułożenia sobie stosunków z Armią Czerwoną. Politycy londyńscy i politycy krajowi (wywodzący się z przedwojennej opozycji antysanacyjnej) nie stanęli na wysokości zadania. Ponieważ nie było żadnego planu politycznego, to w AK przyjęto plan "Burza", który zakładał: wspólną walkę z Niemcami, a potem ujawnienie się przed Sowietami. Nie przewidziano, że Sowieci będą współdziałać z Polakami w toku walki z Niemcami, ale potem będą ich rozbrajać. 

Wtedy powstała kwestia Warszawy. Powstanie było nieuniknione. Zaplanowano je jako walkę kilkudniową, w wyniku której Armia Czerwona wspólnie z Polakami miała zająć Warszawę. Tymczasem Sowieci zatrzymali się przed Warszawą, gdyż Mikołajczyk wygadał się 31 lipca 1944 roku w Moskwie, uprzedzając Sowietów o wybuchu powstania. Spowodowało to dwa skutki polityczne: straszliwą klęskę, bo Niemcy Powstanie stłumili i zburzyli Warszawę (głównie po zakończeniu walki) oraz rezygnację Stalina z koncepcji 17 republiki. 

Tymczasem Amerykanie do końca nas oszukiwali a w Jałcie oddali Polskę Sowietom...

Związek Radziecki istniałby do dzisiaj, gdyby Stalin nie popełnił dwóch błędów: odrzucenie Planu Marshalla oraz prowadzenie wrogiej wobec Zachodu polityki po 1945 roku. 

 

101. Historia II wojny światowej (odc. 14). Pewność siebie Stalina, błędne koncepcje polityczne Roosevelta i Churchilla, słabość Mikołajczyka
2022-12-03 17:08:09

Sowieci w 1943 roku nabrali pewności, że Hitler nie będzie w stanie odwrócić losów wojny na Wschodzie.  Roosevelt już od końca I wojny światowej był zwolennikiem koncepcji, aby światem rządziły dwa mocarstwa: USA oraz Rosja. Roosevelt nie chwalił się tym poglądem. Przeciwnie - oszukiwał Polaków, zabiegając o głosy Polonii przed wyborami prezydenckimi w 1944 roku.  Z kolei Churchill od połowy lat 30. był zwolennikiem współpracy z Sowietami, czego nie ukrywał, choć dla polskiej ambasadora w Londynie było to zaskoczenie. Churchill był wierny tej koncepcji w okresie, gdy był premierem brytyjskim, mimo pewnej sympatii dla Polaków, którą nabył w czasie wojny. Z kolei polski rząd emigracyjny był bardzo słaby intelektualnie. Sikorski był politykiem III rangi, a Mikołajczyk nie miał żadnej rangi - po prostu nie nadawał sie na stanowisko premiera.  Tacy ludzie zdecydowali o losie Polski po wojnie na kolejne pół wieku. 

Sowieci w 1943 roku nabrali pewności, że Hitler nie będzie w stanie odwrócić losów wojny na Wschodzie. 

Roosevelt już od końca I wojny światowej był zwolennikiem koncepcji, aby światem rządziły dwa mocarstwa: USA oraz Rosja. Roosevelt nie chwalił się tym poglądem. Przeciwnie - oszukiwał Polaków, zabiegając o głosy Polonii przed wyborami prezydenckimi w 1944 roku. 

Z kolei Churchill od połowy lat 30. był zwolennikiem współpracy z Sowietami, czego nie ukrywał, choć dla polskiej ambasadora w Londynie było to zaskoczenie. Churchill był wierny tej koncepcji w okresie, gdy był premierem brytyjskim, mimo pewnej sympatii dla Polaków, którą nabył w czasie wojny.

Z kolei polski rząd emigracyjny był bardzo słaby intelektualnie. Sikorski był politykiem III rangi, a Mikołajczyk nie miał żadnej rangi - po prostu nie nadawał sie na stanowisko premiera. 

Tacy ludzie zdecydowali o losie Polski po wojnie na kolejne pół wieku. 

100. Historia II wojny światowej (odc. 13). Przełomowe lata 1942 i 1943
2022-11-27 18:11:06

Do 1942 roku los sprzyjał Hitlerowi. Rozpoczął samobójczą wojnę, której nie miał szans wygrać, ale przywództwo polityczne Francji i Wielkiej Brytanii (w przypadku Francji - także dowództwo wojskowe) popełniło tyle kardynalnych błędów, że Hitler odnosił sukcesy i opanował całą Europę kontynentalną. Poza Polską (we wrześniu 1939 roku), żadne państwo Europy nie potrafiło bić się z Niemcami. Z kolei pierwsza faza wojny niemiecko-sowieckiej (w 1941 roku) to niespotykane w historii świata nowożytnego klęski Sowietów. Hitler zaczął jednak przegrywać wojnę na wschodzie z dwóch powodów: wielkiej przewagi demograficznej Sowietów (która pozwoliła im przetrwać straszliwą klęskę w 1941 roku) oraz bezprecedensowej pomocy Zachodu dla Związku Radzieckiego. W grudniu 1941 roku do wojny przyłączyły się też bezpośrednio Stany Zjednoczone, które - pod naciskiem Brytyjczyków - zdecydowały się najpierw pokonać Niemców w Europie, a dopiero potem - Japończyków w Azji. W 1942 roku Amerykanie przestawili swój przemysł na tory wojenne i zbudowali potężną armię lądową.  W 1943 roku państwa zachodnie wylądowały w północnej Afryce, a następnie - wkroczyły do Włoch. Mussolini został obalony a nowy rząd zadeklarował przystąpienie Włoch do koalicji antyhitlerowskiej. Jednak alianci zachodni (pod wpływem Brytyjczyków) na to się nie zgodzili, żądając, aby Włochy się poddały i rozbroiły. Brytyjczykom zależało na tym, aby zniszczyć wpływy włoskie na Morzu Śródziemnym i zdominować ten akwen (z tych samych powodów Brytyjczycy zatopili nie broniącą się flotę francuską na Morzu Śródziemnym po klęsce Francji w 1940 roku). Tymczasem Niemcy ściągnęli wojska ze Wschodu i zdążyli opanować 2/3 Włoch, tereny Jugosławii okupowane przez Włochy oraz wkroczyły na terytorium Republiki Vichy. Flota włoska sama się zatopiła, a armia włoska uległa samorozwiązaniu. Jesienią 1943 roku było oczywiste, że Niemcy wojnę przegrają. W tej sytuacji zwycięskie mocarstwa przystąpiły do rozmów politycznych, które miały zdecydować o tym, jak będzie wyglądać Europa po wojnie...

Do 1942 roku los sprzyjał Hitlerowi. Rozpoczął samobójczą wojnę, której nie miał szans wygrać, ale przywództwo polityczne Francji i Wielkiej Brytanii (w przypadku Francji - także dowództwo wojskowe) popełniło tyle kardynalnych błędów, że Hitler odnosił sukcesy i opanował całą Europę kontynentalną. Poza Polską (we wrześniu 1939 roku), żadne państwo Europy nie potrafiło bić się z Niemcami. Z kolei pierwsza faza wojny niemiecko-sowieckiej (w 1941 roku) to niespotykane w historii świata nowożytnego klęski Sowietów.

Hitler zaczął jednak przegrywać wojnę na wschodzie z dwóch powodów: wielkiej przewagi demograficznej Sowietów (która pozwoliła im przetrwać straszliwą klęskę w 1941 roku) oraz bezprecedensowej pomocy Zachodu dla Związku Radzieckiego. W grudniu 1941 roku do wojny przyłączyły się też bezpośrednio Stany Zjednoczone, które - pod naciskiem Brytyjczyków - zdecydowały się najpierw pokonać Niemców w Europie, a dopiero potem - Japończyków w Azji. W 1942 roku Amerykanie przestawili swój przemysł na tory wojenne i zbudowali potężną armię lądową. 

W 1943 roku państwa zachodnie wylądowały w północnej Afryce, a następnie - wkroczyły do Włoch. Mussolini został obalony a nowy rząd zadeklarował przystąpienie Włoch do koalicji antyhitlerowskiej. Jednak alianci zachodni (pod wpływem Brytyjczyków) na to się nie zgodzili, żądając, aby Włochy się poddały i rozbroiły. Brytyjczykom zależało na tym, aby zniszczyć wpływy włoskie na Morzu Śródziemnym i zdominować ten akwen (z tych samych powodów Brytyjczycy zatopili nie broniącą się flotę francuską na Morzu Śródziemnym po klęsce Francji w 1940 roku). Tymczasem Niemcy ściągnęli wojska ze Wschodu i zdążyli opanować 2/3 Włoch, tereny Jugosławii okupowane przez Włochy oraz wkroczyły na terytorium Republiki Vichy. Flota włoska sama się zatopiła, a armia włoska uległa samorozwiązaniu.

Jesienią 1943 roku było oczywiste, że Niemcy wojnę przegrają. W tej sytuacji zwycięskie mocarstwa przystąpiły do rozmów politycznych, które miały zdecydować o tym, jak będzie wyglądać Europa po wojnie...


099. Historia II wojny światowej (odc. 12). Najważniejsze wydarzenia polityczne w 2. połowie 1941 roku
2022-11-18 12:46:05

30 lipca 1941 roku Sikorski- pod naciskiem Churchilla - podpisał układ z ambasadorem sowieckim w Londynie, Majskim. Sikorski nie upomniał się o około milion obywatel polskich, których po 17 Września Sowieci wywieźli w głąb ZSRR i w dużej części zamordowali. Nie upomniał się też o ziemie polskie, które Sowieci po 17 Września włączyli do swojego terytorium. Doprowadziło to do kryzysu i przejściowego upadku gabinetu Sikorskiego. Tymczasem 14 sierpnia 1941 roku Churchill i Rosevelt podpisali u wybrzeży Nowej Funlandii Kartę Atlantycką, która przewidywała sprawiedliwe granice po wojnie i demokratycznych charakter państw - członków antyhitlerowskiej koalicji. Między paktem Sikorski-Majski a postanowieniami Karty Atlantyckiej zachodziła zasadnicza sprzeczność. Ale dla Churchilla najważniejsza była współpraca z Sowietami. Z kolei w grudniu 1941 roku Japonia decyduje się na zaatakowanie USA, a Niemcy - lojalni wobec Japończyków - wypowiadają wojnę Amerykanom. W 1941 roku Hitler wolałby, aby Japończycy zaatakowali Sowietów, ale w 1939 roku sam przecież zachęcał Japonię do współpracy z Sowietami (w 1940 roku oba kraje - z pomocą Niemców- podpisały 10-letni pakt o nieagresji). W ten sposób niezrozumiała polityka Hitlera doprowadziła do bezpośredniego przystąpienia USA do II wojny światowej (z własnej inicjatywy Amerykanie by nie weszli do wojny ani w Azji, ani w Europie). 

30 lipca 1941 roku Sikorski- pod naciskiem Churchilla - podpisał układ z ambasadorem sowieckim w Londynie, Majskim. Sikorski nie upomniał się o około milion obywatel polskich, których po 17 Września Sowieci wywieźli w głąb ZSRR i w dużej części zamordowali. Nie upomniał się też o ziemie polskie, które Sowieci po 17 Września włączyli do swojego terytorium. Doprowadziło to do kryzysu i przejściowego upadku gabinetu Sikorskiego. Tymczasem 14 sierpnia 1941 roku Churchill i Rosevelt podpisali u wybrzeży Nowej Funlandii Kartę Atlantycką, która przewidywała sprawiedliwe granice po wojnie i demokratycznych charakter państw - członków antyhitlerowskiej koalicji. Między paktem Sikorski-Majski a postanowieniami Karty Atlantyckiej zachodziła zasadnicza sprzeczność. Ale dla Churchilla najważniejsza była współpraca z Sowietami.

Z kolei w grudniu 1941 roku Japonia decyduje się na zaatakowanie USA, a Niemcy - lojalni wobec Japończyków - wypowiadają wojnę Amerykanom. W 1941 roku Hitler wolałby, aby Japończycy zaatakowali Sowietów, ale w 1939 roku sam przecież zachęcał Japonię do współpracy z Sowietami (w 1940 roku oba kraje - z pomocą Niemców- podpisały 10-letni pakt o nieagresji). W ten sposób niezrozumiała polityka Hitlera doprowadziła do bezpośredniego przystąpienia USA do II wojny światowej (z własnej inicjatywy Amerykanie by nie weszli do wojny ani w Azji, ani w Europie). 

Informacja dotycząca prawa autorskich: Wszelka prezentowana tu zawartość podkastu jest własnością jego autora

Wyszukiwanie

Kategorie