Wszechnica FWW - Historia
„Wszechnica FWW - Historia” to baza wykładów zrealizowanych we współpracy z prestiżowymi instytucjami naukowymi. Wśród naszych partnerów znajdują się m.in. Festiwal Nauki w Warszawie, Instytut Historyczny UW, Muzeum POLIN, Zamek Królewski w Warszawie oraz Kawiarnie naukowe. Wszechnica.org.pl nagrywa też własne rozmowy z historykami i świadkami historii. Projekt realizowany jest przez Fundację Wspomagania Wsi. Do korzystania z naszego serwisu zapraszamy wszystkich, którzy cenią sobie rzetelną wiedzę oraz ciekawe dyskusje. Zapraszamy do odwiedzenia też kanału Wszechnica FWW - Nauka
Pokazujemy po 10 odcinków na stronie. Skocz do strony:
123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112
3. Rozważania o judenratach - dr Marcin Urynowicz
2020-03-18 00:36:28
Wykład historyka, dr Marcina Urynowicza zorganizowany przez Gminę Wyznaniową Żydowską w Warszawie w ramach obchodów upamiętniających 70. rocznicę powstania w getcie warszawskim, Fundacja im. prof. Mojżesza Schorra [21 kwietnia 2013]
Judenraty (Rady Żydowskie) powstały na rozkaz władz niemieckich i reprezentowały lokalną ludność żydowską. Ich rola sprowadzała się najczęściej do funkcji wypełniania żądań niemieckich. Jednak w oczach mieszkańców gett były bezpośrednią władzą, kontynuatorem przedwojennych gmin żydowskich. Ich działania mogły w różny sposób wpływać na społeczeństwo żydowskie. Narzucać bierność lub zachęcać do oporu. Historiografia oceniała je w różny sposób – od kolaboracji do całkowitego usprawiedliwienia wszelkich podejmowanych decyzji. O tym wszystkim opowiadał podczas swojego wykładu w Fundacji im. prof. Mojżesza Schorra pracownik IPN, dr Marcin Urynowicz.
dr Marcin Urynowicz – pracownik IPN, autor m.in. „Adam Czerniaków – Prezes Getta Warszawskiego” (Warszawa 2009).
2. Geneza, przebieg i skutki Powstania w Getcie Warszawskim - Robert Markiewicz
2020-03-18 00:25:25
Wykład Roberta Markiewicza zorganizowany w Muzeum Powstania Warszawskiego z okazji 70 rocznicy wybuchu Powstania w Getcie Warszawskim [17 kwietnia 2013]
19 kwietnia 1943 roku wybuchło Powstanie w Getcie Warszawskim. Jak i dlaczego do tego doszło? Jak wyglądała sytuacja ludności pochodzenia żydowskiego w tamtym czasie? Robert Markiewicz w swoim wykładzie szczegółowo, od roku 1939, opisuje zmieniające się nastroje w Warszawie i zaostrzającą się politykę niemiecką w stosunku do narodu żydowskiego. W roku 1939 18% polskiej armii stanowili żołnierze pochodzenia żydowskiego. Według spisu ludności, przeprowadzonego przez judenrat na rozkaz niemiecki pod koniec października 1939 roku, w Warszawie mieszkało 359 827 Żydów. Szacuje się jednak, że do października 1940, w wyniku przesiedleń z ziem polskich włączonych do Rzeszy, do Warszawy przybyło jeszcze ok. 90 tys. przesiedleńców żydowskich.
Robert Markiewicz opowiedział o pierwszym grodzeniu dzielnicy żydowskiej drutem kolczastym, o przymusie noszenia opasek z gwiazdą Dawida, o zakazie zmiany miejsca zamieszkania przez osoby pochodzenia żydowskiego, który wszedł w życie w styczniu 1940 roku. W marcu 1940 zaczęły się pojawiać wywieszki w kawiarniach i restauracjach o zakazie wstępu dla Żydów, a w dniach 22-29 marca wybuchły pierwsze zamieszki antyżydowskie na ulicach Warszawy – plądrowano sklepy, rabowano mieszkania, bito przechodniów z opaskami.
W kwietniu 1940 zaczęto budowę murów getta. 16 listopada 1940 roku getto warszawskie zostało zamknięte. Obszar obejmował 307 ha powierzchni zabudowanej (czyli ok 7% powierzchni Warszawy), w której obrębie znalazło się blisko 400 tys. Żydów. 15 kwietnia 1941 roku weszło w życie rozporządzenie zabraniające Żydom korzystania z kolei, tramwajów, taksówek czy dorożek. Liczba zamkniętych w getcie Żydów osiągnęła wtedy najwyższy pułap ok. 450 tys. osób. Od lipca do września 1941 roku panował w getcie szczyt epidemii tyfusu, z którego powodu miesięcznie umierało ok 5 tys. osób. Szacuje się, że ok 80-100 tys. ludzi zmarło w getcie z głodu i wycieńczenia.
W lutym 1942 rusza budowa obozu pracy i zagłady w Treblince, a w lipcu 22 rozpoczyna się wielka akcja wysiedleńcza getta warszawskiego i wywozu ludności do obozu. Między 22 lipca, a 12 września 1942 wywieziono z Warszawy do Treblinki 310 tysięcy ludzi.
Wykładowca w swoim wystąpieniu skupił się na pierwszych dniach powstania w getcie, szczegółowo analizując mapę warszawskiego getta i działania bojowe obu stron. Mówił o Żydowskim Związku Wojskowym i Żydowskiej Organizacji Bojowej, o nierównym stosunku sił walczących po obu stronach, o posiadanej przez nich broni i rozstawieniu oddziałów walczących.
Wykład wzbogacony został licznymi zdjęciami wojennej Warszawy i walczącego getta.
Robert Markiewicz – studiuje historię na UKSW. Pracuje jako przewodnik w Muzeum Powstania Warszawskiego. Na codzień zajmuje się historią wojskowości.
1. Spotkanie z Krystyną Budnicką (Heną Kuczer)
2020-03-17 23:47:16
Spotkanie zorganizowane przez Gminę Wyznaniową Żydowską w Warszawie w ramach obchodów upamiętniających 70. rocznicę powstania w getcie warszawskim, Dom Spotkań z Historią [21 kwietnia 2013]
Krystyna Budnicka, z domu Hena Kuczer, gdy wybuchła wojna miała 7 lat i miała już za sobą pierwszą klasę szkoły podstawowej. Najmłodsza z licznego rodzeństwa wspomina radosne i szczęśliwe dzieciństwo na placu Muranowskim gdzie mieszkała. W czasie wojny wraz z rodzicami, siostrą i braćmi przebywała w getcie warszawskim. Ojciec i bracia byli stolarzami i zajmowali się produkcją, bardzo potrzebnych i pożądanych w getcie, skrytek i schowków. Dzięki temu sytuacja ich rodziny nie była najgorsza. Podczas powstania i po jego zakończeniu pani Hena ukrywała się z całą rodziną w bunkrze zbudowanym głęboko pod poziomem piwnic (zeszli do bunkra w styczniu 1943 roku, więc łącznie 9 miesięcy). Bunkier miał tunel prowadzący do kanału ściekowego, którym można było poruszać się po całej Warszawie, i co najważniejsze, wyjść na stronę aryjską.
Podczas spotkania pani Hena Kuczer opowiedziała o życiu pod gruzami, o dwóch workach owsa, którymi musieli się wyżywić, o komunikacji ze światem zewnętrznym i słuchaniu radia, a także o podziemnym ślubie jednego ze starszych braci.
Powstanie i 9 miesięcy ukrywania się pod ziemią przeżyło tylko czworo członków rodziny. W 1944 roku została sama.
Spotkanie i rozmowę z panią Heną poprowadziła Anna Ciałowicz, pomysłodawczyni projektu Moja Żydowska Warszawa, redaktorka naczelna portalu varshe.org.pl. Moja Żydowska Warszawa to projekt, który pozwala poznać klimat dawnej żydowskiej Warszawy, miejsc, ulic. Na stronie zgromadzono bogate archiwum wspomnień, ludzkich historii, tłumaczeń z języka jidysz. Projekt prowadzi Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie. Na stronie znaleźć można też między innymi sfilmowane dwa wywiady z Heną Kuczer – http://warsze.org.pl/pl/zasoby/nagrania-video/330-hena-kuczer. W jednym z nich pani Hena opowiada o swoim dzieciństwie w przedwojennej żydowskiej Warszawie, rodzinie i domu przy placu Muranowskim 10. W drugim zaś o dzieciństwie w okupowanej Warszawie, ukrywaniu się w bunkrze i ucieczce z getta.
Zapraszamy do wysłuchania wspomnień pani Heny Kuczer i jej przejmującej historii.
Pokazujemy po 10 odcinków na stronie. Skocz do strony:
123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112