Ekonomia i cała reszta
Kamil Fejfer z wykształcenia jest politologiem, a z zawodu dziennikarzem piszącym o ekonomii i gospodarce. Współpracuje z Pismem, Miesięcznikiem Znak, Gazetą Wyborczą, Krytyką Polityczną, NOIZZem, Dwutygodnikiem. Autor książek „O kobiecie pracującej” oraz „Zawód”.
Łukasz Komuda to ekonomista, który po 17 latach pisania i redagowania tekstów o biznesie przeniósł się do sektora pozarządowego, by zajmować się tematyką rynku pracy oraz ekonomii społecznej. Przełożył z angielskiego dwie książki zajmujące się źródłami kryzysu finansowego - w tym tymi aksjologicznymi.
Razem rozmawiamy o rzeczach ciekawych, na które w mediach głównego nurtu jest za mało miejsca. Które są mało zrozumiałe dla większości odbiorców. Dla których powstało sporo mitów, nadmiernych uproszczeń lub niepotrzebnych uprzedzeń. Wszystko to z obszaru ekonomii i powiązanej z nią ściśle socjologii, psychologii, demografii, etnografii, antropologii, nauk politycznych, a nawet neurobiologii i paru innych dziedzin.
Bo wszystko jest powiązane i zwykle bardziej skomplikowane, niż sądzimy. A w życiu pewne są dwie rzeczy: ekonomia i cała reszta.
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#19 Jakich zasobów potrzebujemy, żeby radzić sobie z kryzysem uchodźczym?
2022-03-08 11:56:16
Od momentu rozpoczęcia agresji rosyjskich onucy na Ukrainę naszą wschodnią granicę przekroczyło ponad milion uchodźców. Kiedy nagrywaliśmy odcinek (w sobotę), dostępne dane mówiły o 670 tys. osób. Oczywiście nie wszyscy uciekający przed kremlowską agresją zostaną w Polsce. Część z naszych wschodnich sąsiadów traktuje nasz kraj tranzytowo. Po pewnym czasie również część z nich wróci do swojej strapionej ojczyzny.
Część jednak z nami zostanie na dłużej. Aby odpowiednio ugościć Ukraińców i Ukrainki oraz stworzyć im możliwie niedyskryminacyjne środowisko potrzebne są ogromne zasoby finansowe i instytucjonalne: miejsca w żłobkach, przedszkolach, sprawny dostęp do służby zdrowia, zabezpieczenie płacy minimalnej, zapewnienie dostępnych kursów językowych dla potencjalnie setek tysięcy ludzi.
Nie ma wątpliwości, że część z sąsiadów, którzy do nas zawitali, będzie współtworzyć nasze społeczeństwo przez lata. Decyzje podejmowane obecnie będą wpływać na to, w jakim państwie i w jakim społeczeństwie będą żyły nasze dzieci oraz dzieci osób, które do nas przyjechały. Nie ma też większej wątpliwości, że nasze wnuki będą często również wnukami osób, które w ostatnich dniach do nas przybyły.
---
Jeżeli podoba Wam się to, co robimy, możecie dołączyć do grona osób wspierających nas na Patronite:
https://patronite.pl/Ekonomiaica%C5%82areszta
Przypominamy, że uruchomiliśmy grupkę dla patronów 10zł+. Każdy patron dostanie maila z linkiem zapraszającym do grupki. Na grupce znajdziecie:
- ekskluzywne i prestiżowe filmiki tylko dla Waszych oczu
- risercze
- śmieszki
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#18 Co wojna oznacza dla polskiej gospodarki?
2022-03-01 09:49:54
Z Rosji importujemy przytłaczającą większość paliw: ponad 80 proc. ropy, około 70 proc. gazu i 60 proc. węgla. Dodatkowo kraje, które są zaangażowane w konflikt (Rosja jako agresor, Białoruś jako państwo satelickie agresora i napadnięta Ukraina) to w sumie około 6 proc. Polskiego importu i 6 proc. eksportu. Utrudniony import oznacza presję inflacyjną; dewastacja eksportu z kolei to trudne chwilę dla części przedsiębiorstw sprzedających swoje towary na wschód.
Rosyjska agresja oznacza również spadek wartości złotego, co również będzie miało przełożenie na inflację.
Wiarygodne zbiórki (zaciągnięte z demagog.org):
Narodowy Bank Ukrainy (zbiórka dla ukraińskiej armii)
Skrzydła Fenixa (kamizelki kuloodporne, hełmy, umundurowanie, leczenie żołnierzy)
http://wings-phoenix.org.ua/en/donate-instructions/
Polska Akcja Humanitarna:
https://www.pah.org.pl/ukraina/
Polskie Centrum Pomocy Międzynarodowej:
ZBIÓRKA dla UKRAINY – dla ludzi i zwierząt!
https://www.ratujemyzwierzaki.pl/centaurus-ukraina
Możecie też zajrzeć na samego Demagoga i wybrać coś innego. A mają sporo dodatkowych zbiórek:
https://demagog.org.pl/analizy_i_raporty/pomoc-dla-ukrainy-lista-wiarygodnych-zbiorek-i-akcji/
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
Piguła 9: Ekonomia Anny Delvey, czyli kapitalizm koneksji
2022-02-21 21:58:10
Serial „Kim jest Anna” na Netflixie opowiada prawdziwą historię Anny Delvey, młodej dziewczyny, która wkupiła się w łaski biznesowej, modowej i show biznesowej elity Nowego Jorku. Twierdząc, że jest dziedziczką fortuny, rozbijała się po drogich hotelach, jadała w najlepszych restauracjach świata, bywała na imprezach ze znanymi, potężnymi i bogatymi.
Okazało się, jednak, że Anna Delvey, wcale się nie nazywa Delvey. Dziewczyna nazywa się Anna Sorokin. Nie jest też dziedziczką fortuny. Pochodzi z rodziny rosyjskich migrantów, którzy starali się ułożyć sobie życie w Niemczech. Sorokin dzięki kłamstwom i manipulacjom obeszła jednak cały system i – przynajmniej przez pewien czas – żyła tak, jak żyją światowe elity.
Anna Delvey jest skrajnym przykładem czegoś, co znamy z codziennego życia. Tego, że poza realnymi twardymi kompetencjami liczą się również (a czasem głównie) koneksje. Że klasa wyższa gra w inną ekonomiczną grę niż klasa średnia. I mamy na to dowody.
Czy możemy coś z tym wszystkim zrobić?
---
Jeżeli podoba Wam się to, co robimy, możecie dołączyć do grona osób wspierających nas na Patronite: https://patronite.pl/Ekonomiaica%C5%82areszta
Przypominamy, że uruchomiliśmy grupkę dla patronów 10zł+. Każdy patron dostanie maila z linkiem zapraszającym do grupki. Na grupce znajdziecie:
- ekskluzywne i prestiżowe filmiki tylko dla Waszych oczu
- risercze
- śmieszki
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
Piguła 8: Czy można mieć za dużo czasu wolnego?
2022-02-08 09:46:42
Wiemy, że zbyt długie godziny pracy przyczyniają się do ryzyka przedwczesnej śmierci z powodu wylewów i chorób sercowo-naczyniowych. Światowa Organizacja Zdrowia przypisała w 2016 roku 750 tys. nadliczbowych zgonów właśnie zbyt długiej pracy.
Z metaanalizy przeprowadzanej przez zespół badawczy pod kierownictwem Kapo Wonga wynika, że przepracowanie łączy się również ze stanami depresyjnymi, pogarsza jakość snu, zwiększa ryzyko napadów lękowych, spożycia alkoholu, palenia tytoniu, zwiększa ryzyko niższej samooceny, gorszej subiektywnej oceny stanu zdrowia psychicznego, przyczynia się do zmniejszenia aktywności fizycznej.
Ale okazuje się, że zbyt krótka praca i zbyt dużo wolnego również może mieć swoje negatywne konsekwencje. Marissa Sharif udowadnia, że wzrost ilości wolnego czasu tylko do pewnego momentu poprawia nasz dobrostan. Później zaczyna on spadać. Dlaczego tak się dzieje i czy można coś z tym zrobić?
---
Jeżeli podoba Wam się to, co robimy, możecie dołączyć do grona osób wspierających nas na Patronite: https://patronite.pl/Ekonomiaica%C5%82areszta
Przypominamy, że uruchomiliśmy grupkę dla patronów 10zł+. Każdy patron dostanie maila z linkiem zapraszającym do grupki. Na grupce znajdziecie:
- ekskluzywne i prestiżowe filmiki tylko dla Waszych oczu
- risercze
- śmieszki
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
Piguła 7: Coraz częściej używamy języka emocji, a coraz rzadziej języka racjonalności
2022-02-01 09:38:22
Marten Scheffer z Wageningen University z grupą naukowców opublikowali niezwykle ciekawy artykuł, w którym dowodzą, że mamy do czynienia z kryzysem racjonalności. Badacze i badaczki wzięli pod lupę miliony książek zarówno beletrystycznych jak i non-fiction opublikowanych w latach 1850-2019 i przyjrzeli się częstotliwości występowania słów odwołujących się do racjonalności jak i tych z domeny emocji.
Okazuje się, że od lat 80-tych ubiegłego wieku spada częstotliwość używania słów z domeny racjonalności, a wzrasta częstotliwość stosowania słów odwołujących się do emocji. Prawdziwa eksplozja tego drugiego trendu przypada na ostatnie półtorej dekady, czyli mniej więcej na czas narodzin social mediów.
Zapraszamy na wideo!
---
Jeżeli podoba Wam się to, co robimy, możecie dołączyć do grona osób wspierających nas na Patronite: https://patronite.pl/Ekonomiaica%C5%82areszta
Przypominamy, że uruchomiliśmy grupkę dla patronów 10zł+. Każdy patron dostanie maila z linkiem zapraszającym do grupki.
Na grupce znajdziecie:
- ekskluzywne i prestiżowe filmiki tylko dla Waszych oczu
- risercze
- śmieszki
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#17 10 najbogatszych osób na świecie ma więcej niż 3100000000 najbiedniejszych
2022-01-26 16:48:18
W końcu wzięliśmy się za temat nierówności. Z pewnością nie jest to ostatni raz. W odcinku znajdziecie info o tym:
Jakie są nierówności majątkowe w Polsce
Czy to prawda, że połowa Polaków „żyje na kredyt”
Jak wyglądają globalne nierówności majątkowe
Jakimi majątkami dysponuje 10 najbogatszych osób na świecie
Które regiony świata są najbardziej, a które najmniej rozwarstwione majątkowo
Co złego jest w takich nierównościach
Czy istnieją jakieś dobre strony skrajnych nierówności
---
Jeżeli podoba Wam się to, co robimy, możecie dołączyć do grona osób wspierających nas na Patronite:
https://patronite.pl/Ekonomiaica%C5%82areszta
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
Piguła 6: Ile zarabia się w najmniejszych firmach i dlaczego tak mało?
2022-01-18 09:18:09
Poruszamy w nim temat inby sprzed dwóch tygodni i mówimy:
- Ile osób w Polsce pracuje w najmniejszych firmach
- Ile się tam zarabia
- I dlaczego tak mało
- Jak często bierze się w nich pieniądze pod stołem
- Co można zrobić, żeby praca w nich była lepsza
- I czy w ogóle te naparzanie się na słowa (biedafirmy) ma jakiś sens
---
Jeżeli podoba Wam się to, co robimy, możecie dołączyć do grona osób wspierających nas na Patronite: https://patronite.pl/Ekonomiaica%C5%82areszta
Wkrótce uruchomimy grupkę tylko dla patronów, na której będziemy umieszczać filmiki tylko dla nich.
---
Pożyteczne linki:
GUS, Działalność przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób w 2020 roku,
PARP, Raport o stanie małych i średnich przedsiębiorstw 2021,
https://www.parp.gov.pl/storage/publications/pdf/PARP-26_Raport-2021-07-22_WCAG_210726.pdf
GUS, Wybrane zagadnienia rynku pracy – dane z 2020 roku,
GUS, Pracujący i wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2020 roku – dane wstępne,
PIE, Skala płacenia pod stołem w Polsce,
https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2021/05/PIE-Raport_placenie_pod_stolem-2.pdf
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
Piguła 5: Ile osób w Polsce nie ma prawa do płatnych urlopów, czyli o co chodzi z tymi śmieciówkami
2022-01-11 11:07:11
Przydatne linki:
Wybrane zagadnienia rynku pracy (liczba osób z minimalnym wynagrodzeniem, „samozatrudnieni”, umowy zlecenia, umowy o dzieło). Dane dla 2019 r., https://stat.gov.pl/files/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5474/9/8/1/wybrane_zagadnienia_rynku_pracy_dane_dla_2019_r..pdf
Rejestr umów o dzieło Analiza danych z dokumentów ZUS RUD przekazanych od 1 stycznia do 30 września 2021 r., https://www.zus.pl/documents/10182/24154/Rejestr+um%C3%B3w+o+dzie%C5%82o_final.pdf/8be0afe1-218d-cfdc-eee3-f3227abb8ead
Umowa o pracę a umowy cywilnoprawne, Państwowa Inspekcja Pracy, https://www.pip.gov.pl/pl/f/v/180082/ul%20UmowaPra-UmowCywilno-Internet.indd.pdf
Samuel Bentolila, Pierre Cahuc, Juan J. Dolado, Thomas Le Barbanchon, Two‐Tier Labour Markets in the Great Recession: France Versus Spain [w:] The Economic Journal, Volume 122, Issue 562, August 2012, Pages F155–F187, https://doi.org/10.1111/j.1468-0297.2012.02534.x
Sanwald Alice, Theurl Engelbert, Atypical employment and health: A meta-analysis, Working Papers in Economics and Statistics No. 2014-15, https://www.econstor.eu/handle/10419/101066
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
Piguła 4: Czym jest Wielka Rezygnacja i czy dotrze również do Polski?
2022-01-04 10:57:30
Przydatne linki:
Felix Richter, The Great Resignation, Statista.com, https://www.statista.com/chart/26186/...
U.S. BUREAU OF LABOR STATISTICS, Job Openings and Labor Turnover, Table 4. Quits levels and rates by industry and region, seasonally adjusted, https://www.bls.gov/news.release/jolt...
Federal Reserve Bank of Atlanta, Wage Growth Tracker, https://www.atlantafed.org/chcs/wage-...
Trading Economics, United States Unemployment Rate, https://tradingeconomics.com/united-s...
Derek Thompson, Three Myths of the Great Resignation, The Atlantic, https://www.theatlantic.com/ideas/arc...
Derek Thomson, Great resignation Is Accelerating, The Atlantic, https://www.theatlantic.com/ideas/arc...
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#16 Dlaczego nie dajemy pieniędzy na Święta, choć to najbardziej użyteczny prezent
2021-12-22 12:05:47
Przydatne linki:
Joel Waldfogel, The Deadweight Loss of Christmas, https://www.amherst.edu/media/view/104699/original/christmas.pdf
Paul Bloom, Przyjemność. Dlaczego lubimy to, co lubimy, Sopot 2018
Marcin Łukasik, Setki tysięcy nietrafionych prezentów. W tym roku można je bezpłatnie wystawić na aukcji, https://www.money.pl/gospodarka/setki-tysiecy-nietrafionych-prezentow-w-tym-roku-mozna-je-bezplatnie-wystawic-na-aukcji-6332452057372289a.html
Jovana Kentic, 27+ Jaw-Dropping Christmas Spending Statistics for 2021, https://capitalcounselor.com/christmas-spending-statistics/?fbclid=IwAR0nFpTSsCfXi-s_itFLWbq_1s9fxM54K4uKzXBeQr_OSvp7UEstOV2aqNI
Raport: Zakupy świąteczne 2021, Deloitte, https://www2.deloitte.com/pl/pl/pages/consumer-business/articles/zakupy-swiateczne-2021.html
Anthony Cox, What is the environmental footprint of Christmas?, https://oecd-environment-focus.blog/2019/12/24/what-is-the-environmental-footprint-of-christmas/
Gary Haq, Anne Owen,Elena Dawkins, John Barrett, Stockholm Environment Institute, https://www.researchgate.net/publication/263969440_The_Carbon_Cost_of_Christmas
Jay L. Zagorsky, How much you should spend on holiday gifts, according to an economist, PBS.com https://www.pbs.org/newshour/economy/making-sense/how-much-you-should-spend-on-holiday-gifts-according-to-an-economist
John F. Sherry Jr., Mary Ann McGrath, Sidney J.Levy, The dark side of the gift, Journal of Business Research, https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/014829639390049U?via%3Dihub
Douglas Broom, Christmas, by the numbers: 5 facts about holiday season spending, World Economic Forum, https://www.weforum.org/agenda/2019/12/christmas-holiday-season-shopping-retail-gifts/
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.