Nowa Europa Wschodnia

Nowa Europa Wschodnia przybliża i odczarowuje "Wschód". Ten cudzysłów został użyty celowo, bo obszar tematyczny, o którym opowiadamy, jest bardzo umownie określony, zróżnicowany pod każdym możliwym względem, a przede wszystkim – ogromny.


Odcinki od najnowszych:

30 lat po... Imperium
2021-01-25 19:00:45

Rozpad Imperium nie zatrzymał się. Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, dyrektorka Strategie2050 i była ambasador RP w Rosji, przekonuje, że dezintegracja trwa, mimo usilnych zabiegów prezydenta Władimira Putina starającego się odbudować potęgę Rosji. Dawne republiki poszły rozmaitymi drogami. Litwa, Łotwa i Estonia są częścią Zachodu i o nich w zasadzie już nie mówi się w tym kontekście. Z drugiej strony jest Białoruś, która do niedawna sprawiała wrażenie dobrze zakonserwowanego skansenu.  Na Ukrainie zmiany prowadziły przez okresy chaosu i wojnę. W Azji Centralnej powstało pięć krajów w różnym stopniu nadal związanych z Moskwą konkurującą z Pekinem. Kaukaz znowu stał się tyglem stale grożącym wybuchem. W kalejdoskopie przemian nie tylko politycznych i gospodarczych, ale także społecznych czy kulturowych, pojawiają się nawet wątki starsze niż sam Związek Radziecki. Zapraszamy na pierwszy odcinek serii podcastów opowiadających o świecie kształtującym się 30 lat po upadku Imperium. To proces, który posunął się bardzo daleko, ale z pewnością się nie zakończył.

Rosja jest o krok przed NATO. Czas przejść do cyberofensywy
2020-12-26 00:00:00

Ataki cybernetyczne i wojna informacyjna stały się domeną Rosji. Według gen. rez. Jarosława Stróżyka, byłego zastępcy dyrektora Zarządu Wywiadu w Kwaterze Głównej NATO, sojusz został w tyle, choć nadrabia zaległości. Cyberbezpieczeństwo wymaga jednak odzyskania inicjatywy i działań ofensywnych. Cyfrowy wyścig zbrojeń może każdej ze stron dać możliwość wywołania katastrofalnego chaosu u przeciwnika przypominającego wzajemne wyniszczenie nuklearne, które leżało u podstaw zimnej wojny. Na razie nie ma jednak mowy o stabilizacji, nie wspominając nawet o rozbrojeniu. Spodziewać się należy eskalacji, na którą państwa NATO muszą być gotowe. Potencjalnym zagrożeniem są także ataki z Chiny, Korei Północnej i innych krajów rozwijających możliwości  prowadzenia wojny cyfrowej. Cykl podcastów jest realizowany we współpracy z Fundacją Bezpieczeństwa i Rozwoju " Stratpoints " Podcast został zrealizowany ze wsparciem Departamentu Dyplomacji Publicznej NATO

Dezinformacja zmienia przeszłość. Historia jest polem walki
2020-12-23 09:00:00

Szczególnie podatne na dezinformacje są kraje, narody czy grupy, które postrzegają się w roli ofiar otoczenia, podkreślają własny heroizm, a równocześnie idealizują swój obraz, uważa Adam Balcer, dyrektor programowy Kolegium Europy Wschodniej. To cechy, które sprzyjają tworzeniu mitów i teorii spiskowych. Wrodzy propagandyści z  żerują na takiej łatwowierności dając politykom, zwłaszcza autorytarnym, narzędzia scalające naród.  U rywali te same cechy można wykorzystać dla wzmacniania podziałów wewnętrznych i międzynarodowych. Robią to Rosjanie, ale można także znaleźć przykłady takiego oddziaływania wewnątrz NATO czy Unii Europejskiej. Stosunkowo łatwo bronić się przed wrogą propagandą, gdy opiera się ona na kłamstwie. Jednak skuteczna dezinformacja wykorzystuje przeinaczenia, półprawdy i manipulacje. "Przepracowanie" historii, zwłaszcza tej trudnej, działa tu jak szczepionka. Rzetelna, otwarta debata na temat historii, pięknej, a także tej trudnej i jej ciemnych kart, pomaga chronić społeczeństwo.  To się jednak nie uda bez  edukacji uczącej krytycznego myślenia, odpowiedzialnych mediów i godnych zaufania autorytetów.  Cykl podcastów jest realizowany we współpracy z Fundacją Bezpieczeństwa i Rozwoju " Stratpoints " Podcast został zrealizowany ze wsparciem Departamentu Dyplomacji Publicznej NATO

Dezinformacja stygmatyzuje i pozbawia wyboru. To atak na prawa człowieka
2020-12-21 11:23:43

Gromadzenie ogromnych ilości danych  i profilowanie informacji zagraża prawom człowieka. Dzięki nowych technologiom stosunkowo łatwo jest wykluczyć i stygmatyzować całe społeczności. Co więcej, fejki i dezinformacja pozbawiają ludzi możliwości, a raczej prawa świadomego wyboru. Te zagrożenia powodują, że prawa człowieka w sferze cyfrowej są coraz lepiej definiowane. Draginia Nadażdin, szefowa polskiego oddziału Amnesty International, przekonuje, że warto zachować pewną dozę naiwności żądając dostępu do prawdy. To wymaga nie tylko wytykania kłamstw politykom, ale także uregulowania funkcjonowania  platform internetowych rozsiewających dezinformację. Nie może to jednak być cenzura. Ważniejsze jest poczucie odpowiedzialności użytkowników. Każdy z nas powinien pamiętać, że jest nie tylko odbiorcą, ale również przekaźnikiem informacji, a więc potencjalnym filtrem odsiewającym dezinformację. Cykl podcastów jest realizowany we współpracy z Fundacją Bezpieczeństwa i Rozwoju " Stratpoints " Podcast został zrealizowany ze wsparciem Departamentu Dyplomacji Publicznej NATO

Litwa, Łotwa i Estonią są celami cyberataków. To lekcja dla całego NATO
2020-12-19 14:34:13

"Rosja oddziaływała, oddziałuje i będzie oddziaływać na Litwę, Łotwę i Estonię" - mówi płk rez. Zdzisław Śliwa z Bałtyckiej Akademii Obrony w Tartu w Estonii. Jedną z metod działania Moskwy jest propaganda wymierzona w rosyjskojęzyczne mniejszości. Rosjanie stosują także metody "prania brudnych informacji". Przeciwdziałanie wymaga odpowiedzialności obywatelskiej, ale także współpracy między sojusznikami. Litwa, Łotwa i Estonia, będące także celem ataków cybernetycznych, umożliwiają krajom NATO i UE gromadzenie doświadczeń. Stąd regularne ćwiczenia i wymiana informacji. Cyberbezpieczeństwo jest traktowane tak poważnie, że wyspecjalizowane komórki powstały nawet na poziomie obrony terytorialnej. Śliwa podkreśla, że są to zagrożenia, których nie unikniemy, ale musimy się na nie przygotować i zabezpieczyć. Tutaj kluczem jest edukacja. Cykl podcastów jest realizowany we współpracy z Fundacją Bezpieczeństwa i Rozwoju " Stratpoints " Podcast został zrealizowany ze wsparciem Departamentu Dyplomacji Publicznej NATO

Edukacja w walce z dezinformacją
2020-12-17 14:16:04

Dzieci należy uczyć krytycznego myślenia od najmłodszych lat i robić to tak długo, jak się tylko da, a  szkoła powinna odpowiadać za uodpornienie dzieci na dezinformację. Pomóc mógłbym w tym przedmiot dający odpowiednie narzędzia, lecz twórcze i krytyczne myślenie powinno być częścią każdego przedmiotu. "Dobra edukacja jest opłacalna dla każdego" - podkreśla Staroń. Edukacja, myślenie krytyczne czy nauka nie kłóci się z emocjami, które są częścią kreatywności. Te wszystkie elementy są i muszą być ze sobą powiązane. Warto przy tym pamiętać o roli świata nauki i obowiązujących w nim zasadach, które czynią z niego jedyne źródło wiarygodnych informacji. Naukowcy, dzięki swojej rzetelności wpisanej w wykonywaną przez nich pracę, dają odpowiedzi na dezinformację i pomagają ustrzec się przed manipulacjami.   Cykl podcastów jest realizowany we współpracy z Fundacją Bezpieczeństwa i Rozwoju " Stratpoints " Podcast został zrealizowany ze wsparciem Departamentu Dyplomacji Publicznej NATO

Biznes w świecie zmagań informacyjnych
2020-12-15 13:25:35

Dezinformacja zawsze była elementem zmagań między ludźmi, organizacjami i państwami. Rozwój technologii IT niesłychanie zwiększył jednak możliwości oddziaływania. Paweł Wałuszko, ekspert ds. cyberbezpieczeństwa spółki TestArmy CyberForces podkreśla odpowiedzialność użytkowników nowych technologii. Jego zdaniem, przede wszystkim należy użytkowników edukować. Uczyć korzystać z aplikacji i narzędzi, po które sięgają, bo cenzura i rozwiązania siłowe mogę mieć skutek odwrotny od zamierzonego. Dostęp do informacji i ilość danych gromadzonych gwałtownie wzrośnie wraz z popularyzacją sieci 5G. Zmieni się charakter Internetu, który z dotychczas ukierunkowanego na użytkownika, przekształci się w  "Internet rzeczy". Nie zmieni się jednak jedna podstawowa zasada - trzeba zastanowić się, zanim coś opublikujemy, bo w sieci nic nie ginie, a każda informacja może zostać użyta  wbrew woli publikującego, jeśli nie przeciwko niemu. Cykl podcastów jest realizowany we współpracy z Fundacją Bezpieczeństwa i Rozwoju " Stratpoints " Podcast został zrealizowany ze wsparciem Departamentu Dyplomacji Publicznej NATO

Wywiad i kontrwywiad w wojnie informacyjnej
2020-12-13 12:21:51

Kontrwywiad i wywiad wojskowy zawsze prowadził działania informacyjne i dezinformacyjne. Przykładem jest dezinformacja poprzedzająca lądowanie Aliantów w Normandii w czasie drugiej wojny światowej. Obecnie służby NATO w tym Polski zmagają się w dużej mierze ze służbami Rosyjskimi czerpiącymi z doświadczeń ZSRR i wcześniej, Rosji carskiej. Protokoły Mędrców Syjonu są przykładem takiej rosyjskiej fałszywki dezinformacyjnej, która nadal żyje własnym życiem. Z czasem zmieniły się metody działania przeciwników, ale nie cele. Kontrwywiad musi dostosować się do nowych warunków i postawić na identyfikację wrogich transmisji oddziałujących na społeczeństwa czy atakujących infrastrukturę. Kluczem są zdolności analizy informacji i identyfikacji ich źródeł. Identyfikacja zagrożenia go jednak nie eliminuje, stąd następnym krokiem jest ujawnianie działań przeciwnika, dostarczanie rzetelnej informacji kontrującej dezinformację i edukacja. Cykl podcastów jest realizowany we współpracy z Fundacją Bezpieczeństwa i Rozwoju " Stratpoints " Podcast został zrealizowany ze wsparciem Departamentu Dyplomacji Publicznej NATO

Rosyjska propaganda na Białorusi. To kampania dezinformacyjna
2020-12-09 15:34:28

Białoruś jest przykładem zastosowania przez Rosję nowoczesnych mechanizmów dezinformacji. Jest też krajem, w którym propaganda prokremlowska działa nawet na poziomie regionalnym.  Co więcej, widać także dostosowanie narracji reżimu Aleksandra Łukaszenki do treści propagowanych przez Moskwę. Andrei Yeliseyeu mówi o 20-25 głównych narracjach, które udało się zidentyfikować jako przewodnie wątki tej kampanii. Jednym z głównych motywów jest utrwalanie przekonania, że wszyscy sąsiedzi, za wyjątkiem Rosji, są dla Białorusinów źli, a zgniły Zachód jedynie chce ich zniewolić i wykorzystać. Część treści treści wydaje się niedorzeczna, inne opierają się na półprawdach, manipulacjach i przeinaczeniach. Wszystko zależy od grupy odbiorców, do których kierowany jest przekaz. Na przykład młodzi Białorusini nie wierzą w agresywne ambicje Polski, ale starsi już tego pewni nie są, więc ziarno niepewności zostało zasiane. Inną narracją jest systematyczne ośmieszanie języka, symboli narodowych i ambicji wolnościowych Białorusinów. Cykl podcastów jest realizowany we współpracy z Fundacją Bezpieczeństwa i Rozwoju " Stratpoints " Podcast został zrealizowany ze wsparciem Departamentu Dyplomacji Publicznej NATO

Technologie umożliwiają inwazję nieprawdy. Deep fake jest bronią nowej generacji
2020-12-06 14:54:36

Błędy, pomyłki czy manipulacje nie są niczym nowym, ale współczesne technologie przeniosły  wojnę informacyjną na zupełnie nowym poziom. Fake news, czyli celowe działanie dezinformacyjne stało się narzędziem powszechnie dostępnym. Nadeszła jednak era deep fake'ów, które można wykorzystywać do ataków na ludzi, instytucje i kraje. Maciej Gajek z newsweek.pl zajmujący się tematyką cyfrową mówi czym są popularne "fejki" i coraz częściej pojawiające się "deep fejki". Technologie dezinformacyjne stają się dostępne i szybko się rozwijają.  Każdy użytkownik Internetu powinien zdawać sobie z tego sprawę i "uzbroić" się w narzędzia pomagające odróżnić dezinformację od prawdy. Istnieją przydatne  aplikacje, choć podstawą nadal pozostaje krytyczne traktowanie informacji. Cykl podcastów jest realizowany we współpracy z Fundacją Bezpieczeństwa i Rozwoju " Stratpoints " Podcast został zrealizowany ze wsparciem Departamentu Dyplomacji Publicznej NATO

Informacja dotycząca prawa autorskich: Wszelka prezentowana tu zawartość podkastu jest własnością jego autora

Wyszukiwanie

Kategorie