Wszechnica FWW - Historia

Wykład prof. Mikoły Riabczuka zapoczątkował cykl wykładów pt. „Polska-Ukraina-Europa. Dziedzictwo i przyszłość” organizowany przez Zamek Królewski w Warszawie, Polski PEN Club oraz Ukraiński PEN Club. Zamek Królewski w Warszawie, 10 października 2013 r. [50min] https://wszechnica.org.pl/wyklad/polska-ukraina-europa-dziedzictwo-i-przyszlosc/ Spotkanie otworzyli organizatorzy cyklu: dyrektor Zamku Królewskiego w Warszawie prof. Andrzej Rottermund oraz Prezes Polskiego PEN Clubu Adam Pomorski. Mykoła Riabczuk przedstawił długą historię stosunków polsko-ukraińskich i swoiste polityczne rozdarcie, w jakim znajduje się od wieków jego kraj. Z jednej strony ziemie ukraińskie były częścią Rzeczypospolitej szlacheckiej i zachowują tradycję Polski przedwojennej.

Dzięki temu obszary te nigdy nie poddały się rusyfikacji i sowietyzacji. Z drugiej strony Ukraina ciążyła w kierunku „ruskiego miru” (rosyjskiego świata), wychodząc z założenia, że Ukraińcy i Rosjanie to prawie jeden naród. Do dziś na Ukrainie pokutuje przekonanie o Polakach jako zarozumiałych panach, krętaczach i podjudzaczach, urodzonych do „panowania” nad bratnim narodem. Ten stereotyp jest spuścizną kozackiego mitu z XIX w., antypolskiego, antykatolickiego i antyszlacheckiego w swoich podstawach. Jednocześnie Polakom Ukraina kojarzy się przede wszystkim z bazarem, gastarbeiterami i stepem/Kozakami. Wzajemne relacje na szczęście stopniowo poprawiają się. W najnowszych czasach najgorzej było w latach 90-tych XX w., a momentem przełomu było nasze zaangażowanie w Pomarańczową Rewolucję (2004 r.). *** Mykoła Riabczuk (ur. 27 września 1953 r. w Łucku) – ukraiński krytyk literacki, eseista i publicysta. Ukończył Politechnikę Lwowską i Instytut Literacki im. M. Gorkiego w Moskwie. Był zastępcą redaktora naczelnego miesięcznika „Wseswit” oraz szefem działu krytyki czasopisma „Suczasnist”. Współzałożyciel kijowskiego miesięcznika „Krytyka”. W Polsce publikował na łamach „Więzi”, „Tygodnika Powszechnego”, „Krasnogrudy”, „Czasu Kultury”, „Akcentu”, „Dekady Literackiej”, „Kultury Enter”. Do tej pory ukazały się polskie przekłady jego książek Od Małorosji do Ukrainy (2002 r.), Dwie Ukrainy (2004 r.) oraz Ogród Metternicha (2010 r.)

Laureat nagrody POLKUL Foundation za działanie na rzecz dobrych stosunków polsko-ukraińskich (1999 r.), a także Nagrody Pojednania Polsko-Ukraińskiego (2002 r.). W roku 2009 otrzymał Odznakę Honorową „Bene Merito” nadaną przez Ministra Spraw Zagranicznych Radosława Sikorskiego. Obecnie wiceprezes Ukraińskiego PEN Clubu, współpracownik Centrum Studiów Europejskich Uniwersytetu Akademia Kijowsko-Mohylańska oraz Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. Znajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/ https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/ https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historia https://anchor.fm/wszechnica-fww-nauka https://wszechnica.org.pl/ #polska #ukraina #europa #zamekkrólewski

Debata z udziałem prof. Anny Gizy-Poleszczuk, dr. hab. Jakuba Growca i dr. Pawła Chmielińskiego. Dyskusję poprowadził prof. Janusz Czapiński. Debata zorganizowana w ramach XVII Festiwalu Nauki w Warszawie, Uniwersytet Warszawski, 21 września 2013 r. [1h35min] https://wszechnica.org.pl/wyklad/kapital-spoleczny-czy-konieczny-czynnik-budowania-lepszej-polski/ Na wstępie prof. Janusz Czapiński z Katedry Psychologii Społecznej Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego opowiedział o kapitale społecznym i jego znaczeniu. Mówił o stopniowym przekształcaniu się gospodarek na świecie – o gospodarkach agrarnych opartych na kapitale fizycznym, o gospodarkach industrialnych, gdzie znaczenie miał kapitał fizyczny i ludzki, i w końcu o gospodarkach współczesnych – informacyjnych, gdzie dominuje kapitał społeczny (i nadal liczą się kapitał fizyczny i ludzki). W drugiej części swojej wypowiedzi, prof. Janusz Czapiński mówił o znaczeniu kapitału społecznego (też w negatywnym znaczeniu – czyli familizmu) dla tempa wzrostu gospodarczego. Jak przedstawił, Polska posiada prawie zerowy poziom kapitału społecznego. W minionym ćwierćwieczu, Polska rozwijała się, a Polacy bogacili się, głównie dzięki trzem przewagom konkurencyjnym: szybko rosnącym kompetencjom osób aktywnych zawodowo (ponad trzykrotny wzrost obywateli z wyższym wykształceniem), taniej sile roboczej (koszt pracy poniżej 1/3 średniej w Unii Europejskiej) i dużemu rynkowi wewnętrznemu (ciągły wzrost konsumpcji wewnętrznej). Te trzy czynniki zachęcały kapitał zagraniczny do inwestowania w nowoczesne gałęzie produkcji. Staliśmy się dzięki temu krajem średnio rozwiniętym o strukturze gospodarki naśladowczo-surowcowej. Czy mamy szansę przekroczyć próg rozwoju opartego na wiedzy i dołączyć do grupy krajów wysokorozwiniętych? Jaką rolę w tej zmianie kierunku rozwoju i budowaniu suwerennej gospodarki innowacyjnej odegrać może kapitał społeczny (miłość bliźniego, chęć i umiejętność współpracy, aktywność społeczna). W trzeciej części debaty głos zabrała prof. Anna Giza-Poleszczuk z Zakładu Psychologii Społecznej Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Prof. Giza-Poleszczuk mówiła o ekonomicznym znaczeniu miłości bliźniego, o tym że wszystkie społeczne kompetencje kształtują się przez lataz wiekiem. O zaufaniu społecznym i poziomie zaufania, ktory wysoki jest u dzieci (tak jak na zachodzie) a u młodzieży spada (do poziomu jaki mają rodzice, czyli prawie do 0). Dr hab. Jakub Growiec z Zakładu Analizy i Wspomagania Decyzji SGH, z punktu widzenia makroekonomisty opowiedział o źródłach różnic wzrostów ekonomicznych różnych krajów, źródłach różnic temp rozwoju krajów. Podkreślił, że kapitał społeczny nie jest jedynym istotnym czynnikiem zmienności produktywności gospodarek (mówił o różnicach w kapitale ludzkim, kwestiach instytucjonalnych, technologiach, infrastrukturze itd.). Mówił o roli działalności badawczo-rozwojowej, innowacjach, stosowanych technologiach informatycznych i telekomunikacyjnych, i innych czynnikach wpływających na konkurencyjność polskiej gospodarki na arenie międzynarodowej. Dr hab. Jakub Growiec nawiązał także do przykładów znanych z teorii gier – o dylemacie więźnia, błędnym kole i innych. W ostatniej części debaty głos zabrał dr Paweł Chmieliński z Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Mówił o poziomie kapitału społecznego na wsi, o kołach gospodyń wiejskich i ochotniczych strażach pożarnych. Dr Paweł Chmieliński wspomniał o programie LEADER jako instytucjonalych próbach budowania kapitału społecznego na wsi. Następnie głos zabrała publiczność. Znajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/ https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/ https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historia https://anchor.fm/wszechnica-fww-nauka https://wszechnica.org.pl/ #festiwalnauki #kapitał #kapitałspołeczny #społeczeństwo #socjologia

Wykład Leszka Gawlika z Muzeum Wsi Kieleckiej wygłoszony został w ramach konferencji „Dziedzictwo kulturowe wsi świętokrzyskiej i północnego Podkarpacia – wiedza, dobre praktyki, wyzwania”, Ciekoty, 25 października 2013 r. [31min] https://wszechnica.org.pl/wyklad/ochrona-i-badanie-dawnych-rzemiosl-ludowych-w-praktyce-muzeum-skansenowskiego/ Przez wiele lat słowo „skansen” miało pejoratywne znaczenie. Powszechnie uważało się, że w skansenie znajdują się przedmioty stare, bezużyteczne. Powoli się to jednak zmienia, a coraz częściej skanseny oferują nie tylko zwiedzanie (o czym informuje chociażby portal www.skanseny.net). Powstają nowe inicjatywy ochrony starych rzemiosł, znane są też próby reaktywacji starych umiejętności. Leszek Gawlik przedstawił funkcjonowanie Muzeum Wsi Kieleckiej i jego wkład w ochronę i promocję dziedzictwa wsi świętokrzyskiej. Wykład wygłoszony został w ramach konferencji „Dziedzictwo kulturowe wsi świętokrzyskiej i północnego Podkarpacia – wiedza, dobre praktyki, wyzwania”. Spotkanie odbyło się w dniach 25-26 października 2013 r. w Ciekotach (woj. świętokrzyskie). Zorganizowane zostało przez Fundację Wspomagania Wsi i Ośrodek Promowania Przedsiębiorczości w Sandomierzu we współpracy z Centrum Edukacyjnym Szklany Dom w Ciekotach. Celem konferencji była refleksja nad rolą i znaczeniem dziedzictwa wsi dla społeczności lokalnych, a także nad możliwościami jego spożytkowania dla rozwoju tychże społeczności. Znajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/ https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/ https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historia https://anchor.fm/wszechnica-fww-nauka https://wszechnica.org.pl/ #dziedzictwo #ciekoty #kultura #świętokrzyskie #podkarpackie #rzemiosło #skansen

Wykład dr. Marcina Niemojewskiego z Zakładu Antropologii Słowa Instytutu Kultury Polskiej UW, zorganizowany w ramach XVII Festiwalu Nauki w Warszawie, Uniwersytet Warszawski, 25 września 2013 r. [1h02min] https://wszechnica.org.pl/wyklad/sekrety-wladcy-pierscieni-czyli-o-pozytkach-z-opowiadania-bajek-i-wymyslania-jezykow/ Doktor Marcin Niemojewski opowiedział o tym jak powstała wielka trylogia J. R. R. Tolkiena i jak zostało odebrane jej pierwsze wydanie. Opowiedział o bardzo różnych kluczach do odebrania tej powieści. Mówił o kluczu biograficznym – o odniesieniach do faktów z życia autora – o pochodzeniu, zainteresowaniach (niesamowitych zdolnościach językowych Tolkiena), czy ówczesnej sytuacji społeczno-politycznej (traumatyczne przeżycia autora związane z I Wojną Światową odcisnęły spore piętno na jego twórczości). W drugiej części wykładu doktor Marcin Niemojewski starał się zanalizować i przybliżyć na czym polega niesłabnący fenomen „Władcy Pierścieni”. Tolkien pisał swą powieść z myślą o stworzeniu mitologii dla Anglii. Jego trylogia miała odpowiedzieć na ludzka potrzebę mitu – przywracanie kosmicznego ładu w świecie sprzecznych systemów wartości, nurtów intelektualnych i ideologicznych oraz niejednoznacznych kryteriów oceny. „Władca Pierścieni” jako powieść o dziejach (realnych lub dających iluzję realności) spełniła dobrze swoje zadanie współczesnego eposu. Wykładowca opowiedział o drodze Tolkiena od młodzieńczej zabawy w tworzenie języków prawdopodobnych, poprzez budowanie fikcyjnej rzeczywistości wokół tych języków, do stworzenia powieści kultowej dla pokoleń. Znajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/ https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/ https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historia https://anchor.fm/wszechnica-fww-nauka https://wszechnica.org.pl/ #festiwalnauki #władcapierścieni #trylogia #tolkien #język #biografia #powieść #literatura

Wykład prof. Stanisława Żaka wygłoszony został w ramach konferencji „Dziedzictwo kulturowe wsi świętokrzyskiej i północnego Podkarpacia – wiedza, dobre praktyki, wyzwania”. Ciekoty, 25 października 2013 r. [26min] https://wszechnica.org.pl/wyklad/wartosc-kultury-chlopskiej/ „Kultura chłopska już nie istnieje” – powiedział prof. Stanisław Żak na początku swojego wystąpienia. „Ta kultura była niezwykle przemyślana i logiczna – tworzono tylko to co było potrzebne do użytku na co dzień (…) kultura chłopska stanowi fundament całej kultury ludowej” – dodał. Według prof. Żaka dzięki kulturze chłopskiej język polski przetrwał zawieruchy wojenne i zabory. Kultura chłopska przesiąknięta była trzema fundamentalnymi elementami: pracą, modlitwą i użytkiem. Chłop nie zastanawiał się czy praca mu się opłaca czy nie. Widział w pracy sens, nie w jej efektach czy profitach. Najczęściej rozpoczynał ją modlitwą. Prof. Żak przywołał swoje wspomnienia z dzieciństwa, kiedy chłopi przed pierwszą orką czynili znaki krzyża, modlili się, a w pierwszą skibę wkładali pajdę zaschniętego chleba. Ponadto chłop nie produkował niczego niezbędnego – wszystko co tworzył miało swoje zastosowanie. Trzeba jednak zaznaczyć, że jego produkty nie były prymitywne o czym świadczyć mogą zdobienia przedmiotów codziennego użytku, np. łyżników. „Kultura chłopska wyrastała z wnętrza człowieka, z jego serca” – powiedział prof. Żak. Prof. Żak przedstawił także literaturę chłopską: Wincentego Burka, Marii Konopnickiej, Michała Kajki i innych twórców. *** Stanisław Józef Żak (ur. 8 lutego 1932 w Kielcach) – polski literaturoznawca, historyk, publicysta, senator I i II kadencji. Absolwent Liceum im. Stefana Żeromskiego w Kielcach. Uzyskał stopień doktora habilitowanego. Był m.in. stypendystą Fundacji Kościuszkowskiej, przebywał na Uniwersytecie Harvarda pod kierunkiem Wiktora Weintrauba. Przez wiele lat pracował jako wykładowca teorii i historii literatury, m.in. na Akademii Świętokrzyskiej. Opublikował liczne pozycje książkowe i artykuły naukowe. W 1980 związał się z „Solidarnością”. Założyciel „Solidarności” w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Kielcach, przewodniczący wydziału kultury. Po wprowadzeniu stanu wojennego został dwukrotnie internowany, łącznie na około 10 miesięcy. Na początku lat 80. Prezes Klubu Inteligencji Katolickiej w Kielcach. Od 1989 do 1993 sprawował mandat senatora I i II kadencji, odpowiednio z ramienia Komitetu Obywatelskiego i Unii Demokratycznej. W 2011 odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Otrzymał także odznakę honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej” przyznawaną przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Został uhonorowany medalem „Vir Bonus” (dobremu mężowi) przez Stowarzyszenie im. Jana Karskiego w Kielcach oraz odznaką „Za zasługi dla Kielecczyzny”. *** Wykład wygłoszony został w ramach konferencji „Dziedzictwo kulturowe wsi świętokrzyskiej i północnego Podkarpacia – wiedza, dobre praktyki, wyzwania”. Spotkanie odbyło się w dniach 25-26 października 2013 r. w Ciekotach (woj. świętokrzyskie). Zorganizowane zostało przez Fundację Wspomagania Wsi i Ośrodek Promowania Przedsiębiorczości w Sandomierzu we współpracy z Centrum Edukacyjnym Szklany Dom w Ciekotach. Celem konferencji była refleksja nad rolą i znaczeniem dziedzictwa wsi dla społeczności lokalnych, a także nad możliwościami jego spożytkowania dla rozwoju tychże społeczności. Znajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/ https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/ https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historia https://anchor.fm/wszechnica-fww-nauka https://wszechnica.org.pl/ #dziedzictwo #kultura #świętokrzyskie #podkarpackie #podkarpacie #wieś #polskawieś #chłopi #polskawies

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [14 lutego 2024 r.] Nadszedł czas podejmowania śmiałych decyzji. Kres pokoju i prosperity, które przyniosła nam ponad trzydziestoletnia przerwa strategiczna dobiega końca. Historia znowu zaczyna kroczyć naprzód, w nieznane. Wojna jeszcze trwa, a Ukraina jeszcze walczy, ale jak się wydaje poparcie dla niej maleje. Kandydat na prezydenta USA zapowiada koniec NATO zachęcając Rosję do agresji. Prezydent Federacji Rosyjskiej kilkanaście razy wymienia Polskę jako głównego przeciwnika. Kryzys gospodarczy powoduje, że Europa jako jedność zaczyna się sypać. Dla Polski nadchodzi czas trudnych ale i śmiałych decyzji. Czy potrafimy je podjąć, a przede wszystkim, czy jesteśmy gotowi już dzisiaj ponieść koszty przygotowania do wyzwań które nadchodzą? Czy w ogóle rozumiemy sytuację, o co toczy się gra? Bo rolnicy tego raczej nie rozumieją... Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz: 1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww Przez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody. 2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpk Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz! Znajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/ https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/ https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historia https://anchor.fm/wszechnica-fww-nauka https://wszechnica.org.pl/ #rozmowywszechnicy #polityka #politykazagraniczna

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z byłą agnetką kontrwywiadu ABW, dr Anną Grabowską Siwiec w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [13 lutego 2024 r.]

https://wszechnica.org.pl/wyklad/agenci-sluzb-specjalnych-wobec-zasad-demokratycznego-panstwa-i-wspolczesnych-zagrozen-zewnetrznych/ Służby specjalne w Polsce raczej nie mają najlepszej opinii. Afery podsłuchowe, prowokowanie obywateli do przestępstw na zlecenie polityczne, zastraszanie, widowiskowe aresztowania ludzi, którzy są (po latach) uniewinniani przez sądy (jeszcze). Z drugiej strony odpowiedzialność za państwo, zwalczanie korupcji, która temu państwu szkodzi, zwalczanie obcych wpływów, tropienie przecieków, szpiegów i terrorystów, współpraca ze służbami sojuszniczymi, a czasami z wrogimi. Wszystko w poszanowaniu praw obywateli i zasad demokratycznego państwa z jednej strony i nacisków politycznych z drugiej. Jak agenci sobie z tym radzą? Jak obywatele mogą ich wspierać? Jak budować zaufanie do służb, a jednocześnie sprawować nad nimi kontrolę... O tym wszystkim w rozmowie Piotra Szczepańskiego z dr Anną Grabowską Siwiec, byłą agentką kontrwywiadu Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

dr Anna Grabowska-Siwiec – Doktor nauk politycznych, emerytowana major kontrwywiadu ABW, w którym służyła od 2004 do 2020 roku. Autorka pracy badawczej „Kontrwywiad PRL w systemie sprawowania władzy politycznej. Od Departamentu II MSW do Zarządu Kontrwywiadu UOP”. Obecnie niezależny szkoleniowiec, wykładowczyni i badaczka historii kontrwywiadu. Ekspertka ds. bezpieczeństwa wewnętrznego i analizy danych. Podczas służby zajmowała się szeroko rozumianym definiowaniem zagrożeń kontrwywiadowczych, m.in. w obszarze instytucji państwowych i podmiotów gospodarczych z udziałem Skarbu Państwa.

Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz: 1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww Przez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody. 2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpk Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz! Znajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/ https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/ https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historia https://anchor.fm/wszechnica-fww-nauka https://wszechnica.org.pl/ #rozmowywszechnicy #abw #agenci #wywiad #kontrwywiad #bezpieczeństwo #polityka

Wykład Przemysława Głowackiego przedstawiający biografię malarza i jego dzieła zorganizowany został w ramach programu edukacyjnego towarzyszącemu wystawie „Guercino. Triumf baroku. Arcydzieła z Cento, Rzymu i kolekcji polskich”, 13 października 2013 r. [1h05min] https://wszechnica.org.pl/wyklad/guercino-mistrz-barokowych-kontrastow-spotkanie-tlumaczone-na-jezyk-migowy/ Giovanni Francesco Barbieri, zwany Guercinem był jednym z najwybitniejszych malarzy włoskiego baroku. Jego twórczość porównywano do dzieł takich mistrzów malarstwa jak Caravaggio, Valázquez i Rembrandt. Najsłynniejsze obrazy Guercina można oglądać do 2 lutego 2014 roku w Muzeum Narodowym w Warszawie. Ekspozycja „Guercino. Triumf baroku. Arcydzieła z Cento, Rzymu i kolekcji polskich” to rzadka okazja, by obejrzeć dzieła pochodzące z kolekcji polskich i włoskich, a przede wszystkim ze słynnej rzymskiej Gallerii Barberinich. Co ciekawe, po raz pierwszy pokazywane są w Europie, poza Włochami, w tak dużej liczbie. Monumentalne obrazy, w tym najsłynniejszy i niezwykle rzadko pokazywany poza Rzymem, Pasterze arkadyjscy – „Et in Arcadia ego”, oraz studia rysunkowe, szkice i ryciny można obejrzeć na wystawie ukazującej szeroki wachlarz zainteresowań i wszechstronność warsztatu barokowego artysty, którego styl budził zachwyt w XVII-wiecznej Europie i wywarł wpływ na kształtowanie się dojrzałego baroku. Muzeum Narodowe w Warszawie prezentuje aż 80 jego dzieł, w tym aż 33 obrazy. Guercino urodził się w 1591 r. w Cento, w północnych Włoszech, niewielkim mieście zamieszkanym niemal przez samych rolników. Z powodu wady wzroku zwany był „Il Guercino” (wł. guercio – zezowaty) i pod takim pseudonimem artystycznym znany jest w historii sztuki. Już jako kilkulatek wykazywał niezwykłe zdolności. „Jest tu pewien młodzieniec pochodzący z Cento, który z wielkim powodzeniem maluje z wyobraźni, jest wspaniałym rysownikiem i znakomitym kolorystą; to nadprzyrodzony talent, cud natury, który zdumiewa oglądających jego dzieła” – tak pisali o nim mistrzowie – założyciele akademii, do której młody Guercino wstąpił. Guercino prowadzi już własny warsztat i szkołę, maluje głownie kompozycje religijne. W 1621 z dnia na dzień jego sława rozkwita: zostaje zaproszony do Rzymu, by malować dla samego papieża. Ma zaledwie 30 lat i staje się jednym z najbardziej znanych malarzy swojej epoki. W 1623 roku, po śmierci papieża wraca do Cento. Odrzuca propozycje dworów paryskich i angielskich. Do końca życia pozostał aktywny. Znajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/ https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/ https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historia https://anchor.fm/wszechnica-fww-nauka https://wszechnica.org.pl/ #muzeumnarodowe #barok #sztuka #malarstwo #malarz #guercino

Wykład prof. dr. hab. Zygmunta Baumana inaugurujący konferencję „Tolerancja-europejskie perspektywy etyczno-społeczne”, Centrum Nauki Kopernik, 23 kwietnia 2012 [1h00min] https://wszechnica.org.pl/wyklad/od-tolerancji-do-solidarnosci-w-poszukiwaniu-pomostu/ Spotkanie odbyło się z inicjatywy prof. dr hab. Danuty Hubner, przewodniczącej Komisji Rozwoju Regionalnego Parlamentu Europejskiego we współpracy z Instytutem Spraw Publicznych i Polską Radą Ekumeniczną w Centrum Nauki Kopernik Profesor Zygmunt Bauman w wykładzie inaugurującym konferencję zwrócił uwagę na zjawisko diasporyzacji, polegające na zamieszkiwaniu terytoriów współczesnych państw przez różnego rodzaje mniejszości etniczne, językowe, religijne. „Archipelagi tych diaspor rozciągają się pomiędzy państwami, przekraczając je”. Jak zaznaczył, prowadzi to w konsekwencji do nasilania się zjawiska podwójnej lojalności. Polega ono na tym, że na przykład Turek mieszkający w Niemczech uważa się jednocześnie za lojalnego obywatela Republiki Federalnej Niemiec, ale tez pozostaje wierny swojej rodzimej kulturze. Profesor Bauman zaznaczył, że migracja jest procesem, który będzie trwał. Jak dodał, modernizacja i postęp gospodarczy mają to do siebie, że „produkują ludzi zbędnych”, którzy w poszukiwaniu szans na lepsze życie emigrują poza granice swych państw. Ponadto, interesy gospodarcze nie pozwolą na zamknięcie granic. Zdaniem Profesora Europa nie jest jeszcze przygotowana na zjawisko imigracji. „Obecnie niesłychanie pilne stało się zadanie nadrobienia zaniedbań z przeszłości i wypracowanie sztuki życia razem, obok siebie„. Przypomniał, że jeszcze na początku XIX w. traktowano obecność obcych jako kłopot przejściowy, a normalnie przyjętym sposobem reagowania na imigrantów była asymilacja. „Oczekiwano, że problem nie tyle będzie rozwiązany, co zniknie. Nie wypracowywano więc sposobów radzenia sobie z migracją i obcymi”. Gdy okazało się, że problem nie znika, pojawiło się pojęcie tolerancji. „Tolerancja zaczęła się od tego, że była aktem jednostronnym: ja pozwalam tobie na inność. Oznacza ona więcej praw dla przybysza, ale także utwierdza tubylca w przekonaniu o swojej większej wartości. Tu nie chodzi o twoje prawo do, ale o moją dobrą wolę„. Profesor podkreślił, że w relacjach z imigrantami „tolerancja to nie cel, ale stacja przystankowa, a raczej rozdroże”. Jak przekonywał, to solidarność, a nie tolerancja powinna być celem. „Żyjąc razem mamy do dyspozycji więcej opcji, więcej możliwości, szersze horyzonty i wychodzimy z tego procesu wzbogaceni. Różnorodność to naturalna wylęgarnia twórczości”. Jednocześnie zauważył, że przejście od tolerancji do solidarności może okazać się zadaniem trudnym, ponieważ przemiany społeczne, polegające na przejściu od społeczeństwa producentów do społeczeństwa konsumentów, nie rokują dobrze dla solidarności. „Dziś przeżywamy okres indywidualizacji, prywatyzacji problemów. Dziś miejsca pracy są naturalną fabryką podejrzliwości. Solidarność nabrała w świecie charakteru wybuchowego, karnawałowego. Mamy wybuch entuzjazmu, po czym od karnawału solidarności przechodzi się znowu do codziennej rutyny, która sprzyja raczej pogłębianiu podziałów” . Znajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/ https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/ https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historia https://anchor.fm/wszechnica-fww-nauka https://wszechnica.org.pl/ #tolerancja #solidarność #bauman

Wykład Weroniki Kobylińskiej-Bunsch, Muzeum Narodowe w Warszawie, 21 listopada 2019 [0h43min] https://wszechnica.org.pl/wyklad/dostrzec-uchwycic-zawlaszczyc-korea-okiem-kamery-fotograficznej-u-progu-xx-wieku/ Fotografie z Korei z końca XIX i początku XX wieku pokazują architekturę i życie na na Półwyspie Koreańskim. Mówią one jednak nie tylko o dziedzictwie kulturowym, ale też o wykonujących je autorach. Ich kompozycje są świadectwem ich wyobrażeń o rzeczywistości widzianej okiem aparatu, bądź wyrazem doraźnych celów, dla których zlecali oni wykonanie zdjęć. Bohaterowie fotografii ulegają tytułowemu zawłaszczeniu. Dr Weronika Kobylińska-Bunsch podczas wykładu towarzyszącego wystawie „Splendor i finezja. Duch i materia w sztuce Korei” w Muzeum Narodowym w Warszawie opowiedziała o zdjęciach, ich autorach oraz tle społeczno-politycznym, jakie towarzyszyło ich powstaniu. Choć zasadnicza część wystąpienia poświęcona była fotografiom z Korei, wstęp do wykładu prelegentka wykorzystała na opowiedzenie słuchaczom o narodzinach fotografii w Europie. W tej części dr Kobylińska-Bunsch mówiła również jak fotografia zrewolucjonizowała podejście do dziedzictwa kulturowego ludzkości. Louis Jacques Daguerre zaprezentował swój wynalazek w 1839 roku. Opracowana przez Francuza technika była jeszcze dalece niedoskonała. Obraz utrwalany był na metalowych płytkach, zwanych dagerotypami. W zależności od kąta patrzenia, widz oglądał go jako pozytyw lub negatyw. Obrazy były nieostre i pełne niedoskonałości. Ze względu na bardzo długi czas naświetlania, technika nie nadawała się do fotografowania ludzi. Mimo to, powszechne było przekonanie, ze nowe medium w niespotykany dotąd sposób oddaje rzeczywistość. Cytowany przez prelegentkę Samuel Morse, słynny amerykański wynalazca, pisał o dagerotypach: „Znakomita ich drobiazgowość jest nie do pomyślenia. Żaden obraz ani rycina nigdy nie zbliżyły się do tego efektu”. Nowy wynalazek wkrótce wykorzystali m.in. archeolodzy, którzy dokumentowali dzięki niemu swoje ekspedycje. Dr Kobylińskiej-Bunsh główną cześć wystąpienia osadziła w czasach, kiedy fotografia była już na tyle rozwiniętą techniką, że pozwalała na uwiecznianie wizerunków ludzi. Jego przedmiotem były zdjęcia z Korei, których autorami byli fotografowie z Europy i Stanów Zjednoczonych. Większość omawianych fotografii została wykonana na przełomie XIX i XX wieku. Z tego okresu pochodzi największa część zbiorów, które zachowały się we współczesnych muzeach i galeriach. Jednak pierwszym Europejczykiem, jakiego dorobek szerzej omówiła prelegentka, był Szwed Sten Bergman. Fotografie z Korei, jakie wykonał w latach 1936-37, znajdują się w zbiorach Etnografiskamuseet w Sztokholmie. Zaprezentowane przez prelegentkę zdjęcia Bergmana pokazują pojedyncze typy ludzkie, których wygląd sygnalizuje ich zawód i pozycję społeczną. Dr Kobylińska-Bunsch zwróciła uwagę, że autor aranżował kompozycję w taki sposób, aby odpowiadała jego wyobrażeniu o rzeczywistości. Prelegentka zwróciła również uwagę na japońskie pocztówki, które ukazywały ziemie koreańskie po aneksji przez Japonię w 1910 roku. Są one opisane po japońsku i angielsku. Stanowią świadectwo czasu, kiedy Koreańczyków zmuszano do przyjmowania japońskiego nazewnictwa. Angielskie teksty pokazują jednak, że komunikat o japońskiej dominacji okupanci kierowali również do zagranicznego odbiorcy. Na początku XX w. bardzo popularna była była stereografia. Odbiorcy fotografii stereoskopowej mieli wrażenie, że oglądany przez nich obraz jest trójwymiarowy. Dr Weronika Kobylińska-Bunsch - jest pracownikiem Instytutu Historii Sztuki UW, zajmuje się m.in. historią fotografii i związkami fotografii i innymi dziedzinami sztuki Znajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/ https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/ https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historia https://anchor.fm/wszechnica-fww-nauka https://wszechnica.org.pl/ #muzeumnarodowe #korea #sztuka #architektura #fotografia #kamera