Wszechnica FWW - Nauka
„Wszechnica FWW - Nauka” to baza wykładów zrealizowanych we współpracy z prestiżowymi instytucjami naukowymi. Wśród naszych partnerów znajdują się m.in. Festiwal Nauki w Warszawie, Muzeum Ziemi PAN, Kampus Ochota UW, Instytut Biologii Doświadczalnej im. Nenckiego PAN oraz kawiarnie naukowe. Wszechnica.org.pl nagrywa też własne rozmowy z ludźmi nauki. Projekt realizowany jest przez Fundację Wspomagania Wsi. Do korzystania z naszego serwisu zapraszamy wszystkich, którzy cenią sobie rzetelną wiedzę oraz ciekawe dyskusje. Zapraszamy też na nasz drugi kanał "Wszechnica FWW - Historia".
Pokazujemy po 10 odcinków na stronie. Skocz do strony:
123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990
291. Czy możemy obawiać się gruźlicy z kosmosu? - Adrian Macion
2022-05-11 10:54:13
Zapraszamy na wykład Adriana Maciona przygotowany we współpracy z Polskim Towarzystwem Astrobiologicznym
Mycobacterium nebuli… Mycobacterium proximae… Czy możemy obawiać się gruźlicy z kosmosu?
Wykład Adriana Maciona to teoretyzowanie co by się stało, gdybyśmy napotkali życie pozaziemskie, które będzie bakteriami? I czy możemy takiego życia pozaziemskiego się obawiać? Wykładowca zastanawia się ze słuchaczami czy takie bakterie pozaziemskie mogą być dla nas infekcyjne, zabójcze?
Żeby zastanawiać się jak groźna może być dla nas bakteria z kosmosu, najpierw przyglądamy się jak wyglądają infekcje z udziałem bakterii dobrze nam znanych, ziemskich.
Infekcja opisuje bardzo skomplikowany, złożony proces.
Pierwszy etap infekcji to inwazja, czyli wprowadzenie patogenu do organizmu poprzez wrota zakażenia. Inwazja może przebiegać różnymi drogami - drogą pokarmową, przez układ oddechowy, poprzez uszkodzoną skórę, itd.
Kolejnym etapem udanej infekcji jest ucieczka bakterii przed liniami obrony organizmu. Przede wszystkim przed mechanizmami związanymi z obroną immunologiczną.
Jak już bakteria dotrze do tkanek docelowych, obroni się przed systemami odpornościowymi organizmu, to rozwija się w tych tkankach. Do tego rozwoju wykorzystuje m.in. uszkadzanie tkanek i w ten sposób pozyskuje dla siebie substancje odżywcze.
Sama infekcja może się zakończyć transmisją, inwazją na kolejnego osobnika, lub śmiercią gospodarza (żywiciela bakterii) i tym samym koniec życia bakterii.
Adrian Macion - prezes Koła Naukoweogo Biologii Molekularnej UW, redaktor naczelny Studenckiego Czasopisma Naukowego Eureka!, członek rzeczywisty Polskiego Towarzystwa Astrobiologicznego
Polskie Towarzystwo Astrobiologiczne https://astrobio.pl/
Znajdź nas:
https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/
https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historia
https://anchor.fm/wszechnica-fww-nauka
wszechnica.org.pl
290. Gdzie zimują pingwiny? I dlaczego chcemy to wiedzieć? - dr Małgorzata Korczak-Abshire
2022-05-10 14:09:58
Gdzie zimują pingwiny? Czy osobniki różnych gatunków wybierają te same siedliska? Do kogo należy rekord długości przebytej wędrówki? Czy skutki zmian klimatycznych wpływają na rozmieszczenie populacji tych ptaków morskich?
Odpowiedzi na te pytania długo pozostawały tajemnicą. Dopiero niedawno wykorzystanie nowoczesnych narzędzi telemetrycznych pozwoliło prześledzić zimowe wędrówki trzech gatunków pingwinów z kolonii lęgowych usytuowanych wzdłuż Półwyspu Antarktycznego.
Podczas spotkania, o wynikach międzynarodowego projektu w którym swój wkład mieli Polscy naukowcy, opowie dr Małgorzata Korczak-Abshire z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN. Wiedza na temat wykorzystania zimowych siedlisk jest niezbędna do prowadzenia działań na rzecz ochrony ekosystemu Oceanu Południowego.
dr inż. Małgorzata Korczak-Abshire - Zakład Biologii Antarktyki w Instytucie Biochemii i Biofizyki PAN
Webinarium poprowadzone w ramach projektu EDU-ARCTIC Uniwersytet Polarny - realizowanego przez Instytut Geofizyki PAN. Strona projektu EDU-ARCTIC https://edu-arctic.pl/
Znajdź nas:
https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/
https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historia
https://anchor.fm/wszechnica-fww-nauka
wszechnica.org.pl
289. Ukraina – najciekawsze stanowiska paleontologiczne - dr Daniel Tyborowski
2022-05-10 12:13:09
Zapraszamy na wykład dr Daniela Tyborowskiego - pierwszy z serii wykładów o stanowiskach paleontologicznych z różnych krajów i części świata. Spotkanie w ramach środowych Spotkań z Dziejami Ziemi, 4 maja 2022 r.
Nowy cykl o stanowiskach paleontologicznych i historii naturalnej wybranych krajów i regionów świata dr Tyborowski zaczął od bliskiej nam Ukrainy i pokazania jej mapki geologicznej.
Co ciekawe, budowa geologiczna Ukrainy jest bardzo odmienna od tego co mamy w Polsce. Dominują neogen i paleogen - kenozoik. Jest trochę karbonu we wschodniej Ukrainie. W północno-zachodniej Ukrainie, w okolicach pogranicza z Polską (lubelszczyzna) mamy erę mezozoiczną i okres kredowy (stanowiska podobne do Polskich). Gdzieniegdzie dewon i karbon (paleozoik).
Wykładowca opowiedział najpierw o stanowiskach z okolic Podola, gdzie płynące rzeki erodują strome zbocza i odsłaniają czerwone piaskowce tzw. oldredu (facja dewonu). W piaskowcach tych znajdują się skamieniałości kręgowców dewońskich, bezszczękowców i ryb pancernych.
Opowiedział też o ciekawych stanowiskach kenozoicznych (południowo-zachodnia Ukraina) - mioceńskich ekosystemach rafowych. Pokazał skamieniałości mioceńskiego kraba i krewetek. Opowiedział też o stanowiskach gdzie można podziwiać mioceńskie fauny kręgowców morskich - ryby, ssaki morskie (foki, walenie, zębowce -kentriodon, fiszbinowce -cetotherium).
Wspomniał też o czwartorzędowych skamieniałościach plejstoceńskich z zachodniej Ukrainy (okolice Lwowa). Mówił o megafaunie ze Staruni - najsłynniejszym nosorożcu włochatym i skamieniałościach mamutów. Nosorożec włochaty ze Staruni to jedyny na świecie kompletny egzemplarz wymarłego gatunku nosorożca z epoki plejstocenu. Odkryty został w kopalni głębinowej ozokerytu na terenie wsi Starunia koło Stanisławowa.
Na koniec wykładu, dr Tyborowski opowiedział jeszcze o kenozoiku. W północnej i północno-wschodniej Ukrainie znajdują się wychodnie eocenu, osady morskie. W tych skałach eoceńskich znajduje się skamieniałości prawaleni - kuzynów bzylozaurów.
dr Daniel Tyborowski - paleobiolog, uczestnik i organizator badań wykopaliskowych, poza badaniami naukowymi zajmuje się popularyzowaniem wiedzy o faunie prehistorycznej oraz naukach geologicznych
Znajdź nas:
https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/
https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historia
https://anchor.fm/wszechnica-fww-nauka
wszechnica.org.pl
288. Życie w triasowych morzach - dr Daniel Tyborowski
2022-05-05 13:55:02
Zapraszamy na kolejny wykład dr. Daniela Tyborowskiego zorganizowany w ramach Środowych Spotkań z Dziejami Ziemi, 27 kwietnia 2022 r.
Prawie wszystkie rzędy bezkręgowców morskich są nowe w stosunku do form paleozoicznych. Dochodzi do szybkiego rozwoju małży, choć ramienionogi w dalszym ciągu są pospolite. Szybko rozwijają się liliowce łodygowe, stanowiąc jedną z najczęstszych skamieniałości triasu. Powszechne są także ślimaki. Bardzo ważną i liczną grupą są amonity. Dopiero z triasu środkowego znani są pierwsi przedstawiciele koralowców. Są to Scleractinia, które jednak w tym okresie występowały dość nielicznie, zarówno formy osobnicze jak i rafotwórcze. W Polsce, na Śląsku Opolskim, występują jedne z najstarszych na świecie raf skleraktiniowych. Relatywnie rzadkie są gąbki i mszywioły, choć gąbki były ważnym składnikiem pierwszych, nielicznych raf triasowych (koralowcowo – gąbkowych) triasu środkowego. Wśród niezbyt rozpowszechnionych jeżowców spotyka się tylko formy regularne.
Wśród ryb szczególnie pospolite są drobne rekiny o płaskich koronach zębów, miażdżące muszle bezkręgowców. Pod koniec okresu powstają pierwsze rekiny współczesne Neoselachi. Pospolite są także ryby kostnochrzęstne i przejściowce. Pojawiają się pierwsze Teleostei. W obrębie dwóch ostatnich grup, zaliczanych do Neopterygii, zaznaczają się tendencje w budowie charakterystyczne dla większości dzisiejszych promieniopłetwych (np. symetria płetwy ogonowej). W całym triasie istniały jeszcze zwierzęta konodontonośne, wymierają one jednak z końcem okresu. W triasie pojawiają się liczne wielkie grupy gadów morskich, z których notozaury i plakodonty wymierają pod koniec okresu. Ziemnowodne notozaury były dominującą grupą gadów morskich w triasie. Z początkiem okresu pojawiają się plezjozaury, a wkrótce potem także ichtiozaury. Te ostatnie pod koniec triasu były już bardzo liczne i osiągały duże rozmiary.
dr Daniel Tyborowski - paleontolog, adiunkt muzealny w Muzeum Ziemi PAN w Warszawie
Znajdź nas: https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/
287. Batalia z wielkim twierdzeniem - Kamila Woronicz - Łyczek
2022-05-05 13:37:26
Zapraszamy na kolejny wykład w ramach wydarzenia „Maraton z wykładową Deltą”, podczas którego można usłyszeć o informatyce, matematyce, fizyce oraz astronomii.
Dr Kamila Woronicz - Łyczek – Absolwentka Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego. Z wykształcenia i pasji matematyk. W 2021 roku obroniła doktorat. Nauczyciel w Matplanecie, autor m.in. książki „Rodzinna matematyka. Łamigłówki, które rozwijają i bawią” (PWN), wykładowca Uniwersytetu Otwartego UW, były redaktor miesięcznika "Delta" (deltami.edu.pl). Na co dzień redaktor w Gdańskim Wydawnictwie Oświatowym. Posiada licencję pilota paralotni, uwielbia rower, góry, pierogi i kolorowe skarpetki. Uważa, że matematyka jest pasjonująca i trzeba o tym opowiadać światu.
Materiał dostępny dzięki współpracy z czasopismem Delta http://www.deltami.edu.pl/
Znajdź nas:
https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/
https://anchor.fm/wszechnica-fww-nauka
286. Quo vadis, Arktyko - Jerzy Giżejewski
2022-05-05 13:20:38
Arktyka jest obszarem, gdzie wyraźniej niż w innych częściach globu zaznaczają się sprzężenia zwrotne pomiędzy procesami globalnego ocieplenia i ekspansją ekonomiczną.
Drogi żeglugowe na Oceanie Arktycznym stają się konkurencyjne dla tradycyjnych szlaków morskich, intensywnie rozwijają się również ośrodki wydobycia surowców energetycznych. Zmiany klimatyczne na obszarze Arktyki przebiegają ponad dwukrotnie szybciej niż w niższych szerokościach geograficznych.
Jerzy Giżejewski - geolog, od 1991 roku pracownik Zakładu Badań Polarnych i Morskich IGF PAN, kierownik XIV i XIX Wyprawy PAN na Spitsbergen, zajmuje się współczesnymi osadami morsko- i limno-glacjalnymi.
Webinarium poprowadzone w ramach projektu EDU-ARCTIC - realizowanego przez Instytut Geofizyki PAN.
Strona projektu EDU-ARCTIC https://edu-arctic.pl/
Zapraszamy na nasz FB https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1
285. Ups!-Leon i inne niespodzianki - Krzysztof Turzyński
2022-05-05 13:18:42
Zapraszamy na kolejny wykład w ramach wydarzenia „Maraton z wykładową Deltą”, podczas którego można usłyszeć o informatyce, matematyce, fizyce oraz astronomii.
Krzysztof Turzyński - fizyk teoretyk, doktor habilitowany nauk fizycznych, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalista w dziedzinie cząstek elementarnych i kosmologii, zwłaszcza ewolucji Wszechświata; popularyzator nauki.
Materiał dostępny dzięki współpracy z czasopismem Delta
http://www.deltami.edu.pl/
Znajdź nas:
https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/
https://anchor.fm/wszechnica-fww-nauka
284. Profilaktyka problemowego używania urządzeń cyfrowych - od brzdąca do nastolatka - dr Magdalena Rowicka
2022-05-05 12:21:48
Zapraszamy na wykład dr Magdaleny Rowickiej zorganizowany w ramach Kawiarni Naukowej 1a w Wawerskim Centrum Kultury, 14 kwietnia 2022 r.
Wykładowczyni opowie o najnowszym uzależnieniu, szczególnie groźnym, bo związanym z powszechnym i wymaganym wręcz w czasach pandemii - korzystaniem z komputera i telefonu.
Dr Magdalena Rowicka - specjalistka od uzależnień behawioralnych i kierownik Zakładu Metodologii Badań Psychologicznych Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie
Znajdź nas:
https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/
283. Zanim powstały szczęki – różnorodny świat bezszczękowców? - dr Daniel Tyborowski
2022-05-05 11:58:44
Zapraszamy na kolejny wykład dr. Daniela Tyborowskiego zorganizowany w ramach Środowych Spotkań z Dziejami Ziemi, 13 kwietnia 2022 r.
Ciało współczesnych przedstawicieli bezszczękowców jest silnie wydłużone, cylindryczne, pokryte pozbawioną łusek skórą z wielowarstwowym nabłonkiem, pokrytą śluzem. Układy mięśniowy, nerwowy z narządami zmysłów, krążenia i wydalniczy przypominają analogiczne układy ryb. Prymitywny kręgosłup złożony jest z chrzęstnych płytek leżących wzdłuż chrzęstnej struny grzbietowej. Czaszka chrzęstno-błoniasta, u śluzic pozbawiona oczu, zakończona zębokształtnymi wyrostkami na języku zamiast szczęk. Śluzice mają od 5 do 15 par worków skrzelowych, od których odchodzą kanały łączące się pod skórką i uchodzące do gardzieli oraz do otworów po bokach ciała. Brak płetwy grzbietowej. Minogi natomiast mają dobrze rozwinięte, na ogół nieduże oczy oraz dwie płetwy – grzbietową i grzbietowo-ogonową. Otwór gębowy ma postać okrągłej przyssawki, wewnątrz której znajdują się rogowe ząbki oraz fałd – również pokryty ząbkami. Występuje 7 par workowatych skrzeli, otwierających się na zewnątrz 7 parami otworów skrzelowych. Układ krwionośny zamknięty, przez serce przepływa wyłącznie pozbawiona tlenu krew żylna.
dr Daniel Tyborowski - paleontolog, adiunkt muzealny w Muzeum Ziemi PAN w Warszawie
Znajdź nas:
https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/
282. Mikołajkowa wizyta w wiosce Indian - Łukasz Rajkowski
2022-05-05 11:25:12
Zapraszamy na kolejny wykład w ramach wydarzenia „Maraton z wykładową Deltą”, podczas którego można usłyszeć o informatyce, matematyce, fizyce oraz astronomii.
Łukasz Rajkowski - asystent, Instytut Matematyki Stosowanej i Mechaniki, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego
Posłuchajcie zadania o wizycie Mikołaja w wiosce Indian. Czy będziecie umieli je rozwiązać?
Materiał dostępny dzięki współpracy z czasopismem Delta
http://www.deltami.edu.pl/
Znajdź nas:
https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/
https://anchor.fm/wszechnica-fww-nauka
Pokazujemy po 10 odcinków na stronie. Skocz do strony:
123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990