Prawnik na budowie

Podcast o wszystkim, co związane z budownictwem. Mówimy o zamówieniach publicznych i inwestycjach sektora prywatnego. Znajdziesz tu zarówno rozmowy z przedstawicielami branży, którzy dzielą się swoją wiedzą i doświadczeniami, jak i odcinki, w których my dzielimy się tym, jak roboty budowlane wyglądają z perspektywy prawa.Ryczałt, roboty dodatkowe, kary umowne, odstąpienia, aneksowanie umów, wady robót i nieprawidłowe wykonywanie kontraktu, odbiory - niezależnie od tego czy jesteś wykonawcą, podwykonawcą czy inwestorem znajdziesz tu dla siebie wartościowe treści.Prowadzący - Łukasz Mróz, radca prawny, partner Mróz Radcy Prawni Sp. p.

Kategorie:
Biznes

Odcinki od najnowszych:

KIO - waloryzacja nie musi być sensowna ekonomiczne #181
2022-09-26 09:00:00

Z wyroków KIO wyłania się obraz klauzul waloryzacyjnych z art. 439 p.z.p., które na dobrą sprawę nie służą utrzymaniu wynagrodzenia płaconego przez zamawiającego i robót realizowanych przez wykonawcę na równym poziomie. Wystarczy, że takie postanowienie umowne odhacza elementy wymienione w przepisie.  W praktyce sprowadza to klauzule do elementu, który ma co najwyżej ułatwić wykonawcy wycenę ryzyka wzrostu kosztów. Jednak czy rzeczywiście taki cel przyświecał wprowadzeniu w nowym p.z.p. obligatoryjnych mechanizmów korekty wynagrodzenia? ---- Szerzej na temat waloryzacji rozmawiamy w trakcie szkoleń cyklu Akademia Kontraktów Budowlanych. Najbliższe spotkania: Warszawa 21.10 Gdańsk 18.11 Katowice 02.12 Poznań 16.12 Z okazji Dnia Budowlańca do końca 26.09 ceny szkoleń są o 5% niższe. Szczegóły - https://prawniknabudowie.com/akademia/

Z wyroków KIO wyłania się obraz klauzul waloryzacyjnych z art. 439 p.z.p., które na dobrą sprawę nie służą utrzymaniu wynagrodzenia płaconego przez zamawiającego i robót realizowanych przez wykonawcę na równym poziomie. Wystarczy, że takie postanowienie umowne odhacza elementy wymienione w przepisie. 

W praktyce sprowadza to klauzule do elementu, który ma co najwyżej ułatwić wykonawcy wycenę ryzyka wzrostu kosztów. Jednak czy rzeczywiście taki cel przyświecał wprowadzeniu w nowym p.z.p. obligatoryjnych mechanizmów korekty wynagrodzenia?

----

Szerzej na temat waloryzacji rozmawiamy w trakcie szkoleń cyklu Akademia Kontraktów Budowlanych.

Najbliższe spotkania:
Warszawa 21.10
Gdańsk 18.11
Katowice 02.12
Poznań 16.12

Z okazji Dnia Budowlańca do końca 26.09 ceny szkoleń są o 5% niższe.

Szczegóły - https://prawniknabudowie.com/akademia/

Jak przekonać zamawiającego do waloryzacji? #180
2022-09-21 12:00:00

"Jaki dowód będzie wystarczający dla zamawiającego publicznego, żeby mógł dopłacić do nierentownego przez wzrosty kontraktu?" Takie pytanie otrzymałem pod jednym z postów. I usiadłem z nim za mikrofonem, żeby podrążyć temat przekonywania zamawiającego do waloryzacji. Główne wątki tego drążenia: Część zamawiających po prostu nie ma zamiaru dopłacać. W takich przypadkach szkoda czasu na walkę z wiatrakami. Wykonawca może skupić się nad rozmowami o zgodnym wyjściu z kontraktu przez jego rozwiązanie albo mniej zgodnymi opcjami - odstąpieniem czy uzyskaniem zgody sądu na wstrzymanie realizacji robót. Przebieg rozmów i to co należy przedstawić zamawiającemu wyznacza ścieżka podwyższenia wynagrodzenia,  której chce skorzystać wykonawca. Każda z nich pociąga za sobą inne działania - w końcu innym autem wyjedziesz na tor F1, a innym na trasę rajdu Dakar. W przypadkach korzystania z opcji umownych sposób działania wyznacza [uwaga, bardzo odkrywcze stwierdzenie] umowa. Klauzula waloryzacyjna odnosi się do rzeczywistych kosztów czy może wyraża mechanizm wskaźnikowy? Dogadywać możemy się również wskazując palcem na przepisy p.z.p. W ich przypadków krąży sporo błędnych przekonań odnośnie tego jak powinna wyglądać droga od przeczytania przepisu do podpisania aneksu. Brak możliwości osiągnięcia konsensusu nie oznacza braku możliwości uzyskania przez wykonawcę podwyższenia wynagrodzenia. Musi on jednak liczyć się z tym, że czeka go rozwiązywanie rebusów w sądzie. SPOILER ALERT - zawsze będzie to najmniej korzystna droga, ale w braku alternatyw... Jest kilka powtarzających się bolączek w procedowaniu zmian wynagrodzenia przez wykonawców. Sprowadzają się one w ogólności do ogólnikowości - ogólnikowości wystąpień wykonawców.

"Jaki dowód będzie wystarczający dla zamawiającego publicznego, żeby mógł dopłacić do nierentownego przez wzrosty kontraktu?"

Takie pytanie otrzymałem pod jednym z postów. I usiadłem z nim za mikrofonem, żeby podrążyć temat przekonywania zamawiającego do waloryzacji. Główne wątki tego drążenia:

  1. Część zamawiających po prostu nie ma zamiaru dopłacać. W takich przypadkach szkoda czasu na walkę z wiatrakami. Wykonawca może skupić się nad rozmowami o zgodnym wyjściu z kontraktu przez jego rozwiązanie albo mniej zgodnymi opcjami - odstąpieniem czy uzyskaniem zgody sądu na wstrzymanie realizacji robót.
  2. Przebieg rozmów i to co należy przedstawić zamawiającemu wyznacza ścieżka podwyższenia wynagrodzenia,  której chce skorzystać wykonawca. Każda z nich pociąga za sobą inne działania - w końcu innym autem wyjedziesz na tor F1, a innym na trasę rajdu Dakar.
  3. W przypadkach korzystania z opcji umownych sposób działania wyznacza [uwaga, bardzo odkrywcze stwierdzenie] umowa. Klauzula waloryzacyjna odnosi się do rzeczywistych kosztów czy może wyraża mechanizm wskaźnikowy?
  4. Dogadywać możemy się również wskazując palcem na przepisy p.z.p. W ich przypadków krąży sporo błędnych przekonań odnośnie tego jak powinna wyglądać droga od przeczytania przepisu do podpisania aneksu.
  5. Brak możliwości osiągnięcia konsensusu nie oznacza braku możliwości uzyskania przez wykonawcę podwyższenia wynagrodzenia. Musi on jednak liczyć się z tym, że czeka go rozwiązywanie rebusów w sądzie. SPOILER ALERT - zawsze będzie to najmniej korzystna droga, ale w braku alternatyw...
  6. Jest kilka powtarzających się bolączek w procedowaniu zmian wynagrodzenia przez wykonawców. Sprowadzają się one w ogólności do ogólnikowości - ogólnikowości wystąpień wykonawców.

Jerzy Sawicki - CPK #179
2022-09-13 14:00:00

Niezależnie od tego jak oceniasz pomysł realizacji Centralnego Portu Komunikacyjnego zgodzisz się, że skala tego przedsięwzięcia inwestycyjnego jest ogromna. O tym, jak wygląda od kuchni rozmawiałem z Jerzym Sawickim Dyrektorem Biura Prawnego spółki CPK odpowiadającej za powstanie Portu. „Musimy postarać się być atrakcyjnym partnerem dla wykonawców.” Nie są to słowa, których oczekiwałbym w rozmowie z przedstawicielem zamawiającego publicznego. Padły jednak z ust mojego rozmówcy. Nie był to jedyny ciekawy wątek, który poruszyliśmy w rozmowie. Sporo czasu poświęciliśmy rozwiązaniom, które są do rozważenia w ramach potencjalnych zasady współpracy proponowanych wykonawcom, np.:    1️⃣ Quo vadis, ryczałcie? Czy ryczałtowy model wynagrodzenia jest optymalnym rozwiązaniem dla projektu infrastrukturalnego? A może czas już wyrazić większą otwartość dla drogi środka - hybrydy łączącej ryczałt i jakąś formą open book. 2️⃣ Piętrowy tort vs muffinki Na mocnym fundamencie stoi w naszym budownictwie tradycja realizacji inwestycji na zasadzie przekazania wykonawcy pięciopiętrowego tortu weselnego z intencją wydzielenia przez niego mniejszych bądź większych kawałków do uszczknięcia przez podwykonawców. Może jednak czas, aby zeszła ona z piedestału na rzecz pakietowania projektu tak, aby do ugryzienia były także muffinki, z których konsumpcją poradzą sobie mniejsi gracze? 3️⃣ Lista zakupów   Czy maszerowanie z koszykiem materiałów budowlanych do kasy powinno być obowiązkiem wykonawcy? A może jednak inwestora? Rozkład tego podstawowego obowiązku do odhaczenia (szczególnie w obecnych czasach) ma w końcu potencjał być jednym z istotniejszych czynników stabilizujących współpracę stron.  

Niezależnie od tego jak oceniasz pomysł realizacji Centralnego Portu Komunikacyjnego zgodzisz się, że skala tego przedsięwzięcia inwestycyjnego jest ogromna. O tym, jak wygląda od kuchni rozmawiałem z Jerzym Sawickim Dyrektorem Biura Prawnego spółki CPK odpowiadającej za powstanie Portu.

„Musimy postarać się być atrakcyjnym partnerem dla wykonawców.” Nie są to słowa, których oczekiwałbym w rozmowie z przedstawicielem zamawiającego publicznego. Padły jednak z ust mojego rozmówcy.

Nie był to jedyny ciekawy wątek, który poruszyliśmy w rozmowie. Sporo czasu poświęciliśmy rozwiązaniom, które są do rozważenia w ramach potencjalnych zasady współpracy proponowanych wykonawcom, np.:
 
 1️⃣ Quo vadis, ryczałcie?

Czy ryczałtowy model wynagrodzenia jest optymalnym rozwiązaniem dla projektu infrastrukturalnego? A może czas już wyrazić większą otwartość dla drogi środka - hybrydy łączącej ryczałt i jakąś formą open book.

2️⃣ Piętrowy tort vs muffinki

Na mocnym fundamencie stoi w naszym budownictwie tradycja realizacji inwestycji na zasadzie przekazania wykonawcy pięciopiętrowego tortu weselnego z intencją wydzielenia przez niego mniejszych bądź większych kawałków do uszczknięcia przez podwykonawców. Może jednak czas, aby zeszła ona z piedestału na rzecz pakietowania projektu tak, aby do ugryzienia były także muffinki, z których konsumpcją poradzą sobie mniejsi gracze?

3️⃣ Lista zakupów
 
Czy maszerowanie z koszykiem materiałów budowlanych do kasy powinno być obowiązkiem wykonawcy? A może jednak inwestora? Rozkład tego podstawowego obowiązku do odhaczenia (szczególnie w obecnych czasach) ma w końcu potencjał być jednym z istotniejszych czynników stabilizujących współpracę stron.

 

Koniec zakazu potrąceń kar umownych #178
2022-08-30 09:00:00

Stało się - art. 15r(1) ustawy covidowej przeszedł do historii. Tym samym składamy ochronny parasol rozłożony nad wykonawcami. Zamawiający nie będą mieli dłużej związanych rąk w dokonywaniu potrąceń kar umownych z wynagrodzenia. W ustawie uchylającej przepis przewidziano kalendarz otwarcia potrąceń:  kary, których podstawy wystąpiły w 2020 roku - potrącenie możliwe będzie od 01.10.2022 r.   kary, których podstawy wystąpiły w 2021 roku - potrącenie możliwe będzie od 01.01.2023 r.  kary, których podstawy wystąpiły w 2022 roku (do uchylenia zakazu potrąceń) - potrącenie możliwe będzie od 01.04.2023 r. W tych samych terminach ruszy przedawnienie roszczeń zamawiających. Przepisy uchylające art. 15r(1) przewidują także szczegółowe rozwiązania co do terminów korzystania przez zamawiających z zabezpieczeń wykonawców.

Stało się - art. 15r(1) ustawy covidowej przeszedł do historii. Tym samym składamy ochronny parasol rozłożony nad wykonawcami. Zamawiający nie będą mieli dłużej związanych rąk w dokonywaniu potrąceń kar umownych z wynagrodzenia.

W ustawie uchylającej przepis przewidziano kalendarz otwarcia potrąceń:

  •  kary, których podstawy wystąpiły w 2020 roku - potrącenie możliwe będzie od 01.10.2022 r. 
  •  kary, których podstawy wystąpiły w 2021 roku - potrącenie możliwe będzie od 01.01.2023 r.
  •  kary, których podstawy wystąpiły w 2022 roku (do uchylenia zakazu potrąceń) - potrącenie możliwe będzie od 01.04.2023 r.

W tych samych terminach ruszy przedawnienie roszczeń zamawiających.

Przepisy uchylające art. 15r(1) przewidują także szczegółowe rozwiązania co do terminów korzystania przez zamawiających z zabezpieczeń wykonawców.

Prokuratoria Generalna RP - waloryzacja (część II) #177
2022-08-15 01:00:00

Druga część odcinka, w którym przedstawiam, co Prokuratoria Generalna RP sądzi na temat zmian wynagrodzenia kontraktów publicznych. Przemyślenia Prokuratorii znajdziesz w dokumencie "Zmiana umowy z uwagi na nadzwyczajny wzrost cen (waloryzacja wynagrodzenia) - podstawowe zagadnienia" . Najciekawszym wątkiem wydaje mi się ocena podwyższenia wynagrodzenia wykonawcy pod kątem gospodarności działań zamawiającego: 1. Brak podwyższenia wynagrodzenia wykonawcy, jeżeli były do tego podstawy, może być uznany za naruszenie przez zamawiającego zasady gospodarności Tak, nawet pomimo tego, że zawarcie aneksu jest prawem a nie obowiązkiem zamawiającego.  Życzyłbym sobie, aby ta zasada weszła do kanonu rynku zamówień publicznych. Działania, których realną podstawą jest myśl o zapewnieniu sobie poduszki na miejsce, gdzie plecy tracą swą szlachetną nazwę powinny być sankcjonowane równie stanowczo, jak inne przypadki wyrzucania publicznych pieniędzy w błoto.  2. Oceniając opcję zmiany umowy pomyśl o szerszym kontekście celu, który realizujesz kontraktem Czy brak waloryzacji może doprowadzić do: - upadłości wykonawcy? - porzucenia przez niego budowy? - odstąpienia od umowy? - konieczności ponowienia procedury zamówieniowej? Te (i inne) pytania powinien zadać sobie zamawiający. Nie może umykać mu perspektywa podwyższonych kosztów realizacji inwestycji przez inny podmiot czy wydłużenia czasu prowadzenia robót, co średnio współgra z interesem publicznym. Argumenty bardzo wartościowe, ale do rozsądnego stosowania. Nie powinny stać się liną do wyciągania z bagna nierzetelnego wykonawcy.  3. Popatrz na całe swoje portfolio kontraktów Czy aneksując umowę zabezpieczasz realizację innych kontraktów? Może wykonawca działa dla Ciebie na więcej niż jednym projekcie? A może jego inwestycja wpływa na możliwość przeprowadzenia innych, które już czekają w blokach startowych? Działasz na lokalnym rynku? Jak odmowa zwiększenia wynagrodzenia i potencjalne wykoszenie części wykonawców wpłynie na możliwość realizacji Twoich przyszłych inwestycji? Czy nie piłujesz gałęzi na której siedzisz i rykoszetem wprowadzasz monopol jednej czy dwóch firm, które jako jedyne zostaną z potencjałem do składania ofert i będą mogły dość swobodnie dyktować Ci warunki cenowe? Przyznam, że do tego elementu dokumentu Prokuratorii mam największy dystans. Myślenie w szerokiej perspektywie ma ogromną wartość. Jednak wejście w perspektywę tak szeroką odbierałbym już jako wyraz przesadnie pro-wykonawczego podejścia.

Druga część odcinka, w którym przedstawiam, co Prokuratoria Generalna RP sądzi na temat zmian wynagrodzenia kontraktów publicznych.

Przemyślenia Prokuratorii znajdziesz w dokumencie "Zmiana umowy z uwagi na nadzwyczajny wzrost cen (waloryzacja wynagrodzenia) - podstawowe zagadnienia".

Najciekawszym wątkiem wydaje mi się ocena podwyższenia wynagrodzenia wykonawcy pod kątem gospodarności działań zamawiającego:

1. Brak podwyższenia wynagrodzenia wykonawcy, jeżeli były do tego podstawy, może być uznany za naruszenie przez zamawiającego zasady gospodarności

Tak, nawet pomimo tego, że zawarcie aneksu jest prawem a nie obowiązkiem zamawiającego. 

Życzyłbym sobie, aby ta zasada weszła do kanonu rynku zamówień publicznych. Działania, których realną podstawą jest myśl o zapewnieniu sobie poduszki na miejsce, gdzie plecy tracą swą szlachetną nazwę powinny być sankcjonowane równie stanowczo, jak inne przypadki wyrzucania publicznych pieniędzy w błoto.

 2. Oceniając opcję zmiany umowy pomyśl o szerszym kontekście celu, który realizujesz kontraktem

Czy brak waloryzacji może doprowadzić do:

- upadłości wykonawcy?

- porzucenia przez niego budowy?

- odstąpienia od umowy?

- konieczności ponowienia procedury zamówieniowej?

Te (i inne) pytania powinien zadać sobie zamawiający. Nie może umykać mu perspektywa podwyższonych kosztów realizacji inwestycji przez inny podmiot czy wydłużenia czasu prowadzenia robót, co średnio współgra z interesem publicznym.

Argumenty bardzo wartościowe, ale do rozsądnego stosowania. Nie powinny stać się liną do wyciągania z bagna nierzetelnego wykonawcy.

 3. Popatrz na całe swoje portfolio kontraktów

Czy aneksując umowę zabezpieczasz realizację innych kontraktów? Może wykonawca działa dla Ciebie na więcej niż jednym projekcie? A może jego inwestycja wpływa na możliwość przeprowadzenia innych, które już czekają w blokach startowych?

Działasz na lokalnym rynku? Jak odmowa zwiększenia wynagrodzenia i potencjalne wykoszenie części wykonawców wpłynie na możliwość realizacji Twoich przyszłych inwestycji? Czy nie piłujesz gałęzi na której siedzisz i rykoszetem wprowadzasz monopol jednej czy dwóch firm, które jako jedyne zostaną z potencjałem do składania ofert i będą mogły dość swobodnie dyktować Ci warunki cenowe?

Przyznam, że do tego elementu dokumentu Prokuratorii mam największy dystans. Myślenie w szerokiej perspektywie ma ogromną wartość. Jednak wejście w perspektywę tak szeroką odbierałbym już jako wyraz przesadnie pro-wykonawczego podejścia.

Prokuratoria Generalna RP - waloryzacja (część I) #176
2022-08-08 11:00:00

Prokuratoria Generalna RP podzieliła się swoimi przemyśleniami na temat zmian wynagrodzenia kontraktów publicznych. Przemyślenia Prokuratorii znajdziesz w dokumencie "Zmiana umowy z uwagi na nadzwyczajny wzrost cen (waloryzacja wynagrodzenia) - podstawowe zagadnienia" . A w odcinku znajdziesz moje przemyślenia na temat tego odcinka. A dokładniej ich pierwszą część. Druga dostępna będzie za tydzień - 15.08.2022 r. 

Prokuratoria Generalna RP podzieliła się swoimi przemyśleniami na temat zmian wynagrodzenia kontraktów publicznych.

Przemyślenia Prokuratorii znajdziesz w dokumencie "Zmiana umowy z uwagi na nadzwyczajny wzrost cen (waloryzacja wynagrodzenia) - podstawowe zagadnienia".

A w odcinku znajdziesz moje przemyślenia na temat tego odcinka. A dokładniej ich pierwszą część. Druga dostępna będzie za tydzień - 15.08.2022 r. 

Q&A - umowy podwykonawcze #175
2022-08-01 01:00:00

Kolejny odcinek w formule Q&A. Tym razem z  r. pr. Anetą Mróz bierzemy na warsztat komentarze spod znaku umów podwykonawczych.

Kolejny odcinek w formule Q&A. Tym razem z  r. pr. Anetą Mróz bierzemy na warsztat komentarze spod znaku umów podwykonawczych.

Limit kar umownych w nowym p.z.p. #174
2022-07-28 01:00:00

Jednym z elementów umów zamówieniowych, które wprowadziło nowe p.z.p. jest określenie łącznego limitu kar umownych

Jednym z elementów umów zamówieniowych, które wprowadziło nowe p.z.p. jest określenie łącznego limitu kar umownych

Mariusz Szmyd - Realia pracy firmy projektowej w Polsce #173
2022-07-25 01:00:00

Moim gościem w tym odcinku jest Pan Mariusz Szmyd , Dyrektor Operacyjny SAFEGE S.A.S. Oddział w Polsce. Sądzę, że ta firma nie wymaga przedstawiania słuchaczom podcastu. To jeden z wiodących graczy w kraju, jeżeli chodzi o szeroko pojmowane doradztwo i nadzór w zakresie inwestycji budowlanych.  Z Panem Mariuszem rozmawiamy o realiach pracy firmy projektowej nad Wisłą. 36 lat doświadczenia w budownictwie dało mojemu rozmówcy bardzo dużo wiedzy na temat tych realiów. A ponieważ Safesz ma w swoim portfolio projekty z różnych gałęzi budownictwa, o różnej skali i realizowanych z różnymi inwestorami mogliśmy porozmawiać przekrojowo o tym, z czym borykają się projektanci przy realizacji rodzimych inwestycji.  Rozmowa obfituje w złote samorodki bardziej niż rzeki w Kalifornii przed rozpoczęciem gorączki złota. Wątki, które mnie wydały się szczególnie interesujące to  skomplikowany (a momentami nawet toksyczny) związek projektant – administracja publiczna,  bolączki w zakresie ujęcia w umowie kwestii tak podstawowej jak to co w ogóle chce zlecić projektantowi zamawiający, praktyka w zakresie jakości badań prowadzonych na potrzeby projektowania.

Moim gościem w tym odcinku jest Pan Mariusz Szmyd, Dyrektor Operacyjny SAFEGE S.A.S. Oddział w Polsce. Sądzę, że ta firma nie wymaga przedstawiania słuchaczom podcastu. To jeden z wiodących graczy w kraju, jeżeli chodzi o szeroko pojmowane doradztwo i nadzór w zakresie inwestycji budowlanych. 

Z Panem Mariuszem rozmawiamy o realiach pracy firmy projektowej nad Wisłą. 36 lat doświadczenia w budownictwie dało mojemu rozmówcy bardzo dużo wiedzy na temat tych realiów. A ponieważ Safesz ma w swoim portfolio projekty z różnych gałęzi budownictwa, o różnej skali i realizowanych z różnymi inwestorami mogliśmy porozmawiać przekrojowo o tym, z czym borykają się projektanci przy realizacji rodzimych inwestycji. 

Rozmowa obfituje w złote samorodki bardziej niż rzeki w Kalifornii przed rozpoczęciem gorączki złota. Wątki, które mnie wydały się szczególnie interesujące to 

  • skomplikowany (a momentami nawet toksyczny) związek projektant – administracja publiczna, 
  • bolączki w zakresie ujęcia w umowie kwestii tak podstawowej jak to co w ogóle chce zlecić projektantowi zamawiający,
  • praktyka w zakresie jakości badań prowadzonych na potrzeby projektowania.

Obowiązek współdziałania inwestora z wykonawcą #172
2022-07-18 01:00:00

Jeden z moich ulubionych cytatów z orzecznictwa: "Narusza ustawowy obowiązek współdziałania z dłużnikiem [wykonawcą] przy wykonaniu zobowiązania (art. 354 § 2 k.c.), wierzyciel [inwestor/zamawiający], który pomimo wielu działań podejmowanych przez dłużnika [wykonawcę], opieszale wykonuje czynności nadzorcze nad realizacją kontraktu."

Jeden z moich ulubionych cytatów z orzecznictwa:

"Narusza ustawowy obowiązek współdziałania z dłużnikiem [wykonawcą] przy wykonaniu zobowiązania (art. 354 § 2 k.c.), wierzyciel [inwestor/zamawiający], który pomimo wielu działań podejmowanych przez dłużnika [wykonawcę], opieszale wykonuje czynności nadzorcze nad realizacją kontraktu."

Informacja dotycząca prawa autorskich: Wszelka prezentowana tu zawartość podkastu jest własnością jego autora

Wyszukiwanie

Kategorie